Νίκος Λούλης: Η 7η Γενιά της Πιο Ιστορικής Εταιρείας της Ελλάδας από το 1782! - BusinessTalks 235
Business TalksΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Στο BusinessTalks 235 έχουμε στην παρέα μας τον Νίκο Λούλη, μέλος της 7ης γενιάς των Μύλων Λούλη (πλέον Loulis Food Ingredients) που πάει πίσω στο 1782! Συζητήσαμε για την ιστορία των σχεδόν 250 ετών της εταιρείας, πώς ανέλαβε την επιχείρηση και πού την έφτασε, τα προβλήματα κατά τις διαδοχές, για τη βιομηχανία στην Ελλάδα, και πολλά ακόμα!
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Μόνο 2 στις 10 επιχειρήσεις επιβιώνουν από τη 2η ή 3η γενιά. Για 7η γενιά δεν έχω βρει αριθμός. Νίκο, εσείς είστε μια τέτοια εταιρεία. Πάνω από 260 χρόνια είστε στην αγορά. Λένε ότι η 1η γενιά χτίζει, η 2η συντηρεί και η 3η καταστρέφει. Είναι θέματα καθαρά ιδιοκτησιακά. Αδυνατούν να επιβιώσουν γιατί υπάρχει αυτός ο καταρκαιματισμός της διοίκησης, του decision making.
Ξεκινήσαμε λοιπόν το 1782 με ένα μικρό πετρόμηλο επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Περάσαμε τους Παγκοσμίους Πολέμους και τον πρώτο και τον δεύτερο Ανέλαβα το 2010 από τον πατέρα μου Αλλά σχετικά γρήγορα κατάλαβα ότι για να μπορώ να νιώθω περήφανος για αυτό που κάνω Ένα κομμάτι που άλλαξε αρκετά είναι τον τρόπο που δικείται η εταιρεία Υπάρχει ένα ξεκάθρο management team, να δουλεύουμε με συγκεκριμένα KPIs Εγώ την εταιρεία την πήρα στα 70 εκατομμύρια zero Σήμερα είναι σχεδόν στα 200.
Προχώρησα στην εξαγορά μιας εταιρείας του 2015, την Kenfood, η οποία είναι μια εταιρεία που παράγει πρώτες ύλες για την αρτοπία και την ζαχοπλαστική πέραν του αλεύρου. Οπότε ουσιαστικά από μια εταιρεία αποκλειστικά παραγωγή αλεύρων, μετεξελιχθήκαμε σε μια εταιρεία που παράγει γενικά πρώτες ύλες για την αρτοπία και την ζαχοπλαστική και γενικότερα για το τρόφιμο.
Η Ελλάδα είναι αρκετά αποβιομηχανοποιημένη, ως ποσοστό του ΑΕΠ. Η βιομηχανία είναι στο 9%, η μεταπίεση, όταν στην Ευρώπη είναι στο 14%. Σου λέει γιατί να παράγουμε στην Ευρώπη, να τα παράγουμε στην Κίνα, είναι πιο φθηνά, καλό για όλους. Έλα όμως που τώρα η εποχή αλλάζει, δεν μπορεί η στρατηγική μας να είναι μόνο cost driven.
Πρέπει να είναι... Sorry που σε διακόπτω, αλλά έχω να σου πω κάτι πάρα πολύ σημαντικό. Αν σχεδιάζεις να κάνεις τη δική σου επιχείρηση, δεν είναι μόνο δεξιότητες αυτές που σου λείπουν, αλλά και η σωστή καθοδήγηση από ανθρώπους που το έχουν κάνει στην πράξη. Για αυτόν τον λόγο και εμείς δημιουργήσαμε το Business Academy, την πρώτη online εκπαιδευτική πλατφόρμα με επιχειρηματικά σεμινάρια από πραγματικούς Έλληνες επιχειρηματίες.
Στο Business Academy μπορείς να βρεις σεμινάρια που θα σε βοηθήσουν με τα πρώτα σου βήματα στο business, καθώς και να κάνεις live κλήσεις με συγητές, πραγματικούς επιχειρηματίες ή business coaches που θα μπορείς να τους ρωτάς live οποιαδήποτε απορία έχεις σχετικά με την επιχειρηματικότητα και να στην απαντάνε εκείνη τη στιγμή.
Μπορείς να μπεις στο thebusinessacademy.gr για να μάθεις περισσότερα ή απλά να κάνεις κλικ στο link που θα βρεις στην περιγραφή του βίντεο. Πάμε στο επεισόδιο. Νίκο Λούλη, καλώς ήρθες στο Business Talks. Είναι μεγάλη μας χαρά που σε έχουμε σήμερα εδώ. Είχαμε γνωριστεί στους Δελφούς Είχαμε δει μια ομιλία που είχες κάνει Μας είχες κάνει πάρα πολύ εντύπωση Δεν θα πω τους λόγους Εντάξει, να μην σε ευλογήσουμε Είσαι ήδη εδώ Παρ' όλα αυτά θέλω να πω κάτι στον κόσμο Γιατί πολλοί μπορεί να μην το έχουν συνειδητοποιήσει Και είναι κάτι το οποίο το στάμε πολύ Και είναι πολύ άξιο αναφοράς Εντάξει, τα στατιστικά διαφέρουν Αλλά εν μέρη λένε ότι Μόνο 2 στις 10 επιχειρήσεις επιβιώνουν από τη δεύτερη στην τρίτη γενιά και από την τρίτη γενιά και μετά όσο προχωράνε οι γενιές τα ποσοστά πέφτουν πάρα πάρα πάρα πολύ έψαξα πάρα πολύ και για έβδομη γενιά δεν έχω βρει αριθμούς είναι πιθανό να είναι κάτω από 0,1% οι εταιρείες που όντως πραγματικά επιβιώνουν Νίκο εσείς είστε μια τέτοια εταιρεία
είσαι πρόεδρος και CEO της Lulis Food Ingredients και πάνω από 260 χρόνια αν δεν κάνω λάθος είστε στην αγορά και είστε μέλος της έβδομης γενιάς το οποίο από μόνο του αν αφαιρέσουμε ακόμα και το προφανώς θα μιλήσουμε για όλα αυτά και για το business model και για το πως θα είστε μέχρι εδώ αλλά αν το πάρεις μόνο του αυτό και τα απομονώσεις είναι κάτι αδιανόητο και πόσο μάλλον για την Ελλάδα που δεν φημίζομαστε και για το πόσο μάρκρο πρόθεσμα μπορεί να κάνουμε κάποια πράγματα οπότε καλώς ήρθες και θέλω να μας κάνεις ένα σχόλιο αρχικά για αυτό Ευχαριστώ πολύ και για τα καλά λόγια και για την πρόσκληση και είναι μεγάλη μου χαρά που είμαι σήμερα εδώ μαζί σας και θα έχουμε την ευκαιρία να κουβεντιάσουμε Η αλήθεια είναι ότι τα στατιστικά είναι όπως τα αναφέρεις είναι σπάνια και υπάρχουν διάφοροι λόγοι που οι εταιρείες δυσκολεύονται να περάσουν έτσι μες στα χρόνια Ευχαριστώ σε αν θέλετε μπορώ να τα πιάσουμε, να τα συζητήσουμε Στην Ελλάδα συγκεκριμένα μην ξεχνάμε ότι είμαστε και μια σχετικά καινούρια χώρα
είμαστε 200 χρόνια ανεξάρτητοι οπότε εκ των πραγμάτων ήταν αρκετά δύσκολο για μια εταιρεία να έχει μια μακροημέρευση όμως όλα είναι σχετικά πριν από μερικά χρόνια ήμουνα στην Ελβετία με έναν συνάδελφο μου Λονά έτσι κοντά στην ηλικία μου σχετικά νέο και του λέω με μεγάλη περηφάνεια λέω ξέρεις εγώ είμαι 7η γενιά στην ηγεσία της εταιρείας και μου λέει μπράβο αυτό είναι πολύ εξαιρετικό Εγώ είμαι 14η μου Οπότε εκεί μαζεύτηκα Αλλά όλα είναι σχετικά Προφανώς ξέρεις Σε κάθε χώρα βοηθάει Όταν υπάρχει μια πιο μεγάλη ιστορία Μια έτσι και επιχειρηματική Αλλά και να το πω έτσι Εθνική βοηθάει στο να μακροημερεύσει μια εταιρεία Αυτός ήταν Ελβετός Για την ακρίβεια Γερμανός Απλά ήμασταν σελβέτη Αυτός ήταν Γερμανός Όντως είναι σχετικό οπότε γι' αυτό ακριβώς είναι και αδιανόητο το σωτιστικό που το έχετε κάνει στην Ελλάδα αυτό γι' αυτό ήθελα να το ασχολιάσουμε γιατί είναι άλλο να το έχεις κάνει και στο εξωτερικό είναι αδιανόητο αλλά εδώ πέρα είναι ακόμα πιο αξιοσημείοτο
Κοίτα, έτσι μιας και ξεκινάμε από αυτό το τομέα, ένας βασικός λόγος, πολλές φορές λένε ότι το κλασικό ότι η πρώτη γενιά χτίζει, η δεύτερη συντηρεί και η τρίτη καταστρέφει θα το έχετε ακούσει, το οποίο το θεωρώ κάποιες φορές, σίγουρα έχει μια σοφία μέσα και σίγουρα υπάρχουν τέτοια παραδείγματα, αλλά σε ένα βαθμό το θεωρώ και λίγο άδικο για την τρίτη γενιά όποια και να είναι αυτή η αόριστη τρίτη γενιά, γιατί πολλές φορές οι επιχειρήσεις αδυνατούν να επιβιώσουν όχι λόγω του ότι η τρίτη γενιά ή τέταρτη όποια είναι πάνω σε περιπτώσει δεν έχει τα σκύλς ή δεν έχει τη διάθεση, είναι θέματα καθαρά ιδιοκτησιακά και δεν τυχαίω που είναι η τρίτη και τέταρτη γενιά γιατί όταν ξεκίνεται ένας founder και ο founder μοιράζει την εταιρεία στα δύο ή στα τρία ή στα τέσσερα όσα παιδιά έχει και μετά τα τέσσερα παιδιά τη μοιράζουν αντίστοιχα στα τέσσερα και ξαφνικά βρεθείς στην τρίτη γενιά να έχεις δεκαπέντε ιδιοκτήτες ή πέντε ή δέκα οι οποίοι μαλώνουν μεταξύ τους και εκεί
ίσως έρχεται η δικιά μας η κουλτούρα ελληνική που δεν είμαστε σαν κοινωνία τόσο της συναπόφασης, είμαστε πιο ο καθένας μόνος του. Θα παίξουμε πιο εύκολα ξύλο μεταξύ μας. Θα παίξουμε πιο εύκολα ξύλο από ότι είσαι ένας Γερμανός ή ένας Ελβετός. Δεν λέω καλός ή κακός, δεν κρίνω, αλλά εκεί αρχίζουν οι εταιρείες και αδυνατούν να επιβιώσουν γιατί υπάρχει αυτός ο καταρκαιματισμός της διοίκησης, του decision making.
Και θεωρώ ότι αυτός είναι ο πιο βασικός λόγος που οι εταιρείες αδυνατούν να επιβιώσουν μες στα χρόνια, παρά ότι έρχεται μια κακομαθημένη γενιά και τα καταστρέφει. Που υπάρχει βέβαια και αυτό, δεν είναι κάτι που δεν το βλέπουμε. Αν παρακολουθείς περιεχόμενο σχετικό με επιχειρήσεις ή οικονομικά, τότε θα έχεις δύο αμέτρητες πλατφόρμες, οι οποίες σου επιτρέπουν να επενδύεις σε μετοχές, με αποτέλεσμα να μην ξέρεις ποια να διαλέξεις.
Θέλω λοιπόν να σου μιλήσω πολύ σύντομα για τη Wealthyhood, μια 100% ελληνική πλατφόρμα, η οποία σου δίνει πρόσβαση σε χιλιάδες μετοχές και ETFs, ξεκινώντας από 1 ευρώ και χωρίς προμήθειες. Η Wealthyhood, η οποία ήδη μετρά χιλιάδες χρήστες στο ΕΒ και την Ευρώπη, πέρα από το ότι θέλει να κάνει τις επενδύσεις προσβάσιμες, δεν υποστηρίζει το γρήγορο κέρδος.
Καθώς όποιος υποστηρίζει αυτή τη λογική, στατιστικά χάνει χρήματα. Αντιθέτως, σκοπός της είναι να σου δώσει τα εργαλεία και τις γνώσεις για να χτίσεις το οικονομικό σου μέλλον μακροπρόθεσμα, με ασφάλεια και σιγουριά Επιπλέον, μέσα στην εφαρμογή μπορείς να βρεις πολύ ποιοτικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο καθώς και μέσα από τα εργαλεία που θα βρεις να χτίσεις το δικό σου επενδυτικό χαρτοφυλάκιο εύκολα και γρήγορα Μπορείς επίσης να αυτοματοποιήσεις τις επενδύσεις σου καθώς και να λαμβάνεις επιτόκιο έως και 1,89% στα χρήματά σου για να τα βλέπεις να αποταμιεύονται γρήγορα.
Αν λοιπόν ψάχνεις μια εύκολη, έμπιστη και αδειοδοτημένη εφαρμογή για να επενδύσεις σε χιλιάδες μετοχές και ETFs χωρίς προμήθειες, τότε σου προτείνω να κάνεις εγγραφή στη Wealthhood με το link ή το κωδικό που θα βρεις στη περιγραφή του βίντεο και θα κερδίσεις και από μας μια εντελώς δεράνη μετοχή αξίας 20 ευρώ. Πάμε να συνεχίσουμε τώρα με το επεισόδιο Παρ' όλα αυτά η δική σας ιστορία πάει πίσω Αν δεν κάνω λάθος το 1780 Το οποίο είναι πραγματικά ακραίο Έχετε περάσει από Πολέμους Δεν ξέρω κι εγώ πόσα πράγματα Και 7 διαδοχές Οπότε μπορείς να μας κάνεις ένα Όσο πει γενικό μπορείς λίγο Overview του πως ξεκίνησε Από ποιον Και λίγο πως εξελίχθηκε μέσα στα χρόνια και πως κατάφερε να επιβιώσει Μέσα από όλα αυτά Ως έκανε μας ένα review 260 χρόνια σε 5 λεπτά.
