Ναυμαχία Ακτίου: τι θα είχε γίνει αν είχε κερδίσει η Κλεοπάτρα και ο Μάρκος Αντώνιος;

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Πώς μπορεί μία μάχη να αλλάξει την πορεία ολόκληρου του δυτικού κόσμου; Τι συμβαίνει όταν η μεγαλύτερη ρωμαίοι στρατηγοί αποφασίζουν να δώσουν την τελευταία τους μάχη όχι στην Ιταλία αλλά στην Ελλάδα; Και τι δουλειά είχε μία Ελληνίδα βασίλισσα στο επίκεντρο ενός ρωμαϊκού εμφυλίου πολέμου; Πριν βουτήξουμε στα βαθιά, κάντε ένα μικρό διάλειμμα και ακολουθήστε το podcast την αγαπημένη σας εφαρμογή όποιο κι αν είναι και αν σας αρέσει εννοείται.

00:36 Αφήστε και μια αξιολόγηση γιατί αυτό βοηθάει πραγματικά το podcast. Σήμερα ταξιδεύουμε στο 31 προ Χριστού στην μάχη του Ακτίου στη ναυμαχία του Ακτίου, η οποία συνέβη στις 02/09/31 προ Χριστού και για αυτό κάνουμε αυτό το επεισόδιο ήταν η σύγκρουση που άνοιξε τον δρόμο για την γέννηση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Μείνετε μαζί μου μέχρι το τέλος γιατί έχω κρατήσει για το κλείσιμο κάτι πάρα πάρα πάρα πολύ ενδιαφέρον. Τι θα είχε συμβεί στην αυτοκρατορία και τελικά σε ολόκληρο τον κόσμο; Αν ο Μάρκος Αντώνιος και η Κλεοπάτρα είχαν κερδίσει, Είμαστε στο 31 προ Χριστού. Από την μία πλευρά βρίσκεται ο οκταβιανός που είχε γεννηθεί το 63 προ Χριστού.

01:17 Από την άλλη ο Μάρκος Αντώνιος και η Ελληνίδα βασίλισσα της Αιγύπτου, η Κλεοπάτρα που είχε γεννηθεί το 69 προ Χριστού. Η σύγκρουση αυτή ήταν πρώτα ένας πόλεμος προπαγάνδας και μετά ένας πραγματικός πόλεμος στην ξηρά ή στη θάλασσα. Ο οκταβιανός. Είχε έκανε κάτι εξαιρετικά έξυπνο, μπήκε στον ναό της Εστίας στην Ρώμη και πήρε την τελευταία διαθήκη του Αντωνίου. Στην συνέχεια την παρουσίαση της σύγκρουτου και αποκάλυψε ότι ο αντώνιος ήθελε να ταφεί όχι στη Ρώμη αλλά στην Αίγυπτο. Ο οκταβιανός λοιπόν εκμεταλλεύτηκε αυτή την αποκάλυψη για να μετατρέψει μία ρωμαϊκή πολιτική και εμφύλια διαμάχη ουσιαστικά σε έναν δήθεν πόλεμο εναντίον μιας ξένης δύναμης εναντίον της Αιγύπτου και της Κλεοπάτρας. Κι όμως, αυτός ο ρωμαϊκός εμφύλιος, όπως είπαμε, δεν κρίθηκε στη Ρώμη.

02:04 Οι 2 τεράστιοι στρατοί βρέθηκαν στην Ελλάδα. Δεν ήταν η μοναδική φορά. Ήταν μία από τις πολλές φορές που οι Ρωμαίοι πολέμησαν μεταξύ τους στην Ελλάδα, η οποία τότε ήταν ούτως ή άλλως η ρωμαϊκή κατοχή. Σκεφτείτε λίγο τώρα αυτό όμως, ότι έχουμε Ρωμαίους πολεμμών μεταξύ τους σε ελληνικό έδαφος, ενώ στο πλευρό του ενός βρίσκεται μία ελληνίδα βασίλισσα, η οποία χρηματοδοτεί κιόλας ένα τεράστιο μέρος της πολεμικής προσπάθειας.

02:31 Δηλαδή 2 μαλώνανε σε ξένο χειρώνα; Η σύγκρουση αυτή έμελλε να αλλάξει για πάντα. Ιστορία λίγο αργότερα θα έπεφτε στα χέρια της Ρώμης και η Αίγυπτος, η οποία τότε ήταν γιατί δεν το συνειδητοποιούμε στην Ελλάδα το τελευταίο ελληνικό βασίλειο, Ελληνικό Βασίλειο; Γιατί είχαμε φυσικά τους πτολεμαίους, οι οποίοι κυβερνούσαν από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου για περίπου 300 χρόνια, ενώ η Ελλάδα είχε ήδη κυριευτεί από τους Ρωμαίους από το 168 για τη Μακεδονία, 146 για την Κόρινθο και πάει λέγοντας.

