Επεισόδιο 21: Χάρης Κακαρούχας – Μετέωρος χρόνος

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Αυτό το οποίο κάνουμε είναι ο καθρέφτης του εσωτερικού μας κόσμου. Είναι άλλο πράγμα να μοιράζεσαι αυτό που κάνεις και άλλο πράγμα να ψάχνεις μια καταξίωση ή αναγνώριση μέσα από αυτό που κάνεις. Νομίζω ότι δεν είχα επιλογές στη ζωή μου. Δηλαδή γεννήθηκα με μια αιμονή στην εικόνα. Το λέω αυτό γιατί πιτσιρίκι, δηλαδή όταν ήμουν 7-8 κάπου εκεί, Με πήγε πρώτη φορά η μητέρα μου στον κινηματογράφο, ήταν μία μικρή έτους στη πανεπιστημία ένα υπόγειο, το ΣΥΝΑΚ, που έπαιζε ταινίες για παιδιά.

00:39 Και όταν μπήκα εκεί αρνιόμουν να φύγω, δηλαδή θυμάμαι ότι με βγάζανε οι ταξιστές της μητυμάνα να τραγούσανε και έκτοτε αυτό μου έμεινε, Δηλαδή όλη λίγο πολύ την παιδική μου γενική, την εφηβεία, μετά όταν άρχισα να έχω λίγο χαρτζελίκι, πήγε να πάω στον κινηματογράφο. Ήμουν αμανιακός με τον κινηματογράφο. Το απίστευτο ήταν ότι παρότι είχα αυτή την αγάπη, ποτέ δεν σκέφτηκα ότι εγώ μπορώ να κάνω κινηματογράφο.

01:11 Γιατί μεγάλωσα σε ένα σπίτι που η τέχνη ήταν καλή, αλλά μόνο για να την καταναλώνουμε, όχι για να την κάνουμε. Αυτό το συνειδητοποίησα όταν μπήκατε στο πρώτο έτος στο Πολυτεχνείο, όπου εκεί ξαφνικά συνειδητοποίησα ότι, οκ, ναι, θα γίνω μηχανικός, αλλά θα μπορούσα να γίνω κινηματογραφιστής. Οπότε ξαφνικά ξεκίνησα να είμαι στην κινηματογραφική λες του Πανεπιστημίου, κάναμε διάφορα Super 8, διάφορες τέτοιες ιστορίες, και εκεί ακριβώς, δηλαδή στο τέλος του πρώτου έτους, το χριστούγεννο του 1988 ή του 1989, δεν θυμάμαι, το έχω χαθεί σε όνειρες.

01:50 Αγοράζω την πρώτη μου φωτογραφική μηχανή, όχι γιατί έχω καμία σχέση με τη φωτογραφία, αλλά η φωτογραφική μηχανή συνδεόταν με τον κινηματογράφο, που εγώ ήμουν τελώς τυπαλαβός. Και έτσι ξεκίνησα, πήρα ένα μικρό βιουλιαράκι, σε 20 λεπτά, ας πούμε, και καταλάβω την τεχνική γιατί ήταν μια φωτογραφική μηχανή, Zenith, κλασικά όλους τους κόσμους τότε τις έπαιρναν, και manual τελείως, οπότε έμαθα λοιπόν τα βασικά και εκεί τελειώνουν οι τεχνικές μου γνώσεις για τη φωτογραφία, το διάφορα και τα χείλητα και αυτό είναι.

02:33 Και ξεκίνησα λοιπόν να παίζω. Ήταν η εποχή της αθότητας και της χαράς θα έλεγα, γιατί δεν υπήρχε κανένα πρέπει. Εξερευνούσα ένα καινούριο παιχνίδι που είχα αγοράσει με αναφορά τον κινηματογράφο. Αυτό που θυμάμαι ήταν ότι με αφορμή αυτό το καινούριο παιχνίδι άρχισα να βλέπω. Δηλαδή ενώ μέχρι τότε περνούσα και δεν έβλεπα Επειδή είχα αυτό το παιχνίδι οπότε κοιτούσα να βρω φωτογραφίες άρχισα να βλέπω Και τα πράγματα ήταν απλά δηλαδή τύπωνα τις φωτογραφίες τότε ήταν όλες πρόμοβρα Κάποιες μου άρεσαν κάποιες δεν μου άρεσαν τις κρατούσα τις πέταγα και συνέχιζα αυτό το παιχνίδι Γι' αυτό λέω ήταν τα χρόνια της χαράς και της αθώτητας Όταν όμως κατάλαβα ότι κινηματογράφο δεν μπορώ να κάνω, γιατί τότε δεν υπήρχε το βίντεο, αλλά ήταν μόνο το φιλμ, οπότε για να κάνεις ακόμα και μία μικρομήρυξη έπρεπε να έχεις μία μικρή περιουσία.

03:37 Χώρια ότι πρέπει να βρεις ηθοποιούς να πληρώνεις και όλα αυτά. Δηλαδή κατάλαβα ότι η πραγματικότητα του κινηματογράφου ήταν μακριά από τα οικονομικά τα δικά μου, οπότε είπα θα το αφήσω. και βέβαια η επόμενη αγάπη ήταν η ζωγραφική, ο επόμενος έρωτας, που και αυτό τον άφησα να ξοπίσω γιατί ενώ δηλαδή είχα ξεκινήσει να κάνω σλίδιο για να πάω σε καλό τεχνό, μέσα με μια φωνή συνέχεια μου έλεγε οι άνθρωποι που ζωγραφίζουν 10.000 χρόνια τι πάει να κάνεις εσύ τώρα σε αυτήν την ιστορία.

04:07 Έχουν γίνει όλα. Οπότε κατέληξα στη φωτογραφία η οποία έχει και ένα ιδιαίτερο. Δηλαδή είναι μία μονή εικόνα όπως η ζωγραφική και χειρίζεται τα εργαλεία του κινηματογράφου. Οπότε βρήκα κάτι το οποίο με έναν τρόπο συνέδεται τους δύο έρωτες και ενώ ας πούμε ήταν ένας γάμος από προξενιό κατέληξε να είναι ένας διαρκής έρωτας τελευταίες από το 1978-1979 μέχρι τώρα κρατάει κάποιες δεκαετίες.

04:51 Καλησπέρα Χάρη καλώς ήρθες στο podcast από την ωραία Άνδρο. Γεια σου Δημήτρη Χαίρομαι πολύ και ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση, εννοείται. Είναι για μένα. Και εγώ χαίρομαι, έχουμε και χρόνια να τα δούμε. Προσωπικά. Χάρη, εγώ προσωπικά σε γνώρισα από την Κούδα. Ξέρω ότι δεν είναι η μόνη σου δουλειά, αλλά εκεί σε γνώρισα, έπεσε στα χέρια μου το βιβλίο η Κούδα και είπα κάτι τότε, wow!

05:22 Και τώρα αφήνω να σου ρωτήσω, είπες στην εισαγωγή σου ότι η μόνη τεχνική ήξερες το διάφραγμα, ταχύτητα και το κουμπί. Ναι, ναι. Αλλά ουσιαστικά το σημαντικότερο δεν είναι το να καταλαβαίνεις το φως, κάτι που ουσιαστικά στο βιβλίο στην Κούβα το δείχνεις, ότι το διαχειρίζεις το φως. Πώς έκαναν σε κάποια θέση τώρα να πω ότι διαχειρίζεις το φως και το χρώμα στη φωτογραφία, γιατί στην Κούβα όλη η δουλειά σου ήταν αναλογική.

05:47 Απολύτως, αυτό θέλω να τονίσω ότι ακριβώς δεν έμαθα δηλαδή δεν κάτισα να μάθω τώρα πολλοί ισχυρίζονται ότι δεν είναι δυνατόν αλλά για μένα είναι ενώ ότι ποτέ δεν μου έμαθε κάποιος ούτε πως να τι είναι σύνθεση ούτε τι να κάνω με το χρώμα γιατί το χρώμα και όλα ήμουν σε ένα περιβάλλον στο φωτογραφικό κύκλο που το χρώμα ήταν κακό, ήταν εχθρός δεν κινόταν καλλιτεχνική φωτογραφία έγχρωμα, τουλάχιστον όταν ήμουν εγώ αλλά επειδή ήμουνα τότε στο Πανεπιστήμιο στην Αγγλία και μου είπαν ότι κοίταξε η φωτογραφία σήμερα είναι έγχρωμη οπότε καλό είναι να πάρεις μαζί σου έγχρωμα φιλμ και να δεις τι γίνεται οπότε αυτό έκανα η έκπληξη ήταν ότι δεν είχα και μάλιστα ήταν ακραίες συνθήκες γιατί πληροφορούσαμε δύο δύο μηχανές, δύο σώματα στη μία είχα σπρώμαυρο και στην άλλη έγχρωμα και τα τραβούσα σχεδόν ταυτόχρονα έγχρωμα και ασπρώμαυρο δηλαδή πλήρης παράνοια παράλληλα τα αυτά δεν είδα δηλαδή ότι οι φωτογραφίες στέκανε οι έγχρωμες και αυτό θέλω να πω δηλαδή νομίζω ότι

07:03 προσπαθούμε με μαθήματα και με ορθολογικό τρόπο να μάθουμε πράγματα τα οποία για μένα είναι ένας μάλλον λάθος τρόπος γιατί ο καλύτερος τρόπος είναι να το μάθεις μέσα από το βίωμα μέσα από την πρακτική μέσα από το να κάνεις λάθος και να δεις που κάνεις λάθος και να το βρεις μόνος σου δηλαδή τουλάχιστον έτσι έγινε σε μένα επειδή έχω έκανα ένα μάστερ στο design και στη θεωρία του χρώματος στην χαρτογραφία γιατί τέλειωσε το πολυτεχνείο και μετά έκανα το ατιακό όπου είχε να κάνει με αυτά τα πράγματα αλλά νομίζω ότι αυτό ήταν κάτι που το είχα με έναν τρόπο ακριβώς επειδή είχα μια αγάπη για την εικόνα και πάντα κοίταζα δηλαδή ταινίες ζωγραφική όλα αυτά τα πράγματα αυτό νομίζω είναι ένα σχολείο δηλαδή καλλιεργείται μια ας την πούμε οπτική ευφυΐα αλλά όχι με ένα ορθολογικά αναλυτικό τρόπο Και πάνω απ' όλα για μένα είναι το ενδιαφέρον και η αγάπη.

