Γαλλική Επανάσταση 1789-1799 (2/3): Η ανατροπή της Μοναρχίας

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 Αυτή η είσοδος έκανε το πραξικόπημα του βασιλιά να ιτηθεί πριν ακόμα μπορέσει να εκδηλωθεί καλά-καλά και να διεκδικήσει τις πιθανότητες για να επιτύχει και να επιβληθεί. Αμέσως το κίνημα επεκτάθηκε στην Ήπεθρο με μια σειρά από αγροτικές εξεγέρσεις και τι συνέβη εκεί στα χωριά. οι αγρότες οπλίστηκαν, επιτέθηκαν στα κάστρα των ευγενών, έκαψαν όλα τα χρεόγραφα, τα σύμβολα αυτά της σκλαβιάς τους τους ευγενείς και με αυτόν τον τρόπο έδειχναν ότι δεν επιστεύονται το Παρίσι, δεν μπορούν να περιμένουν το Παρίσι.

01:04 Αποφάσισαν να πάρουν την κατάσταση στα δικά τους χέρια. Στις 4 Αυγούστου του 1789 η Εθνοσυνέλευση μετονομάστηκε σε Συντακτική Συνέλευση. Ανταποκρινόμενη στην πίεση της φτωχολογιάς της υπαίθρου κατήργησε τα λεγόμενα δικαιώματα προνόμια των ευγενών και του κλήρου Δηλαδή μια σειρά από ληστρικούς φόρους Στην πράξη όμως τα προνόμια δεν καταργήθηκαν ακόμα Απλώς οι ευγενείς κλήθηκαν να πληρώσουν ορισμένα ποσά για να μπορούν να κατοχυρώσουν το αφορολόγητο για 20 χρόνια Η πλήρης κατάργηση των προνομίων των ευγενών έγινε το 1792, κατά τη δεύτερη ανωδική φάση της Γαλλικής Επανάστασης.

01:52 Ακόμα, το 1789, δεν είχαμε κάποια ριζική αλλαγή στις συνθήκες ζωής των λαϊκών μαζών. Φυσικά, είναι γνωστό ότι η συντακτική συνέλευση ψήφισε την περίφημη διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη. Ωστόσο, τα ριζοσπαστικά της στοιχεία δεν εφαρμόστηκαν και οι λαϊκές μάζες δεν χόρτεναν με διακηρύξεις. Ήθελαν φαγητό για να τραβούν.

02:20 Από ποιους αποτελούνταν όμως οι συντακτικοί συνέλευσοι. Τα μέλη της συντακτικής συνέλευσης ήταν αστεί οι οποίοι επαιδείωκαν παραχωρήσεις από τη μοναρχική κυβέρνηση και ορισμένα μέτρα ενάντια στους ευγενείς. Από την άλλη πλευρά όμως ήθελα με κάθε τρόπο να κρατήσουν το φτωχό λαό μακριά από την εξουσία, από φόβο για τα δικά του ενοχλητικά αιτήματα τα οποία απειλούσαν τον πλούτο και την πολιτική δύναμη που μόλις είχαν αποκτήσει οι ισχυριαστοί.

02:51 Η πρώτη φάση της επανάστασης τελείωσε τον Οκτώβριο του 1789 με εντυπωσιακά γεγονότα. Στις 6 Οκτωβρίου χιλιάδες γυναίκες διαδήλωσαν στο Παρίσι ζητώντας ψωμί την ώρα που πήγναν οι ειδήσεις για συνομωσίες του βασιλιά στην πλάτη του λαού. Μαζί με 20.000 άνδρες και πολλά μέλη της Εθνοφρουράς αυτές οι ηρωικές γυναίκες, η Εθνοφρουρά ήταν μια πολιτοφυλακή που δημιούργησε η Επανάσταση το 1789, αυτές λοιπόν οι ηρωικές γυναίκες βάδισαν προς τις Βερσαλίες την έδρα της κυβέρνησης του βασιλιά και όταν αυτός εμφανίστηκε στον παλκόνο απέτησαν να έρθει στο Παρίσι για να τεθεί υπό τον έλεγχο του λαού τον ανάγκασαν να έρθει τελικά στο Παρίσι και να μείνει στο ανάκτορο του κεραμικού.