Για την ακρίβεια είναι 246 χρόνια και το λέω γιατί 244 χρόνια γιατί σε 6 χρόνια θα γιορτάσουμε τα 250 χρόνια πρώτο Θεός που είναι και το 1 τένταρτο χιλιετίας το οποίο είναι όταν το βάζω σε αυτό το perspective είναι τρομερό. Ξεκινήσαμε λοιπόν το 1782 με ένα μικρό πετρόμυλο επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έχω τα διαβατήρια των παππούδων που είναι στα Οθωμανικά η οικογένεια η οικογένειά μου Λούλης είναι από την Ήπειρο είχαμε μια γενικά έτσι πολύ μεγάλη ένα πολύ μεγάλο footprint στην Ήπειρο επαγγελματικά με διάφορα πράγματα και με εμπόριο και με χρηματοπιστωτικά της εποχής είχαμε κάνει πολλές δωρές οι παππούδες που έχουν ακόμα πάντα στην Ήπειρο γεφύρια που είχαν χτίσει παππούδες και υπάρχει αναφορά, υπάρχει στο Άλουλη στα Γιάννενα, υπάρχει κληροδότημα που είχαν κάνει πρόπρο παππούδες άρα γενικά ήταν μια οικογένεια αρκετά ας πούμε ευκατάστατη και με ένα καλό footprint στην κοινωνία ο Ζώης Λούλης ένα από τα μέλη της οικογένειας ξεκίνησε ένα μικρό πετρόμηλο
στο χωριό τότε και αυτός ο πετρόμηλος τα πρώτα 150 χρόνια περίπου ήταν στο επίπεδο περισσότερο της μικρής βιοτεχνικής επιχείρησης που έδιναν αλεύρι στην περιοχή Η βιομηχανική σελίδα της οικογένειας ξεκινάει το 1914 όταν τέσσερα αδέλφια, αυτή είναι τώρα η προ-παππούδας μου, αποφασίζουν να κατέβουν από τα βουνά της Ιππήρου στο Βόλο.
Λόγιτε να ανθέσεις και η πρώτη μεγάλη επιχειρηματική αποφάση που πήρανε στο κομμάτι του λάστιν των αλεύρων Γιατί ουσιαστικά λένε από το να παράγουμε στα βουνά που είναι αφιλόξενα, που δεν έχουν παραγωγή, που είναι δύσκολη διακίνηση Πηγαίνοντας στο Βόλο τοποθετούμαστε δίπλα από το Θεσσαλικό κάμπο και έχουμε και πρόσβαση σε λιμάνι Οπότε αμέσως logistics ανοίγεται ένα πεδίο μπροστά μας αγοράζουν ένα μερίδιο σε ένα τοπικό μήλο όπως να αρχίσει συνεταιρικά με τον παλιό μήλο Νάχα Τζινίκος λεγότανε στην πορεία των εξαγοράσανε πλήρως 100% και ουσιαστικά από εκεί ξεκινάει πλέον η βιομηχανική συγχρονιστόρια όπου έχουμε περάσει μια μεγάλη πυρκαγιά το 1926 που καταστράφηκε ο μήλος ολοσχερός και ξαναχτίστηκε εκ του μηδενός, δανειστήκανε τότε οι παππούδες αναγκαστήκανε εκποιήσαν περιουσία για να ξανά χτίσουν το μήλο.
Περάσαμε τους παγκοσμίους πολέμους και τον πρώτο και τον δεύτερο και ο δεύτερος πιο δύσκολος γιατί μπήκαν οι Γερμανοί. Οι Γερμανοί επιτάξαν το μήλο, αναγκαστήκαν οι παππούδες να φύγουν για μια περίοδο από το μήλο και στην πορεία μετά πάλι προχωρήσαμε. Το 1975 πήγε ο πατέρας μου. Μετά κινηθήκαμε στη βιομηχανική ζώνη που επενδύσαμε σε ένα πιο μεγάλο μήλο.
μετά από τη βιομηχανική ζώνη πήγαμε έξω στη Σούρπη Μαγνησάζου που χτίσαμε και δικό μας λιμάνι εξαγοράσαμε το 1999 το μεγαλύτερο ανταγωνιστή μας του Σμύλου Σαγιογεωργίου μια από τις λίγες επιθετικές εξαγορές καθαρά επιθετική εξαγορά που γίνει μέσω χρηματιστηρίου και συγχωνευθήκαν ιδιωτερίες ξεκίνησε μετά μια μεγάλη επί των ημερών του πατέρα μου επένδυση στα Βαλκάνια φτάσαμε το 2007 να έχουμε 7 εργοστάσια σε 4 χώρες με 3.500 άτομα προσωπικό το 2007 σε μια έτσι πολύ ιδιορατική στιγμή ο πατέρας μου εκπεί όλο το εξωτερικό ξεχρεώνεται η εταιρεία μας βρίσκει η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 πολύ έτσι θωρακισμένος οικονομικά μπαίνω εγώ το 2010 και από εκεί ξεκινάμε πάλι μια ανάπτυξη το 2015 εξαγοράζουμε μια εταιρεία την Kenfood μπαίνουμε στα αμήγματα το 2020 ξαναμπαίνουμε στη Βουλγαρία και συνεχίζουμε την ιστορία μας με όρεξη και επιτυχίες Εγώ το να τελειώσω Θα το πάρω από ένα σημείο και μετά γιατί θέλω να ακούσω περισσότερες λεπτομέρειες για αυτό κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής
πώς λειτουργούσε, τι είχε γίνει τότε αυτό ήταν ένα πολύ μήλι τότε ή ένας μήλος βασικός που υπήρχε γύρω από αυτό παραγωγή Υπήρχαν πάρα πολλοί μήλοι και μάλιστα για την ακρίβεια μια έρευνα της δεκαετίας του 80 που έπεσε στα χέρια μου άρα δεν μιλάμε για δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο προφανώς μιλάμε για πολύ αργότερα αριθμούσε 1300 μήλους στην Ελλάδα τότε σήμερα για να καταλάβεις η τελευταία έρευνα της ΆΕΚΑ που έχει 120 μήλους άρα αν ήταν 1300 η δεκαετία του 80 τη δεκαετία του 40 θα ήταν 2.500 και 3.000 και μάλιστα οι μεγάλοι μήλοι της εποχής δεν υπάρχουν πια τουλάχιστον σαν εταιρείες έχουν συγχωνευθεί τεχροκοπείς οι μόνοι που έχουμε επιβιώσει από τότε τουλάχιστον από τους μεγάλους αν θες παίχτες είμαστε εμείς. Όταν μπήκαν οι Γερμανοί που είναι μια ιστορία λίγο πιο ακουμπάει λίγο περισσότερο την οικογένεια και τις αρχές μας η οικογένεια τότε όταν ουσιαστικά έμαθε ότι έσπασε το μέτωπο στη Μακεδονία και ότι πλέον κατεβαίνουν οι Γερμανοί και ότι σε δύο-τρεις μέρες θα είναι στο Βόλο
τα τελευταία αποθέματα σταριού που είχαν τα λέσανε και τα μοιράσαν στο προσωπικό ότι αλεύρι υπήρχε προφανώς και λόγω πολέμου δεν υπήρχαν και πολλά αποθέματα μοιράστηκε στο προσωπικό το αλεύρι κλείσαν το μήλο και φύγαν οι παγκούδες και όπως είπα ο μήλος μετά επιτάχθηκε και ουσιαστικά ξαναλειτουργήθηκε από την οικογένεια το 1945 που υποχώρησαν οι Γερμανοί Ακούγεται πραγματικά μεγάλη ιστορία Και θεωρώ ότι κάθε Βασικά από όλα όσα μας περιέγραψες Κάθε γενιά Έζησε μια πολύ μεγάλη δυσκολία Και έπρεπε να πάρει πολύ μεγάλες αποφάσεις Και από την πηγαγιά που μας είπες Από την καταστροφή Και από το κομμάτι των εξαγορών Δηλαδή σε όλο το φάσμα υπήρχαν Ups and downs όπως είναι και φυσιολογικό Θα ήθελα να μας κάνεις μια χαρτογράφηση Σήμερα το 2026 Με σένα στο τιμόνι σωστικά Πού βρίσκεστε σήμερα Και ποια είναι τα δικά σου ups and downs Αν υπάρχουν Αυτά τα τελευταία 16 χρόνια Ναι και βέβαια υπάρχουν Κοιτώντας την ιστορία Παίρνεις δύναμη Από Από τις αποτυχίες που έχει βιώσει ο οργανισμός
Και η οικογένεια Και αυτά είναι που σου δίνουν δύναμη Να καταλάβεις ότι Χρειάζεται αντοχή και επιμονή Και δεν πρέπει να τα βάζεις κάτω Είδα και τον τίτλο ένα βιβλίο που είχε από εκεί που λέει τρεις αποτυχίες. Οπότε υπάρχουν, υπήρχαν πάντα στην ιστορία μας και συνεχίζουν και υπάρχουν. Αναλάβα το 2010 από τον πατέρα μου σε μια πολύ ιδιαίτερη μετάβαση από τη μια γενιά στην επόμενη.
Θεωρώ ότι εκεί είναι κάτι που και ο πατέρας μου πρωτοτύπησε και εγώ μπήκα στα βαθιά από ό,τι με αγχώρισε να τον φοβηθώ. Τι ηλικία μπήκες? Μπήκα, ουσιαστικά 23, δεν είχα κλεισει ακόμα τα 24. Επέστρεψα τις σπουδές μου Ειδικά, εν μία νυχτή, ο πατέρας μου μεταβίβασε μετοχές, τους τίτλους, δεν κράτησε ούτε γραφείο στην εταιρεία, ούτε τίποτα.
Μου λέει, αγόρι μου πάρτα. Ήταν 55 ετών, νέος ήταν, σήμερα είναι 71. Δεν είχε κάποιο λόγο, δεν είχε κάποιο θέμα υγείας και επιτυχήμενος σαν επαγγελματικά. Αλλά είχε τη φιλοσοφία ότι ξέρεις κάτι Η εταιρεία πάει από γενιά σε γενιά Εγώ έκανα το καθήκον μου ήρθε η ώρα σου Και μου μεταβίβασε πλήρως Και βρέθηκα ουσιαστικά 24 ερσιτιπικά Να λάβω την εταιρεία πλήρως Χωρίς μόνος μου να παίρνω τις αποφάσεις Χωρίς τον πατέρα μου μέσα στα πόδια μου Ενώ είτε ότι ο άνθρωπος Όποτε τον ήθελα Ήταν εκεί να τον συμβουλευτώ Είχες high level συμβουλευτική Είχα high level συμβουλευτική Αλλά και ο ίδιος Από την αρχή απέφευγε να με πειράσει πολύ Γιατί καταλάβαινε Ότι ξέρεις κάτι Πρέπει να το βρεις μόνος σου Είναι σαν ένα παιδί Πρέπει να μάθει να περπατάει μόνος Αυτός είναι και ο μόνος τρόπος να περπατάει για πάντα Και δεν σου κρυβώ ότι και εγώ σχετικά γρήγορα Δεν θα πω από τον πρώτο χρόνο Αλλά σχετικά γρήγορα κατάλαβα Ότι για να για να μπορώ να νιώθω περήφανος για αυτό που κάνω
πρέπει να το I have to own it πρέπει να είναι δικό μου το να κάνω κάτι που μου είπε κάποιος άλλος και μετά να λέω τι ώρα που τα έκανα δεν έχει αξία και αντίστοιχα για να το πετύχεις αυτό πρέπει να είσαι έτοιμος να αποδεχτείς και τις αποτυχίες σου οπότε και εγώ σχετικά ας πούμε θα έλεγα μες στα πρώτα δύο ή τρία χρόνια κατάλαβα ότι Νίκο πρέπει μόνος να πάρεις αποφάσεις και ας φας το κεφάλι σου και μόνο αν το κάνεις μόνος σου θα μπορείς να είσαι και περήφανος για τις επιτυχίες.
Βοήθησε επίσης αρκετά το 2010 που μπήκα, πέσαμε στην κρίση οπότε ήθελε μια πολύ διαφορετική διαχείριση, εταιρεία. Μπήκαμε μέσα σε crisis management με όλα αυτά τα ωραία που περάσαμε τότε με τα Brexit και τα capital controls και όλα αυτά που ήταν μια κατάσταση άνευ προηγουμένου Πάντως, αυτό που περάσουμε από τα πρώτα δύο-τρία χρόνια που κάναμε το Crisis Management και κοιτάξα και εγώ να μάθω, τα βασικά πράγματα που θα έλεγα ότι έχω συνεισφέρει στην εταιρεία είναι αρχικά ότι προχώρησα στην εξαγορά μιας εταιρείας του 2015, την Kenfood, η οποία είναι μια εταιρεία που παράγει πρώτες σύλλες για την αρτιοπλαστική πέραν του αλεύρου.
Οπότε ουσιαστικά από μια εταιρεία αποκλειστικά παραγωγή αλεύρων μετεξελιχθήκαμε σε μια εταιρεία που παράγει γενικά πρωτεσίλες για την αεροτοπία και την ζαχροπλαστική αλλά και γενικότερα για το τρόφιμο. Οπότε αυτό μας έχει επιτρέψει να παράγουμε πολλά added value προϊόντα που μπορούν και να πουλούνται σε καλύτερες τιμές, είναι πιο μοναδικά, δεν είναι commodities και στους ίδιους πελάτες που πηγαίνουμε και πουλάμε το αλεύρι μπορούμε να τοποθετήσουμε και άλλα προϊόντα.
