Οδύσσεια, μαύρη Ελένη και ένα αυγό 1/2

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Το ήξερες ότι η ωραία Ελένη δολοφονήθηκε στην Ροδό, ότι η Ιερακλήση είχε καταγωγή από την Αφρική, ότι οι θεοί έφτιαχναν ολογράμματα και ποια είναι η αλήθεια πίσω από την καλλιτεχνική ελευθέρεια του Κρίστοφερ Νόλαν και της μαύρης Ελένης, για περισσότερα, μην είναι μέχρι το τέλος αυτού του επεισοδίου. Όλα ξεκίνησαν λοιπόν με ένα αυγό και μια κοπέλα ονόματι Λίδα.

00:21 Ποια ήταν η Λίδα όμως. Η μυθολογία λέει ότι ήταν η πανέμορφη βασίλισσα της Σπάρτης και σύζυγος του βασιλιά την Δάρεο Ο Δίας φυσικά και την ερωτεύτηκε παράφορα Για να την πλησιάσει χωρίς να τον καταλάβει ήρα πήρε την μορφή ενός πανέμορφου λευκού κύκνου Η φαντασία του του άτιμου ήταν αστήρευτη Πλησίασε την Λίδα στον ποταμό Ευρώτα και εκεί ολοκλήρωσαν τον ερωτά τους Σε κάποιες εκδοχές μάλιστα την ίδια νύχτα η Λίδα κοιμήθηκε και με τον σύζυγό της.

00:48 Το αποτέλεσμα αυτού του μυθικού έρωτα ξεπερνά κάθε φαντασία ή μπορεί και όχι. Η Λίδα γέννησε αυγά. Από το ένα εκολάφθηκαν η Κλειτεμνίστρα και ο Κάστορας, παιδιά του Τινδάρεο και επομένως Φνητή και από το άλλο η Ελένη και ο Πολυδεύκης. Παιδιά του Δία και άρα αθάνατοι ή μύθαιοι. Μια πληροφορία σχετικά με την Λίδα πάντως ήταν η πραγματική αφορμή για αυτό το επεισόδιο όταν ετοίμαζα ένα εντελώς διαφορετικό επεισόδιο για τις διακοπές των Αρχαίων Αλλήνων, το οποίο θα το ακούσετε σύντομα λογικά.

01:20 Δεν είχα καν σκεφτεί δηλαδή να κάνω κάτι σχετικό με αυτό που θα ακούσετε τώρα. Αυτή η μυθική οικογένεια λοιπόν έρχεται να μας απασχολήσει γιατί φυσικά και δεν μας αφήνουν σε ησυχία και δεν τους αφήνουμε και εμείς σε ησυχία σήμερα μέσα από το αξεπέραστο έπος του Ομοίρου, την Οδύσσια, αλλά και το μυαλό του Κρίστοφερ Νόλαν.

01:40 Ο διάσημος σκηνοθέτης πήρε το κλασικό έπος που έγραψε φυσικά ο ποιητής τον 8ο ένα π.Χ. και το μετέτρεψε σε μια υπερπαραγωγή που κάνει την πρεμιέρα της τώρα τον Ιούλιο του 2026 και θα έχει πιθανώς τη μεγαλύτερη απήχηση από κάθε άλλη μεταφορά της Οδύσσιας. Η ταινία στήχησε 250 εκατομμύρια δολάρια τουλάχιστον δηλαδή είναι η πιο ακριβή ταινία που έχει κάνει ποτέ ο σκηνοθέτης ο οποίος μεταξύ άλλων έχει σκηνοθετήσει τον σκοτεινό υπότι που έχει να κάνει με τον Μπάτμαν το Ιντερ Στέλλαρ και το Εινσέψιον με τον Λεωναντου Ντικάπριο έτσι για όποιον δεν τον έχει ακουστά Εξήνυση από αυτά τα εκατομμύρια προήλθαν και από την ίδια την Ελλάδα Καμία σχέση τώρα με αυτή την παραγωγή αλλά σε δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ του Χρήστου Πετρόπουλου για τον Αδυσσέα είχα παίξει και εγώ το 2017.