03:43 Στην πραγματικότητα η βασιλική οικογένεια μόλις που κατάφερε να αποθήκει την εκτέλεση από τις εξεγερμένες μάζες Ο λαός βέβαια είχε ακόμα την αυταπάτη, ότι αν ο βασιλιάς ζούσε ανάμεσα στον απλό λαό θα έβλεπε τη δυστυχία του και θα έδειχνε κάποιο είδους συμπόνια. Με αυτά τα γεγονότα έχουμε το τέλος της πρώτης φάσης της επανάστασης και εκτός από την είσοδο των μαζών στο προσκήνιο, ουσιαστικό δεν είχε ακόμα επιτευχθεί.

04:14 Η μοναρχία διατηρούταν, η γη της εκκλησίας εθνικοποιήθηκε αλλά πουλήθηκε ξανά πίσω στους πλούσιους, δικαίωμα ψήφου είχαν μόνο όσοι είχαν ιδιοκτησία και οι φτωχοί αποτελούσαν επίσημα τους λεγόμενους παθητικούς πολίτες. Οι μόνοι που είχαν ικανοποιηθεί ουσιαστικά ήταν οι αστείοι και έτσι το κύριο τμήμα τους συνδυβάστηκε πια με τον βασιλιά με κύριο πολιτικό εκφραστή τον Λαφαγιέτ, ο οποίος είχε δημιουργήσει, είχε ιδρύσει τη λεγόμενη πατριωτική εταιρεία.

04:48 Μάλιστα, τον Ιούλιο του 1790, σε μια εντυπωσιακή τελετή, ο ίδιος ο βασιλιάς Ολυδοβίκος ορκίστηκε για τον ένα χρόνο της επανάστασης, με αφορμή τον ένα χρόνο της επανάστασης, ορκίστηκε πίστη στην επανάσταση υποκριτικά από τον ίδιο τον Λαφαγέτη. Τον Οκτώβριο όμως άρχισε μυστικές επαφές με βασιλιάδες της Ευρώπης εναντίον της επανάστασης.

05:15 Όπως συμβαίνει πάντα, μετά από την πρώτη υποχώρηση της επανάστασης, η αντεπανάσταση αρχίζει να σηκώνει κεφάλαιο. Το 1791 λοιπόν μπήκαμε σε μια νέα φάση της επανάστασης. Την νύχτα της 21ης Ιουνίου τα μέλη της βασιλικής οικογένειας εγκατέλειψαν το ανάπτωρο του κεραμικού και με μια άμαξα κατευθύνθηκαν προς τα ανατολικά σύνορα της Γαλλίας όπου εκεί στάθευαν φιλοβασιλικές στρατιωτικές δυνάμεις.

05:44 Στις 21 Ιουνίου όμως το βράδυ ο βασιλιάς αναγνωρίστηκε στη Βαρέν και συνελήφθη. Ο βασιλιάς αποκαλύφθηκε πια ότι ήταν ταυτισμένος με την αντεπανάσταση και έτσι ο συμβιβασμός της άκουσας τάξης, της αστικής τάξης μαζί του είχε πλέον καταρρέψει. Η αστική συντακτική συνέλευση άρχισε να φοβάται ότι θα έρθει ένα νέο κύμα επανάστασης και στις 17 Ιουλίου είχαμε τη σφαγή μιας συγκέντρωσης του Παρισινού λαού στο πεδίο του Άρεως από την εθνοφρουρά με επικεφαλής τον φιλομοναρχικό Λαφαγκέτ.