Αυτό μας έχει δώσει και ένα growth Και μας δίνει και εξαγωγικό προσανατολισμό Γιατί πάλι μιλάμε για πιο εξειδικευμένα προϊόντα Άρα το πρώτο Αν θες μεγάλο έτσι Επίτευμα ήταν αυτό Αυτή η εταιρεία που να ξεγοράσαμε ήταν αρκετά μικρή Ήταν γύρω στα 4 εκατομμύρια τζίρος Σήμερα έχουμε φτάσει περίπου στα 20 εκατομμύρια Και συνεχίζει και η αναπτυξιακή πορεία Και παράλληλα Έβαλα Ανακένυσα πλήρως και έβαλα μπροστά το εργοστάσιο μας στην Αθήνα το Μήλο στην Αθήνα, ο οποίος ήταν κλειστός και αυτό μας έδωσε ένα επιπλέον capacity, το οποίο ήδη έχουμε γεμίσει και έχουμε καταφέρει ουσιαστικά το 2010 από 180.000 τόνους σήμερα να λέθουμε 200 στην Ελλάδα να λέθουμε όχι, δεν λέω, να λέθουμε 300.000 στην Ελλάδα και άλλους 30.000 στη Βουλγαρία το 2019 ξαναγύρισα στη Βουλγαρία, αγόρασα ένα Μήλο εκεί και μπήκαμε και στη Βουλγαρία και έχουμε επεκταθεί και στη Ρουμανία οπότε ουσιαστικά έχουμε πλέον βγει πάλι εκτός Ελλάδος και έχουμε χτίσει ένα γκρουπ σε επίπεδο πολίσεων που δεν είναι απλά αλεύρι, είναι αυτό που λέει και το όνομά μας food ingredients
και έχουμε αρχίσει και πειραματιζόμαστε και με ingredients με πρώτες ύλες που είναι πέραν του αλεύρου, διάφορα κομμάτια αυτό θα έλεγα στο προϊοντικό κομμάτι, παραγωγικό και προϊοντικό κομμάτι Θα έλεγα ότι είναι κάποιες αλλαγές που έχω φέρει Και εξάγεται σε Εξάγουμε σε περίπου Σταθερά σε πάνω από 25 χώρες Υπάρχουν και ευκαιριακά και άλλες Αλλά σταθερά σε πάνω από 25 Και έχουμε αναπτύξει πολύ και την Αφρική τα τελευταία χρόνια Που για μας είναι μια πολύ καλή αγορά Γιατί η Αφρική αναπτύσσεται Αλλάζει τις συνήθειες, τις διατροφικές Υπάρχει μια βιομηχανία που αναπτύσσεται κάτω Και εξάγουμε πολύ Ένα δεύτερο κομμάτι που έκανα που ειδικά μετά το και σε αυτό ίσως μια ξέρα θα κάνω μια στάση ένα κομμάτι που άλλαξε αρκετά είναι τον τρόπο που δικείται η εταιρεία όταν μπήκα στην εταιρεία υπήρχε ένα στυλ το οποίο ήταν πολύ top down δουλεύε σε συλλόγη εταιρεία δηλαδή το κάθε τμήμα αυτόνομα ο πατέρας μου είχε την εταιρεία την έτρεχε με αυτό το στυλ Ένα πράγμα που κατάλαβα
Αυτή είναι υποδούλεψε Ναι δούλεψε Αυτό που κατάλαβα στη δουλειά γρήγορα Και τώρα κάνω μια παρένθεση Δεν χρειάζεται να είμαι ο πατέρας μου Είναι σαν μια ομάδα στο ποδόσφαιρο Κάθε παίχτης έχει άλλο στυλ Μπορεί ο πατέρας μου να ήταν πολύ καλός Δεξής, αμυντικός Σεντερ φόρ Εγώ πρέπει να βρω το δικό μου στυλ παιχνιδιού Και αυτό να παίξω Κατάλαβα γρήγορα ότι Ξέρεις αυτό το στυλ ωραίο, καλό, μας πήγε και μας πήγε αλλά εγώ θέλω κάτι άλλο.
Οπότε άλλαξα πολύ τον τρόπο που λειτουργεί η εταιρεία, δημιούργησα τη λογική του να υπάρχει ένα ξεκάθαρο management team, να δουλεύουμε με συγκεκριμένα KPIs, προτεραιότητες, κάνουμε τα strategy cycles μας, βάζουμε ανατριετία τους στόχους μας, τι θέλουμε να πετύχουμε, δουλεύουμε πολύ πιο κοντά σαν ομάδα, τις προτεραιότητες μας με data, επένδυσα πάρα πολύ σε τεχνολογία για να έχουμε data να ξέρουμε πραγματικά που πηγαίνουμε και τι κάνουμε οπότε άλλαξα πάρα πολύ εσωτερικά το way of management και τα τελευταία χρόνια έχω αρχίσει πλέον και επενδύω πολύ και σε πίπεδο διακυβέρνησης δηλαδή πλέον διοικητικό συμβούλιο, επιτροπές, εσωτερικός έλεγχος δηλαδή και όλα τα αν θες τα πιο υποστηρικτικά Νίκο όταν μπαίνεις και αναλαμβάνεις τη διοίκηση 24-25 χρονών σε μια εταιρεία που γνωρίζεις ήδη από μικρό παιδί ότι έχει περάσει τόσα και ότι είσαι έβδομη γενιά μπαίνεις και λίγο με ένα σκεπτικό πιο αμυντικό του στυλ που όπως κοίταξε μετά από 7 γενιές μην κάνω μαλακιά τώρα και τα καταστρέψω
αλλά πρέπει να προσέξω και λίγο αυτό πως σου επηρεάζει τον τρόπο που κινείς εποπαίνεις αποφάσεις το σκέφτεσαι ακόμα ή τώρα το έχεις αποβάλει κάπως και το λειτουργείς πιο αυτόνομα Πρώτα απ' όλα αυτό που λες είναι πολύ έντονο Υπάρχει σαν φόβος Σαν τροχοπέδι Υπάρχει μια αγγλική παροιμία που λέει If it's working don't fix it Ξέρεις και λες μήπως πρέπει αυτό να ακολουθήσω Υπάρχει και μια άλλη παροιμία που λέει Ότι το να συντηρήσεις κάτι Είναι πιο δύσκολο από το να το χτίσεις Και υπάρχει και άλλη παροιμία που λέει Ότι πρέπει να προσαρμοζόμαστε στην κάθε εποχή Αλλιώς αυτοί που δεν προσαρμοζόμαστε πεθαίνουν Και νιώθω ότι εσύ πήγες να προσαρμοστείς Στην νέα εποχή Το ρόλο με τις παροιμίες είναι ότι υπάρχει παροιμία για όλα Υπάρχει και μια παροιμία για τις παροιμίες Που λες Θα σου πω Εννοείται ότι υπάρχει Για μένα η εταιρεία είναι Πρώτα απ' όλα επειδή έχω μεγαλώσει Σε αυτό έχω μεγαλώσει με τις ιστορίες Της εταιρείας, της οικογένειάς μου Για μένα η εταιρεία μας
Και αυτό που έχουμε χτίσει Σαν όνομα, σαν οικογένεια και σε κοινωνικό και σε επιχειρηματικό επίπεδο είναι κάτι στο δικό μου το μυαλό τουλάχιστον πολύ μεγάλο αντιλαμβάνουμε ότι πιθανώς, όχι πιθανώς, σίγουρα δεν είναι τόσο μεγάλο μέσα στο αχανές του κόσμου αλλά στο δικό μου το μυαλό είναι κάτι πολύ μεγάλο οπότε το να του κάνω κακό ή να το τραυματίσω για μένα είναι ίσως ο μεγαλύτερος μου φόβος αυτό που έχω πετύχει είναι ότι πρώτα απ' όλα κατάλαβα κάποια στιγμή, είναι λίγο πολύ αυτό που Λες ότι για να Τι θες να πετύχεις, θες να επιβιώσει Αυτό και να αναπτυχθεί Για να επιβιώσει και να αναπτυχθεί πρέπει να κάνεις πράγματα Υπάρχει Ένας νόμος, ο δεύτερος νόμος Της θερμοδυναμικής που λέει ότι Αν σε ένα περιβάλλον δεν βάλεις ενέργεια Το περιβάλλον τίνει να πάει Στην αγκαταστασία Ακριβώς, άρα για να Συντηρηθεί ένα περιβάλλον καλά Πρέπει να έχει ενέργεια Άρα ξεκινάς από εκεί Λες πρέπει να κάνω πράγματα Αν δεν κάνω πράγματα θα με ξεπεράσουν Οπότε ξεκινάς και κάνεις πράγματα
Μόλις αρχίσει και έρθει και η ανάπτυξη Για μένα αυτό με έχει βοηθήσει πολύ Αρχίζεις και λες Ας πούμε εγώ την εταιρεία την πήρα στα 70 εκατομμύρια zero Σήμερα είναι στα 200 Και έχω μέσα μου ένα feeling Ότι ξέρεις κάτι Τώρα μέχρι τα 70 you can fuck up Ξέρεις Από τα 70 και πάνω είναι δικό μου μεσαγωγικά τέλος πάντων το έχω πετύχει μεσήμερες μου οπότε εκεί με παίρνει να πειραματιστώ. Ό,τι και να πέσω λίγο δεν πειράζει το έχω χτίσει.
Ναι κάπως νιώθεις από ένα σημείο και μετά νιώθεις ότι αφού είσαι αναπτυχθεί μπορώ πλέον να πειραματιστώ μπορώ να κάνω πράγματα έχω κατά κάποιο τρόπο και το ηθικό αλλά και το αν θες πραγματικό έτσι περιθώριο έχω κάνει κάποια πράγματα πετυχημένα με παίρνει να πειραματισμό και με παίρνει και να αποτύχω το πολύ σημαντικό είναι βασικά από εκεί που ξεκίνησες να καταλάβεις ότι άμα δεν κάνεις τίποτα είναι το χειρότερο πράγμα, κάτι πρέπει να κάνεις οπότε ξέρεις start trying, εννοείται να μάθεις και από τα λάθη σου και πάλι προφανώς ξεκινάς ένα πράγμα που εγώ έκανα και θεωρώ σωστό, ειδικά στη δικά μας περίπτωση δεν ήταν και περίπτωση ζωής και θανάτου, είχα την πολυτέλεια του χρόνου Ξεκινάς με μικρά πειράματα Και μετά πας στα μεγάλα Δεν ξεκινάς με το καλημέρα Να τα τεινάξω όλα Υπάρχει ένα ωραίο βιβλίο Του Jim Collins Που λέει first fire bullets then cannonballs Δεν πας κατευθείαν στα cannonballs Ρίξε πρώτα τις σφαίρες, τροχοδιοκτικές Να δεις που πάνε, αν βάρεις καλά, ρύθμισε
Και σιγά σιγά όσο αποκτάς αυτοπεποίθηση Όσο μαθαίνεις, όσο βλέπεις τι δουλεύει Τότε αρχίζεις και τα cannonballs και τις ορουκέτερες και ό,τι χρειάζεται. Πέρα από την εξαγορά του 2015 ποιο θα έλεγες ήταν το μεγαλύτερο στοίχημα που πήρες και σου βγήκε και ενδεχομένως κάτι που πήρες και να μην σου βγήκε. Κοίτα, ένα στοίχημα, πάω λίγο πάλι σε αυτό που είπα πριν, επειδή δεν είναι το στυλ μου των μεγάλων στοιχημάτων δεν είναι το στυλ επιχειρηματικότητας μου δεν είναι αυτό όλα στο μηδέν και αν, ξέρεις.