02:28 Είχε τίτλο Myst, M-Y-S-T και συμμετείχαν μεταξύ άλλων ο Κρατερός Κατσούλης και η Άντζη Λαγκερέκου. Θα σας πω μόνο ότι κάναμε αγώνες δρόμου γυμνή. Αυτό θα πει αληθοφάνεια και πιστοτήτα. Τα ακούει ο κύριος Νόλαν. Για μένα το πραγματικά απίστευτο είναι ότι για να ζωντανέψει τα μυθικά πλάσματα του ομίρου, όπως τον κύκλοπα, ο σκηνοδίτης δεν στηρίχθηκε εντελώς σε ψηφιακά εφέ.

02:53 Η παραγωγή κατασκεύασε ένα τεράστιο ανθρωπόμορφο animatronic, το λέει, ύψους περίπου μάλλον 18 μέτρων, ώστε οι ηθοποιοί να λυλεπιδρούν με κάτι πραγματικό στα γυρίσματα. Ενώ δημιούργησαν επίσης και έναν δούριο ύπο 11 μέτρων. Αξίζει να πούμε ότι στα αγγλικά τόσο ο Ήπος όσο και η Ωραία Ελένη έχουν γίνει γνωστά ως της Τροίας δηλαδή Τροικός Ήπος, Trojan Horse ή Helen of Troy, Ελένη της Τροίας.

03:23 Ο Νόλαν επίσης ταξίδεψε σε 7 χώρες και όχι 6 όπως έχω δει κάπου. Αυτό και να ήταν πραγματική οδύσια. Ιταλία, Ισλανδία για το σκηνικό του Άδη Μαρόκο, Σκωτία, Μάλτα, Δυτική Σαχάρα αλλά και Ελλάδα. Πάλι καλά. Συγκεκριμένα η παραγωγή έκανε γυρίσματα στον Ακροκόρυνθο, την Πύλο, την Βοηδοκυλιά και την Μεθόνη Τα γυρίσματα ολοκληρώθηκαν σε μόλις 91 μέρες που ουσιαστικά είναι λιγότερο από το αρχικό χρονοδιάγραμμα των 100 ημερών Να πούμε ότι η Μάλτα γενικώς χρησιμοποιείται αρκετά και να σας πω ότι και στην μοναδική αμερικανική ταινία που έχω παίξει μέχρι τώρα τουλάχιστον που λέγεται Fuck Valentine's Day με την Μαρίου Στατομεή η ταινία υποτίθεται ότι διαδραματίζεται στην Ελλάδα τα γυρίσματα όμως έγιναν αποκλειστικά στην Μάλτα και ενώ η ταινία είχε κάποιους Έλληνες χαρακτήρες ο μοναδικός Έλληνας στην ταινία ήμουν εγώ.

04:16 Βέβαια παρότι γυρίστηκε και στην Ελλάδα και αφορά την ελληνική ιστορία και μυθολογία δεν υπάρχει ούτε ένας Έλληνας στο ποιος. Και λέω ελληνική ιστορία για να μην ξεχνιόμαστε ότι ο Τροικός Πόλεμος συνέβη πραγματικά έτσι για να μην πέφτουμε στην παγίδα της μυθολογίας επειδή αυτό είναι το έπος του ομήρου και σου λένε κάποιοι αφού λέει κύκλοπες, ειρήνες κτλ είναι μύθος, δεν είναι πραγματικό ο πόλεμος συνέβη τα πρόσωπα αυτά κατά πάσα πιθανότητα υπήρξαν αυτά ακριβώς, λίγο διαφορετικά αλλά κάτι από αυτά έχει υπάρξει η Τροία ωστόσο βρίσκεται γιατί υπάρχει στην σημερινή Τουρκία και όχι εντός Ελλάδας δυστυχώς αν και δεν έχει την παραμικρή σχέση ούτε με την τουρκική ιστορία ούτε και με την ελληνική.