06:28 Λίγες εβδομάδες μετά η συντακτική συνέλευση αντικαταστάθηκε από την νομοθετική συνέλευση η οποία όμως εκλέχθηκε στη βάση ενός εκλογικού νόμου που προέβλεπε ότι θα ψήφιζαν μόνο οι ιδιοκτήτες Η νέα αυτή συνέλευση επιχείρησε να αποφευχθεί η ανάπτυξη της επανάστασης και να διατηρηθεί με κάθε τρόπο ο συνδυασμός της αστικής τάξης με τη μοναρχία Τη σύνθεση της συνέλευσης αποτελούσε αμφιή Η συνέλευση είχε 745 μέλη, ανάμεσά τους ήταν 264 συνταγματικοί μοναρχικοί με επικεφαλής των Λαφαγιέτ και επίσης ήταν 136 ρίζος πάστες οι οποίοι αποκαλούνταν ορεινοί γιατί κάθονταν στα υψηλότερα έδρανα και ανήκαν στην πολιτική τάση των Γιακοβίνων.

07:22 Τα υπόλοιπα 34 μέλη της συνέλευσης δεν είχαν κάποια συγκεκριμένη πολιτική τοποθέτηση. Ποιοι ήταν όμως οι Ακοβίνοι. Οι Ακοβίνοι ήταν η πολιτική οργάνωση της άκρας αριστεράς της επανάστασης, μιας επανάστασης που είχε στην πρωτοπορία της λέσχες. Ήταν οργανωμένοι, λοιπόν, οι πιο πρωτοπόροι αγωνιστές σε λέσχες των Ακοβίνων.

07:49 Η κύρια κοινωνική βάση των Ιακωβίνων ήταν οι φτωχοί εργαζόμενοι μικροαστείοι, οι τεχνίτες, διάφοροι μεροκαματιάριδες. Υδρύθηκαν οι Ιακωβίνοι στην Βρετάνη ως οργάνωση το 1788 και πήραν το όνομά τους από την σκοπτική, την ηρωνική αναφορά που γίνονταν σε αυτούς επειδή η αρχική τους έδρα ήταν ένα μοναστήρι δόμινη κανόν με αυτό το όνομα.

08:14 Η πολιτική ηγέτης των Ιακωβίνων ήταν ο Ζαν Πολμαρά ένας φτωχός γιατρός και δημοσιογράφος ο οποίος εξέδιδε μια πολύ δημοφιλή οφειλή στον επαναστατημένο γαλλικό λαό Εφημερίδα, με την επωνυμία «Ο φίλος του λαού». Ήταν επίσης ο Μαξιλιμιλιανός Ρόβες Πιέρος, για τον οποίο θα μιλήσουμε αργότερα. Ήταν ο επαναστάτης δικηγόρος Ζορζ Ζακ Δαντών και ο νεαρός επαναστάτης συνταγματάρχης και νομικός επίσης ο Λουίσ Σενζίστη.

09:06 Ο πυρήνας των διακοβίνων ήταν η λέσχη του Κορδελιέ, μια λέσχη στο Παρίσι η οποία είχε ηγέτη τον Νταντώνη, η οποία ήταν μια ανοιχτή οργάνωση για συμμετοχή από κάθε αγωνιστή ο οποίος υπεράσπιζε τις ιδέες της επανάστασης. Τα πιο ριζοσπαστικά στοιχεία των μαζών, ιδιαίτερα από το 1790 και μετά, άρχισαν να οργανώνονται σε τέτοιες λέσχες σε όλη τη χώρα, λέσχες οι οποίες πια έγιναν τα βασικά κύτταρα θα λέγαμε της επανάστασης, χρησιμοποιώντας σαν μέσο πίεσης τις λέσχες, οι λαϊκές μάζες ασκούσαν διαρκή πίεση στους αντιπροσώπους της συνέλευσης.

09:47 Έτσι, οι Λέσχες έπαιξαν έναν ρόλο, θα λέγαμε περίπου ανάλογο με τον ρόλο που έπαιξαν τα Σοδιέ στη Ρώσικη Επανάσταση. Το γεγονός ότι η συνέλευση κυριαρχούταν από τη μορφή του Λαφαγιέτ, που είχε ακόμα στα χέρια του νοπό το αίμα από τη σφαγή του παιδίου του Άρεως, έκανε το λαό να αναπτύξει αντιπολιτευτικές διαθέσεις ενάντια στη συνέλευση.