Μόνο από μια απόφαση ένα ρίσκο Ναι δεν μπορώ να πω ότι υπάρχει ένα στίχημα που μου βγήκε που δεν μου βγήκε Ένα κομμάτι που νιώθω πολύ σίγουρα αυτό της εξαγοράς είναι κάτι που πήγε πολύ καλά Ένα άλλο που μου έχει πάει πολύ καλά είναι ότι έχω επενδύσει τα τελευταία χρόνια Δεκα χρόνια έτσι όχι τελευταία δύο τρία χρόνια Έχω επενδύσει αρκετά σε νέους ανθρώπους Το οποίο τώρα το βλέπω μπροστά μου οι δευτεροί άνθρωποι έχουν αρχίσει να ανθίζουν και έρχονται να πλησιώσουν θέσεις που έχουν ανάγκη πλήρωσης με νέο τρόπο σκέψης, νέο μυαλό άρα θα έλεγα η επένδυση στους νέους ανθρώπους επίσης μου έχει βγει αν και ακούγεται προφανές αλλά κάποιες φορές δεν γίνεται και δεν το κάνουν και όλοι έτσι αν θα βάζαμε ένα λάθος πιθανώς που θα έλεγα ότι έχω κάνει έχω κάνει πολλά λάθη προφανώς αλλά έτσι για την κουβέντα το ένα λάθος είναι ότι η κίνηση που έκανα στη Βουλγαρία παρασύρθηκα από το γεγονός ότι βρήκα ένα εργοστάσιο που πουλιόταν σε μια φθηνή τιμή γιατί ήταν από πληστηριασμό
αλλά είδα τη φθηνή τιμή αλλά δεν είδα το γεγονός ότι έχει και χαμηλό capacity και είναι και η τοποθεσία είναι λίγο απομονωμένη οπότε ναι με το πήραμε φθηνά αλλά τελικά ξέρεις δεν είναι το πόσο το παίρνεις είναι πόσο σου αποδίδει αυτό που παίρνεις τελικά η αξία δεν είναι η τιμή η αξία είναι τι σου φέρνει οπότε αυτή η ζήμη δουλεύει το εργοστάσιο δεν είναι παράγει και φέρνει και ένα αποτέλεσμα σαν καμία παιδιά δεν είναι αυτό που ήθελα πήρα το μάθημά μου το ένα μάθημα είναι ότι θέλουμε volume στο δικό μας χώρο χρειάζεσαι volume πρέπει να παράγεις συνέχεια χωρίς ταματημόσεις θες volume, θες όγκο γιατί είμαστε βιομηχανία χαμηλού περιθωρίου κέρδους οπότε μόνο μέσα από τον όγκο μπορείς να έχεις ένα αξιόλογο αποτέλεσμα και το δεύτερο πράγμα που κατάλαβα είναι ότι γιατί το πρώτο το ήξερα απλά λίγο το εμπέδωσα το δεύτερο που δεν το ήξερα και εκεί το έμαθα είναι ότι είμαστε πάνω απ' όλα logistics business αυτό που οι παππούδες τότε το 2014 καταλάβανε και κατεβήκαν στον κόλο
και έκαναν και τις γέφυρες και έκαναν και τις γέφυρες Εν τέλος κατάλαβα εγώ τελικά είμαστε logistics business Δηλαδή το που είναι το στάρι, που είναι η παραγωγή Που είναι ο πελάτης It matters much more Από ό,τι νόμιζα Έχεις κάνει ενέργειες για αυτό Ή το έχετε βρει ήδη εδώ και χρόνια Με το δίκτυο διανομής Με όλο το κομμάτι το μεταφορό Για τη Βουλγαρία ή για το logistics Για το logistics κάνουμε πάρα Εννοείται ότι επενδύουμε Τώρα μάλιστα έχουμε αγοράσει ένα οικόπεδο Στη Σόφια της Βουλγαρίας Εδώ και 30 χρόνια Έχουμε ήδη χτίσει ένα σιλό που μαζεύουμε Στα άρια από την περιοχή γιατί είναι πιο φθηνά Και τα προωθούμε στην Ελλάδα Και τώρα είμαστε στη διαδικασία που θέλουμε εκεί να χτίσουμε και μήλο Που εκεί ακριβώς θα είναι η πιο σωστή Τοποθεσία για ένα μήλο Γιατί η Βουλγαρία είναι μια πολύ Μεγάλη στοπαραγωγική περιοχή Πολλοί νομίζουν ότι επενδύουμε στην Βουλγαρία Λόγω του κλεισίου ότι η Βουλγαρία είναι πιο φθηνή Για τα φορολογικά Ναι και για το εργατικό παρεπιτώντας ότι το εργατικό στη Βουλγαρία με την Ελλάδα
έχει σχεδόν εξισοδοθεί, είναι σχεδόν μία ή άλλη το κόστος εργασίας το φορολογικό είναι αυτό που λέω ότι καλό αλλά πρέπει να έχεις κέρδη δηλαδή το φορολογικό δεν έχει νόημα αν δεν είσαι κερδοφόρος η φορολογία δεν είναι στοιχειοκόστος ειδικά η φορολογία επί του κέρδους δεν είναι στοιχειοκόστος Άρα για εμάς η Βουλγαρία το όφελος της ποιο είναι ότι παράγει 5 εκατομμύρια τόνους τάρι όταν η Ελλάδα παράγει ένα έχουμε πρόσβαση σε φθηνή πρωτήλη και γι' αυτό συνεχίζουμε και επενδύουμε εκεί Παράλληλα, το οποίο βέβαια δεν είναι δικό μου επίτευμα, αλλά το αναφέρομαι στα πλαίσια του logistics είναι ότι τα δύο μας εργοστάσια στην Ελλάδα τόσο στο Χερατσίνο όσο και στη Σούρπη έχουμε δικό μας ιδιόκτητο λιμάνι όπου εκφορτώνουμε και φορτώνουμε τα προϊόντα απευθείας Μου φαίνεται βασικά πρωτοφαρά το ακολουιατήρι αν έχει δικό της λιμάνι δεν ξέρω αν στο εξωτερικό είναι πιο σύνηθες Μπορεί να μην είναι πως έχουμε μισό μυαλό μας τη λέξη λιμάνι που σκέφτομαστε τα εμπορικά λιμάνια
Σίγουρα Όπως και να έχει Υπάρχουνε στην Ελλάδα, δεν είμαστε μόνοι είναι λίγες σίγουρα δηλαδή υπήρχε τα δηληστήρια Έχουν μπροστά τα λιμάνια που ξεφορτώνουν τα βαπόρια. Υπάρχουν και άλλες λίγες βιομηχανίες που έχουν δικά τους λιμάνια. Η Σόγια, η Ελλάση, η Μιλισόγια. Τώρα δεν μου διαφέρει το όνομα. Υπάρχουν κάποιες, δεν πολλές.
Σίγουρα είναι μετρημένες, δεν πολλές. Το λιμάνι όταν λέμε ιδιόκτητο ουσιαστικά τι είναι. Γιατί καμία ακτή στην Ελλάδα δεν είναι ιδιόκτητη. Είναι μια μακροπρόθυμη παραχώρηση από το κράτος σε ιδιωτικές εταιρείες οι οποίες τα εκμεταλλεύονται. Τώρα πάω λίγο πιο πίσω στη συζήτηση, αλλά δεν πειράζει. Όσον αφορά το κομμάτι της διαδοχής, δεν ξέρω πόσα πράγματα ξέρεις για τα προβλήματα που υπήρχαν κάτι στις διαδοχές όλα αυτά τα χρόνια, αλλά συγκεκριμένα σε δικιά σου περίπτωση, πώς το βίωσες, δηλαδή υπήρχαν προβλήματα, προκλήσεις, ή ήταν κάπως πιο ομαλό και σου βγήκε πιο εύκολα.
και από το περιβάλλον που έχετε βίωσει γιατί δεν σημαίνει ότι με το που μπαίνει κάποιος 24 χρονών το σέβονται οι υπόλοιποι άνθρωποι από τον οργανισμό Ναι, κοίτα πρώτα απ' όλα σε επίπεδο σε επίπεδο γενικότερα διαδοχής μέσα στην εταιρεία μας, σαν παράδοση ας την πούμε έχουμε μία αρχή σε εμάς η οποία απορρέει από μία διαθήκη που είχε γράψει ένας πρόπρο παππος μου ο οποίος μέσα σε αυτή που ήταν μια πολύ λεπτομερές ήταν 11 σελίδες υπηκνογραμμένες και από τις δυο πλευρές και έγραφε πολλά πράγματα εκεί καταλαβαίνεις πως ο άνθρωπος είχε μια λόγια τη λεπτομέρεια έγραφε με πάση περισσότερο διάφορα ένα από τα πράγματα που έγραφε είναι ότι η εταιρεία πάντα να πηγαίνει στον πρωτό το κογιό έτσι είχε γράψει για να μην διασπάται η διοκτησία και για να μην μαλώνεται αυτό σε ένα μεγάλο βαθμό τηρήθηκε όχι πάντα, υπήρξαν και περιπτώσεις όπου υπήρξαν ευθύνδη θάνατοι δεν υπήρξαν διαθήκες αλλά υπήρχε κατά κάποιο τρόπο η αντίληψη μέσα στην οικογένεια ότι πρέπει ένας να κάνει
το κουμάντο, ένας να έχει την ελευθερία των αποφάσεων και νομικά και ηθικά από όλες τις απόψεις οπότε ακόμα και σε περιόδους που το ποσοστό μπορεί να να μην πήγε σε έναν γρήγορα μαζεύτηκε από κάποιον αυτή λοιπόν η αρχή και δεν θα σταθώ στο πρωτότοκο γιο γιατί έχουν αλλάξει εποχές πριν 100 χρόνια είχε μια λογική σήμερα έχουν αλλάξει εποχές θα σταθώ όμως στην ουσία η οποία πια είναι ότι ένας να έχει το κουμάντο ότι ένας μέτριος καπετάνιος είναι καλύτερος από δύο καλούς καπετάνιους που όμως τραβάει ένας από δεξιά ή καλούς από αριστερά γιατί καμιά φορά τελικά και στη ζωή και στο επιχειρήν δεν έχει σημασία που πας έχει σημασία να το πιστεύεις και να πας μόλος στη δύναμη και μάλλον κάπου θα φτάσεις είναι μια παροιμία αγγλική που λέει sorry για τις παροιμίες θα κουράσω λίγο είναι μια παροιμία αγγλική που λέει shoot for the moon and even if you miss you will land across the stars άμα είσαι ένα στόχο, έχεις θέληση έχεις όρεξη, κάπου θα φτάσεις άρα έχει έναν ξεκάθαρο αρχηγό
και άστο να πάει όπου είναι να πάει άμα αυτός ο αρχηγός έχει καλά στοιχεία, αξίες έχει εργατικότητα έχει σύνεση έχει ημεράκι, κάπου θα φτάσει οπότε αυτή είναι η αρχή που κρατήσαμε και αυτό ουσιαστικά με αυτό μεγάλωσα κι εγώ από μικρό παιδί, ο πατέρας μου με μεγάλωσε μέσα στη δουλειά, παρεπιπτόντως ο πατέρας μου σε εμένα και στην αδελφή μου που ήμασταν τα δύο παιδιά από τον πρώτο γάμο που ουσιαστικά ήμασταν σε αυτή την κουβέντα μας είχε ξεκαθαρίσει από την αρχή ότι η εταιρεία θα πάει στον Νίκο οπότε και εγώ και οι αδελφοί μου μεγαλώσαμε ξέροντας αυτό και κατά κάποιο τρόπο δεν το κάναμε ποτέ δεν το κάναμε challenge, δεν το κάναμε question ήρθε. Εγώ από μικρός μας είναι εταιρεία οπότε όταν ήρθε, ήρθε πολύ φυσιολογικά δεν ήταν κάτι που δεν το περίμενα ήταν δεδομένο για αυτό προετοιμαζόμουν όλη μου τη ζωή για αυτό σπούδασα, για αυτό δούλεψα οπότε στα 24 ήταν the fact ότι αυτό θα κάνω τώρα το ότι θα το έκανα τόσο γρήγορα δεν το περίμενα δηλαδή αν ο πατέρας μου μου έλεγε Νίκο ξέρεις κάτι
ναι εσύ θα αναλάβεις αλλά θα αναλάβεις τα 35 σου γιατί και εγώ είμαι 55 και θέλω άλλα 10 χρόνια να κάτσω δεν θα το η ταχύτητα περισσότερο με ξάφνιασε παρά αυτό κάθε αυτό και επειδή ήταν μια πραγματικότητα που και όλοι μας ξέραμε από μικροί δεν δημιούργησε τριβές Με την αδελφή μου έχω μια υπέροχη σχέση Πάντα είχα, πολύ καλή Έχει ρόλο στην εταιρεία Όχι, είναι μέτοχος Μιοψηφίας Ο πατέρας μου φρόντισε εγώ να μπορώ να έχω το 51% Να έχω το 51% για να μπορώ να πάρω την αποφάση μόνος μου Η αδελφή μου έχει Έχει ένα πακέτο με ψηφίας Κάποια χρόνια εργαζόταν στην εταιρεία Και είχαμε μια πολύ καλή συνεργασία Αποφάσισε κάποια στιγμή Ότι ήθελε να ακολουθήσει κάποιες άλλες ειδικές της όνειρα δεν δουλεύει πλέον υπάρχει μια πολύ όμορφη σχέση πάντα υπήρχε και θεωρώ τελικά ότι ξέρεις όταν είναι ξεκάθαρη η διαδοχή και αυτό πέτυχε ο πατέρας μου όχι μόνο διασφαλίζει στην εταιρεία διασφαλίζει και την οικογενειακή συνοχή και αγάπη Ο συνήθως εκεί πέρα είναι το debate ότι είτε θα πάθει κάτι
κακό η εταιρεία είτε θα πάθει κάτι κακό η σχέση μεταξύ των ανθρώπων της οικογένειας το κάνουν πολύ πιο και ομαλό σαν μετάβαση και όταν υπάρχει και σαν παράδοση είναι ακόμα πιο έντονο το στοιχείο το ότι θα το κάνουμε με αυτόν τον τρόπο ας πούμε. Συνήθως η δικιά μου και εγώ θα πω 100% το συνήθως το βάζω περισσότερο σαν disclaimer όταν μπορεί να υπάρχει κάποια εξαίρεση όταν μια περιουσία είτε αυτό είναι εταιρεία, είτε είναι ένα σπίτι είτε ένα χωράφι οτιδήποτε δεν το διαμοιράσεις σωστά δεν το διαμοιράσεις με ξεκάθαρα είναι δικό σου ή ποιος έχει εν πάση προϊόν στον πρώτο και τελευταίο λόγο και η πυρουσία πάει άπατη ειδικά η επιχείρηση που χρειάζεται γιατί η επιχείρηση δεν είναι ένα οικόπεδο είναι κάτι που χρειάζεται κουμάντου αλλά και η οικογενειακή σχέση πάει επίσης άπατη άρα είναι λους λους ένα άριο το να μην τα ξεκαθαρίσεις Έχεις απόλυτο δίκιο και είχαμε ενεβάσει ένα reel από ένα άλλο business talk στα social media που είχε γίνει viral και έλεγε ότι ουσιαστικά ένας πατέρας