03:06 Ο αντώνιος λοιπόν διέθετε έναν τεράστιο. Όμως οι άνδρες του είχαν ήδη θα το παιδεσει σε έναν βαλτώδη υγρότοπο κοντά στην περιοχή της σημερινής Πρέβεζας. Οι ασθένειες λοιπόν αρχίζουν να εξαπλώνονται και σαν να μην έφτανε αυτό, ο κορυφαίος στρατηγός του Οκταβιανού, ο Μάρκος Διψάνιος Αχρίπας, καταφέρνει να κόψει τις θαλάσσιες γραμμές ανεφοδιασμού του Αντωνίου.

03:26 Ο αγρίπας είναι αυτός του οποίου το όνομα έχουμε ακούσει και στο επεισόδιο για την τσίμπλα στην Ακρόπολη, όπως την είχε χαρακτηρίσει ο Δημήτρης Λαντίνας. Θα το βάλω αυτό το επεισόδιο στην περιγραφή για να το ακούσετε και για να καταλάβετε περί τίνος πρόκειται. Τα τρόφιμα λοιπόν δεν φτάνουν και ο στρατός του Αντωνίου Λιμοκτοεί και έτσι αναγκάζεται να δώσει τη μάχη στη θάλασσα, παρόλο που το μεγάλο το πλεονέκτημα ήταν στη στεριά και τότε έρχεται η μάχε ο Αντώνιος Κυκλοπάτρα.

03:53 Διαθέτουν τεράστια και βαριά πολεμικά πλοία, ενώ οχταδιανός έχει μικρότερα και πολύ πιο ευέλικτα σκάφη και αυτό νομίζω ίσως θυμίζει την ναυμαχία της Σαλαμίνας με τους Πέρσες και τους Έλληνες, όπου φυσικά οι Πέρσες είχαν το μειονέκτημα γιατί είχαν; Βαριά πολεμικά η ναυμαχία ήταν ανελέητη και ξαφνικά η κλεοπάτρα παίρνει τα πλοία της και διασπά την εχθτική γραμμή και απομακρύνεται από τη μάχη.

04:22 Για αιώνα, πολλοί ιστορικοί φυσικά την κατηγόρησαν και την κατηγορούν ότι πανικοβλήθηκε και έτσι εγκατέλειψε τη μάχη. Υπάρχει όμως μία πολύ ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια. Το πλοίο της μετέφερε ολόκληρο το αιγυπτιακό πολεμικό θησαυροφυλάκιο. Μιλάμε για ένα πλωτό θησαυροφυλάκιο, ας πούμε. Η διάσπαση του αποκλεισμού δεν ήταν λοιπόν απαραίτητα μία πράξη πανικού.

04:45 Μπορεί η κάλεσε να ήταν μία πολύ υπολογισμένη επιλογή, η μάχη όμως είχε ήδη χαθεί. Ο νικητής ήταν ο οκταβιανός, ο οποίος για να εξασφαλίσει ότι κανείς δεν θα ξεχνούσε ποτέ τη νίκη του, ίδρυσε μία ολοκαίνουργια πόλη στην Ελλάδα, ακριβώς στην περιοχή που είχε στηθεί το στρατόπεδό του και την ονόμασε νικόπολη. Η πόλη της νίκης.

05:09 Προφανώς οι κάτοικοι που έρχονταν από γύρω περιοχές, οι οποίοι ουσιαστικά αναγκάστηκαν να μετακομίσουν σε αυτή την καινούργια πόλη, πήρε τα τεράστια χάλκινα έμβολα από τους πλώρες των εχθρικών πλοίων που είχε αιχμαλωτίσει και τα ενσωμάτωση σε ένα μνημειώδες πέτρινο οικοδόμημα. Ένα μόνιμο τρόπο της νίκης του, το οποίο δεν υπάρχει πλέον.