08:13 Δηλαδή αν δεν είχα το ενδιαφέρον και την αγάπη τίποτα δεν θα έκανα. Είναι το πάνω. Ναι. Ενδιαφέρον, αγάπη και όρεξη για βουλιά θα πω εγώ. Προφανώς. Δηλαδή το ενδιαφέρον και η αγάπη σου γεννάει την όρεξη να σηκώνεις και να τραβάς στο γραφείο 10 ώρες τη μέρα μέσα του πήγες. Ακριβώς. Και εσύ πιάσεις περίπτωση να προφείς να φύγεις, να πας στην Κούδα, πόσες φορές δεν ξέρω.

08:35 Ναι, αυτό, ναι, ακριβώς. Πρώτη φορά, Χάρη, πήγες το 2000, ένα, 2000. 2000, Γενάρη του 2000. Αλλά πάμε λίγο ξανά, ο Κουδέσου, σπούδασες Πολυτεχνείο Σαλονίκης. Ναι. Ποια σχολή. Τοπογράφος, λιθανικός, μετά επειδή νομίζω ότι ακριβώς έκανα τα βήματα προς τη τέχνη σταδιακά, Δηλαδή μετά διάλεξα να κάνω αρχαιακά στο design του χάρτη που είναι κάτι σαν την αρχιτεκτονική.

09:02 Δηλαδή καλείσαι να φτιάξεις ένα αντικείμενο το οποίο έχει μια χρήση όπως ο χάρτης και οφείλεις να βάλεις κάποιους κανόνες μαθηματικούς για να τον κάνεις σωστό. Αλλά υπάρχει και ένα κομμάτι το οποίο δημιουργείς μια εικόνα που όσο πιο όμορφη είναι για μένα τόσο πιο λειτουργική είναι. Δηλαδή, έχει ένα κομμάτι δημιουργικό, ας το πούμε καλλιτεχνικό.

09:26 Και όταν έφτασα και εκεί στο τέλειος, μετά έκανα το επόμενο βήμα στην τέχνη. Ουσιαστικά, ποτέ δεν έχεις δουλέψει ως μηχανικός. Έχω δουλέψει δύο χρόνια πριν πάω γιατί ήθελα να έστω μια εμπειρία, τι σημαίνει δουλεύω στην αγορά και είμαι στην αγορά, ας πούμε. και μετά έκανα το ταπιακό και δούλεψα κάποια χρόνια στο Υπουργείο Περιβάλλοντος γιατί χρειαζόταν εκεί κάποιον να έχει γνώση τέτοιου είδους, γιατί έκανα ψηφιακά πράγματα, δηλαδή ήταν και ήμουν στην εποχή που γινόταν η μετάβαση στον ψηφιακό τρόπο παραγωγής χάρτης και όλα αυτά, αλλά στο δημόσιο βέβαια δεν δούλευες, αργομιστούσες όπως πέντρον όλοι, δηλαδή αγωνιζόμουν να κάνω κάτι, αλλά κανείς δεν ενδιαφέρονταν.

10:15 και τη μία ήταν πολύ άσχημο απ' την άλλη είχα το κεφάλι μου ήσυχο για να ασχοληθώ με αυτό που έτσι κι αλλιώς έκανα που ήταν η φωτογραφία δηλαδή η φωτογραφία στην ουσία όταν αποφάσισα ότι αφήνω το σινεμάρκετ ζωγραφική και γίνομαι φωτογράφος ξαφνικά ήταν αυτό το αστείο δηλαδή ήταν ότι α, μα δεν ξέρω φωτογραφία άρα πρέπει να πάω να μάθω και αυτό πήγα τότε το μόνο μέρος που τέλος πάντων ήταν διαθέσιμο, ήταν φωτογραφικός κύκλος.

10:47 Ή βέβαια για ένα εξάμεινο άκουσα την ιστορία της φωτογραφίας μέσα βέβαια από τα πλαίσια του Λάτονα και κατάλαβα και είδα ότι όντως αυτό το μέσο μπορείς να κάνεις αυτά τα φοβερά πράγματα που κάνουν και οι κοινοθέτες ή οι ζωγράφοι. Οπότε έμεινα εκεί σε αυτό. Σε τι λεκέτ σου νότον αποφάσισες ότι θα πας προς τη φωτογραφία και ξεκίνησες να το κάνεις πιο δρατικά.

11:13 Ε, ήμουν ακόμα 30. Αλλά ποτέ δεν είναι αργά. Ε, δεν είναι αργά, ποτέ δεν είναι αργά. Ωραία. Είπες στον Μητσιακό, έκανες το Πανεπιστήμιο της Λασκώδη. Ναι. Ήτανε οπτική εντύπωση και ευθεωρία χρώματος. Ακριβώς, ναι. Αλλά μετά έκανες και στο University of Derby έκανες και ένα διδακτορικό. Ναι. Με τίτλο, με θεματολογία θα πω, την προσωπογραφία.

11:34 Ναι. Η θεωρία ήταν ότι ακριβώς μετά από περίπου μια δεκαετία, δηλαδή ως φωτογράφος, συνειδητοποίησα ότι ακριβώς γένοντας κοντά στα 40, ότι ήταν η επιτάσεις. Δηλαδή, απ' τη μία αισθανόμουν ότι ναι, οκ, άκουγα καλά λόγια και είχα κάνει και ένα προβλημαράκι, αλλά ποτέ δεν αισθάνθηκα φωτογράφος full time. Δηλαδή, πάντα φωτογράφιζες διακοπές, τις αργίες, στα ταξίδια και σε όλα αυτά.

12:03 Επομένως ήταν μια επιτακτική ανάγκη ότι ή θα κάνεις αυτό που αγαπάς ή τι νόημα έχει η ζωή σου Και το διδακτορικό ήταν ένας εύσχημος τρόπος να παρατήσω τη δουλειά μου και ουκουλγίου και να πάω να κάνω ανώτερες σπουδές Οπότε κανείς δεν θα έλεγε όσο τα παράτησε όλα για να πάω να αυτογραφήσω Και επειδή το ιδακτορικό ήταν 50% project και 50% το θύσης, ξεκίνησα διαλέγοντας να πάω να φωτογραφείω στην Κούβα. Έτσι ξεκίνησε η ιστορία της Κούβας.

12:37 Άρα η δουλειά σου στην Κούβα είναι ουσιαστικά το ιδακτορικό. Ναι, βγαίνει από το ιδακτορικό. Το ιδακτορικό στο θέμα είναι η προσωπογραφία. Ναι, αυτό ήρθε μετά. Ήρθε μετά. Ναι. Γιατί έγραψα ένα paper, θυμάμαι, γιατί στο πανεπιστημίο, όπως κάθε πανεπιστημίο, θέλουν να κάνεις project. Δηλαδή να ξέρεις νοητικά τι πάνε να κάνεις. Εγώ δεν στη ζωή μου έρχεται ότι δεν ήξερα νοητικά τι κάνω και δεν ήθελα να ξέρω από έστικτο.

13:07 παρόλα τ' αυτά επειδή για να μ' αφήσουν να το κάνω έπρεπε να γράψω κάτι έγραψα λοιπόν κι εγώ ένα paper ότι πάω να κάνω κάτι σαν το παιδιά αγαπούσα πολύ το Μαρκές πάω να κάνω ένα μαρμικό ρεαλισμό ας πούμε στην κούπα το ενδιαφέρον είναι παρότι αυτό ήξερα ότι είναι απλά ένα εντός πανεθέσιου ψέμα επειδή υπήρχε αυτός με έναν τρόπο στο πίσω μέρος του κεφαλιού μου και ο πρώτο τρίμηνο που έμεινα εκεί είδα πολλές φωτογραφίες, ιδίως το έγχρωμο, που στο πρώτο ήταν λίγο πολύ συνέχιζα αυτό που ήδη έκανα.

13:47 Ότι υπήρχε ένα στοιχείο ας το πούμε σουραλιστικό μέσα στις εικόνες, που αυτό ποτέ δεν το έκανα ούτε ήταν δικό μου πράγμα. Το ευτύχημα είναι ότι αναγνωρίστηκε αυτό, επομένως μετά το πέταξα. Το λέω αυτό για να τονίσω πόση δύναμη έχει το concept, η ιδέα δηλαδή, που για μένα πολλές φορές είναι ένα φίλτρο που μπαίνει ανάμεσα σε εμάς και στην πραγματικότητα και αντί να μας διευκολύνει, μας σκοτίζει.

14:17 Το λέω γιατί για μένα ήταν πολύ ξεκάθαρο. Πήγα στην κούπα χωρίς να ξέρω τίποτα στην ουσία. Δηλαδή, πλώς αυτό λέω, κυκλοφορούσα με τις μηχανές τουλάχιστον ένα δεκαόρο τη μέρα φωτογραφίζοντας αυτό που μου άρεσε αυτό που ήξερα πάντα να κάνω δηλαδή να δω κάτι το οποίο εκείνη τη στιγμή με συγκινεί και σηκώνω τη μηχανή, κάνω κλειμ και πάω παρακάτω απλά ο ισό περνούσε καιρός και άρχισε πλέον να μαζεύονται τα εκατοντάδες φιλμ και οι χιλιάδες φωτογραφίες και από συνθήκη ας το πούμε γεωγραφική και κλιματολογική επειδή δηλαδή το δρόμο με τον ήλιο και την υγρασία ήταν δύσκολο.

15:00 Μ' άρεσε πάρα πολύ και να μπαίνω μέσα στα σπίτια γιατί ήταν ένας τρόπος να έρθω σε επαφή με τους ανθρώπους. Δεν ήταν τόσο εύκολο στο δρόμο, όχι ήταν δύσκολο. Αλλά επίσης και μέσα στα σπίτια πάντα υπήρχε σκιά. Οπότε άρχισαν να μαζεύονται εικόνες που ήταν εσωτερικά σπιτιών και πορτέλτα που είχαν γίνει μέσα στα σπίτια. Οπότε το βιβλίο κατέληξε αυτό αλλά μέσα από τη ροή της ζωής.