το χειρότερο πράγμα που μπορεί να κάνει στα παιδιά του είναι να τους αφήσει μια περιουσία διαμερασμένη στα ίσα. Κάνε ξεκάθαρο το σε ποιον ανήκει τι να είναι όνερο ο καθένας ενός πράγματος και θα είναι πολύ καλύτερα τα πράγματα. Είχε κάνει πολύ trigger αυτόν τον κόσμο. Είναι αλήθεια και δυστυχώς ξέρεις τι γίνεται και εδώ μπαίνουμε λίγο στα χωράφια της ψυχολογίας και όχι της επιχειρηματικότητας βέβαια αυτά πολλές φορές συμβαδίζουν ότι ο γονιός πολλές φορές και είμαι και εγώ γονιός και δεν είναι εύκολο, το λέω είναι δύσκολο ο γονιός πολλές φορές σκέφτεται δυστυχώς εγωιστικά εκείνη τη στιγμή και τι σκέφτεται μην τυχών κάποιο από τα παιδιά μου και έχει παράπονα από μένα οπότε τι κάνει, δια δύο, δια τρία δια τέσσερα, ούτε οδήποτε για να μην έχει κανένα παιδί να πει κάτι για μένα Όμως το μόνο που καταφέρνει εκείνη τη στιγμή Είναι να βάλει τα παιδιά να μαλώσουν μεταξύ τους Πιθανώς και αν όχι άμεσα έμεσα Ειδικά όταν θα κλείσει τα μάτια του Και δεν θα είναι εκεί
Να σκύσει αν πάρεις περιπτώσει Την όποια δυναμική έχει ένας γονιός Και πιθανώς κάνει κακό και στην εταιρεία Άρα για να κανοποιήσεις το εγώ σου Τελικά όταν κλείνεις τα μάτια σου Αφήνεις πίσω Της προσδοτήσεως ένα Χάος Θεωρώ δυνατό μάθημα και το κρατάω σίγουρα Ναι είναι εύκολο στα λόγια Ελπίζω και να το κρατήσει και πολλοί κόσμοι από εδώ Ο τρόπος που Θα διαχειριστείς Την επόμενη διαδοχή μετά από σένα Ξέρω ότι είσαι νέος, ξέρω ότι έχεις πολλά χρόνια ακόμα Κι τα λοιπά Αλλά μόλις είπες ότι έχεις παιδιά Θα συνεχίσεις την παράδοση Με τον ίδιο τρόπο που γινόταν Ή έχεις άλλες σκέψεις Έχω τρία κορίτσια, είμαι πολύ ρωτάνε ποια είναι η μεγαλύτερη σου επιτυχία στη ζωή είναι ξεκάθαρα η οικογένειά μου είναι η μεγαλύτερη μου επιτυχία τα τρία μου κορίτσια και η σύζυγός μου βέβαια είναι πραγματικά ό,τι πιο ωραίο υπάρχει στα κορίτσια στις κόρες μου τους έχω πει και το ξέρουν ήδη ότι η δουλειά θα πάει σε μία η πλειοψηφία τουλάχιστον το 59% τώρα το ποια θα είναι είναι ακόμα μικρές θα το δούμε στην πορεία
και αν θέλουν κιόλας έτσι και αν θέλουν αυτό είναι που θα δούμε στην πορεία και αν δεν θέλει καμία εκεί θα πρέπει να δούμε τι άλλες επιλογές υπάρχουν πιθανώς θα το δούμε Θα ήσουν ανοιχτός να πάει το πλειοψηφικό πακέτο στην οικογένεια και να υπάρχει ένα CEO που διοικεί με μειοψηφία ή πιστεύεις ότι πρέπει σε οποιοδήποτε πάει η διοίκηση να είναι και από την οικογένεια και να είναι και στη διοίκηση με κάποιο τρόπο Είναι μια καλή ερώτηση αυτή που δεν μπορώ να σου πω ότι την έχω ξεκαθαρίσει το μυαλό μου Σίγουρα δεν είναι εύκολο να απαντηθεί Θα σου πω ότι επί της αρχής θεωρητικά αυτοί είναι δύο τελώς ξεχωριστοί ρόλοι δηλαδή ο ρόλος του ιδιοκτήτη μετόχου και του CEO πρέπει θεωρητικά να είναι δύο διαφορετικοί ρόλοι άρα υπό αυτή την έννοια δεν θα υπήρχε κανένας λόγος ένας μέτοχος να είναι και CEO Πρακτικά στην Ελλάδα Και λέω στην Ελλάδα γιατί την Ελλάδα ξέρω Δεν ξέρω πώς είναι η Αμερική Η Αμερική είναι μια πιο μεγάλη χώρα Πιο απρόσωπη υπάρχει ίσως ένας διαφορετικός τρόπος
Doing business Στην Ελλάδα η αλήθεια είναι ότι το να είναι Ο μέτοχος μέσα Έχει δίνει μια άλλη δυναμική Στο προσωπικό Στους πελάτες Είναι κάποια πράγματα Που και εγώ πιστεύω Ότι φέρνω σαν να ξέρω στην εταιρεία Όχι γιατί είμαι Έχω μυαλό ή είμαι εκπαιδευμένο απλά επειδή έχω το όνομα Λούλης η εταιρεία λέγεται Λούλης και μόνο να κάθομαι εκεί και να μην μιλάω φέρνει μια αξία ναι είναι το κύρος είναι κάποια πράγματα που είσαι και λόγου κουλτούρας οπότε για να μην πω λόγο θεωρώ ότι υπάρχει πολύ μεγάλο value στο να είναι ο μέτοχος μέσα, πιθανώς μπορεί να λειτουργήσει και αντίθετα αλλά είναι μάλλον η εξαίρεση και όχι ο κανόνας, τουλάχιστον για την Ελλάδα δεν λέω ότι αυτό είναι Universal. Νίκο μπορείς να μας πεις λίγο πώς αντιλαμβάνεσαι την έννοια της αποτυχίας. Πώς αντιλαμβάνομαι την έννοια της αποτυχίας την αντιλαμβάνομαι σαν ένα μάθημα είναι ουσιαστικά την αντιλαμβάνομαι ως με τον ίδιο τρόπο που αντιλαμβάνομαι να πληρώσω ένα ποσό και να πάω να κάνω ένα σεμινάριο. Έτσι
αντιλαμβάνομαι την αποτυχία. Έχω δουλέψει αρκετά ώστε να μην την παίρνω προσωπικά γιατί παλιά με στεναχωρούσε πάρα πολύ έχω καταλήξει ότι άνθρωποι είμαστε και θα κάνουμε λάθη ότι όποιος προσπαθεί κάνει λάθη άρα μη στεναχωριέσαι είναι φυσιολογικό προφανώς πρέπει να ακολουθείς το ρητό να μη σε σκοτώσει γιατί προφανώς να σε σκοτώσει είναι game over οπότε από τη στιγμή που δεν σε σκοτώνει είναι ένα μάθημα οπότε η αποτυχία είναι ένα μάθημα που το χρειαζόμαστε και είπες ότι έχεις τρεις κόρες που είναι και σε μικρή ηλικία θέλεις να τους περάσεις, μπορεί ήδη να το έχεις κάνει ή μπορεί να το κάνεις στην πορεία μέσα στα επόμενα χρόνια δεχομένως σου αμεγαλώνουν.
Κοίτα, για τα χρήματα σαν χρήματα δεν νιώθω ότι υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο μάθημα πέρα από το να θυμάσαι ότι τα χρήματα μπορούν να χαθούν σε μια μέρα. Δηλαδή, άρα, και αυτό για το λέω, το όλο περισσότερο ότι μην βασίσεις το ποιος είσαι και το χαρακτήρα σου στα χρήματα που έχεις. Είσαι αυτός που είσαι Για αυτό που είσαι Και όχι για το πόσα έχεις στο λογαριασμό Ή πόσο μεγάλο είναι το σπίτι σου Άρα το μάθημα για τα χρήματα Είναι ότι είναι παιδιά κάτι το οποίο χάνεται Πανεύκολα Άρα ταπεινά και κάτω η μπάλα Τα μαθήματα που θα τους έδινα δεν θα ήταν για τα χρήματα Θα ήταν για κάποιες αξίες Που θεωρώ ότι Είναι σημαντικές στη ζωή Και ποια είναι αυτές οι αξίες Εργατικότητα, να δουλεύεις Να έχεις στόχους να δουλεύεις πάνω στους στόχους να προσπαθείς να είσαι ένα θετικό μέλος στην κοινωνία να εισφέρεις αξία στην κοινωνία να έχεις αυτοπεποίθηση και να μην φοβάσαι την αποτυχία αυτό που λέγαμε που είναι πολύ δύσκολο και σίγουρα να συμπεριφέρεις τους ανθρώπους με δύο τρόπο
που θες να σου συμπεριφέρονται αυτά ίσως τα πέντε όπως τα λέω πολύ απλόγικα αν τα έχεις αυτά θεωρώ ότι θα έχεις και αρκετά χρήματα για να ζήσεις και να είσαι αξιοπρεπής γιατί στο τέλος της μέρας αυτό είναι το πιο βασικό να μπορείς να ζεις μια ξοπρεπή ζωή και από εκεί και πέρα δεν ξέρεις δεν μετριέσαι από το να έχεις 10, 5, 10, 100 οτιδήποτε στο λογαριασμό σου, δεν σε κάνει αυτό καλό ή κακό άνθρωπο Νίκο θα ήθελα να μιλήσουμε και λόγια γενικότερα για τη βιομηχανία στην Ελλάδα επειδή μπήκες και πρόσφατα στο 7 να κάνω λάθος είμαι σίγουρος ότι έχεις πολλές απόψεις πάνω στο το κομμάτι και επειδή είναι μια αλήθεια ότι οι βιομηχανές στην Ελλάδα σίγουρα είναι πίσω σε πολλά κομμάτια πώς θεωρείς ότι μπορεί να αναπτυχθεί και γενικότερα αλλά και στο κομμάτι που είχε το δικό σου στο ΣΤΑΡ για παράδειγμα επειδή νομίζω το εισάγουμε κυρίως οπότε δες κάνε αυτό πού θεωρείς ότι στερούμε, τι μπορούμε να κάνουμε και γενικότερα και στο δικό σου κλάδο πιο συγκεκριμένο Ωραία, αρκήσω λίγο να κάνω ένα
πιο γενικό σχόλιο για τη βιομηχανία στην Ελλάδα και να μιλήσουμε ευχάριστοι για τον κλάδο δικό μας μπήκα στο ΣΕΕΒ γιατί έχω πραγματικά έτσι όρεξη να βοηθήσω θέλω και πάει λίγο και στο προσωπικό μου αν θες έτσι χαρακτήρα αλλά και πάλι και σαν οικογένεια πάντα δεν είμασταν, είχαμε και ένα κοινωνικό αντίκτυπο είχα προπαπούδες που ήταν από στελέχη σε κυβερνήσεις, στη Βουλή, σε κοινωνικούς φορείς, σε όλες τις αποχρώσεις του πολιτικού φάσματος, σε όλες τις παρατάξεις και ομάδες.
Και πάντα όλοι θέλαν να εισφέρουν. Οπότε θέλω και εγώ να μπορέσω να κάνω κάτι πέρα από την επιχειρηματικότητα, σαν δουλειά δηλαδή, από τη Λούλης. Και για μένα ο ΣΕΒ είναι ένα όχημα, ένα σύνδεσμο, ένας φορέας, ο οποίος κάνει μια πολύ σοβαρή δουλειά. και εκπροσωπεί ή μάλλον προσπαθεί να ενισχύσει κάτι που πιστεύω την επιχειρηματικότητα, την υγεία επιχειρηματικότητα και πραγματικά πιστεύω ότι υγεία επιχειρηματικότητα θα φέρει ανάπτυξη, ανάπτυξη θα φέρει κοινωνική ευημερία για όλους έτσι.
Είναι σφάλμα να νομίζουμε ότι ο SEV προσπαθεί να ενισχύσει τους επιχειρηματίες και τις επιχειρήσεις και τα κέρδη τους, δεν είναι αυτός ο σκοπός. ο Σεύρος παθεί να ενισχύσει την επιχειρηματικότητα γιατί μια καλή επιχειρηματικότητα είναι καλή για την κοινωνία στο σύνολο Η Ελλάδα δυστυχώς είναι αρκετά αποβιομηχανοποιημένη, το βλέπουμε το ζούμε. Στην Ελλάδα ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι η βιομηχανία είναι στο 9% η μεταπίεση όταν στην Ευρώπη είναι στο 14% και εδώ αξίζει να πούμε ότι στην Ευρώπη αρχές του 90 ήταν στο 20% άρα και η Ευρώπη έχει πέσει πολύ από το 20 στο 14 και Ελλάδα στο 9. Λογικά, σωρή για την παρήνθεση αλλά για την κούβεντα έχει πέσει και έχει μεταφερθεί σε... έχει περισσότερο προς Ασία. Βέβαια, αυτό έχει γίνει έχει μεταπτωπιστεί το κέντρο της οικονομίας και της μεταπτύσσεις στην Ασία. Γιατί?
Γιατί τη δεκαετία του ειδικά μετά το 90, 2000 που έπεσε η Εξωβετική Ένωση υπήρχε η λογική της παγκοσμιοποίησης Της κατάργησης των δασμών Των συνόρων και τα λοιπά Οπότε στην εκείνη τη λογική Και έχει βάση Σου λέει γιατί να παράγουμε στην Ευρώπη Να τα παράγουμε στην Κίνα Είναι πιο φθηνά καλό για όλους Και για τους Ευρωπαίους Και εμείς να κάνουμε πράγματα διαφορετικά Έλα όμως που τώρα η εποχή αλλάζει Υπάρχουν γεωπολιτικές αναταράξεις Πλέον αντιλαμβάνω όμως ότι ξέρεις κάτι Πρέπει να παράγουμε πράγματα εδώ Γιατί στην κρίση θα μας κλείσουν τα σύνορα Αν δεν παράγουμε τίποτα, το είδαμε στο COVID.
Ξαφνικά εξαρτόμασταν από την Κίνα για τις μάσκες, για τα εμβόλια, για τα πάντα. Πάλι τώρα με τον πόλεμο με την Ουκρανία και πιο πρόσφατα με το Ιράν. Δεν έχουμε ενέργεια, δεν έχουμε λιπάσματα. Τα μεγάλα προβλήματα που έχουν οι Ευρώπινοι στο δικό μας το τομέα δεν έχουν λιπάσματα και δεν ξέρουμε πώς θα πάνε οι σοδειές του χρόνου.