05:03 Ούτε δεν είναι ελληνική δηλαδή, δεν έχει σχέση με την ελληνική ιστορία. Σχέση με την ελληνική ιστορία έχει. Οι Τρώες πάντως μιλούσαν μια γλώσσα της Ανατολίας συγκινηκή με τον Χετέων και επειδή το έχω ακούσει, ίσως μπρεδεύεται κόσμος στην Ελλάδα, δεν ήταν εμφύλιος μεταξύ Ελλήνων δηλαδή. Οι Τρώες ήταν άλλος λαός. Και πάμε τώρα Σε αυτό που έχει κάνει η Πάταγκο Ο Νόλαν επέλεξε την βραβεμένη με Όσκαρ Λουπίτα Νιόγκο Για να ενσαρκώσει την Σπαρτιά της Αβασίλης Αλλά και την αδερφή της την Κλίτε Μνίστρα Σε έναν διπλό ρόλο Αυτή η επιλογή άνοιξε μια τεράστια συζήτηση παγκοσμίως Και συγκέντρωσε τόσο αρνητικά Όσο και θετικά σχόλια Πάμε να δούμε τα αρνητικά Πολλοί χρήστες έχουν μιλήσει για αυτό που λέμε blackwashing, το αντίθετο αυτό που λέγονταν παλιά, κυρίως από τους μαύρους ως whitewashing, δηλαδή ότι τα κάνουν όλα λευκά, όλους λευκούς.

05:56 Εδώ πάμε στο αντίστροφο ουσιαστικά. Και υποστηρίζουν ότι η Ελένη αποτελεί σύμβολο της ελληνικής μυθεολογίας, οπότε η εμφάνισή της πρέπει να ανταποκρίνεται στις ιστορικές ρίζες του μύθου. Ο Elon Musk φυσικά πήρε δημόσια θέση, είναι πολύ ενεργός σε αυτά τα θέματα τα σχετικά με την Ελλάδα, χαρακτηρίζει τον Όλαν άψυχο και λέει ότι δηλώσε την Οδύσσια και άλλαξε την φυλή της Ελλήνης γιατί λέει η απόφαση αυτή συνδέεται αποκλειστικά με τα κριτήρια συμπερίληψης της Αμερικανικής Ακαδημίας ώστε να εξασφαλίσει υποψηφιότητες.

06:28 Στην γόρα μας αρκετοί εξέφρασαν την αντίθεσή τους και μίλησαν για παραχάραξη της ιστορίας μιας και οι χαρακτήρες των επον δεν ήταν μαύροι όπως δεν ήταν μαύροι ούτε οι θεοί. Μάλιστα σύγκρινα την περίπτωση αυτή με την παλαιότερη διαμάχη που προκάλεσε η σειρά για την Κλεοπάτρα του Netflix τόσο σε Ελλάδα όσο και σε Αίγυπτο κυρίως.

06:47 Πιο πολλοί είχαν ενοχληθεί οι σκουρόχρωμοι Αιγύπτοι που η ελληνίδα Κλεοπάτρα απεικονίστηκε ως μαύρη παρά οι Έλληνες. Ακριβώς επειδή αυτό αποτελεί παραπληροφόρηση. Για αυτή τη σειρά είχα μιλήσει εκτενώς στο αγγλόφωνο podcast που κάνω που λέγεται Not Another Greek History Podcast και στο επικό αφιέρωμα που έκανα για την Κλεοπάτρα Μην ξεχνιόμαστε, αν δεν το έχετε κάνει, κάντε εγγραφή στο podcast γιατί όχι και στο αγγλικό ή προτείνετε το σε ξένους φίλους σας και μην ξεχνάτε να βαθμολογείτε θετικά, έ, ώστε να το βρίσκουν και άλλοι Και πάμε τώρα στα θετικά Οι υποστηρικτές της ταινίας τονίζουν το ταλέντο φυσικά της Λουπιντα Νιόγκο, η οποία έχει ήδη κερδίσει Όσκαρ δεύτερου γυναικείου ρόλου για την ερμηνεία της στην ταινία «12 χρόνια σκλάβος».