15:30 Όχι επειδή εγώ το είχα προσχεδιάσει στο κεφάλι μου. Χάρη, γιατί η Κούβα? Πώς οφάς να πας στην Κούδακο και κάπου αλλού? Η αλήθεια είναι ότι σκεφτόμουν διάφορα μέρη. Δηλαδή ένα μέρος ήταν η Μαδαγασκάρη. Το λέω αυτό γιατί εγώ μεγάλωσα στην οικογένεια την Άνδρο, οικογένεια ναυτικών. Ο πατέρας μου ήταν μια ζωή στα πλοία. και εγώ κυριολεκτικά κοιμόμουν με το βαγκόσμιο άνθρωπο κάτω από το μαξιλάρι μου και πάντα έψαχνα να δω πού είναι ο πατέρας μου, αν πάει από εκεί εκεί και περνάει εκεί τον ειδικό ένα λοιπόν από τα μέρη που είχα έτσι obsession ας πούμε ήταν το Μαδαγασκάλι αλλά αποφάσισα να μην πάω εκεί γιατί μιλούσαν γαλλικά και εγώ δεν είχα ιδέα Ισπανικά ήξερες?

16:17 Όχι, αλλά προτιμούσα να μάθω Ισπανικά παρά Γαλλικά Αυτή είναι η ιστορία. Απ' την άλλη, μία άλλη ήταν να πάω βόρεια, δηλαδή πάνω ας πούμε Ισλανδία, βόρεια Νορβηγία, αλλά εκεί ήταν οι συνθήκες δύσκολες, γιατί ήταν και πολύ ακριβά και οι κλιματολογικές συνθήκες. Οπότε η άλλη ιστορία ήταν η Κούβα, γιατί πρώτον είχα ξαναπάει στην Κούβα, λίγα χρόνια πριν είχαμε κάνει μια ομαδική έκθεση και είχα πάρει έτσι μια γεύση της κατάστασης και μ' άρεσε για μένα η Κούβα ήταν ένα σκοτεινό μυστήριο ένα λίγο επικίνδυνο και όλα με έναν τρόπο ότι ήταν άγνωστο ήταν οι άνθρωποι πολύ ζεστοί ήταν κάτι άλλο και βέβαια ήταν και η ύπαρξη του Τσέ ας πούμε που στην Κούβα ελατρεύεται ο Σάκης που ήταν η κουμένα τα φιλικά μου χρόνια από τους ήρωες και γι' αυτό βρέθηκα στην Κούβα.

17:21 Με τον ίδιο τρόπο και πώς βλέπεις και εγώ ως πανεαμερικάνε. Τέλεια, τι είμαστε πάρα πολύ καλά. Η Κούβα είναι μια χώρα που ακούμε Κούβα, νομίζω, δεν ξέρω, μπορεί να κάνουν και λάθος οι περισσότεροι, το πρόγραμμα που σκεφτόμαστε είναι επανάσταση, τσεκεβάρα και μετά σκεφτόμαστε παραλίες, τροπικά νησιά και δεν συμμαζεύεται.

17:41 Είναι πολιτικό νησί. Η αλήθεια είναι ότι στην Κούβα πήγα μία φορά στη θάλασσα σε μία μαγευτική παραλία που ήταν αυτά τα ντυρκουάζ νερά με τους φίνικες και ήμουν κεμπός και όλα και έκτοτε δεν ξαναπήκα γιατί ήταν τόσο ζεστή όσο η μπανιέρα μου οπότε εγώ δεν μπορώ θέλω κρύο νερό όπως είναι εδώ καλή ώρα τώρα το νερό είναι super οπότε δεν ξαναπήγα ποτέ σε εξωτικές παραλίες στη θάλασσα είπες και εσύ ότι ένας λόγος που πήγε στην Κούβα είναι αυτή η πολιτική ταυτότητα του νησιού αλλά στις φωτογραφίες δεν υπάρχει καν δεν λέει λοιπόν ένα άμα το βρως τη δουλειά σου έναν και πω δες το μπορεί να είναι και είναι καταδική το καταλαβαίνεις αλλά όχι Κούβα όπως ήταν και στο Πορτορίκο μείναν και στην Ζαμάκα πιστεύω εγώ και κάποιες χώρες και Λεπτινικής Ανάρκης αυτό ήτανε επιλογή σου ή προέκυψε ωραία ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση Γιατί εδώ ακριβώς αυτό θέλω να τονίσω, ότι εάν αφαιθούμε στην αγαπητική κατάσταση των ματιών μας, που βλέπει κάτι και είναι wow και σηκώνει τη μηχανή και κάνει κλικ, αυτό μας βάζει σε μια διαδικασία δημιουργική που στην ουσία τι κάνουμε, δεν φωτογραφίζουμε κάτι εκεί έξω, φωτογραφίζουμε το μέσα μας.

19:03 Γιατί αυτή η συγκίνηση, αυτό το βλέπω κάτι που είναι wow, μας αφήνει σύξυλους, κάνουμε κλικ, είναι μια εσωτερική αναγνώριση. Δηλαδή στην ουσία αναγνωρίζουμε κάτι μέσα μας. Όχι σαν ποιικά στοιχεία, αλλά σαν ενεργειακή συχνότητα. Και γι' αυτό το λόγο, με αυτόν τον τρόπο κάνουμε αυτό που λέμε καλλιτεχνική φωτογραφία. Δηλαδή μεταμορφώνουμε την πραγματικότητα.

19:31 Αλλιώς δεν θα κάναμε φωτογραφία. αν φωτογραφίζαμε κάτι εκεί έξω δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε φωτογραφία φωτογραφία είναι ακριβώς αυτό φωτογραφίζουμε στη μουσεία δηλαδή αυτό που σιγά σιγά καταλαβαίνουμε είναι ότι το καλλιτεχνικό μας έργο είναι ο καθρέφτης του ψυχισμού μας της εσωτερικής μας κατάστασης γι' αυτό εξάλλου και όλοι κάνουμε κάτι διαφορετικό γιατί όχι γιατί είμαστε λιγότεροι ή περισσότεροι έξυπνοι ή έχουμε άλλες γνώσεις βλέπουμε διαφορετικά γιατί ο καθένας μας έχει μια διαφορετική ψυχοσύνθεση και αν θέλουμε αυτό που λέμε φωτογραφικό βλέμμα αυτό που λέμε ύφος είναι ακριβώς η οπτική υλοποίηση αυτής της εσωτερικής αλήθειας που όσο πιο βαθιά είναι τόσο πιο καθαρό είναι αυτό και τόσο πιο αληθινό και τόσο έχει την ατότητα να συγκινήσει και άλλους γιατί στην ουσία όλοι μας στο βάθος βάθου κινούμαστε σε κοινά μικρή κύματος.

20:34 Όχι παρόμοια, αλλά φέρουμε την ίδια ουσία. Άρα κάτι αληθινό συγκινεί. Ναι. Και τώρα, Ραφνίσκα, και μια φράση, αν δεν κάνω λάθος, του Μπρεσόν που είπε ότι η φωτογραφία υπάρχει όταν η ψυχή, το μάτι και η φωτογραφική μηχανή είναι σε μια ενεργειακή γραμμή. Ναι, σαφώς. Ο Μπρεσόν το είπε με τα δικά του λόγια. Εγώ το σπούδασα, γιατί όταν λέω το σπούδασα, γιατί το δεύτερο κομμάτι του διδαυτορικού που είχε να κάνει με το θύσης, το οποίο θύσης είχε να κάνει με τη δουλειά μου στην ουσία, αυτό που έλεγε ο Μπρεσόν είναι όλη η κατανόηση που είχα μπαίνοντας στη διαδικασία να γράψω για την δουλειά μου που στην ουσία ήταν ένα από τα ουσιαστικά βασικά ερωτήματα που είχα για μένα δηλαδή, ok, γιατί κάνω εγώ αυτές τις φωτογραφίες και δεν κάνω κάτι άλλο αυτό, γιατί όλοι φωτογραφίζουμε με διαφορετικό τρόπο τι είναι αυτό που κάνει τη διαφορετικότητα το λέω αυτό γιατί η αντίληψη και ο τρόπος που ας πούμε προσέγγιζαν και στον κύκλο και γενικά στη φωτογραφία ήταν ακριβώς ορθολογικός

21:53 και με αυτόν τον ορθολογικό τρόπο αυτές οι ερωτήσεις που προανέφερα ποτέ δεν απαντιόταν. Επομένως, ελπίζα ότι αυτό το δηλαδή μπήκα σε αυτήν την ιστορία του Δαυτορικού ακριβώς για να δώσω αυτές τις απαντήσεις. Γιατί φωτογράφηκο τι είναι αυτό που κάνω δηλαδή στην ουσία. Και βέβαια ένα ακόμα παρακάτω ερώτημα τι προσφέρω τέλος πάντων στην ύπαρξη, στην κοινωνία, στην κοινότητα κάνοντας αυτό το πράγμα. Για μένα ήταν πολύ ουσιαστικό και πολύ αρχικό ερώτημα.

22:25 Βασικό ερώτημα. Δεν μπορούσα να θεωρήσω ότι παίζω ας πούμε ότι κάνω μια σαχλαμάρα που απλά είναι το κέφι μου και αυτό είναι. Αυτό δεν μπορούσα να το δεχθώ. Λοιπόν, μπαίνοντας σε αυτή την ιστορία του Διδακτορικού μια που όντως ο άξονας της δουλειάς μου ήταν το πορτρέτο και ο άλλος άνθρωπος είπα να κάνω κάτι σχετικά με αυτό και βέβαια εδώ είχε ένα ενδιαφέρον γιατί από την αρχή ας πούμε της φωτογραφικής διαδρομής στην αρχή οι άνθρωποι ήταν κουκίδες μες στο κάτω άρχισαν να πλησιάζουν στους ανθρώπους όταν άρχισαν να πλησιάζουν τον εαυτό μου και μετά είχα πάντα το ερώτημα τι είναι αυτό που κάνω τώρα τι είναι αυτή η εικόνα, τι μεταφέρει από τον άλλον άνθρωπο, τι μέρος λόγου του άλλου ανθρώπου είναι αυτή η εικόνα.