Άρα πρέπει, ναι καλό Δηλαδή δεν μπορεί η στρατηγική μας να είναι μόνο Cost driven Πρέπει να είναι Και σε επίπεδο Safety και diversification Ναι να παίρνουμε και εκτός Αλλά να παράγουμε και εντός Οπότε για μένα η Ελλάδα Οφείλει Και το πιστεύω πάρα πολύ να ενισχύσει τη βιομηχανική παραγωγή Και να ενισχύσει τη βιομηχανική παραγωγή Όχι μόνο σε χαμηλής αξίας Γιατί και αυτό είναι σημαντικό να μπορέσουμε να ανεβούμε στην αλυσίδα αξίας προς τη θέμενης αξίας να δημιουργήσουμε οικοσυστήματα παραγωγικά όπου δεν θα παράγεται μόνο η πρώτη ύλη αλλά θα παράγεται και η μεταποίηση και το δεύτερο και το τρίτο και το τέταρτο βήμα Να σε ρωτήσω κάτι πάνω σε αυτό που νομίζω, βασικά θέλω να σου κάνω μια επιφανειακή ερώτηση που θα σε βοηθήσει να απαντήσεις λίγο πιο εις βάθος για να καταλάβουμε και εμείς που είμαστε αιτός βιομηχανίας το ποια είναι τα εμπόδια ας πούμε γιατί επιχείρησαν τη δική σου που κάνουν τζήρους 100, 150, 200, 300 400 εκατομμύρια που είναι σε αυτή την κλίμακα
ας πούμε που θεωρούνται μεγάλες βιομηχανίες και έχουν κεφάλαια να κάνουν και μικρές εξαγορές και να επενδύσουν σε μια νέα ας πούμε παραγωγική μονάδα κάπου γιατί δεν πάνε να κάνουν επιχείρη να κάνετε μια επένδυση και να κάνετε το δικό σας λείπασμα αυτή είναι η επιφανειακή ερώτηση οπότε αντίστοιχα οι άλλοι λούλοις που ασχολούνται με κάτι άλλο να επενδύσει και να κάνει το δικό της κάτι άλλο και έτσι να ανοίξουν και οι θέσεις και μετά να μπορείτε και εσείς να το πουλάτε γιατί προφανώς κάπως πρέπει να βγαίνει και το κόστος υπάρχουν υπάρχουν δύο βασικά τώρα το απλοποιούμε λίγο για την κουβέντα υπάρχουν θα το έλεγα δύο βασικά κριτήρια τα οποία θα οδηγήσουν είτε έναν επιχειρηματία είτε μια επιχείρηση γιατί υπάρχουν και επιχειρήσεις που δεν υπάρχουν επιχειρηματίες υπάρχει ένα διοικητικό συμβούλιο ή τέλος πάνου πολυμετωχικά συστήματα υπάρχουν λοιπόν δύο κριτήρια που θα οδηγήσουν στην απόφαση που θα επενδύσω το ένα είναι καθαρά το κόστος που θα έχω το χαμηλότερο κόστος
και άρα είτε θα μεγιστοποιήσω την κερδοφορία είτε θα είμαι ανταγωνιστικός γιατί καμιά φορά το χαμλό κόστος δεν είναι θέμα κέρδους, είναι θέμα επιβίωσης. Αυτό είναι το ένα λοιπόν, το cost structure που θα λέγαμε ας πούμε στα αγγλικά και το άλλο έχει να κάνει με θέματα που είναι αν θες πιο υποδομές ευκολία στο να βρεις ανθρώπους πώς αντιμετωπίζει το κράτος, πώς αντιμετωπίζουν οι αρχές και όλα αυτά είναι αν θες τα πιο ποιοτικά είναι ένα πιο κάθαρα επιχειρηματικό.
Στην Ελλάδα και στα δύο ειστερούμε Γιατί να επενδύσει κάποιος εδώ Όταν έχουμε Από τις πιο ακριβές Η ενέργεια είναι στις πιο ακριβές της Ευρώπης Όταν έχουμε ένα πάρα πολύ ακριβό Μη μισθολογικό κόστος Όταν έχουμε πάρα πολλά Πλάγες φορολογίες Διαφόρων ειδών τέλη Από το πληρώνουμε για το ρεύμα Μέχρι οτιδήποτε άλλο Έχεις λοιπόν όλα αυτά τα επιπλέον έξοδα και πάλι δεν θα αναφερθώ στη φορολογία επί των κερδών γιατί όπως είπα αυτή πρέπει να έχεις κέρδη για να μιλάμε όμως στην έμειση φορολογία που η έμειση φορολογία έρχεται ούτε σε άλλος είτε έχεις κέρδη δεν έχεις και αποτρέπει πολλούς από το να κάνουν πραγματικά και τα κέρδη. Ναι άρα γιατί να το κάνεις εδώ και να μην πας να το κάνεις σε μια άλλη χώρα είτε και εκτός Ευρώπης έτσι γιατί υπάρχουν και αυτά αυτό είναι το ένα κομμάτι το δεύτερο κομμάτι είναι μετά καθαρά σε επίπεδο, όπως λέω, υποδομές.
Όταν δεν έχεις βιομηχανικές ζώνες στην Ελλάδα, δηλαδή υπάρχουν αλλά είναι ας πούμε τα ινόφυτα. Δεν υπάρχουν βασικές υποδομές. Εμείς, σκεφτείτε στο εργοστάσιο. Όταν πούμε βιομηχανικές υποδομές και βιομηχανικές ζώνες, τι εννοούμε. Δηλαδή, τι πρέπει να κάνει, ας πούμε, η χώρα για να υπάρχουν αυτές οι υποδομές. Έχει να κάνει δηλαδή με τη χώρα, έχει να κάνει Θα σου δώσω ένα παράδειγμα συγκεκριμένο Βουλγαρία Σας είπα πριν ότι έχουμε αγοράσει ένα οικόπεδο Τι έκανε η Βουλγαρία Πήρε ένα παλιό στρατόπεδο 10 χιλιόμετρα από το κέντρο της Σόφιας Σαν αλέμα Στη Μαλακάσα Πήγε βρήκε ένα παλιό στρατόπεδο Το οποίο άδειο ήταν Το έκοψε η κόπεδα Έβαλε δρόμους ωραίους μεγάλους Ίντερνετ, φως Ρεύμα, πολύ σημαντικό για τη βιομηχανία γιατί θες καπάστη ρεύματος με τα σχηματιστές, ρεύματα πάντα και είπε όποιος έρθει εδώ να επενδύσει θα δώσουμε, δίνουμε επειδή ήταν κυβερνητική η γη πουλάμε σε πολύ χαμηλή τιμή αυξησκά αγόραζες τη γη εκεί στη μισή τιμή από ό,τι θέλουν να αγόραζες έξω
στο εμπόριο, άρα με το καλημέρα έχεις πιο φθηνή γη tax breaks για τα πρώτα 7 χρόνια σε εισφορές μέχρι να κάνει και απόσταση η βιομηχανία και τα λοιπά και διάφορα άλλα οπότε λες τώρα μπορώ να πάω εκεί να τοποθετήσω τη βιομηχανία να έχω νερό, να έχω ίντερνετ να έχω ρεύμα, να έχω tax breaks για τα επόμενα 7 χρόνια και να πάρω και τη γη στο 1 δεύτερο της τιμής ή να πάω π.χ. στα ενόφυτα να μπλέξω μεταπεριβαλλοντικά εντωμεταξύ στη βιομηχανική ζώνη και περιβαλλοντικά και όλα αυτά είναι ξεκάθαρα, είναι ο νόμος υπάρχει ξεκάθαρα, δεν μπλέκεις ή να πάω στα ενόφυτα θα σου πω για το εργοστάσιο μας στη Σούρπη μας πήρε 7 χρόνια να βγάλουμε την άδεια 7 χρόνια όπως το ακούς 7! Άρα να πας να μπλέξεις με περιβαλλοντικούς νόμους να μην έχει αρκετό ρεύμα να σου δώσει να βρέχει και να πλημμυρίζεις γιατί δεν υπάρχουν τα όμβρια ήδατα στο εργοστάσιο μας στη Σούρπη που είναι ο μεγαλύτερος μήλος της Ελλάδας ο μεγαλύτερος στα Βαλκάνια και από τους μεγαλύτερους στην Ευρώπη δεν έχουμε ακόμα fiber
γραμμή ίντερνετ και τους παρακαλάμε να μας φέρουν γραμμή και δεν μας φέρουν και θα την πληρώσουμε εμείς για να μας τη φέρουν στο εργοστάσιο μας στη Θήβα που είναι ένα εργοστάσιο παραγωγής μεγμάτων δεν μας φέρνουν νερό, δεν μας φέρουν νερό και αναγκαζόμαστε να φέρνουμε νερό με τις συντροφώρες κτλ γιατί λοιπόν να πάει να επενδύσει κάποιος που πρέπει να πληρώσει στο τέλος τα πληρώνεις μόνος σου κάθεσαι κάνεις γιοτρήσεις ή πληρώνεις για να σου φέρουν το ρεύμα γιατί να τα κάτσεις να κάνεις όταν μπορείς να πας να τα βρεις αλλού έτοιμα θα σου γλουτώσει αμέσως αμέσως αυτό λεφτά χρόνο και ο χρόνος είναι λεφτά θα σου αυξήσει το return on investment και θα είσαι και σαν περιβάλλον που θα νιώθεις ότι σε θέλουν γιατί και αυτό για μένα στην Ελλάδα η Ελλάδα ενώ στη θεωρία πάντα λέμε ναι επιχειρηματικό τα βιομηχανία κλπ στην πράξη δεν την αγαπάμε τη βιομηχανία η κοινωνία θεωρεί ότι βιομηχανία και πίνει το αίμα του λαού ή ότι είναι οι αντίξιες συνθήκες γενικά στην Ελλάδα
θέλουμε τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα την οποία δεν έχω δεν μην παρεξηγηθώ, είμαι πολύ υπαρήτης της μικρομεσίας, είναι πολύ αρεστό, αλλά μόλις μια βιομηχανία ή μια εταιρεία φύγει από το μικρομεσαίο και γίνει μεγάλη, αρχίζουν να βγουν τα μπάκια, αρχίζουν οι αρχές φορολογική έλεγχη το ένα, το άλλο, βλέπεις ακόμα και τώρα με την ακρίβεια κατευθείαν οι επιχειρήσεις, το μεικτό κέρδος, να το μειώσουμε, να το κάνουμε υπάρχει μια φοβία ότι μην τυχώνει και μεγαλός κάποιος πολύ γιατί μεταδέλει το κακό, ενώ όλες οι ερεύνες δείχνουν ότι για να πέσουν οι τιμές χρειάζεσαι όγκο, χρειάζεσαι size και στην Ελλάδα ένα από τα προβλήματα που έχει η οικονομία και είναι και ένας από τους πρόσφατους που οι τιμές είναι ψηλά σε πολλά είδη, ότι δεν υπάρχει size στη βιομηχανία γιατί είναι κατά κύριο λόγο μικρομεσαίες επιχειρήσεις άρα για να καταλήξω πρέπει να αλλάξει για μένα πέρα από τα νομικά νόμοι πέρα από τα φορολογικά, πέρα από τα κοστολογικά πρέπει στην Ελλάδα να αλλάξουμε και τη φιλοσοφία μας
σαν πολίτες σαν εργαζόμενοι σαν επενδυτές απέναντι στην επιχειρηματικότητα και θα πω αυτό και θα κλείσω έχει ευθύνη και επιχειρηματικότητα και επιχειρηματίες μεγάλη γιατί δυστυχώς έχουν υπάρξει πολλές πληροφορίες επιχειρηματιών που έχουν δώσει κακά παραδείγματα, έχουν εκμεταλλευτεί συστήματα, έχουν εκμεταλλευτεί εργαζομένους έχουν εκμεταλλευτεί εχρηματοπιστωτικά εδρήματα και δυστυχώς έχουν επιτρέψει αυτοί κάποιοι άνθρωποι να δημιουργήσουν μια αρνητική εικόνα. Άρα όλοι μαζί οφείλουμε αυτό να το ξεπεράσουμε και να βάλουμε τις βάσεις για μια ανάπτυξη που δεν θα γίνει χωρίς βιομηχανία.
Ναι, ο τουρισμός είναι πολύ καλός. Αυτό πιστεύεις ότι έχει να κάνει περισσότερο με αποφάσεις κρατικές ή με ενέργειες που πρέπει να κάνουν ξέρω εγώ ποιοι σύνδεσμοι όπως το σεβ που είναι όλο βιομηχανή σε ένα σύνδεσμο ενέργειες για να το ξεπεράσουν. Πρώτα απ' όλα για να το λέω έτσι γιατί είναι σημαντική η γλώσσα στο σεβ δεν είναι βιομηχανή Είναι επιχειρήσεις και εκπρόσωποι επιχειρήσεων Μπορεί να είναι στελέχη Μπορεί να είναι πολυμετοχικές Αλλά είναι κατά βάση για τη βιομηχανία Αλλά είναι για τη βιομηχανία Άλλο η βιομηχανία, άλλο η βιομήχανη Βιομήχανη είναι, ξέρετε, με το κουστούμι Με το πουρο κλπ Γι' αυτό τα λέω Γιατί αποτυπώνονται στο μυαλό κάπως Ο SEV είναι επιχειρήσεις Και βιομηχανίες που εκπροσωπούνται Από στελέχη, μπορεί να είναι μέτοχη μπορεί να είσαι τελέχη, οτιδήποτε, δεν πας προϋπτώσει αυτό ενωσεύει άρα η ερώτηση είναι ποιος όλοι μαζί όταν όλοι μαζί οφείλουν να δηλαδή και το κράτος οφείλει όταν και το κράτος οφείλει να προσέχει τη ρητορική απέναντι
στην επιχειρηματικότητα δεν μπορεί απ' τη μία να λες ότι θέλω επιχειρηματικότητα, θέλω βιομηχανία αλλά απ' την άλλη πάω και βάζω που τώρα χάρηκα άκουσα ότι κυβέρνησα το σταμάτησε βασικά χθες τα τελευταία μέρα και θεωρώ ότι ήταν μια σωστή απόφαση αυτή της κυβέρνησης βάζω πλαφών στο περιθώριο κέρδους γιατί φοβάμαι ότι η βιομηχανία θα εκμεταλλευτεί τις αυξήσεις τιμών και θα πάει να εκμεταλλευτεί τον κατάλληλο το οποίο καταλαβαίνω από τη μία πλευρά το φόβο από την άλλη όμως πάλι αναπαράγεται η ρητορική ότι η βιομηχανία είναι ο κακός και θέλει έλεγχο, θέλει το κράτος να έρθει να ελέγξει τη βιομηχανία άρα να παράγει ας πούμε και το κράτος και δεν είναι προς θεό, δεν έχει να κάνει με την κυβέρνηση συγκεκριμένου, το έχουμε δει σε πολλές κυβερνήσεις αυτό, μέσα στα χρόνια άπειρα από όλες τις παρατάξεις άρα πρέπει και εκεί να αλλάξει η ρητορική, πρέπει όπως είπα και οι ίδιες εταιρείες και επιχειρήσεις να είναι πιο υπεύθυνες γιατί οφείλουμε και εμείς οι επιχειρήσεις
να μην εκμεταλλευόμαστε καταστάσεις για να μην δίνουμε το δικαίωμα στις εκάστοτε κυβερνήσεις στις εκάστοτε ανθρώπους να δημοσιοποιήσουν οποιουσδήποτε να μας κατακρίνουν Εγώ θα έλεγα και το άλλο, εκμεταλλεύσου τη αλλά να είσαι έτοιμος να αποδοθεί γρήγορα δικαιοσύνη και να τελειώνουμε δηλαδή αν θες να την εκμεταλλευτείς κομπλέ, απλά και εσύ θα ξέρεις ότι θα είσαι σωστός γιατί ο διπλανός σου εισαγωγικά που θα το έχει μεταλλευτεί κατευθείαν θα έχει θέμα αλλά θα τιμωρηθεί κιόλας γι' αυτό. Κι αυτό είναι ένα πρόβλημα στην Ελλάδα πάλι ότι όπως το βιώνουμε και στο δρόμο ή το βιώνουμε δεν είναι μόνο στην επιχειρηματικότητα. Η αργή απονομή και η επιλεκτική απονομή.
