Skip to content
PodBase
Ο αναρχισμός στην Ισπανική Επανάσταση (2/2)

Ο αναρχισμός στην Ισπανική Επανάσταση (2/2)

ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ podcast
Ιούλιος 03, 2026 00:20:52
Συνδεθείτε για να δηλώσετε αν σας αρέσει
Συνδεθείτε για να δηλώσετε αν σας αρέσει
Προσθήκη σε Λίστα Επεισοδίων
Αποθηκεύστε αυτό το επεισόδιο σε λίστα.
Όνομα Λίστας

Σχετικά με αυτό το επεισόδιο

Ο Ισπανός κομμουνιστής ιστορικός Αρτούρο Ροντρίγκεθ αναλύει – στα ελληνικά – τα ολέθρια σφάλματα του αναρχισμού από την κορύφωση της Ισπανικής Επανάστασης ως την επικράτηση της αντίδρασης του Φράνκο.

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

Έχουμε δει αυτές τις χαοτικές στροφές των εναρχικών σε αυτά τα χρόνια και πρέπει να ερμηνεύσουμε γιατί άλλαξαν γραμμή τόσο εύκολα και τόσο δραματικά. Αυτό αντανακλά, να υποθεί, την έλλειψη επιστημονικών προοπτικών από τους εναρχικούς. Ο Τρότσκι όριζε την θεωρία ως το πλεονέκτημα της πρόβλεψης πάνω από την έκπληξη. Και στις γραμμές των αναρχικών κυριαρχούσε βέβαια η έκπληξη και αυτό που λέμε εμείς ο υπρεζονισμός.

δηλαδή να αντιδράνε χαοτικά, τυφλά στα γεγονότα και να μην καταλάβουν την βαθιά διαδικασία που εξηγεί τα γεγονότα. Να μην καταλάβουν τις αλλαγές στους συσχετισμούς δυνάμεων, να μην καταλάβουν τον ρόλο των διάφορων ταξικών δυνάμεων. Ήταν αυτή η έλλειψη προοπτικών που τους έσπροχνε προς τον υπηρεσιονισμό. και αυτό αντανακλά την αδυναμία του αναρχισμού ως επαναστατική θεωρία που δεν μπορεί να προβλέπει την εξέλιξη των γεγονότων.

Μόνο ο μαρξισμός μπορεί να το κάνει αυτό και αυτά δεν είναι μόνο άδεια λόγια αλλά όπως είπα αν διαβάζετε τις προοπτικές και τις ερμηνείες της αριστερής αντιπολίτευσης στην Ισπανία στην αρχή της δεκαετίας προέβλεπαν όλες τις στροφές στην αντικειμενική κατάσταση. Οι αρχικοί δεν το έκαναν αυτό με πολύ δυσμενείς συνέπειες για το εργατικό κίνημα.

Λοιπόν, ας γυρίσουμε τώρα στο δίγημα των γεγονότων. Μείναμε στην άνοιξη του 1936 Γυρνάει η αριστερά με ένα ήπιο Ρεφορμιστικό πρόγραμμα στην εξουσία Αλλά παρά την θέληση Του λαϊκού μετόπου Που ήταν εξαιρετικά Μέτριοπαθές Οι εργάτες Οι ίδιοι πήραν την πρωτοβουλία ξεκίνησε ένα μεγάλο κύμα απεργιών, κινητοποιήσεων στα χωριά των αγαροτών, μεγάλες πορείες και διαδηλώσεις για τις πολιτικές ελευθερίες που είχαν καταστραφεί από την προηγούμενη δεξιά κυβέρνηση.

Δημιουργήθηκαν σε μία λέξη ανοιχτά επαναστατικές συνθήκες στην τότε Ισπανία. Και αυτό οδήγησε την αρχουσατάξη προς μια ανοιχτά και αποφασιστικά φασιστική προοπτική. Και έτσι ξεκίνησε το πραξικόπημα του στρατηγού Φράγκου τον Ιούλιο του 1936, Έτσι, ένα πραξικόπημα που βέβαια προσδοκούσε την επιβολή μιας φασιστικής κυβέρνησης, όπως στην Γερμανία, στην Ιταλία, στην Πορτογαλία.

Αλλά αυτό το πραξικόπημα ιτήθηκε σε σημαντικές περιοχές της χώρας, στα μεγάλα αστικά κέντρα, στη Μαδρίτη, Βαρκελόνη, Μπιλβάο, Βαλένθια. ήταν οι ίδιοι οι εργάτες που βγήκαν στους δρόμους, έφτιαξαν οδοφράγματα και νίκησαν τον αστικό στρατό. Πολλές φορές χωρίς όπλα, με εξαιρετικό ηρωισμό. Σταμάτησαν λοιπόν τον φασισμό στις κομβικές περιοχές της χώρας.