23:15 Και απ' την άλλη υπήρχε ένα πολύ σημείο που για μένα ήταν αναφορά και το λέω πάντα είναι τα ποτρέτα Φαγιούμ, τα οποία όταν τα πρώτο είδα έμεινα σύξηλος, δηλαδή χάζευα οπλή ώρα και αυτό το οποίο με συγκινούσε ήταν αυτό το μυστήριο που υπήρχε στα μάτια, αυτό το έρευος, το βάθος του βλέμματος. Και η αλήθεια είναι ότι ξεκίνησα να προσπαθήσω να κάνω κάτι τέτοιο στη φωτογραφία.

23:45 Αλλά δεν γινότανε. Δηλαδή, πρώτον, δεν βλέπεις τέτοιους ανθρώπους κάθε μέρα έξω με αυτό το βάθος του βλέμματος. Και δεύτερον, δεν ήξερα πώς να το κάνω, γιατί δεν ήξερα τι είναι αυτό. Και βέβαια διάβαζα, αλλά ήταν διάφορες ιστορίες περί ονειότητας, περί Θεού, περί δεν ξέρω τι έτσι. Τα οποία ωραία είναι να τα γράφεις αλλά είναι μπλα μπλα μπλα. Δηλαδή στην πραγματικότητα τι σχέση είχα εγώ με αυτό. Καμία. Απλά το έβλεπα και με συγκινούσε. Αλλά δεν ήξερα πώς γίνεται γιατί δεν είχα ουσιαστική εμπειρία αυτού του πράγματος.

24:17 Αυτό λοιπόν που στην αρχή έβαζα φίλους και γνωστούς, έλεγα θα καθίστε σοβαροί απέναντι στην κάμερα, θα κοιτάτε το φακό και έκανα κλει. Το αποτέλεσμα ήταν ότι είχα φωτογραφίες σαν τα Φαγιού αλλά απουσίαζε βιβλώς αυτό το βάθος του βλέμματος. Λοιπόν, αυτό που είδα κάποια στιγμή στην κούβα, που είδα εκατοντάδες, κυριολεκτικά εκατοντάδες, ήταν ότι κάποιες φωτογραφίες άρχισαν να πλησιάζουν αυτό που έψαχνα και αυτό που συνειδητοποίησα ήταν ότι δεν είχε να κάνει με τίποτα άλλο πέραν από το ότι σε αυτές τις φωτογραφίες που εμφανιζόταν αυτό υπήρχε με έναν τρόπο κατά τη διάρκεια της φωτογράφης ένα πεδίο, ένα αγαπητικό κλίμα, μια συνέστηση, μια σύνδεση με αυτόν τον άνθρωπο.

25:08 Παρότι δεν τον ήξερα καθόλου. Επίσης αυτό που είδα ήταν ότι δεν μπορούσα εγώ με έναν τρόπο να το κάνω. Με κάποιους ανθρώπους γινόταν πολύ εύκολα. Με κάποιους ανθρώπους ήθελε να γίνει και να ξαναγίνει η διαδικασία της φωτογράφης. Και με κάποιους ανθρώπους δεν γινόταν ποτέ. Είναι δηλαδή μια ιστορία. Ήταν κάτι όπως ο έρευνας.

25:31 Δηλαδή με κάποιους ανθρώπους συμβαίνει. Με κάποιους ανθρώπους όσοι για να προσπαθήσει δεν γίνεται ποτέ. Όλα αυτά τα χρόνια που φωτογραφίζεις έχει υπάρξει φωτογραφικά έρευνα στις πόλεις της τιμή, δηλαδή με κάποιον που αμέσως να σου βγει ή χρειάζεται έναν χρόνο με έναν άνθρωπο να φωτογραφίζεις να δημιουργηθεί αυτή η οικειότητα.

25:48 Ωραία, θα το πω αυτό, αλλά αυτό που είναι σημαντικό και ήταν ουσιαστικά σημείο μεγάλο καμπύζια της ζωής μου και για τη φωτογραφία ήτανε ακριβώς ότι το να γράψω για την διαδικασία αυτή, δηλαδή του να απαντήσω στο ερώτημα αν είναι δυνατόν σε μια φωτογραφία να εικονίσουμε κάτι από τη βαθύτερη αλήθεια ενός ανθρώπου. Υπάρχει κάτι τέτοιο και αν υπάρχει εικονίζεται. Αυτό ήταν στην ουσία το ερωτηματικό το δικό μου, αυτό προσπαθούσα να κάνω και αυτό το πράγμα που μπήκα στη διαδικασία να το κάνω ένα ερευνητικό κείμενο.

26:31 Λοιπόν, αυτό με έβαλε σε μια πεντάχρονη και έκτοτε εσάι διαδικασία ενδοσκόπησης, με την έννοια ότι γιατί αυτού του είδους το πορτρέτο αυτόματα θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα. Ποιος είμαι. Άρα το ουσιαστικό αυτό ερώτημα μπήκα στην ουσία να απαντήσω και αυτό μου πήρε κάμποσα χρόνια από αυτό που λέμε θέραπη, όλα τα είδη δηλαδή της ψυχοθεραπείας σωματικής και το οποίο συνδυάστηκε με φιλοσοφικά κείμενα και ψυχολογικά και όλο αυτό το πράγμα ήταν η διακτονική διατριβή.

27:11 Όπου βέβαια ήταν λίγο ας την πω πρωτοπόρα και επικίνδυνη διότι πίσω από αυτό που η κλασική ψυχολογία λέει δομή της προσωπικότητας εκεί αρχίζουμε να μπαίνουμε στο πεδίο, αυτό που λέμε, το πεδίο του πνεύματος. Και εκεί, ναι μεν τώρα η ψυχολογία, υπάρχουν κομμάτια της ψυχολογίας που είναι ανοιχτά σε αυτή την προσέγγιση. Παλιότερα δεν ήταν, δηλαδή οι κλασσικοί ψυχολόγοι, παρότι λέγονται ψυχολόγοι, ανοιούνται την ύπαρση ψυχής, διότι δεν είναι κάτι το οποίο είναι μετρήσιμο και αυταπόδειπτο.

27:51 Επομένως το ερώτημά μου αυτό ήταν η προσπάθεια αν δηλαδή μπορούμε όντως να φωτογραφίσουμε την ψυχή ενός ανθρώπου και αυτό ξεκίνησε με το να προσπαθώ να ανακαλύψω αν εγώ έχω ψυχή και που είναι αυτή. Αυτό πήρε κάποια χρόνια και συνεχίζεται διότι αυτή η εσωτερική αναζήτηση, η εσωτερική διαδρομή, το εσωτερικό ταξίδι δεν έχει τέλος και επίσης δεν είναι μόνο δεν έχει τέλος, είναι κάτι που εμένα μου άλλαξε τη ζωή μου.

28:26 Δηλαδή ήμουν ένας άλλος άνθρωπος πριν και ένας άλλος άνθρωπος είμαι τώρα. Και αυτό είχε άμεση συνέπεια στη φωτογραφία διότι παρότι η γραμμή είναι ίδια, δηλαδή από τις πρώτες πρώτες ασπόρμαυρες που έκανα στην εποχή της Αθώδουτας μέχρι τώρα, δηλαδή φαίνεται ότι είναι ο ίδιος άνθρωπος που φωτογραφίζει, Αυτό που δείχνει τη διαφορά είναι ότι ας πούμε στα πορτρέτα αυτή η βαθύτητα του βλέμματος που υπάρχει τώρα δεν υπήρχε στην κούβα.

29:01 Δηλαδή στην κούβα θα κρατήσω από όλες τις εικόνες δύο πορτρέτα και για μένα αυτό ήταν λίγο δώρο της ύπαρξης. Δηλαδή βρήκα τους ανθρώπους οι οποίοι έγινε αυτό το μαγικό με ένα μαγικό τρόπο. Δηλαδή έγινε αυτό που λέμε το έγινε το κλικ αμέσως. Ναι, αυτό. Δηλαδή είναι μια φωτογραφία με ένα κουρέα στην Αβάνα και μια κοπελίτσα στο Σαντιάβο η οποία είναι με το φόρεμα, το καλό της φόρεμα αυτό που βάζουν τα παιδιά για την πρώτη μετάλληψη, όσοι είναι καθολικοί, που είναι φωτογραφημένη με ένα μπαγκράμπ που είναι κάτι λουλούδια κόκκι.

29:42 Αυτοί οι δύο άνθρωποι για μένα με έναν τρόπο εκεί είναι η βαθύτερη αλήθεια. Είναι κάτι πολύ αληθινό μέσα τους, το οποίο ο Κουρέας επειδή ήταν ένας ιδιαίτερος άνθρωπος, εννοώ το είχα πάει μια άλλη φορά σπίτι, ξαντράβηξα και μερικές φωτογραφίες και είχε αυτή τη βαθύτερη του πλέματος έτσι. magic. Η κοπελιά ήταν πολύ όμορφο το πως έγινε. Δηλαδή μπήκα σε ένα σπίτι. Γεια σας είμαι ένας Έλληνας και φωτογραφίζω εδώ τέλος πάντων. Ο κόσμος ήταν πολύ ανοιχτός. Πάντα μέσα στα σπίτια έπαιζε μια μουσική και ήταν δύο κοριτσάκια αυτή και μια ξαδέρφη της η ξαδέρφη ήταν πιο τσαχπίνα που ήθελε να με σηκώσει να χορέψουμε.

30:34 Κάποια στιγμή αντιλαμβάνουμε ότι μικρή της φωτογραφίας, εύφυγε και μετά από λίγο εμφανίζεται ντυμένη με αυτό το φουγγαρό φόρεμα και προφανώς ντύθηκε για να την βγάλω φωτογραφία και ήταν μια συγκίνηση, έκανα δύο κλικ η όλη ιστορία αλλά ήταν εκεί, δηλαδή υπήρχε αυτό το touch, αυτή η επαφή, αυτή κάτι έγινε εκεί και βγήκε αυτό το πράγμα, για μένα δηλαδή είναι μια εικόνα που Είναι όμως, έχει πέρα ομορφιά, έχει ευγένεια, έχει αγαπητικότητα, έχει όλες αυτές τις ποιότητες, που δεν τις κλωβορεί ένας άνθρωπος κάθε μέρα στη ζωή του εξωτερικού γύρου.