07:31 Αν και τότε είχε θεωρηθεί ότι η εν λόγω ταινία είχε βραβευτεί λόγω ακριβώς του θέματός της και ότι είχε επισκιάσει τον Γκράβιτι με την Σάντρα Μπούλοκ, το οποίο θα έπρεπε να είχε κερδίσει το Όσκαρ καλύτερης ταινίας. πολλοί και εντός Ελλάδας υποστηρίζουν ότι η μυθολογία δεν είναι ιστορικό ντοκεμαντέρ ο Νόλαν λένε έχει κάθε δικαίωμα να επανεφεύρει τον μύθο και να προσφέρει την δική του ματιά για τον σύγχρονο διεθνή θεατή και μην λυθνάμε ότι έχουν κατηγορηθεί για ρατσισμό δηλαδή ότι δεν συμπεριέλαβαν διαφορετικές φυλές πολλά προγράμματα όπως τα φυλαράκια, το Sex and the City ή και ο άρχοντας των ταχτιλιδιών όπου τα εξωτικά που είχε σκεφτεί δηλαδή ο Άγγλος συγγραφέας θα έπρεπε να είναι μαύρα ή θα έπρεπε να είναι ασιάτες.

08:17 Εξωτικά οτιδήποτε, έτσι μίλησα τυχαία για τα εξωτικά. Αυτά είναι σημερινοί τρόποι σκέψης. Μην ξεχνάμε πάντως ότι εκεί στην κλασική αρχαιότητα προσπάθησαν να επεξεργαστούν το γνωστό μύθο. Σύμφωνα με τον ποιητή στη Σύγχωρο αλλά και την περίφημη τραγωδία Ελένη του Εδρυπίδη προς την φυλή ή την εμφάνιση των χαρακτήρων. Ο Δίας και η Θεή λοιπόν έφτιαξαν ένα είδωλο, μια ζωντανή οφθαλμαπάτη από σύννεφο που πήρε τη μορφή της Ελένης.

08:50 Ο Πάρης έκλεψε το ολόγραμμα. Τι ιδέα, ε! Μα όλα τα είχαν σκεφτεί πια αυτοί οι Αιγαίοι Έλληνες. Όσο οι άλλοι μαλλιοτραβιούνταν δηλαδή για πάρτη της, υποτίθεται για πάρτη της, η πραγματική Ελένη πέρασε όλο τον πόλεμο στην Αίγυπτο. για μια ψευδέσθηση. Προφανώς οι πόλεμοι γίνονται μόνο για τα πλούτη και όχι για τα μάτια μιας γυναίκας, αλλά ο μύθος θέλησε να το αποδώσει σ' αυτό.

09:20 Η Τροία, λίγο πιο κάτω από το μεταγενέστερο χρονολογικά Βυζάντιο, ήλενε και βέβαια τα στενά προς τον έξονο πόντο. Εκεί, πιο ανατολικά, υπήρχε χρυσός. Εξού και ο μύθος με τον Ιάσονα και το χρυσό μαλοδέρας. Η επιλογή αυτή του Νόλαν τώρα ευθυγραμμίζεται απόλυτα με αυτά τα πρότυπα συμπερίληψης της Ακαδημίας γιατί δίνει ευκαιρίες σε κορυφαίους ηθοποιούς από ομάδες που δεν εκπροσωπούνταν τόσο πολύ.

09:46 Να σκεφτούμε ότι μέχρι και σήμερα είναι μόνο μία μαύρη ηθοποιός η Χαλεμπέρη που έχει κερδίσει Όσκαρ πρώτου γυναικείου ρόλου. Όχι Όσκαρ γενικός πρώτου γυναικείου, είναι μία και μοναδική. Και δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια έχουν κερδίσει πολύ μαύροι ηθοποιοί και Ασιάτες, τόσο στα Όσκαρ, όσο και στις Χρυσές Σφαίρες.

10:05 Για παράδειγμα, ο Όσκαρ δεύτερου γυναικείου ρολού είχε κερδίσει πρόσφατα η 80χρονη σχεδόν πλέον Κορεάτισσα Γιουν Γιουχ Γιούγ, ελπίζω να το πέτυχα, αντί για την υπεραδικημένη Γκλέν Κλόους. Ή θυμηθείτε τον απόλυτο θρίαμβο της σειράς Σογκούν, η οποία κέρδισε καλύτερη δραματική σειρά, ενώ τρεις Ιάπωνες ηθοποιοί κέρδισαν πρώτο ανδρικό, πρώτο γυναικείο και δεύτερο ανδρικό ρόλο.