05:27 Υπάρχει ωστόσο ένας αρκετά μεγάλος αρχαιολογικός χώρος, τον οποίο φυσικά μπορείτε να επισκεφτείτε κοντά στην Πρέβεζα, όπως είπαμε και υπάρχει και ένα πάρα πολύ ωραίο μουσείο και τώρα φτάνουμε στο μεγάλο ερώτημα που σας υποσχέθηκα στην αρχή. Τι θα γινόταν αν ο αντώνιος και η Κλεοπάτρα είχαν κερδίσει τη ναυμαχία του Ακτίου; Αυτή είναι μάλιστα η ιδανική στιγμή για να σας πω ότι κάποια στιγμή θα ξεκινήσω μία σειρά επεισοδίων με θέμα, τι θα γινόταν αν όπου θα παίρνουμε σημαντικά ιστορικά γεγονότα και πρόσωπα και θα φανταζόμαστε πώς θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί διαφορετικά η ιστορία.

06:13 Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με ένα πραγματικά τεράστιο ερώτημα, αν η Ελληνίδα βασίλισσα της Αιγύπτου, η Κλεοπάτρα και ο Ρωμαίος σύζυγος της ο Μάκος Αντώνιος, είχαν κερδίσει, θα είχαν φυσικά εδραιώσει την κυριαρχία τους σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Όμως θα υπήρχε ένα θέμα, ποιος; Θα τους διαδεχόταν έχουν πάει παρακάτω, όχι απλά κέρδισαν πάμε και στη διαδοχί τώρα και θα ήταν θέμα αυτό γιατί παιδιά υπήρχαν πολλά. Πρώτος ο Αλέξανδρος ήλιος που είχε γεννηθεί το 40 προ Χριστού, ήταν ο μεγαλύτερος γιος του αντωνίου και της Κλεοπάτρας. Πήρε το όνομα του από τον Μέγα Αλέξανδρο. Προφανώς κατά τις δωρεές της Αλεξάνδρειας, όπως είχε ονομαστεί μία τελετή που είχε κάνει το Βασιλικό ζεύγος του, απονεμήθηκε ο τίτλος του ηγεμόνα της Αρμενίας, της Μηδίας και της Παρθίας.

07:01 Μετά έχουμε την δίδυμη αδελφή του, την Κλεοπάτρα Σελήνη. Και μετά έχουμε τον Πτολεμαίο Φιλόφο που γεννήθηκε το 36 π χ. Ήταν το μικρότερο παιδί του αντωνίου και της Κλεοπάτρας. Και τέλος έχουμε αυτόν που φαντάζομαι ότι φανταστήκατε και πρώτο και εσείς τον πτολεμαίο το δέκατο πέμπτο παρακαλώ τον πτολεμαίο Καισαρίωνα που είχε γεννηθεί το 47 προ Χριστού και ήταν ο μεγαλύτερος γιος της Κλεοπάτρας με τον Ιούλιο Καίσαρα η Καισαρίων ήταν συναυτοκράτορας της Κλεοπάτρας στην Αίγυπτο και είχε ανακηρυχθεί. Βασιλεύς των βασιλέων, όπως γράφτηκε ο καβάφης. Γι αυτό το γεγονός, αλλά και για τα συγκεκριμένα ποιήματα που είχε γράψει ο Καβάφης.

07:41 Έχω μιλήσει αρκετά στο αφιέρωμα που έχω κάνει για τον τεράστιο ποιητή θα το έχω και αυτό στην περιγραφή εγώ θα έλεγα να μην το χάσετε κάπως όλα αυτά αλληλοσυμπληρώνονται. Αν ο αντώνιος και η κλεοπάτρα λοιπόν είχαν καταφέρει να τηρήσουν την εξουσία τους ο καισαρίων θα μπορούσε να θεωρηθεί ο βασικός διάδοχος για άλλωστε μια εντυπωσιακή δυναμτική καταγωγή που συνέδεαν αν το σκεφτούμε την Ελλάδα την Αίγυπτο. Και τη Ρώμη και να ξεκαθαρίσουμε κάτι όλα τα παιδιά της Κλεοπάτρας ήταν μόνο κατά το ήμισυ Έλληνες κατά το ήμισυ όλα ήταν Ρωμαίοι, ήταν μπορούν καίσαρα είτε από τον μάρκο Αντώνιο κανένα τους φυσικά δεν ήταν Αιγύπτιος και θαταν λοιπόν το πιθανότερο αποτέλεσμα ο καισαρίων προφανώς θα κυβερνούσε την Αίγυπτο, ενώ ο Αλέξανδρος ήλιος θα μπορούσε να αναλάβει την εξουσία ίσως στα ανατολικά εδάφη χωρίζουμε τώρα την αυτοκρατορία έτσι για χάρη τους.

08:32 Ούτε έγινε τα κάναμε και εκείνοι. Βέβαια τότε έτσι στα λόγια, έτσι το κάναμε και εμείς λόγια, τότε λόγια και τώρα. Ίσως να βλέπαμε ακόμη και μία κοινή διακυβέρνηση μεταξύ των αδερφών, ποιος ξέρει; Υπήρχε όμως και ένα σοβαρό πρόβλημα ότι οι ρωμαϊκές ελίτ πιθανότατα θα εξακολουθούσαν να παρεμβαίνουν στις διαμάχη για την διαδοχή και τελικά κατά τον θάνατο τωνίου και του Σκλοπάτας η αυτοκρατορία θα μπορούσε να διασπαστεί, αλλά η μεγαλύτερη αλλαγή από όλες θα ήταν κάποια άλλη, αλλά η μεγαλύτερη αλλαγή από όλες θα ήταν άλλη. Αν ο οκταβιανός είχε ηττηθεί η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, όπως τη γνωρίζουμε, ίσως να μην έχει υπάρξει ποτέ. Η νίκη του οκταβιανού ήταν καθοριστική για την εδραίωση της εξουσίας του χωρίς την κατάκτηση της Αιγύπτου. Η άνοδος του μπορεί να είχε καθυστερήσει ή ακόμη και να μην είχε συμβεί ποτέ.

09:26 Μην ξεχνάμε όλα αυτά που βλέπουμε στις ταινίες με τον Ιούλιο Καίσαρα δεν είναι Ρομά και η αυτοκρατορία. Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία ξεκινάει λίγα χρόνια μετά ακριβώς με αυτήν την μάχη και με τον οκταβιανό. Ο Ιούλιος Καίσας δεν ήταν αυτοκράτορας. Αν ο αντώνιος στη κλεοπάτρα μηχανικής νικήσει ο ρωμαϊκός κόσμος. Να είχε χωριστεί σε ένα ανατολικό και ένα δυτικό τμήμα με την Αίγυπτο στο κέντρο της Ανατολής. Αυτό ακριβώς συνέβη τελικά και στην πραγματικότητα μόνο που συνέβη με άλλη πόλη στο επίκεντρο λίγο πιο πάνω με την Κωνσταντινούπολη.

09:59 Επίσης, η πολιτισμική, θρησκευτική και πολιτική πορεία του δυτικού πολιτισμού γεννήθηκε της Ελλάδας. Φυσικά θα μπορούσε να είχε πάρει έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο. Ίσως η ανατολικές παραδόσεις να είχαν μεγαλύτερη επιρροή από τα ελληνικά. Ίσως αλλά και από τα ρωμαϊκά αυτοκρατορικά και πολιτικά πρότυπα. Αυτές οι ιδέες θα μπορούσαμε να τις γράψουν να επηρεάσουν τις μετέπειτα αυτοκρατορίες που θα ακολουθούσαν.

10:26 Αν ακολουθούσαν κιόλας όπως οι βρετανικοί αυτοκρατορία, η οποία φυσικά έχει πρότυπο της τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Για αυτό στη Δυτική Ευρώπη προσκυνάνε Ρώμοι, προσκυνάνε Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και δεν τους ενδιαφέρει ούτε του κολοσσα, ούτε αρρενές, ούτε εκτελέσεις, ούτε σταυρώσεις, ούτε τίποτα και πίνουνε νερό. Στην υγειά των Ρωμαίων.

10:51 Η δυναστεία του με τον Λεμαν. Τώρα η ελληνική δυναστεία που κυβερνούσε την Αίγυπτο θα είχε επιβιώσει η ανάμειξη του αιγυπτιακού και του ελληνικού πολιτισμού. Θα συνεχιζόταν εν τέλει η Αλεξάνδρεια και όχι η Κωνσταντινούπολη και φυσικά όχι η Ρώμη. Θα μπορούσε να είχε γίνει το πραγματικό κέντρο της τέχνης, της λογοτεχνίας, της επιστήμης και της διακυβέρνησης και έτσι η σημασία της Ρώμης θα είχε μειωθεί δραματικά.

11:17 Ίσως σήμερα ο κόσμος να μην μπερδεύεται η Ρώμη με την Ελλάδα. Ή ακόμα χειρότερα την Ελλάδα με τη Ρώμη Σας ευχαριστώ πραγματικά που ήσασταν μαζί μου. Αν απολαύσατε αυτό το ταξίδι πίσω στο χρόνο, θυμηθείτε να ακολουθήσετε το podcast και να αφήσετε μία αξιολόγηση στην δική σας αγαπημένη εφαρμογή. Τα λέμε στο επόμενο επεισόδιο.