31:17 Μιας και ήσουν στην αναλογική εποχή, μπορώ να σου κάνω αυτήν την ερώτηση. Όταν φωτογράφησα τόσους ουδιανό φρόκος και μιλάμε τώρα τους δύο που κρατάς, μέχρι να γυρίσεις πίσω στην Ελλάδα, στην Αγγλία, δεν ξέρω που, και αν σε εμφανίσεις, το είπες ότι αυτό είναι ο πλήκ μου ή το είπες μετά ή το είχες κατάβληπο πριν Όχι, η ομορφιά του αναλογικού είναι αυτό, κάνεις το πλήκ και το ξεχνάς Κάθε φορά πήγαινα έκανα 500 φίλοι πήγαινα με 500 φίλοι μια τσά δεν κυρνούσα πίσω Στα 500 φίλοι είχα κάνει πραγματικά εκατοντάδες πορτρέτα ποτέ δεν ήταν δυνατό να θυμηθώ τι γινόταν πολλές φορές ήταν τόσο έντονη η διαδικασία διότι αυτή του πορτρέτου που γιατί δεν ήταν κάτι που κρατούσε μερικά λεπτά ήταν κάτι που κρατούσε πολύ ώρα και αυτό πολλές φορές με έβαζε σε μια άλλη μου άνοιγε μέσα μου κάτι άλλο το οποίο ήταν πρωτόβρορο μια άλλη διάσταση υπάρξης πώς να το πω, το οποίο πολλές φορές τότε που δεν ήξερα τι είναι όλα αυτά με φόβιζε, δηλαδή νόμιζα ότι ξαφνικά πάω που κουκίνι

32:23 θυμάμαι έβγαινα έξω από το σπίτι και καθόμουν κάπου παίρνοντας βαθιές ανάσεις να επανέλθω στην κανονική αντίληψη της πραγματικότητας. Αυτό το λέω γιατί η τέχνη και αυτή μας βάζει σε... είναι πολλές φορές δρόμος, οδός για ένα άνοιγμα της συνείδητος. Τελικά βρήκες απαντήσεις σε αυτές τις υπαρξιακές ερωτήσεις και όχι μόνο φωτογραφικές, γιατί φωτογραφίζεις, αν έχει σημασία αυτό που κάνεις.

32:52 Ναι, στο τέλος αυτής της περίοδου που έκλεισε και το πείρα το διδακτορικό μου ένας επίσημος διδακτήρων είχα μία ακριβώς μία ουσιαστική κατανόηση Πρώτον, ακριβώς αυτή ότι αυτό το οποίο κάνουμε είναι ο καθρέφτης του εσωτερικού μας κόσμου Οπομένως αν θέλουμε να αλλάξουμε τις φωτογραφίες μας καλό είναι να αλλάξουμε κάτι μέσα μας αντί να κοιτάμε έξω, θεωρίες ή τεχνικές, καλό είναι να αρχίσουμε να συνδεόμαστε με εμάς.

33:25 Δεύτερον, αντιλήφθηκα αλλιώς την εικόνα. Δηλαδή μέχρι τότε και εγώ έλεγα ότι η εικόνα είναι όπως λέγανε όλοι, φόρμα και περιεχόμενα και όλες τις σχετικές για μένα πλέον ανοισίες. Μετά η εικόνα είναι, όπως το αντιλαμβάνουμε τώρα, η εικόνα είναι μια κυψέλη χρόνου ή καλύτερα ενέργειας και νοήματος, αλλά αυτό το νόημα έρχεται με ένα αποκαλυπτικό τρόπο όταν επιτρέψουμε στην εικόνα να μας ακουμπήσει, όταν συναντηθούμε με την εικόνα.

34:00 Δεν είναι δηλαδή ένα ορθολογικό πράγμα, μια ιδέα η οποία καπελώνει την εικόνα από πριν ή μετά. Αυτή είναι όλη η διαδικασία η φωτογραφική. Η εικόνα δηλαδή δεν είναι ένα αντικείμενο παιπτικής. Η εικόνα είναι ένα αντικείμενο συνάντησης. Και αυτή η συνάντηση δεν γίνεται μόνο νοητικά, αλλά γίνεται και νιώθοντας, δηλαδή με ενσυναίσθηση και επίσης τη συναντάει το σώμα μας.

34:32 Επομένως όλο αυτό, η σωματική αίσθηση, το συνέστημα και το νόημα που προκύπτει από την εικόνα, όλα αυτά συνθέτουν μία απόκριση απέναντι σε αυτό που συναντιέμαι. Αυτό. Και αυτή η διαδικασία μας βάζει σε ένα ιστορικό διάλογο. Γιατί αν δω μια εικόνα και αυτό που μου έρχεται σαν σωματική αίσθηση είναι ότι θέλω να κάνω μετό και σαν συνέστημα είναι φόβος ή νομική, τότε καλό είναι να δω τι είναι εκεί από πίσω το οποίο μου δημιουργεί αυτά τα συναισθήματα και τη σωματική απόκριση.

35:14 Και ακριβώς αυτό με βάζει σε μια σχέση με τον εαυτό μου. Άρα αυτό που συνήθως κάνουμε είναι στεκόμαστε κριτικά απέναντι μια εικόνα με οχυρό και τέλος πάντων τις αισθητικές θεωρίες, την ιστορία της φωτογραφίας και διάφορα άλλα. Αυτά καλά είναι, αλλά αυτό δεν είναι προσωπική σχέση. Η προσωπική σχέση με μια εικόνα είναι πολύ απλή.

35:42 Είναι μ' αρέσει, δεν μ' αρέσει ή μ' αφήνει διάφορο. αλλά πίσω από το μου αρέσει ή δεν μου αρέσει έχει πράγματα. Δηλαδή αν μου αρέσει και νιώθω ότι η καρδιά μου έχει ανοίξει και αγκαλιάζω όλο τον κόσμο, μας βάζει σε μία σχέση. Τι είναι αυτό από την εικόνα που με βάζει σε μία τέτοια διάσταση. Όλο αυτό, δηλαδή όλο αυτό είναι μία προσωπική σχέση με την εικόνα.

36:10 Γιατί απέναντι σε μια φωτογραφία, αν βάλουμε 10 ανθρώπους, το λέω αυτό τώρα γιατί έχω μια παραπάνω από τα 5 χρόνια που κάνω αυτά τα εργαστήρια τα φωτογραφικά, οι άνθρωποι αν τους βγάλεις αυτό το καλή-κακή φωτογραφία έχουν μια διαφορετική απόκριση απέναντι σε κάθε εικόνα. Γιατί, γιατί ο καθένας μας είναι μια διαφορετική οντότητα, ένας διαφορετικός κόσμος.

36:38 Άρα είναι πολύ λογικό να έχουν διαφορετική απόκριση. Πολλές φορές εκ διαμέτρου αντίθετοι, το οποίο είναι συγκεκριτικό. Αλλά είναι κατανοητό γιατί ο καθένας μας, ακριβώς, έχει μια άλλη ψυχοσύνθεση. Επομένως, αυτή η ψυχοσύνθεση αντιδράει με ένα διαφορετικό τρόπο απέναντι στην υπάρξη. Έχουμε αλλαδιώματα. Καθένας αλλαδιώματα, άλλο εκτός.

37:00 Ακριβώς. Έτσι είναι. Άλλες λίγες ερωτήσεις για την Κούβα να πάμε στα επόμενα. Καταλάβαμε από τα λεγόμενα σου, εσύ πρώτα πήγες στην Κούβα και φωτογράφησες και μετά ξεκίνησες να γράφεις. Ναι, βέβαια, εννοείται. Εγώ τέλειωσα, ας πούμε, τελευταία φορά που πήγα στην Κούβα ήταν το καλοκαίρι, τέλος του καλοκαιριού του 2002. Και ένιωσα ότι τελείωσα.

37:25 Δηλαδή, τελείωσα με την έννοια ότι πως ένα ζωγράφος με τραβάει την τελευταία πινελιά σε ένα πίνακα δεν το ξέρεις ακριβώς αλλά το ξέρεις, το νιώθεις δηλαδή το... αισθάθηκα δηλαδή ότι ο κύκλος αυτός έκλεισε αχ, δεν το έχω νιώσει ακόμα αυτό ok ελπίζω κάποτε κι εγώ έκλεισε για το συγκεκριμένο πράγμα όχι γενικώς ναι, νόμιζε για αυτό ναι, για αυτό και μετά ήταν που ήρθα στην Αθήνα και όλοι ήταν έτσι ευστασιασμένοι με αυτές τις φωτογραφίες που βλέπανε με κάποια πυγμή που ήταν η Πιλελό Πετσίνη που κάναμε τότε ήταν και εκείνη η έκανε το διευθυντικό στο ντάρμπι και μου λέει ρε σου υπάρχει ένα βραβείο που δίνουν κάθε χρόνο στην Ευρώπη και τα εγώ δεν είχα ιδέα μου λέει ρε στέλνεις εκεί τη δουλειά ε την έστειλα και ξαφνικά πήρα αυτό το European Papers ναι ναι και ακολούθησε όλο αυτό το ξαφνικά έγινα αναγνωρίσιμος καλλιτέχνης και μπαίνουμε σε μια άλλη σφαίρα και μετά από όλα αυτά μπήκα στην ιστορία να γράψω δηλαδή μάλλον ταυτόχρονα με το που τελείωσα την ιστορία της Κούβας

38:40 είχα μπει σε αυτή τη διαδικασία να ψάξω τα πράγματα για το σχέση με την οπορτέρα Το είπες ότι το βιβλίο αυτό απέσπεσε το βραβείο, μετά έκανες εκθέσεις και στο Μπενάκι και στο Μουσείο Φωτογραφίας Ισσαλονίκης και γενικά η δουλειά ταξίδευσε πάρα πολύ εκτός και σε πολλές χώρες. Γιατί πιστεύεις ότι αυτή η δουλειά έχει αυτή την επιτυχία?