Οπότε είναι όλα μαζί. Μπορεί μια επιχείρηση να φάει ένα πρόστιμο για οτιδήποτε και άλλη επιχείρηση δίπλα να κάνει ακριβώς το ίδιο πράγμα και να μην φάει το πρόστιμο γιατί απλά δεν πήγαν ποτέ οι αρχές από εκεί οτιδήποτε. Αυτά όπως θα το ζούμε και στην καθημερινότητά μας. Έτσι μπορεί να τρέχει στον δρόμο και να πιάσουν εσένα και από δίπλα να τρέχουν άλλοι δέκα και επειδή εκείνη τη στιγμή δεν τους είδα κανείς δεν τους πιάσανε.
Εντάξει, αυτά είναι θέματα που θέλουν. Εννοείται ότι πρέπει οι αρχές του κράτους να δουλεύουν αποδοτικά και υπάρχουν πάρα πολλοί μηχανισμοί για αυτόν τον σκοπό. Εσείς για παράδειγμα που εξαρτιέστε σε μεγάλο βαθμό από το σιτάρι και αν δεν κάνω λάθος το εισάγετε από χώρες όπως είναι Ουρμανία, Ουκρανία, Ρωσία κτλ θεωρείς είναι εφικτό στην Ελλάδα να το παράγουμε, να παράγουμε αρκετό σιτάρι βασικά για να μην χρειάζεται να το εισάγουμε και να εξαρτιόμαστε κάθε φορά από την Ουκρανία και τη Ρωσία και άμα γίνει ένας πόλεμος Η Ελλάδα παράγει περίπου ένα εκατομμύριο τόνους στάρι και καταναλώνει ένα εκατομμύριο τόνους στάρι.
Άρα στη θεωρία είναι αυτάρκης. Όσο παράγει, τόσο καταναλώνει. Στην πράξη τι γίνεται, υπάρχουν ποιότητες όπως στα πάντα, όπως οι ελιές. Υπάρχουν διάφορες ελιές ή οτιδήποτε. Έτσι λοιπόν, ένα περίπου 25% από το στάρι που χρειαζόμαστε το παράγουμε, το υπόλοιπο 75% το εξάγουμε γιατί δεν χρειαζόμαστε αυτή την ποικιλία. και εισάγουμε αυτό το 75% της ποικιλίας που δεν έχουμε.
Κυρίως από χώρες μαύρης θάλασσας. Δηλαδή Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ρωσία, Ουκρανία, Καζακστάν αυτές κατά κύριο λόγο. Αλλά και όχι μόνο. Εισάγουμε και από τον Καναδά και από Γερμανία και από Γαλλία για πιο συγκεκριμένα. Αλλά εν πάση περίπτωση πάμε πίσω στην ουσία. Η επόμενη ερώτηση είναι και γιατί δεν παράγουμε αυτό που μας λείπει και έχει να κάνει καθαρά με το κλιματικό προφίλ της Ελλάδας.
Αν μπορούσαμε να το παράξουμε, αλλά θα ήταν πολύ χειρότερο ποιοτικά, υποδεέστερο και δεν θα είχαμε αυτό που χρειαζόμαστε ποιοτικά. Γιατί ξέρετε, άλλο το κλίμα στη Ρωσία, άλλο το κλίμα στην Ελλάδα. Οπότε, υπό αυτή την έννοια, ναι, το σωστό είναι εφόσον είναι ανιθάτα σύνορα να μπορείς να εισάγεις αυτό που δεν έχεις και να εξάγεις αυτό που σε πλονάζουν και γι' αυτό έτσι κάνω και μια μικρή παρένθεση ότι η Ευρώπη και η Ευρωπαϊκή Ένωση για μένα είναι αναγκαία δηλαδή δεν μπορούμε, η Ελλάδα από μόνη της δεν είναι μόνο το Στάρι, θα έχουμε και πολλά άλλα πράγματα που δεν παράγουμε πρέπει να είμαστε σε ένα μεγαλύτερο σύνολο που να μπορούμε να στηριχθούμε σε άλλες χώρες και άλλες χώρες να στηριχθούν αντίστοιχα σε εμάς Σε ρώτησα και για το Στάρι επειδή σχετίζεται σίγουρα και προφανώς και με το ψωμί το οποίο είναι στη κουλτούρα μας ενώ σε άλλες χώρες πάνε για παράδειγμα στο σούπερ μάρκετ και το παίρνουν κατεψυγμένο εμείς έχουμε τη κουλτούρα του να πηγαίνουμε στο φούρνο
και να το αγοράζουμε και όπως υπάρχει μια καφιτέρα σε κάθε γωνία έτσι υπάρχει και ένας φούρνος σε κάθε γωνία σχεδόν εσύ αυτό πώς το βλέπεις τα επόμενα χρόνια να εξελίσσεται θεωρείς θα μπορέσουν να επιβιώσουν αυτή η φούρνη ή θα μειωθούν αναγκαστικά Να επενδύσουμε σε φούρνο δηλαδή Πρώτα απ' όλα καλά αυτό ισχύει για οποιαδήποτε δουλειά άμα είσαι από πάνω δεν θα χάσεις και στο φούρνο πραγματικά άμα είναι κάποιος που την τρέχει τη δουλειά εκεί από πάνω είναι καλή δουλειά και δεν θα χάσει είναι και δύσκολη δουλειά, πολύ δύσκολη δουλειά Τώρα στη μεγαλύτερη εικόνα ποια είναι η κατάσταση είναι ότι όντως η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση πώλησης ψωμιού από αρτοπία, από πρατήρια.
Όχι πρατήρια, εννοώ βιοτεχνική αρτοπία από φούρνο της γειτονιάς. Μια τελευταία ρεύνα είχα δει είναι γύρω στο 85% στην Ελλάδα, όταν στη Γαλλία που είναι επόμενη είναι στο 60% και όταν στη Γερμανία είναι στο 30%. Άρα ο Έλληνας κατά κύριο λόγο αγοράζει ψωμί από το φούρνο. Αυτό βέβαια αλλάζει τα τελευταία χρόνια Αυτό το 85 που σας είπα όταν ξεκίνησα να δουλεύω ήταν 95 Ειχάζεται έκα μονάδες Γιατί ο νέος καταναλωτής έχει συνθήσει στο σούπερ μάρκετ Ο συσκευασμένο Η αλήθεια είναι ότι έχει αναπτυχθεί πολύ και η βιομηχανία αυτά τα χρόνια Οπότε το ψωμί το βιομηχανοποιημένο είναι πιο εύκολο στη διάθεσή του Είναι και πιο φθηνό στην τιμή του Οπότε σίγουρα κάποιοι πειράζονται και από αυτό αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή η αρτοπία είναι ότι δεν βρίσκει κόσμο το νούμερο ένα πρόβλημα που έχουν τα αρτοπία είναι ότι δεν έχουν ανθρώπους να μπουν σε ζύο το πρωί να ζυμώσουν να έχουν και τεχνογνωσία γιατί δεν είναι ένα επάγγελμα πρέπει να το ξέρεις
και να βγάλουν βλέπω αρτοπία που είτε κλείνουν είτε δεν μπορούν να αναπτυχθούν γιατί δεν έχουν κόσμο και αυτό θα χειροτερέψει γενικά το θέμα του προσωπικού θα χειροτερέψει και η αρτοπία θεωρώ ότι θα είναι από τα πρώτα θύματα γιατί είναι δύσκολη δουλειά, τεχνική δουλειά και δύσκολη δουλειά. Άρα θα δούμε δυστυχώς αρτοπία να συρρικνώνονται, να κλείνουν ή να μπορούν να αντιχθούν.
Λόγω αυτού θα δούμε το βιομηχανοποιημένο ψωμί να αυξάνεται σε ένα βαθμό. Οπότε είναι δύσκολα τα επόμενα χρόνια για τη βιοτεχνική αρτοπία που πραγματικά είναι ένας εξαιρετικός κλάδος. θεωρώ παρόλα αυτά για να πω πίσω πάλι στην ερώτηση δικιά σου ότι ένας αρτοποιός που είναι από πάνω ξέρει τη δουλειά, την κυνηγάει δεν έχει να φοβάται γιατί έχει πολλά θετικά σαν επάγγελμα είναι φρέσκο λύσεσαι γρήγορα ένας αρτοποιός, μια βιομηχανία για να βγάλει ένα καινούριο ψωμί πρέπει να κάνει R&D, κύκλους εγκρίσεις, marketing, launch arrangement ο αρτοποιός σε μια-δυο μέρες το δοκιμάζει, δύο-τρεις φορές το βγάζει Δουλεύεις πάρα πολύ με το snacking που είναι μεγάλο trend στις ημέρες μας.
Είσαι σε ένα καλό σημείο, σταματάει ο κόσμος με τα λάρμπ, μπροστά μπαίνει, παίρνει τον καφέ του, παίρνει το πρωινό του, παίρνει το μεσημεριανό του. Άρα έχεις όλο αυτό το snacking culture. Έχεις επίσης το κομμάτι της αργής ορίμανσης που είναι πλέον πολύ στη μόδα. Αυτό που γίνεται με τον κόσμο είναι ότι τρώει λιγότερο ψωμί αλλά πιο ποιοτικό ψωμί.
οπότε εκεί που θα έδινε ο καταναλωτής ο 0,80, 0,90 ότι μπορεί να έδινε για ένα ψωμί την ημέρα τώρα μπορεί να μπαίνει ψωμί κάθε μέρα θα πάρει δύο φορές την εβδομάδα αλλά θέλει ένα πιο ποιοτικό ψωμί οπότε υπάρχουν πολλά micro trends που αν ένας αρτοποιός τα εκμεταλλευτεί δεν έχει να φοβάται τίποτα Νίκο θέλω να σταθούμε λίγο στο κομμάτι των τεχνικών επαγγελμάτων όπως είπες τώρα στο κομμάτι του αρτοποιού είναι ένα τεχνικό επάγγελμα που είναι δύσκολο και μειώνονται το προσωπικό που το κάνει αλλά μας το ανέφερες και πριν στη ζήτηση που είχαμε όσο καθόμασταν εδώ ότι υπάρχει αυτό και στο δικό σας το industry κυρίως π.χ. με μηχανικούς ή με ηλεκτρολόγους και ειδικά με ηλεκτρολόγους και τέτοια και ο απλός καταναλωτής και εμείς δηλαδή σαν ιδιώτες το βλέπουμε που παθαίνει κάτι ξέρω εγώ ή αν θες ένα ψυχτικό το καλοκαίρι δεν βρίσκεις θες έναν ηλεκτρολόγο γρήγορα έναν εδραυλικό δεν βρίσκεις γενικά το κομμάτι του τεχνικού επαγγέλματος φτύρει σε άτομα που το κάνουν
και αυτοί που το κάνουν έχουν μεγαλύτερο μερίδιο της ποιότητας να εξυπηρετήσουν άρα βγάζουν και περισσότερα χρήματα είναι και πιο χαρούμενοι ας πούμε στις δουλειές τους αυτό όλο πως το βλέπεις να πηγαίνει τα επόμενα χρόνια πιστεύεις ότι πρέπει να γίνει ένα μπαμ και να ξαναρχίσει να μπει νέος κόσμος σε αυτές τις δουλειές πλέον με την προοπτική ότι θα βγάλω πολύ καλύτερα χρήματα από το να ήμουν σε ένα γραφείο και να έκανα μια πιο υπολογιστική δουλειά δηλαδή να το πάμε στο άλλο ακρό ενώ παλιά έλεγαν μη γίνεις τρευλικός πηγαίνε μαθαϊπολογιστή Θα απαντήσω στην ερώτησή σου θα με επιτρέψεις να κάνω ένα βήμα λίγο πίσω να δούμε ένα πιο helicopter view που έτσι λέγεται στο χωριό μου της κατάστασης Η Ελλάδα έχει ένα σοβαρό, πρόβλημα όλη η Ευρωπητή έχει το θέμα αυτό, αλλά η Ελλάδα περισσότερο, ένα σοβαρό πρόβλημα που λέγεται μείωση πληθυσμού.
Και νιώθω ότι δεν το έχουμε καταλάβει σαν κοινωνία το πρόβλημα. Θεωρώ ότι είναι τεράστιο. Μια σερόνι που σε διακοπτώ, προσθέτω πάνω σε αυτό. Λένε ότι πλέον είναι και μία αναστρέψιμο. Δεν ξέρω αν το πιστεύω, γιατί δεν ξέρω πόσο επίσημη είναι αυτή η πληροφορία από έρευνες. αλλά είναι όντως πολύ ανσχετικό με αυτή την έννοια.