Το πραξικό ποίημα πράγματι επιβλήθηκε μόνο σε αγροτικές καθυστερημένες περιοχές της Δύσης. Και έτσι δημιουργήθηκαν στο αντιφασιστικό στρατόπεδο στην Ανατολική και Κεντρική Ισπανία δημιουργήθηκαν πολύ πώς να το πω ιστορικές συνθήκες όπου ο παλιός κρατικός μηχανισμός είχε στην πραγματικότητα καταστραφεί είχε διαλυθεί σχεδόν, επίσημα ακόμα υπήρχε η δημοκρατία, αλλά είχε χάσει το μονοπόλιο της βίας.

Ο στρατός είχε ιτηθεί, είχε διαλυθεί, οι εργάτες είχαν πάρει όπλα, είχαν δημιουργήσει μια πολιτοφυλακή και είχαν πάρει και την οικονομική εξουσία, τους μοχλούς της οικονομίας, είχαν πάρει τα εργοστάσια, οι αγρότες είχαν πάρει τα μεγάλα κτήματα και δημιουργήθηκε έτσι μια κατάσταση διπλής εξουσίας. Από τη μία ακόμα υπάρχει επίσημα η αστική δημοκρατία, από την άλλη όμως οι εργάτες έχουν ξεκινήσει να δημιουργούν μια νέα επαναστατική εργατική εξουσία από τα κάτω.

Και θα ήταν πολύ εύκολο για μια μαζική επαναστατική οργάνωση απλά να διαλύσει επίσημα τα απομεινάρια της δημοκρατίας, να συγκεντρώσει αυτά τα έμβρια της εργατικής εξουσίας, να τα συγκεντρώσει σε μια πανισπανική εργατική κυβέρνηση, σε ένα νέο καθεστώς με απολύτως διαφορετικό χαρακτήρα από την παλιά αστική δημοκρατία, μια πραγματική εργατική δημοκρατία που θα έλεγχαν οι ίδιοι οι εργάτες από τα κάτω.

Θα ήταν πολύ εύκολο να πραγματοποιηθεί αυτό το σχέδιο αν υπήρχε βούληση. Και εδώ οι αναρχικοί εξετάστηκαν αποφασιστικά. Οι Αναρχικοί είχαν τα ίνια της κατάστασης στα χέρια τους. Ήταν οι πιο ισχυροί δύναμοι στις κομβικές περιοχές της χώρας, ξεκινώντας από την Καταλωνία, που ήταν το επίκεντρο του αντιφασιστικού κινήματος.

Και τους προσφέρθηκε η εξουσία. ο πρόεδρος της Καταλωνίας, ο Ιουίς Κομπάνης κατάλαβε πολύ καλά ότι αυτός δεν είχε οποιοδήποτε κύρος και ότι όλη η πρωτοβουλία ήταν στα χέρια των εναρχικών και κάλεσε τους ηγέτες των Δουρούτι, των Γραφείο Λιβέρ, των Ασκάσο και άλλους στο γραφείο τους τον 19 Ιουλίου, αν δεν κάνω λάθος 20 Ιουλίου του 1936 και τους είπε «Παιδιά, εσείς κάνετε κουμάντο. Κάνετε ό,τι θέλετε, εγώ θα σεβαστώ τις αποφάσεις σας».

Και έτσι οι αναρχικοί ηγέτες έκατσαν να συζητήσουν την κατάσταση και να υποθεί εδώ ότι όλη αυτή η ρητορική των αναρχικών κατά των ηγεσιών, κατά των ιεραρχιών, κατά της ιδέας της πρωτοπορίας. Δεν βγάζει νόημα και το βλέπουμε σε αυτήν την συγκυρία. Σε κομβικές επαναστατικές στίγμες πρέπει να πάρθουν αποφάσεις πολύ γρήγορα και αυτές οι αποφάσεις πρέπει να τις πάρουν οι ηγέτες του κίνηματος.

Δηλαδή δεν υπάρχει άλλος δρόμος, δεν υπήρχε χρόνος να συζητηθεί το ζήτημα της εξουσίας πανισπανικά, με χρόνο, με ηρεμία, όχι. Έπρεπε να παρθούν οι αποφάσεις γρήγορα στην ίδια τη στιγμή. Και έτσι στα τέλη του Ιουλίου του 1936 οι ηγέτες της ΣΕΝΕΤΕ και της ΦΑΙ των Αναρχικών Οργανώσεων έκαναν μία σύναξη στην Βαρκελόνη όπου συζητήθηκε το ζήτημα της εξουσίας και την προσφορά του ΙουΙΣ Κομπάνης να πάρουν την εξουσία δηλαδή, να την πάρουν ή όχι.