10:10 Από τα μέσα του 1791 και μετά, οι λέσχες των Ιακωβίνων άρχισαν να γνωρίζουν σαν αποτέλεσμα αυτής της νέας διάθεσης πολύ μεγάλη ανάπτυξη. Από μόνο μία λέσχη στο Παρίσι, οι Ιακωβίνοι απέκτησαν πλέον χίλιες λέσχες σε όλη τη Γαλλία και έγιναν πια ένα κανονικό μαζικό επαναστατικό κόμμα. Η επιρροή τους αυξανόταν διαρκώς σε βάρος των γυρονδύνων του Αστικού Κόμματος, το οποίο υποστήριζε το σταμάτημα της επανάστασης και ήθελε να κρατήσει τις λαϊκές μάζες με κάθε τρόπο έξω από την εξουσία.

10:46 Στο χρονικό αυτό σημείο, ο πόλεμος έγινε ο καταλήτης για τη δεύτερη φάση της επανάστασης. Τον Αύγουστο του 1791 συγκροτήθηκε η αντιδραστική συμμαχία της αριστοκρατικής Ευρώπης ενάντια στην επαναστατημένη Γαλλία. Αυτό διευκόλυνε το έργο των Γυρονδίνων να αποπροσανατολίσουν το λαό στο όνομα της απειλής από τον εξωτερικό εχθρό, όμως πρακτικά ο πόλεμος εξυπηρετούσε και τα σχέδια του Νουδοβίκου και της γυναίκας του, της εξίσου αντιδραστικής Μαρίας Αντουανέτας, οι οποίοι υπολόγιζαν ότι αν ο πόλεμος χαθεί για τη Γαλλία, με τη βοήθεια βεβαίως των προδοτών βασιλικών στρατηγών, η μοναχική εξουσία θα μπορούσε πλέον να αποκατασταθεί.

11:32 Μέσα στη συντακτική συνέλευση άρχισε να αναπτύσσει μια ισχυρή αντιπολιτευτική τάση στον πόλεμο. Και ο εκφοραστής αυτής της τάσης ήταν ο επαναστάτης Διακοβίνος συγκέτης Μαξιμιλιανός Ροβεσπιέρος. Ο Ροβεσπιέρος ήταν ένας νεαρός δικηγόρος που είχε γεννηθεί το 1758 στο Αράσ του Αρτουά και είχε επηρεαστεί από τις ιδέες του τοπικού κομμουνιστή Μαμπλή, αλλά και από τις ιδέες του διαφωτιστή Ρουσό.

11:59 Σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία, ο Ροβεσπιέρος ηγήθηκε της αντιπολίτευσης στον πόλεμο μέσα στην συνέλευση, κατάλαβε ότι η Αριστοκρατία θα επωφεληθεί και υποστήριξε την άποψη ότι αυτός ο πόλεμος δεν θα ολοκληρώσει αλλά θα προδώσει την επαναστασία. Ο εχθρός, συμπλήρωνε ο Ροβεσπιέρος, δεν θα αντιμετωπιστεί εάν τον πολεμήσουμε έχοντας στην πλάτη μας έναν άλλο εχθρό.

12:25 Στο μεταξύ, ο βασιλιάς έφτιαξε μια νέα κυβέρνηση με τους Γιροντίνους και κήρυξε τελικά υποκριτικά τον πόλεμο ενάντια στην προσοαυστριακή συμμαχία στις 20 Απριλίου του 1792. Τα γεγονότα άρχισαν να επιβεβαιώνουν τον Ροβεσπιέρο. Εκδηλώθηκε μια ανοιχτή προδοσία από τους βασιλικούς στρατηγούς, η οποία όμως προκάλεσε μαζική εξέγερση στα γαλλικά στρατεύματα, η οποία με τη σειρά της έσπρωξε πολλούς βασιλικούς αξιωματικούς να περάσουν πια ανοιχτά με τον εχθρό.

12:59 Η κατάσταση έγινε εξαιρετικά δύσκολη για την επανάσταση. Υπήρχαν απέναντί της δύο αποφασισμένοι πλέον εχθροί ισχυρότατοι, ο εσωτερικός για την επανάσταση αλλά και ο ακόμα πιο ισχυρός εξωτερικός εχθρός. Τότε ήταν που ο βασιλιάς ξεφάρεψε και έδρασε πλέον ανοιχτά. Έδιωξε τους γεροντίνους υπουργούς και τους αντικατέστησε με πιστούς μοναρχικούς. Στις 25 Ιουλίου του 1792 εκδόθηκε μάλιστα από την προσωαυστριακή συμμαχία η οποία είχε θέσει ως στόχο να εισβάλλει μέχρι το Παρίσι η περίφημη διακήρυξη του Μπράουνσ Βάικ.

13:40 Ο Μπράγος Βάικ ήταν ο αρχιστράτηγος των Αυστριακών στρατευμάτων και με αυτή τη διακήρυξη προειδοποιούσε ότι σε περίπτωση βίας κατά της γαλλικής βασιλικής οικογένειας η τιμωρία θα ήταν παραδειγματική και απέτυσε ο γαλλικός λαός να αποδεχθεί τον βασιλιά Λουδοβίκο ως τον απόλυτο μονάρχη αναφέροντας ότι όποιος έφερνε αντίρρηση θα εκτελούνταν αμέσως.

14:06 Ο Λουδοβίκος πλέον φερόταν ξεκάθαρα ότι είχε συνεργαστεί με τις ξένες αντιπαναστατικές δυνάμεις για να μπορέσει να επανέλθει στο θρόνο. Οι επαναστατικές μάζες εξοργίστηκαν και στις 10 Αυγούστου του 1792 είχαμε μια νέα μαζική εξέγερση όπου καταλήφθηκε το βασιλικό ανάκτορο του Κεραμικού. Τρεις μέρες μετά ο Λουδοβίκος συνελήφθη και μεταφέρθηκε σε ένα παλιό οχυρό στο Παρίσι το οποίο χρησιμοποιούνταν σαν φυλακή.

14:42 Το επαναστατημένος εργαζόμενος λαός παράλληλα δημιούργησε μια επαναστατική κομμούνα στο Παρίσι, ένα εναλλακτικό όργανο άμεσης επαναστατικής εξουσίας το οποίο αμφισβήθησε την αστική νομοθετική συνέλευση που ξεψυχούσε. Το παρισινό τμήμα της ως τότε ελεγχόμενης από τη συνέλευση Εθνοφρουράς, το οποίο αποτελούταν από τα πιο πλημμυακά στρώματα των λαϊκών μαζών, από τους αβράκοτους, δηλαδή τους σαν σκυλότ, όπως λέγονταν, δημιούργησε λαϊκές συνελεύσεις.

15:16 Η επαναστατική πολιτοβιλακή της κομμούνας επιτέθηκε στο ανάκτορο του κεραμικού και οι φρουροί του βασιλιάς σφαγιάστηκαν. Επιπλέον, επαναστατημένα συντάγματα επέστρεψαν από το μέτωπο στο Παρίσι, στο οποίο συνελεύσεις από 47 από τα 48 του διαμερίσματα ανακοίνωναν την ανατροπή και την πλήρη πια οριστική κατάργηση της μοναρχίας.

15:41 μιας μοναρχίας η οποία είχε παροπληστεί και ήθελε με ξένα στρατεύματα για να επανέλθει στο επίκεντρο της εξουσίας η παρέμβαση όμως η επαναστατική με καταλητικό ρόλο το ρόλο της κομμούνας έφερε την οριστική ανατροπή και την κατάργηση της μοναρχίας Η αριστερά από τη φύση της είναι ταυτόσιμη με τη μιζέρια Συμφωνείς με τις ιδέες που ακούς στο Επανάσταση Podcast Μη μένεις παθητικός ακροατής Γίνε ενεργός υποστηρικτής Έλα να αγωνιστούμε μαζί για αυτές τις ιδέες σε κοινό συντονισμό με επαναστάτες από 70 χώρες του κόσμου Το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να συμπληρώσεις τη φόρμα στο marxismos.com κάθετος οργανός σου