Ναι, το μία να στρέψουμε, εντάξει κάποια στιγμή δεν θα εξαφανιστεί το έθνος φαντάζομαι κάποια στιγμή θα κάνει την κοιλιά του αλλά το ερώτημα είναι πότε και πόσο μακριά και πού θα φτάσουμε. Και επίσης από όσο γνωρίζω, από όσο έχω διαβάσει τουλάχιστον είναι από τα πράγματα που δεν λύνονται με οικονομικά μέτρα δεν είναι θέμα κινήτρων, είναι κυρίως θέμα κοινωνικής συνείδησης και αντίληψης και προτεραιοτήτων κτλ.
Και είναι μεγάλο θέμα για την Ελλάδα γιατί πρώτα απ' όλα μην ξεχνάμε ότι η πληθυσμική μείωση ξεκίνησε εκεί μετά το 2008 με το ξεκίνημα της κρίσης. 2008 σύν 18 είναι 2026 είμαστε σήμερα. Άρα σήμερα ξεκινάνε να μην βγαίνουν στην αγορά εργασίας αυτοί που δεν γεννηθήκανε και σήμερα ξεκινάνε να μην γίνονται καταναλωτές αυτοί που δεν γεννηθήκανε.
Οπότε ενώ το βιώνουμε 18 χρόνια σαν πρόβλημα Τώρα θα έχουμε να το βιώνουμε στην οικονομία Και σε επίπεδο εργασίας αλλά και σε επίπεδο κατανάλωσης Και ο δείκτης κατανάλωσης, το GDP, το ΑΕΠ τέλος πάντων Ένα βασικό κομμάτι είναι ο πληθυσμός Πόσους ανθρώπους έχεις να καταναλώσουν ή να παράγουν Άρα αυτό θα το βρούμε πολύ σοβαρά μπροστά μας Αυτό λοιπόν προφανώς μειώνει γενικότερα το πουλ των ανθρώπων σε όλα τα επαγγέλματα και το βλέπουμε παντού.
Το βλέπουμε και σε επαγγέλματα πιο έτσι τα λογόμενα white collar δηλαδή και σε πιβλογραφίου οτιδήποτε. Όμως υπάρχει εδώ πέρα τα τελευταία χρόνια και πάω τώρα στο τεχνικό κομμάτι που ανέφερες τα τελευταία χρόνια, αρκετά χρόνια στην Ελλάδα υπάρχει μια λογική ότι τα τεχνικά επαγγέλματα για κάποιο λόγο είναι υποδιέστερα ίσως κοινωνικά υπάρχει μια αντίληψη ότι το παιδί μου να γίνει δικηγόρος να γίνει εξοργολογιστής, να είναι σαν γραφείο με τον κλιματισμό κλπ. Το οποίο εντάξει δεν το κατακρινώ, θεμητώ είναι καταλαβαίνω από που ξεκινά ένας γονιός με αυτή τη σκέψη αλλά με αυτή τη σκέψη από τη δεκαετία του 80 και έπειτα έχουμε ένα υπερπληθωρισμό πτυχίων και πτυχιούχων και μεταπτυχιακών πλέον τα μεταπτυχιακά δεν έχουν κανένα αξία γιατί έχουν πληθωριστεί σε ένα μεγάλο βαθμό έτσι γι'αυτό μπεις σε Academy από εδώ και πέρα έτσι ακριβώς άρα υπάρχει αυτός ο υπερπληθωρισμός σε αυτού του είδους τα επαγγέλματα και τεχνικά επαγγέλματα, ηλεκτρολόγος, μηχανικός ψυκτικός όπως ανέφερες
δεν υπάρχουν άνθρωποι τα χρόνια της κρίσης η αλήθεια είναι ότι όλα τα επαγγέλματα μεταξύ αυτών και τα τεχνικά ήταν χαμηλοπληρωμένα οπότε ίσως ας την μπούμε σαν οικαρνητική εικόνα είχα τα επαγγέλματα είχες και τους χαμηλούς μισθούς λογικός λόγος γιατί να δουλεύω για 800 ευρώ ηλεκτρολόγος να δουλεύω για 800 ευρώ σαν λογιστήριο με τον κλιματισμό τώρα όμως τα τελευταία χρόνια που έχει πλέον αντιστραφεί βλέπεις τα τεχνικά επαγγέλματα να ανεβαίνουν πάρα πολύ σε μισθολογικά στη δικιά μας εταιρεία τα τεχνικά επαγγέλματα είναι ξεκάθαρα αυτά με τη μεγαλύτερη αύξηση μισθών σε σχέση με το μεσόωρο και πλέον είναι δισεύρετα είναι δισεύρετα, βρίσκονται ένα μηχανικό, έναν ηλεκτρολόγο και αυτό πάει πίσω στην κουβέντα που είχαμε πριν πώς θα αναπληκθεί η βιομηχανία αν δεν έχεις τέτοιους ανθρώπους η βιομηχανία χρειάζεται τέτοιους ανθρώπους και θεωρώ ότι υπάρχει μια συμμετοχή στο πρόβλημα έχει να κάνει και με την εκπαίδευση θεωρώ τα ΤΕΙ τα οποία καταργηθήκαν πρόσφατα
ήταν μια κίνηση προς την όχι σωστή κατεύθυνση για την παραγωγή τεχνικών ανθρώπων θεωρώ ότι πρέπει, δεν ξέρω αν η λύση είναι το ΤΕΙ αλλά εν πάση περιπτώσει πρέπει το κράτος να βρει τρόπους να εκπαιδεύει ανθρώπους σε τεχνικά επαγγέλματα πρέπει η επιχειρηματικότητα αυτούς να τους απορροφάει να τους εκπαιδεύει και να τους δίνει εννοείται και ανταγωνιστικούς και καλούς μισθούς και αξιοπρεπείς μισθούς για να μπορούν αυτοί οι άνθρωποι να κάνουν μια καλή αξιοπρεπή ζωή που να εισπράττουν τον κόπο τους και εννοείται ότι πρέπει και η κοινωνία ίδια να δει με άλλο μάτι αυτά τα επαγγέλματα το οποίο θεωρώ ότι έχει αρχίσει πλέον και γίνεται αλλά θέλει το χρόνο του Είναι πλέον και πιο δύσκολα να αντικατασταθούν τώρα με το AI Ακριβώς, αυτά δεν θα την κατασταθούν Το τεχνικό δεν θα την κατασταθεί Και είναι που όταν το χρειάζεσαι πιο πολύ τότε ανεβαίνει και το πόσο διάθεση έχεις να προσθέσεις περισσότερο Παίζουν ρόλο και αυτά Ακριβώς Θεωρώ και αυτό μιας και το αναφέρετε
και είναι μια πολύ ωραία μια πηγή ιδέας ότι εάν με το AI και λέω εάν γιατί θα το δούμε στην πράξη εάν με το AI δούμε να υπάρξει ένα περίσσευμα σε θέσεις white collar δηλαδή που είναι σκέψεις να το πω έτσι, ανθρώπων που δουλεύουν στο γραφείο, αυτοί οι άνθρωποι με ένα καλό σύστημα εκπαίδευσης θα μπορούσαν να μετεξελιχθούν σε τεχνικά επάγγελματα που υπάρχει ανάγκη αλλά αυτό είναι και μια ευκαιρία παράλληλα και ίσως είναι και κλείνω λέγοντας αυτό ότι ίσως είναι και το αντίδωτο στη μείωση του πληθυσμού ότι μπορεί να μείωθει ο πληθυσμός αλλά μπορεί το AI να μας δώσει δυνατότητα να μπορέσουμε αυτό να το να το αντισταθμίσουμε τουλάχιστον σε επίπεδο παραγωγής και να συνεχίσουμε να παράγουμε τον ίδιο πλούτο σαν χώρα απλά μετά θες και καταναλωτές κάποιος θα τον καταναλώσει το AI δεν θα καταναλώσει λίγο πριν κλείσουμε εσύ πώς θες να δεις τι δυνατερειά τα επόμενα χρόνια δηλαδή τα επόμενα 10-20 χρόνια όσο κυρώσεις τη δουλειά έχεις βάλει κάποιο στόχο στο που θέλεις να φτάσει
έχω κάποιους στόχους που είναι αναπτυξιακοί δεν είναι πολύ συγκεκριμένοι δεν θα έλεγα ότι έχω ένα συγκεκριμένο νούμερο στο μυαλό μου αυτό που μου δίνει δύναμη είναι η συνεχής ανάπτυξη και η συνεχής βελτίωση ένα από τα ρητά που μου αρέσουν είναι το πάντα ψηλότερο να ανεβαίνουμε, πάντα μακρύτερο να κοιτάζουμε εγώ αυτό που θέλω, το οποίο είναι περισσότερο ποιοτικό αν θες, ποιοτικός στόχος όχι ποσοτικός είναι να παρουσιάσω ένα παραδόσιο στην επόμενη γενιά κάτι το οποίο να νιώθω ότι είναι πιο μεγάλο, πιο δυνατό, έχει μεγαλύτερη αξία και η αξία είναι στο σύνολο, πώς δουλεύει, τα προϊόντα, οι άνθρωποι, το αποτύπωμα στην κοινωνία, κάτι με μεγαλύτερη αξία.
Και να νιώθω, γιατί στο τέλος της ημέρας, παρότι θεωρούμε επιχειρηματίας και εντάξει, προφανώς επιχειρώ αυτό, κάνω μέσα από τη θέση μου, μέσα μου νιώθω περισσότερο σαν ένας διαχειριστής ένα στέλεχος της οικογένειας όπου πήρε αυτό από την προηγούμενη γενιά και έχει σκοπό να το μεγαλώσει και να το πάει παρακάτω και κατά κάποιο τρόπο αν και ακούγεται λίγο βαρύ αυτό λογοδοτεί μέσα. Λογικά στο σύλλογος της οικογένειας στους παππούδες στις παλιές γενιές και στις μελλοντικές γενιές. Και φαντάζομαι ότι αν μου ακούσει ένας ψυχολόγος θα μου πει ότι αυτό είναι πολύ βαρύ να το φορτώνομαι. Αλλά είναι και ωραίο γιατί είναι και μια κινητήριος δύναμη Μ' αρέσει αυτό Οπότε ο στόχος μου να το παραδώσω λοιπόν πιο άξιο, πιο μεγάλο πιο καλό, πιο δυνατό και σε αυτή τη σκηταλοδρομία που κάνουμε την οικογενειακή σκηταλοδρομία να μπορώ κι εγώ να πω ότι ξέρεις πήρα κι εγώ τη σκητάλη από κάποιους που μου όχθησαν πριν από μένα που κάνανε ένα καλό χρόνο που προσπαθήσαν ο καθένας
με αυτά που είχαν αντιμετωπίσει έκανα κι εγώ το καλύτερο που μπορούσα και την παρέδωσα στην επόμενη γενιά νομίζω το γεγονός ότι να έχεις τριπλασιάσει λέει κάτι από μόνο του ο περιθωρισμός είναι δεν είναι κάτι Νίκο τι συμβουλή θα έδινα στο νεότερο αυτό σου αν μπορούσες στο νεότερο αυτό μου τη συμβουλή θα έδινα πόσο νεότερο πάμε ποιο είναι η αλήθεια πω ότι όταν ήσουν 18 πρώτα απ' όλα θα μου άρεσε να έχω σπουδάσει μηχανικός αντί για business που σπουδάσα που όταν γυρνάω πίσω, αυτό είναι λίγο πιο πρακτικό ξέρω ότι ψάχνεις κάτι πιο πρακτικό είναι πολύ πρακτικό αλλά δεν ξέρω, θεωρώ ότι εγώ και όσα παιδιά νέα με ρωμαίνω παιδιά σπουδάστε μηχανική και από εκεί και πέρα θα το βρείτε μετά άμα έχεις μια βάση εκεί καταλαβαίνεις πως λειτουργεί το περιβάλλον, το σύστημα και πολλά πράγματα δεν είναι τυχαίο που πολλοί επιτυχημένοι επιχειρηματίες έχουν μηχανικό background και το καταλαβαίνω πολύ για πρακτικούς λόγους οπότε αυτό θα είναι μια πρακτική συμβουλή τώρα μια πιο αν θες έτσι
σε επίπεδο έτσι πιο συμβουλή ψυχική ή εγκεφαλική θα έλεγα σίγουρα τις αποτυχίες να τις παίρνω πιο ήρεμα γιατί στην αρχή τις έπαιρνα πολύ βαριά και θα ήθελα να καταλάβω πιο νωρίς και πιο γρήγορα ότι είμαι ο Νίκος, δεν είμαι ο πατέρας μου δεν είμαι ο παππούς μου είμαι αυτός που είμαι και θα πετύχω μόνο αν είμαι αληθινός στον εαυτό μου αυτό το κατάλαβα κάποια στιγμή απλά άργησα θα μ' άρεσε να το έχω καταλάβει σωστονωρίτερα τέλεια εσύ ευχαριστούμε πάρα πολύ για τη συζήτηση περάσαμε υπέροχα ελπίζω να πέρασε και ο κόσμος ωραία και εγώ ευχαριστώ παιδιά ήταν πολύ ωραία κουβέντα και πολύ ωραίες ερωτήσεις και σας ευχαριστώ θα πεις και στο κόσμο να κάνει μια εγγραφή στο κανάλι Πρέπει να πατήσουν το κόκκινο κουμπί Πατήστε παιδιά το κόκκινο κουμπί και κάντε Τέλεια, ευχαριστούμε πάρα πολύ Νίκο Ευχαριστούμε Ευχαριστούμε πολύ και εσάς που παρακολουθήσατε μέχρι το τέλος Εννοείται να πούμε και ένα μεγάλο ευχαριστώ στη Wealthyhood που μας βοηθάει Να φέρουμε την επιχειρηματικότητα κοντά σας
Δίνοντάς σας πρόσβαση σε μετοχές και ETFs Και ένα μεγάλο ευχαριστώ στη Coffeeberry που μας κρατάει παρέα ο καφές όσο τα λέμε δώρεα με τον Νίκο Ευχαριστώ και μέχρι το επόμενο επεισόδιο να είστε όλοι καλά και να κυνηγάτε τα νερά σας
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα