Το ταξίδι της «Σειρήνας»: Από την Αντίσταση στην Κρήτη στον αγώνα της Κύπρου

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 που προκύπτει αμέσως στο μυαλό όλων μας είναι το εξής. Πώς στο καλό καταλήγει ένα μικρό ψαροκάικο να εκτίθεται σήμερα ως μνημείο σε ένα πολεμικό μουσείο της Κύπρου. Για να το καταλάβουμε αυτό, πρέπει να εχνηλατήσουμε βήμα-βήμα την εκπληκτική μεταμόρφωσή του. Να δούμε πώς ένα απλό σκάφος της δουλειάς μετατράπηκε σε εργαλείο μιας μεγάλης αποστολής.

00:50 Κεφάλαιο πρώτο. Το σκάφος και οι άνθρωποι του. Πριν περάσουμε στα γεγονότα, ας ρίξουμε μια ματιά στο ίδιο το καΐκι. Σύμφωνα με τα στοιχεία μας, το σκαρία αυτό χτίστηκε στους ταρσανάδες του περάματος, πριν καν ξεσπάσει ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος. Και μάλιστα, κατασκευάστηκε από τον καλύτερο ναυπηγό της εποχής, το ψαρό.

01:09 Ήταν ιδιοκτησία του καπετάν Μίτσου. Για τον ίδιο και την οικογένειά του, η σιρήνα δεν ήταν απλώς ένα ξύλινο πλεούμενο. Ήταν κυριολεκτικά ο μοναδικός πόρος ζωής, η αποκλειστική πηγή για την επιβίωσή τους. Αλλά το πιο ενδιαφέρον εδώ, όπως μαθαίνουμε από την τοπική αφήγηση, το Καΐκη είχε ήδη ιστορία πριν από την πιο διάσημη αποστολή του.

01:31 Με ορμητήριο τον Κάβο Μαλέα και τα Βελανίδια, λειτουργήσε κατά τη διάρκεια του πολέμου σχεδόν σαν δούριος ύπος. μετέφερε κρυφά δεκάδες αγωνιστές προς την Κρήτη. Άρα καταλαβαίνουμε πως δεν ήταν πρωτάρικο στα δύσκολα. Περνάμε στη δεύτερη ενότητα, η πρόταση και ο δισταγμός. Βρισκόμαστε στο 1955, μια χρονιά σταθμό. Ο συγγραφέας της μαρτυρίας και γιος του καπετάνιου θυμάται ένα πολύ έντονο Σαββατόβραδο στον Πειραιά.

01:57 Βλέπει τη μητέρα του να πηγαινοέρχεται αγχωμένη μέσα στο σπίτι. «Ρε μάνα τι τρέχει» τη ρωτάει η Απίμονα. Ύστερα από αρκετή πίεση, εκείνη του αποκαλύπτει την αλήθεια. Ένας φίλος του πατέρα του από τον στρατό είχε ζητήσει να παραχωρηθεί η Σιρίνα για τον απελευθερωτικό αγώνα της Κύπρου. Το δίλημα ήταν προφανώς συντριπτικό.

02:15 Από τη μία πλευρά, αν ρίσκαραν το καΐκι, ρίσκαραν το ίδιο του στο ψωμί. Από την άλλη, υπήρχε το πατριωτικό αίσθημα. Τελικά, αυτό που έγιρε τη ζυγαριά υπέρ της συμμετοχής ήταν ο νεανικός ενθουσιασμός του γιου, που δήλωσε ορθά κοφτά ότι θα συμμετάσχει και ο ίδιος στο πληρώμα. Για να κλείσει λοιπόν η συμφωνία, έγινε μια πολύ ωραίη κρίσιμη συνάντηση στο Μεγαροβάτι στον Πειραιά.

02:38 Ο καπιτά Μίτσος συναντήθηκε με έναν πλωτάρχη ονόματι Σταμπολή. Ο γιος ξεκαθαρίζει στην αφήγησή του ότι ο ίδιος δεν ήταν μέσα στο δωμάτιο κατά τη διάρκεια της συζήτησης. Οπότε τα ακριβή λόγια ή όποιες εγγυήσεις δόθηκαν πίσω από τις κλειστές πόρτες παραμένουν ένα μυστήριο. Το σίγουρο είναι ότι το επικίνδυνο ταξίδι ξεκίνησε.

02:58 Τρίτη ενότητα. Το ταξίδι προς την Κύπρο. Η ομάδα συμπληρώθηκε με έναν κυβερνητικό καπετάνιο και έναν μηχανικό και το ρίσκο παίρνει σάρκα και ωστά. ένα μπουκάλι κονιάκ σπάει κατά λάθος στα χέρια του νεαρού Γιάννη. Οι ναυτικοί, όπως μάλλον ξέρετε, δίνουν τεράστια σημασία στα σημάδια. Ο νέος καπετάνιος, ο καπετάν Βαγγέλης, αντιδρά αστραπιέα.

03:24 Του λέει να πετάξει αμέσως τα γυαλιά για να μην τα δει το πλήρωμα και τα εκλάβει ως γρουσουζιά. Φυσικά, η διαδρομή δεν ήταν μια απλή ευθεία. Μιλάμε για μια δεδαλώδη πορεία στο Αιγαίο. Πειραιάς, Σούνιο, Σύρος, Σύμι, Καστελόριζο και τελικά Κύπρος Κάθε σταθμός έκρυβε και μια δική του διαφορετική πρόκληση Η πρώτη μεγάλη δοκιμασία ήρθε στο Σούνιο Μέσα σε μια νύχτα χωρίς καθόλου φεγγάρι Ένα στρατιωτικό όχημα έφερε τα πολεμοφόδια Και η περιγραφή εδώ είναι πραγματικά καθυλωτική Οι άνδρες κουβαλούσαν το φορτίο ξυπόλυτη πάνω στα κοφτερά βράχια Τα πόδια τους μάτωναν, αλλά το έργο συνεχιζόταν.