10:30 Από την άλλη, ο πραγματικός πρωταγωνιστής της σειράς, ο φοβερός Κόσμο Τζάρβις από την Αγγλία, δεν προτάθηκε καν. Τα σχόλια πάντως έχουν μέχρι στιγμής καταφέρει να πλήξουν αρκετά την ταινία. Είμαι σίγουρος ότι θα σαρώσει, αλλά πολλοίς κόσμος έχει εκφράσει ότι δεν θα πάει να δει την ταινία λόγω αυτού. Η ταινία, όπως και το ύπος της Οδύσσιας, εν αντιθέσει με την Ηλιάδα, έχει έναν και μόνο απόλυτο πρωταγωνιστή, τον Οδυσσέα, όχι την Ελένη.

11:03 Οπότε να συνειδητοποιήσουμε επίσης ότι τελικά η επιλογή για τον ρόλο της Ελένης επισκέσεται πάντα. Γιατί αν μου έλεγες για την Ηλιάδα, ναι η Ελένη παίζει κομβικό ρόλο. Αλλά εδώ είναι απλώς ένα από τα δεκάδες πρόσωπα της Οδύσσιας. Γιατί όταν λοιπόν επέλεξε την Λουπίτα Νιόγκοπ, όποιος και δεν την ήξερε πριν, τώρα την έμαθε.

11:24 Δεν θα το σκέφτετε και λέτε ότι οι Έλληνες ήταν λευκοί ή μήπως δεν ήταν. Τι μας λέει η ίδια η ελληνική μυθολογία σχετικά με αυτό και σας θέλω ψύχρεμος. οι αρχαίοι Έλληνες συνέδεαν στενά την καταγωγή τους με πιο σκουρόχρωμους λαούς, κυρίως φυσικά με τους Αιγύπτιους, τους Φήνικες και τους Αιθίωπες. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο μύθος του Δανάου και των 50 κορών του, 50, των Δανάηδων.

11:54 Ο Δανάος είχε συνδεθεί με πριγκίπισες από την Αφρική, πριγκίπισες πληθυντικώς, όχι μία. Κάποια στιγμή αποφασίζουν να φύγουν και πηγαίνουν στο Αργούς. το όνομα Δαναή, το οποίο ο Όμηρος χρησιμοποιεί ως συνώνυμο για τους ίδιους τους Έλληνες. Και έχουμε και την περιβόητη φράση φυσικά για τα δώρα των Δανάων. Ο Αισχύλος τώρα στο έργο Οικέτιδες λέει για τις Δαναίδες ότι οι ντόπιοι στο Άργος τις κοιτάζουν και νιώθουν μεγάλη έκπληξη επειδή οι κοπέλες έχουν μαύρο δέρμα.

12:26 Με λανθές ηλιοκτυπών γένος λέει. Πάμε τώρα στον απόλυτο στάρ των ηρώων, τον Ηρακλή. είχε αφρικανικές ρίζες ο Ηρακλής μια άλλη σπουδαία μορφή της μυθολογίας πριν τον Ηρακλή είναι η Ανδρομέδα που έχει ένα από τα πιο αγαπημένα μου ονόματα γενικώς ενάντιθεση να πω με τη Δανάη που έχω συγχαθεί να την ακούω πρόσφατα θυμάμαι είχα πει αν το ακούει θα γελάσει είχα γνωρίσει μια κοπέλα που λέγεται Νεφέλη και μου λέει έχω και μια αδερφή της λέω με μου πεις Δανάη μου λέει ναι Της λέω και με μου πείσεις σε περίπου γύρω στα 20 Λέει ναι, πού το ξέρεις Έτσι λέω γύρω στα 20, 25 χρόνια πριν Είχε βρωμήσει η Ελλάδα με δανάες και νεφέλες Τους είχε πιάσει μια τρέλα με αυτά Προτιμώ λοιπόν την Ανδρομέδα Οι αρχαίες πηγές αναφέρουν ότι η Ανδρομέδα ήταν πριγκίπισσα της Αιθιοπίας Ο κορυφαίος Έλληνας ήρωας πριν τον Ηρακλή, ο Περσέας Την παντρεύεται και την φέρνει μαζί του στην Ελλάδα Από την Ανδρομέδα θα προέλθουν αργότερα οι μετέπειτα βασιλιάδες των Μυκηνών.