Αυτό βάλθηκε ανοιχτά επιτάπητος Και οι εναρχικοί αποφάσισαν να μην πάρουν την εξουσία Είπανε ότι εμείς είμαστε εναρχικοί Απορρίπτουμε την εξουσία Αυτό είναι το DNA μας Και δεν μπορούμε να γίνουμε εμείς ηγέτες Δεν μπορούμε εμείς να κυριαρχήσουμε Να γίνουμε εμείς εξουσία που ακούς στο Επανάσταση Podcast μη μένεις παθητικός ακροατής.

Γίνε ενεργός υποστηριχτής. Στο marxismos.com κάθετος οργανώσου. Αλλά ποια ήταν η συνέπεια αυτής της απόφασης. Ήταν να συντηρήσουν την παλιά εξουσία στη θέση της. Δηλαδή να σεβαστούν, να συντηρήσουν, να κρατούν την αστική δημοκρατία και τον Ιουίς Κομπάνης και τους άλλους μικροαστικούς ηγέτες της δημοκρατίας. Άρα έμεινε η δημοκρατία στη θέση της επειδή έτσι ήθελαν οι αναρχικοί.

Και πήραν αυτή την απόφαση επειδή αυτό έλεγε η ιδεολογία τους. Ήτανε ενάντια σε οποιαδήποτε μορφή εξουσίας. Δυστυχώς όμως ένας εμφύλιος πόλεμος δεν επιτρέπεται μια τέτοια χλιαρή στάση. Ένας εμφύλιος πόλεμος απαιτεί την συγκέντρωση της εξουσίας για να καταπολεμιστεί η αντίδραση. Και αργά αλλά αναπόφεκτα ο παλιός κρατικός μηχανισμός της δεύτερης Ισπανικής Δημοκρατίας που είχε σχεδόν διαλυθεί το καλοκαίρι του 1936 ξεκίνησε να συγκεντρώνει πάλι δυνάμεις, πόρους, όπλα, κατασταλτική δύναμη να αναοργανώνει την αστυνομία, να υπονομεύσει την πολιτοφυλακή και να ανασυγκροντήσει τον παλιό αστικό στρατό και οι αναρχικοί να μην μείνουν εκτός αυτής της διαδικασίας, τελικά αποφάσισαν να μπουν στην κυβέρνηση ως μια δύναμη μειοψηφίας.

το Νοέμβριο του 1936 τέσσερις αναρχικοί υπουργοί μπήκανε στην δημοκρατική συγκυβέρνηση που είχε εκτοπιστεί από τη Μαδρίτη προς την Βαλένσια. Λοιπόν, από την αρχική άρνηση να πάρουν την εξουσία, οι αναρχικοί κατάντησαν να μπουν στην αστική συγκυβέρνηση με τέσσερις υπουργούς. Αλλά αυτοί οι υπουργοί δεν κατάφεραν βέβαια να σταματήσουν την διαδικασία της ανασυγκρότησης του αστικού κρατικού μηχανισμού που επιταχύνθηκε πράγματι στους επόμενους μήνες με την συνεργασία των εναρχικών υπουργών.

Αυτές οι επιθέσεις στις εμβρυγικές μορφές εργατικής εξουσίας που είχαν ξεκινήσει ήδη από το φθινόπολο του 1936 στις αρχές του 1937 έγιναν πολύ πιο ανοικτές, πολύ πιο βίαιες αλλά η εργατική τάξη δεν θα δεχότανε βέβαια αυτές τις επιθέσεις ήρεμα και ήσυχα και τον Μάιο του 1937 έγινε μια αφθόρμητη εξάγερση του προλεταριάτου της Βαρκελόνης ενάντια στην αντιδραστική πολιτική της δημοκρατίας και των αναρχικών ηγετών.

Σε αυτή την εξάγερση συμμετείχαν οι μεγάλες μάζες της TNT και της ΦΑΙ, δηλαδή οι γραμμές του αναρχικού κινήματος, που άρχισαν να κινητοποιηθούν ενάντια στους ηγέτες τους και στην υπεράσπιση, στην αναζήτηση μιας τελείως διαφορετικής πολιτικής γραμμής. Έλεγε ο Τρότσκι ότι στην Ισπανική Επανάσταση υπήρχαν μόνο δύο γραμμές.

Ο μενσεβικισμός και ο μπολσεβικισμός. Τον μεσαιφυγισμό τον βρίσκουμε στις ηγεσίες όλων των μεγάλων οργανώσεων, των Σοσιαλδημοκράτων, των Σταλινικών, αλλά και των Αναρχικών. Θυμηθείτε αυτούς τους τέσσερις Αναρχικούς Υπουργούς που συνεργαζόταν με την αντιδραστική, αντεπαναστατική διαδικασία ανασυγκρότησης του αστικού κράτους.