03:59 Στο τέλος έκρυψαν τα όπλα μέσα στο ψυγείο του πλοίου, σκεπασμένα με τεράστιες κολόνες πάγου. Στη σύρρο όμως, παραλίγο να τυναχτούν όλα στον αέρα. Προέκυψε κάποιο πρόβλημα με το λιμεναρχείο. Ο αφηγητής αναφέρει με αφοπλιστική ειλικρινία πως δεν θυμάται την ακριβή αιτία του προβλήματος. Πάντως, χάρη στους επιδέξιους χειρισμούς του καπέτα Βαγγέλη, η κατάσταση λύθηκε αμέσως, χωρίς να αποκαλυφθεί τίποτα.

04:22 Μετά την ένταση, ευτυχώς ήρθε και μια μικρή ανάσα γαλήνης. Φτάνοντας στη Σύμμη, αγκυροβόλησαν ακριβώς κάτω από το μοναστήρι του Πανορμήτη. Εκεί βρήκαν τη ζεστή φιλοξενία του ηγούμενου, ο οποίος τους προσέφερε φαγητό και κρασί, δίνοντας τους δύναμη για τα επόμενα δύσκολα μήλια. Συνεχίζοντας, έφτασαν νύχτα στο Καστελόριζο.

04:42 Χρειάστηκε τεράστια προσοχή για να αποφύγουν τα επικίνδυνα νησάκια μπροστά από το λιμάνι. Εκεί η σιρήνα έμειναν κίνητη για πολλές ημέρες. Ήταν μια βασανιστική αναμονή περιμένοντας το σινιάλο για την τελική αναχώρηση. Κεφάλαιο 4. Ο κίνδυνος στα βράχια. Εδώ ξεκινάει η πιο ωριακή στιγμή της αποστολής. Έχοντας πια φτάσει στα νυχτά της Κύπρου, κοντά στον πόρο, έπιασαν το οπτικό σινιάλο από την ακτή.

05:07 Ο νεαρός αφηγητής πήρε μια βάρκα και τράβηξε κουπί προς τα βράχια. Μέσα στο σκοτάδι, μορφές ξεπρόβαλαν, τον αγκάλιασαν σφιχτά και αντάλλαξαν έναν από τους πιο συγκινητικούς χαιρετισμούς. Γεια σας αδέρφια! Εκείνη ακριβώς τη στιγμή όμως, όλα κόντεψαν να χαθούν. Η μικρή βάρκα, βαριά φορτωμένη με τα όπλα, χτύπησε σε μια κρυφή ξέρα.

05:28 Άρχισε να γέρνει επικίνδυνα. Τι κάνει ο νεαρός? Χωρίς δεύτερη σκέψη, πηδάει έξω πάνω στην ξέρα, πιάνει τη βάρκα με γυμνά χέρια και την κρατάει σε ισορροπία, σώζοντας κυριολεκτικά τα όπλα την τελευταία στιγμή. Και αν νομίζετε πως η επιστροφή ήταν μια απλή υπόθεση, κάνετε λάθος. Κάποιες απρόσεκτες κουβέντες από μέλη του πληρώματος κινητοποίησαν το λιμεναρχείο στη Ρόδο και στον Πειραιά.

05:50 Για να καταφέρουν τελικά να αφαιθούν ελεύθεροι και να γυρίσουν σπίτια τους, χρειάστηκε να πέσει ανοιχτή, υψηλόβαθμη κυβερνητική παρέμβαση. Τα στοιχεία όμως μας λένε και κάτι ακόμα πολύ ενδιαφέρον. Η προσφορά του ΚΑΙΚΙΟΥ δεν σταμάτησε εκεί. Η Σιρίνα έκανα και δεύτερο, άκρος μυστικό ταξίδι. Σε αυτή την αποστολή ανέλαβε τη μεταφορά του ίδιου του αγωνιστή, του διγενή.

06:14 Τελευταία ενότητα, τιμητική ανάπαυση και αναγνώριση. Πώς είδε τελικά η ιστορία όλους αυτούς τους ανθρώπους? Χρειάστηκε να περάσουν πολλές δεκαετίες. Φτάσαμε στο 2002, όπου ο πρόεδρος της Κύπρου, Τάσος Παπαδόπουλος, τίμησε επίσημα στο Πολεμικό Μουσείο Αθηνών τους άντρες του πληρώματος. Ανθρώπους κυρίως από τα Βελανίδια, απονέμοντάς τους το μετάλλιο της ΕΟΚΑ.

06:36 Μια καθυστερημένη αλλά αναγκαία αναγνώριση Σήμερα το ίδιο το καΐκι δεν παλεύει πια με τα κύματα Όπως μας αναφέρει η πηγή αναπάβεται στον ειδικό χώρο του μουσείου Γεώργιος Γρήβας Διγενής στη Λαμεσό Στέκει εκεί ως ένα ζωντανό τεκμήριο γενναιότητας Οπότε βλέποντας όλη αυτή την πορεία μας έρχεται πολύ αυθόρμητα μια σκέψη Αν ένα απλό ψαροκάικο κρύβει τέτοια ιστορία Πόσα ακόμα αθόρυβα κεφάλαια θάρους μπορεί να περιμένουν υπομονετικά στις μνήμες των ανθρώπων Στα μικρά μας χωριά, μέχρι κάποιος να τα φέρει στο φως Είναι σίγουρα κάτι που μας κάνει να βλέπουμε την τοπική μας ιστορία με εντελώς διαφορετικό μάτι