13:24 Η Ανδρομέδα δηλαδή που ήταν από την Αιθιοπία ήταν η προ-προγιαγιά του Ηρακλή. Οι αρχαίοι Ελλήνες επίσης δημιούργησαν ολόκληρο μύθο για να εξηγήσουν το σκούρο χρώμα των Αιθιώπων και έφτιαξαν τον μύθο του Φαέθοντα. όταν ο νεαρός Φαέφθον πήρε το άρμα του ήλιου αλλά έχασε τον έλεγχο, πλησίασε υπερβολικά την Αφρική και οι ακτίνες του ήλιου έκαψαν το δέρμα των ανθρώπων και το έκαναν μαύρο.

13:54 Σε περίπτωση που δεν ξέρατε πώς προέκυψαν οι μαύροι άνθρωποι. Οι Έλληνες έβλεπαν πιθανώς αυτούς τους λαούς ως κομμάτι του δικού τους μυθολογικού σύμπαντος. Αλλά έχω την αντίπωση ότι η ελληνική μυθολογία κάτι θέλει να δείξει εδώ. Δείξω και τον σκηνοθέτη, δηλαδή, τι ήθελε να δείξει. Ο σκηνοθέτης έκανε και μια άλλη απρόσμενη κίνηση και έδωσε τον ρόλο του αρχαίου ραψοδού στον επίσης μαύρο ράπερ, αυτή την φορά, Travis Scott.

14:20 Οι αρχαίοι αηδοί απήγγελαν φυσικά τα έπιμα με ένα συγκεκριμένο ρυθμό και έτσι και ο σκηνοθέτης παρομοιάζει αυτή την τεχνική με την σύγχρονη ραπ μουσική. Μήπως ο Κρύστοφερ Νόλαν ήθελε όντως να κάνει μια επιλογή που θα δημιουργούσε έρηδες Όχι για να κάνει ντόρο, δεν το έχει ανάγκη Αλλά μιλάμε για έρηδα Ο σκηνοθέτης χρησιμοποιεί την ίδια ηθοποιώ για να αναδείξει την απόλυτη τραγική διαδικότητα του μύθου Η μία αδερφή προκαλεί τον μεγαλύτερο πόλεμο της αρχαιότητας Και η άλλη καταστρέφει τον οίκο των Ατριδών Αναλογιστείτε μόνο ότι άσχετα από τους παγκόσμιους πολέμους που βίωσε η ανθρωπότητα τα τελευταία 100 χρόνια, ο Τροϊκός Πόλεμος είναι ο απόλυτος πόλεμος που απαθανατίστηκε και απασχόλησε τον πλανήτη όσο κανένας άλλος στην ιστορία της ανθρωπότητας.

15:08 Χάρη στον Όμηρο φυσικά. Έτσι και η επιλογή μιας μαύρης ηθοποιού για αυτόν τον ρόλο προκαλεί και σήμερα, όπως αρμόζει σε μια ελένη, έναν παγκόσμιο πολεμό εντός εισαγωγικών. Και μετά αντιπαραθέσεις προκαλεί και η ίδια ηθοποιός η Λουπίτα Νιόγκο η οποία κριτικάρει τον Όμηρο επειδή λέει ότι επικεντρώθηκε κυρίως στους άντρες και όχι στις γυναίκες και ότι η ταινία τελικά δίνει πιο πολύ χρόνο στις γυναίκες από ότι είχε δώσει το γατάκι ο Όμηρος.

15:38 Και μην πάτε πουθενά δεν τελειώσαμε η συνέχεια στο επόμενο επεισόδιο. Είμαι ο Ονούφρης Ντοβλέτης, συγγραφέας, ξεναγός και ηθοποιός. Αν σας άρεσε αυτό που ακούσατε, διαδώστε το. Και μην ξεχάσετε να βαθμολογήσετε το podcast. Σας ευχαριστώ πολύ για την ακρόαση.