και τον βολσεπικισμό τον βρίσκουμε στις γραμμές αυτών των οργανώσεων. Οι απλοί εργάτες που πήραν τα όπλα να αντισταθούν σε αυτή την αντεπαναστατική διαδικασία. Αλλά βέβαια δίχως οργάνωση αυτή η αθόρμητη εξαγέρση γητήθηκε. Μια επαναστατική ηγεσία δεν μπορεί να αυτοσχεδιαστεί στην διάρκεια των γεγονότων. Πρέπει να ετοιμαστεί από πριν, πριν ξεσπάνε τα επαναστατικά γεγονότα.

Επειδή απαιτεί χρόνο για την εκπαίδευση των στελέχων, για την προπαρασκευή, για την δημιουργία του προγράμματος των προοπτικών. βέβαια και αυτή και αυτός ο χρόνος δεν δεν υπήρχε τότε δεν μπορούσε να αυτοσυλλελιαστεί μια αναλλακτική ηγεσία και έτσι η Ισπανική εργατική τάξη ιτήθηκε αποφασιστικά τον Μάιο του 1937 η Αστική Δημοκρατία πήρε πίσω την εξουσία της το βάρος της και μετέτραπε τον πόλεμο κατά του Φραγκό ένας πόλεμος που είχε ξεκινήσει ως επαναστατικός πόλεμος για την εργατική εξουσία κατά του φασισμού, αυτό μετατράπηκε σε έναν τακτικό πόλεμο για την υπεράσπιση μιας εξαιρετικά στενής και διεφθαρμένης αστικής δημοκρατίας.

Και σε αυτές τις πολιτικές βάσεις, αναπόφεκτα, ο αντιφασιστικός αγώνας θα πάθαινε μια ήττα. Και αυτό έγινε δυστυχώς στην αρχή μάλλον τον Απρίλιο του 1939, όταν ο Φράγκο μπήκε στη Μαδρίτη. Λοιπόν, να δούμε γρήγορα τα συμπεράσματα αυτών των γεγονότων Πρέπει να πούμε ότι τα λάθη, τα φανερά τραγικά λάθη των εναρχικών Δεν ήταν μια σύμπτωση, δεν ήταν αγαθά λάθη αλλά πήγαζαν από την ίδια την λανθεσμένη θεωρία των αρχικών.

Την απόρριψη της εξουσίας τους οδήγησε σε αυτήν την άβυσσο της ταξικής συνεργασίας. συνεργασίας. Όταν μια μαζική επαναστατική οργάνωση βρίσκεται σε μια επαναστατική συγκυρία και απορρίπτει να πάρει την εξουσία, αφήνει έναν χώρο που θα πάρει μια άλλη κοινωνική τάξη, που σε αυτήν την περίπτωση ήταν οι αστικοί δημοκράτες.

και έγιναν οι αναρχικοί, από αυτήν την λανθεσμένη προοπτική, έγιναν οι αναρχικοί μια δύναμη ταξικής συνεργασίας. Παρά την θέλησή τους, οι αναρχικοί, ας υποθεί, ήτανε ειλικρινείς επαναστάτες, αλλά με μια θεωρία που δεν εξηγούσε την κατάσταση, που δεν τους έδινε μια πηξίδα για να καταλάβουν τα καθήκοντά τους και αυτό τους οδήγησε προς την χειρότερη ήττα που γνώρισε ποτέ η ισπανική εργατική τάξη.

Η μόνη θεωρία που μπορεί να εξηγήσει τα επαναστατικά καθήκοντα, που μπορεί να δείχνει ποια θα έπρεπε να είναι η τακτική, ποια θα έπρεπε να είναι η μέθοδη των εργατών, είναι ο μαρξισμός. Η αριστερά από τη φύση της είναι ταυτός με τη μιζέρια. Συμφωνείς με τις ιδέες που ακούς στο Επανάσταση Podcast? Μη μένεις παθητικός ακροατής.

Γίνε ενεργός υποστηρικτής. Έλα να αγωνιστούμε μαζί για αυτές τις ιδέες σε κοινό συντονισμό με επαναστάτες από 70 χώρες του κόσμου. Το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να συμπληρώσεις τη φόρμα στο marxismos.com κάθετος οργανός σου.

Σχόλια

Χωρίς σχόλια

Συνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση

Σύνδεση για Σχολιασμό

Δεν υπάρχουν σχόλια ακόμα

Πίσω 15 δευτ.
Play
Μπροστά 30 δευτ.
00:00:00
00:00:00