39:03 Η δουλειά νομίζω ότι και τώρα που την κοιτάω μ' αρέσει. Παρότι έχουν περάσει πάρα πολλά χρόνια καταλαβαίνω ήξε ότι τότε ήταν κάτι πολύ ιδιαίτερο δηλαδή σε αυτό που λίγο πολύ λέμε documentary φωτόγραφι ήταν μια πολύ πιο προσωπική δουλειά μέσα σε αυτό το πράγμα ακριβώς δεν ήταν η κούβα η κούβα έγινε γιατί οι εκδότες ο δικός μου στήθος δεν ήταν κούβα καμία δουλειά γιατί η ιστορία ακριβώς αυτή η δουλειά έγινε στην κούβα αλλά δεν έχει να κάνει με την κούβα είναι η δική μου προσωπική έκφραση τελεία όλοι το καταλαβαίνουν και αυτό γίνεται πάντα Δηλαδή ο φωτογράφος, αν είναι φωτογράφος, χρησιμοποιεί τα εξωτερικά οπτικά στοιχεία για να εκφράσει αυτό το μέσα του.

40:00 Αλλά τα οπτικά εξωτερικά στοιχεία δεν έχουν να κάνουν με την ταυτότητα σε όντια καλά του τόπου, έχουν να κάνουν με μια άλλη ταυτότητα εσωτερική. Ναι μεν δείχνει ότι μάλλον είναι από μια περιοχή κάπου εκεί, αλλά θα μπορούσε να είναι οπουδήποτε και πολύ πιο κάτω στην Αδιαμερική ή που οι άλλοι πιο χρωματιστά ρούχα ή άλλα.

40:22 Ο τίτλος, η κούβα μπήκε γιατί οι εκδότες θέλανε μια εμπορικότητα στο βιβλίο ο original τίτλος ήταν time out of mind όπως είναι το κείμενο που έγραψε ο Τζέφρι για τη δουλειά που είναι μες στο βιβλίο και μετά αφού δεν θέλανε αυτό είπα το μετέωρος χρόνος και μετά είπαν άντε ας βάλουμε το μετέωρος χρόνος αλλά θα βάλουμε από κάτω ένα πορτρέο της Κούβας.

40:47 Δηλαδή το βιβλίο δεν έρχεται αν δεν είχε όνομα Κούβας. Για τον απλούστατο λόγο, τους καταλαβαίνω πολύ καλά, διότι Χάρης Κακαρούχας τότε δεν υπήρχε. Ποιος θα πήγαινε να αγοράσει ένα βιβλίο του Χάρης Κακαρούχας, ενώ κάποιος θα πήγαινε να αγοράσει ένα βιβλίο της Κούβας. Εντάξει, το καλό ήταν ότι το βιβλίο ξεπούλησε. Δηλαδή νομίζω ότι και ο Ιταλός και ο Ελλήνας κάνανε και άλλες εκδόσεις και 6.000 αντίτυπα σε πρώτη φάση νομίζω ότι...

41:17 Εντάξει, στην ιστορία της ελληνικής τοχαπηρίας μάλλον είναι μοναδικό βιβλίο. Ναι, τώρα γιατί άρεσε νομίζω ακριβώς αυτό. Γιατί έχει μία αλήθεια μέσα αυτό το βιβλίο. Πολύ απλά. Και νομίζω ότι αυτό που επιμένω είναι ότι όσο ακριβώς αυτό που υλοποιούμε οπτικά σαν visual artist τέλος πάντων έχει μια αλήθεια τότε θα συγκινεί πολύ απλά.

41:45 Αν είναι όμως μια μηχανική κατασκευή μέσα από γνώση και μόδα και δεν ξέρω τι, τότε μπορεί να κουπίσει για πολύ λίγο κάποιους οι οποίοι επίσης έχουν μάθει σε αυτό το επιφανειακό εντυπωσιακό, το οποίο βέβαια είναι πάρα πολύ η βιομηχανία της τέχνης και του σινεμά και του τραγουδιού ή όλα αυτά τα πράγματα. Το βολιό του Μακάθανα.

42:15 Αυτός δηλαδή για μένα μοναδικός τρόπος και ουσιαστικός τρόπος, όχι να κάνεις τέχνη, αλλά να στέκεις στη ζωή, δεν είναι τσμώ. Δεν διδάσκεται πουθενά, δεν μαθαίνεται πουθενά, δεν προπαγαδίζεται πουθενά, δεν παίζει από τα μου μου ε, δεν. Ναι, είναι κάτι που το βρίσκεις μόνος σου. Είναι κάτι που το βρίσκεις μόνος σου και βέβαια με βοήθεια ανθρώπων, γιατί όλα αυτά δεν τα βρήκα μόνος μου.

42:43 δηλαδή μαθήτευσα αλλά σε μια άλλη αντίληψη τελείως διαφορετική από αυτή τη μαθητεία που έχει ένας άνθρωπος σε μια κοινωνία που το πρωταρχικό πράγμα είναι ο ορθολογισμός το οποίο συνεχίζεται και συνεχίζει δηλαδή από την εποχή του του σκέφτομαι να υπάρχω αυτή η ιστορία παρότι πέρασε ο υπαρξισμός της πάνω υπήρχαν διάφορες διαφωνίες αυτό εξελίσσεται και εξελίσσεται και όχι ότι είναι κακό ο ορθολογισμός, αλλά ο ορθολογισμός αφορά ένα κομμάτι της ζωής, που είναι το πρακτικό κομμάτι της ζωής.

43:23 Αν θέλουμε να κουμπίσουμε το ολόκληρο της ζωής, εκεί χρειαζόμαστε άλλα πράγματα, τα οποία το ορθολογισμός είναι πολύ φτωχό εργαλείο για να τα κουμπίσουμε, αυτή είναι η ιστορία. Τώρα θα πω και μια ιστορία και να πούμε ότι εμείς γνωριστήκαμε και από ένα workshop που διοργάνωσε το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης αν δεν κάνω λάθος το 2016 και θυμάμαι για τα πορτρέτα μιλούσες πολύ για τον Ελγρέκο.

43:49 Α, ναι. Και μετά από αυτό πήρα ένα βιβλίο μετά αργά τον Ελγρέκο και είναι η πρώτη φορά που πήρα βιβλίο ζωγραφικής ενός ζωγράφτορος πάντων για να το χρησιμοποιήσω στη φωτογραφία μου και τότε έχω γεννήσει, έχω πετάσει συνέχισα, πήρα δελάσκες και ότως πραγματικά είναι ζωγραφική και αυτή η πίνακλη μπορεί να είναι στιφλή. Για μένα ήταν αυτό, δηλαδή αυτό που έβλεπα στα Φαγιούμ, το έβλεπα στα μάτια των ζωγραφιές του Έλγρεντ, το οποίο δεν είναι τυχαίο ότι αυτός ο άνθρωπος, αυτό που λένε όλοι ότι κάνει μια ας το πούμε πνευματικότητα, για να το κάνει αυτό έπρεπε να κάνει το διάβαστον εαυτό του.

44:27 Γι' αυτό ζωγραφίζει έτσι, δεν είναι υπόθεση τεχνικής. Το λέω αυτό γιατί πολλοί άνθρωποι μου λένε πώς κάνουμε πορτρέτο. Δεν υπάρχει πώς. Τρόπος που στέκεται, που κάνεις μια φωτογραφία του άλλου ανθρώπου είναι ο τρόπος που συναντάς τον άλλον άνθρωπο. Ο τρόπος που σχετίζεσαι με τον άλλον άνθρωπο. Δεν υπάρχει τεχνική. Μπορεί να το βάλεις πάνω κάτω.

44:46 Η ουσία της ιστορίας είναι αυτό που θα βγάλει η εικόνα σου είναι ο τρόπος που ζεις τον άλλον άνθρωπο όπως όλη η φωτογραφία όλη αυτή η δημιουργική ιστορία είναι ο τρόπος που ζούμε την ζωή μας. Η φωτογραφία για εμένα δεν είναι κάτι ξεχωριστό. Εγώ είμαι φωτογράφος λίγο ανόητο. Εγώ δεν το λέω για την εαυτό μου. Όχι γιατί έχω κάτι με την φωτογραφία αλλά γιατί η φωτογραφία είναι ένα μέρος της ζωής και ο ίδιος τρόπος που στέκομαι απέναντι στη ζωή στέκομαι απέναντι και στη φωτογραφία.

45:21 Αγαπάω. Είναι κάτι το οποίο το κάνω για δεκαετίες και το κάνω με αγάπη. Δηλαδή, αυτό να φωτογραφίζω εγώ, αυτό να στείνω εκθέσεις, αυτό να κάνω αυτά τα workshop που είναι τελείως άλλα πράγματα από την κλασική δασκαλία της φωτογραφίας. Ενώ δεν έζησα από αυτά ποτέ, γιατί είχα μια δουλειά στο Υπουργείο ως φωτογράφος, το καλό ήταν αυτό, να πω την αλήθεια, χαίρομαι γιατί ποτέ δεν έβαλα νερό στο κρασί μου.

45:50 Δηλαδή ποτέ δεν προσπάθησα να κάνω κάτι για να έχω ας πούμε περισσότερους πελάτες ή για να πουλήσω περισσότερο ή δεχτερότερα. Που είναι πολύ εύκολο να το κάνεις όταν ζεις από αυτό. Τώρα θα κάνω την κλασική ερώτηση το αγώ κανείς τελικότερο από το αγώ. Εσένα η φωτογραφία σε βοήθησε να πας προς το να καταλάβεις την αυτό σου ή καταλάβει όμως την αυτό σου σε βοήθησε να κάνεις και μια πιο ειλικρινή φωτογραφία.

46:18 ή ένας συνδυασμός. Νομίζω ότι αυτή η προσωπική αγωνία του ποιος είμαι είναι λίγο ήρθα με αυτή. Είναι όπως έλεγα στην αρχή ότι ήρθα με αυτή την αιμονή με την εικόνα. Το λέω αυτό γιατί θυμάμαι όταν ήμουν 15 χρονών κάπου εκεί μπήκα μια μέρα σε ένα κινηματογράφο και βγήκα τρεκλίζοντας. Και βγήκα τρεκλίζοντας γιατί είχα δει για πρώτη φορά μια ταινία η οποία με συγκλώνησε ονειρευόμουν σκηνές για μήνες μετά και αυτή ήταν το Αντρέλ Λουμπλιόφ που ταρκώστηκε. Λοιπόν, αν δεν είχα αυτή την αναζήτηση δεν θα με ακουμπούσε αυτή η ταινία όπως το γεγονός ότι είδα τα φαγιού μου και μέσα σε εκείνο το βλέμμα κάτι με προσκαλούσε για μένα είναι ακριβώς αυτό, δηλαδή ότι η τέχνη της εικόνας ήταν σε μια συνειφασμένη διαδρομή με αυτή την αγωνία του ποιος είμαι δηλαδή το ένα ήρθε και έδεσε με το άλλο απολύτως γι' αυτό λέω δεν είναι κάτι ξεχωριστό δεν είναι η φωτογραφία η τέχνη κάτι άλλο από αυτό που είναι η ζωή μου γι' αυτό και όταν με ρωτάνε τι project κάνεις δεν κάνω ποτέ κανένα project

47:35 τον εαυτό μου κάνω και όλες όπως και στην Κούβα δηλαδή η εικόνα μου πάντα η εικόνα μου έδειχνε το δρόμο δηλαδή κάποια στιγμή μετά από καιρό σε ένα contact ακόμα τότε έβλεπα μια εικόνα που ήταν ένα βήμα παρακάτω από αυτά που έκανα και αυτή μου άνοιγε ένα καινούριο δρόμο μια συνέχεια και πάλι έκοντας απλά νομίζω ότι γι' αυτό όλο που δεν είναι έτσι πολύ επαγγελματικό δεν είναι στάνση καριέρας γιατί εγώ δεν Νομίζω ότι δεν με ενδιέφερε ποτέ τελικά αυτό το πράγμα.

48:16 Το λέω αυτό γιατί όταν όντως υπήρχε αυτή η έκρινση αναγνωρισιμότητας, ανοίχθηκαν δρόμοι μπροστά μου, το να κάνω τον επαγγελματία καλλιτέχνη. Απλά δεν τους ακολούθησα. Το μόνο που είχα κάνει, είχα βρει μια γκαλερία στο Λονδίνο, οι οποίοι πρώτη πόρτα που χτύπησα με δεχτήκανε και τότε ήταν όλο αυτό πολύ πρέσιους. αλλά μετά αυτή μετά από ένα χρόνο κλείσανε δεν ξέρω γιατί είχαν βάλει πολλά δευτάκια και πέσαν έξω και δεν με τράβηξε όλο αυτό δηλαδή δεν ήταν η ενέργειά μου στο να προβάλλω τη δουλειά μου και να έχω ένα όφελος μέσα από αυτό και επίσης ένα άλλο ουσιαστικό πράγμα που με βοήθησε όλο αυτό το εστερικό ταξίδι είναι γιατί η αλήθεια είναι ότι στην αρχή, επειδή ακριβώς ιδίως μέσα από το κλίμα του Κύπριου υπήρχε ένα πολύ ανταγωνιστικό περιβάλλον, είχα μια αγωνία να αποδείξω ότι ήμουν καλός και αυτή ακριβώς η αγωνία μου στέρισε αυτή τη χαρά που είδα στην αρχή όταν έκανα φωτογραφία, όταν δεν με ενδιαφέρετε καμία κρίση.

49:32 Ήταν μια χαρά. Μέσα από όλη λοιπόν αυτή τη διαδικασία ξαναβρήκα αυτή τη χαρά, γιατί ακριβώς πρώτον έχοντας ήδη την εμπειρία της, ας πούμε, πλατιάς αναγνώρισης, είδα ότι αυτό δεν μου έδωσε κάτι. Δηλαδή προς στιγμή μου ικανοποίησε τη ματαιοδοξία μου και αυτή την αγωνία που είχα, αν ήμουνα σπουδαίος φωτογράφος ή όχι. Οπότε το άφησα.

49:57 αλλά πέραν τούτου, στην ουσία δεν μου έδωσε ούτε ουσιαστικούς φίλους ή ανθρώπους δίπλα μου, ούτε με έκανε καλύτερο φωτογράφο. Το μόνο που μου άνοιξε ήταν πόρτες σε μια επαγγελματική καριέρα. Δεν την ήθελα αυτή, όσο με ενδιαφέρεται. Επομένως, η ιστορία για μένα είναι πολύ όμορφο. Είναι άλλο πράγμα να μοιράζεσαι αυτό που κάνεις και άλλο πράγμα να ψάχνεις μία καταξίωση ή αναγνώριση μέσα από αυτό που κάνεις.

50:29 Επομένως τώρα είναι αυτή που επανήλθε η χαρά, διότι πλέον όλο αυτό που κάνω είναι ένα μοίρασμα με όσους ενδιαφέρονται. Με όσους δεν ενδιαφέρονται, μια χαρά δεν έχω ούτε να ζητήσω τίποτα, ούτε να δώσω τίποτα. Οπότε όλο αυτό το πράγμα έφυγε από πάνω, αυτό το άγχος του για να η φωτογραφία είναι ένα μέσο για να η φωτογραφία δεν είναι ένα μέσο για να η φωτογραφία είναι μια καθαρή αγάπη και ενδιαφέρον δηλαδή δεν βγάζει κάτι από αυτό Τώρα θέλω να κάνω επαρένθεση αυτό που λες είναι πάρα πολύ ωραίο πραγματικά γιατί αν ρωτήσουμε κάποιον πως γίνεις επιτυχημένος ας το κάντε γιατί το αγαπάς απολαύσε το και μετά αν δεν να έρθει επιτυχία θα έρθει από μόνη της και αυτό που είπατε ότι δεν το διασκεδάζουμε Και ειλικρινά να το πούμε, Νικόλος, ότι εχθές για μένα ήταν σοκαριστικό που άκουσα τα δύο φτωχονίσια που αυτοκτόνησαν.

51:25 Ότι η διαδικασία της μάθησης που είναι κάτι που πρέπει να είναι πολύ ευχάριστο, καθόμαστε και βάζουμε στα φημιλιά τόσο πολύ πίεση που κάνουν σημείο τα παιδιά να αυτοκτονούν, φωτογράφοι να παθαίνουν burnout και να μην απολαμβάνουμε αυτό που κάνουμε. Για μένα αυτό είναι το να έχεις συνειδητότητα, το να ξέρεις ότι το κάνεις, κάνεις το πρώτο γιατί το αγαπάς.

51:47 Δηλαδή αγάπησε τη διαδικασία. Αν σε λένε Χάρη, πάνε στην Κούβα, απόλαυσε την Κούβα, φωτογράφησε. Εντάξει, Λόιτ, θα βουλέψεις. Σε λένε Δημήτρη, πάνε στην Παναμερικάννα, φωτογράφησε. Δηλαδή, αυτή τη στιγμή με ενδιαφέρει περισσότερο να πάω στην Παναμερικάννα, να είμαι εκεί πέρα, να φωτογραφήσω και μετά θα δούμε τι θα γίνει.

52:05 Ακριβώς, έτσι, θα δούμε. Και πραγματικά θέλω αυτή την εκπομπή είναι μάρτυρες με την ουσιαστική έννοια, γιατί ακριβώς μάρτυρες με την έννοια του μάρτυρα, γιατί δίνουν μια ευκαιρία στην κοινωνία να συνειδητοποιήσει το πόσο βαθιά νυχτωμένοι είναι. Ναι, ναι. Τι να είπες. Λοιπόν, είπες κάτι πάρα πολύ ωραίο, το οποίο θα χρησιμοποιήσω για να περιγράψουμε και την εξέλιξή σου στη φωτογραφία. Λοιπόν, είπες ότι στα αρχή άνθρωποι ήταν διακοκύβαστες.

52:45 Μετά στις επόμενες δουλειές σου Ήταν ένα πρόσωπο Δηλαδή εσύ είσαι πάρα πολύ σαν πορτρέτα Και μια άλλη αλλαγή Δεν ξέρω κατά πόσο Αυτό που λέεις θα βρεις όπου κάνεις Και πλέον ταξιλεύεις και πηγαίνεις πολύ περισσότερο προς την ανατολή Παρά προς την δύση Προς την κούβα μεριά Αυτό είναι τυχαίο Όχι, καταρχάς στην κούβα Να ξανάρθουμε στην κούβα Στην κούβα Στην κούβα τελείωσα και Την ξέχασα με έναν τρόπο Δηλαδή παρότι ήταν δύο πολύ σημαντικά χρόνια στη ζωή μου, είχα συναντηθεί με ανθρώπους, δηλαδή ήταν πραγματικά πολύτιμα χρόνια για μένα.

53:27 Όχι σαν φωτογράφο, και σαν φωτογράφο και σαν άνθρωπο. Γιατί όλη η διαδικασία του να συνειδητοποίησε στην αρχή τις άμυνες που είχα, γιατί βρέθηκα ξαφνικά σε ένα μέρος σαν να έπεσα με έλεξη το τότο. Ήξερα ελάχιστα σπανικά. Ήταν δύσκολο γιατί ένας ξένος πάντα ήταν ο υπότιτλος πάνω στο άσπρο άλογο, γιατί είχε οικονομική δυνατότητα πολύ μεγαλύτερη από ό,τι είχε ένας μέσος κουβανός.

53:53 Οπότε αυτός έβαζε σε μία εκφυλακτικότητα. Τώρα αισθανόμουν ότι ήμουν ασφυγμένος. Δηλαδή μιλάνε γιατί έλαινε εμένα ή κοιτάνε τσέπη μου. Δηλαδή όλο αυτό το πράγμα. Λοιπόν, όλα αυτά χρειάστηκε συνειδητοποίηση και χρόνο για να φύγουν. Και οι φωτογραφίες άρχισαν πραγματικά να έρχονται όταν άρχισαν να κυλάω μες στη ζωή της Κούβας σαν μια παιδική χαρά.

54:18 Δηλαδή στην παιδική χαρά τα παιδιά τι κάνουν, είναι μπροντς, είναι ενεργεκοί, παίζοντας χωρίς κανένα σκοπό και απολαμβάνουν όλο αυτό το πράγμα με τις εντάσεις, με όλα τα πράγματα. Μέχρι να γίνει παιδική χαρά η διαδικασία αυτή, αλλά έγινε με κατ' όπο και νομίζω είναι και ένας λόγος ακριβώς γιατί το βιβλίο έχει μια αλήθεια.

54:42 Λοιπόν, δεν ξέχασα την Κούβα. Έφυγα πριν ακριβώς, πριν τον κορονοϊό, το 2017, το 2018 όποτε ήταν, παίρνω στο facebook από ένα Ισπανό φωτογράφο κάτι φοβερό. Φωτογραφίες δικές μου που τις κρατάνε οι άνθρωποι που είχα φωτογραφίσει. Τι είχε γίνει, αυτός είχε πάει στην Κούβα και έμενε στο ίδιο σπίτι στην Αβάνα που έμεινα κι εγώ.

55:08 Ήταν και όλα προάστιο. Τυχαία. τυχαία τελείωσε και επειδή εκεί είχα αφήσει τότε ένα κουτί με φωτογραφίες να τις στείλει στον υλοκαιρά μου στο Σαντιάγο τέλος πάνω αυτοί είπε τους έστειλε και γύρισαν πίσω και τις κατέβασε από το πατάρι και του έδωσε τις φωτογραφίες ήταν αυτό το τι και αυτός λοιπόν το άνοιξε είδε τα πορτρέτα ενθουσιάστηκε και πήρε το κουτί και πήγε στο Σαντιάγο και άρχισε να ψάχνει ανθρώπους που ήταν στις φωτογραφίες και βρήκε μερικούς και τους φωτογράφησε κρατώντας τη φωτογραφία του και μου τις έστειλε.

55:41 Και καταλαβαίνεις ότι ξαφνικά όλο αυτό το πράγμα που είχα ζήσει μου ήρθε έτσι μπαφ ας πούμε. Πραγματικά είχα συγκινηθεί πάρα πολύ, εστάθηκα κιόλας ενοχές γιατί με έναν τρόπο εγκατέλειψα αυτό το τόπο και δεν ξαναγύρισα. Οπότε ακριβώς μετά από αυτά τα παιδιά και όλα ήταν με τη φίλη του θέλουν να κάνουν ένα ντοκιμαντέρ για αυτή την ιστορία.

56:04 οπότε έβαλα ένα workshop στην Κούβα και πήγαμε ακριβώς το νομίζω ήταν Σεπτέμβριος του 18 ήταν πριν το κορονοϊό το θυμάμαι και ξαναβρέθηκα λοιπόν στο νησί ήταν πραγματικά συγκινητικό ήταν δηλαδή ξαναείδα όλα αυτά τα πράγματα που αγάπησα όλο αυτό το αυθόριμο το πράγμα που συμβαίνει στους δρόμους όλη αυτή τη ζεστασιά που έχουν απτυφίσει τους Κουβανί και όλα αυτά τα.

56:37 Νομίζω ότι ήμουν μάλλον κακός δάσκαλος στο Βουέτσοπ γιατί ήμουν αμονίμως συγκινημένος και ήθελα να είμαι μόνος μου και να γυρνάω τους τρόμους. Αλλά οκ. Οπότε ήταν ένας τρόπος να ξαναβρεθώ με την Κούβα και βέβαια το συγκλονιστικό ήταν ότι πήρα στη Φωδοτέκα. Φωδοτέκα, δεν, Κούβα είναι λίγο σαν το μουσείο της φωτογραφίας στην Αβάνα.

57:03 στο Μουσείο Φωτογραφίας που είμαστε εδώ και με αναγνώρισαν μετά από τόσα χρόνια γιατί μάλιστα είχα αφήσει και ένα βιβλιαράκι που είχα βγάλει τότε από τον κύκλο, ένα μικρό με ασφάλιες φωτογραφίες. Θυμάμαι μια κοπελιά ήρθε και μου έδωσε το βιβλιαράκι και έμεινα σύξηλος. Οπότε είπαμε ότι θα κάνω μια έκθεση με τη δουλειά. Ξέρανα τη δουλειά, την είχα αναβίωση εδώ.

57:26 Αυτό που είπατε το διευρυλίο πήγε που ήταν στην Κούβα το φτυγό. Όχι, πήγε. Και το κακό ήταν ότι μετά έσκασε ο κορονοϊός, οπότε πήγε όλο αυτό το πράγμα πίσω. Τώρα εν τω μεταξύ οι Κουβανοί δυσκολεύονται πάρα πολύ μα όλη αυτή την ιστορία με τον Ιμίτρελο, τον παρανοϊκό ας πούμε τον Αμερικάνο. Οπότε, εν τω μεταξύ, παρόλα τα έχω τυπώσει φωτογραφίες για την Κούβα.

57:52 Δηλαδή, τις έχω τυπώσει σε καμβά γιατί εκεί έχει φοβερή υγρασία και επειδή δεν μου αρέσει να βάζω τζάμι πρώτα, πάντως τις τυπώσω σε καμβά για να κολληθούν έτσι, για να μην έχει επίδραση υγρασία. Τέλος πάντων, ελπίζω κάποια στιγμή, δηλαδή το θέλω, το θέλω σαν, πώς το λένε, σαν μια την ελάχιστη προσφορά που έχω να κάνω σε αυτούς.

58:14 Στο εύχομαι. Αυτό. Στο εύχομαι να γίνει. Ευχαριστώ, μακάρι. Καταλούμε. Η αλήθεια είναι ότι ξαναπηγαίνοντας εκεί, ξαναφωτογραφίζοντας, πλέον μετά από 20 χρόνια, είπα να κάνω ένα επόμενο βιβλίο που θα κρατήσω κάποιες πολύ αγαπημένες από το προηγούμενο και κάποιες καινούριες. Αλλά εντάξει, πρέπει να κάτσω να εξάμεινω εκεί τουλάχιστον.

58:35 Α, θα δούμε. Καλά να είμαστε. Χάρη, μετά από σχεδόν 15-16 χρόνια ξαναπήγεις στην Κούβα. Η Κούβα άλλαξε? Η Κούβα έχει αλλάξει εξωτερικά, δηλαδή υπήρχε ανάπτυξη, ιδίως στην Αβάνα, δηλαδή καινούργια μαγαζιά, εστιατόρια σύγχρονα ας πούμε και το Σαριαγό που ήταν πολύ πιο πίσω. Όχι τραγικά, αλλά από αυτό που ήξερα εγώ το 2008 ήταν αρκετά διαφορετικό.

59:08 ο κόσμος όμως δεν είχε αλλάξει και νομίζω ότι δεν είχε αλλάξει γιατί ακριβώς ο κόσμος, οι σχέσεις εργασίες ήταν αυτές που ήταν δηλαδή ο κόσμος δεν μπήκε στην αγορά να γίνει λύκος για να φάει το διπλανό του για να επιβιώσει νομίζω ότι αυτός είναι ένας λόγος που ο κόσμος ήταν λίγο πολύ όπως τους άφησα όχι ότι το σύστημα είναι το τέλειο απλά αυτό που είδα ήταν ανθρωπιά.

59:41 Δηλαδή ανθρωπιά σε βαθμό που δεν το έχω δει ξενά αλλού εκτός με θεοπία αλλά και είναι μια άλλη κατάσταση πουθενά άλλου στον κόσμο πραγματικά μιαξιμο του ενός για τον άλλον άνθρωπο. Δηλαδή αυτό για μένα ήταν ένα από τα πράγματα που τους οφείλω δηλαδή που το ένιωσα και με ακούμπησε βαθιά το πως όταν ακριβώς δεν έχουμε την αγωνία να κερδίσουμε και να πάρουμε το επόμενο μοντέλο αυτοκίνητο νοιαζόμαστε πολύ πιο εύκολα για τον διπλανό μας με την ουσιαστική.

01:00:21 Και επίσης βέβαια στην Κούβα είχαν φοβερή τέχνη, δηλαδή ας πούμε κλασικό μπαλέντο νομίζω ότι ή κάνανε πολύ καλύτερο από την Ρώχη πλέον, πραγματικά, σε άθλιες συνθήκες, δηλαδή κάνοντας πρόβα σε τσιμεντένια πατώματα, αλλά έχουν αυτή τη φλόγα μέσα του, η οποία βέβαια καλλιεργείται από μία παιδεία. Γιατί ήταν φοβερό το ότι πήγαινα σε κάποια χωριά στη Μέσπη πουθενά και τους έλεγα ότι είμαι Έλληνας και μου λέγανε ιστορίες από την ελληνική μυθολογία.

01:00:58 Είμαι σίγουρος ότι αν πάμε στα δικά μας χωριά δεν ξέρει πολύ ελάχιστη ιστορία εισαπινέληνης μητρολογίας αυτό θέλω να πω Τώρα που είναι αυτή η ιστορία με τον Τραμπ έπιασταν με το μοντό μου να είμαι έτοιμος να πάω να πολεμήσω με τους Κουβάνους πώς το λένε εμένα τρόπο το αγαπάω αυτό μέχρι παρότι έζησα εκεί δύο χρόνια μόνο είναι πολύ παθιά μέσα Σε καταλαβαίνω πολύ τώρα.

01:01:28 Χάρη, πιστεύεις ότι άμα πήγαινες στην Κούβα ως τουρίστας θα τη γνώριζες όπως τη γνώρισες τώρα. Εντάξει, έχουμε πει τώρα έκανα και δύο χρόνια, είναι κάτι διαφορετικό. Αλλά καταλαβαίνεις τι εννοώ. Δηλαδή μπορεί ένας τουρίστας να πάει και να καταλάβει τι είναι η Κούβα. Κοίταξε, για μένα η όλη ιστορία είναι το ειστάσεις σου απέναντι στον τόπο.

01:01:46 Αν πας σαν τουρίστας, αν είσαι τουρίστας δηλαδή που σημαίνει ότι είσαι ένας άνθρωπος ο οποίος πάει να περάσει καλά δεν διακινδυνεύει τίποτα είναι μέσα σε μια ασφάλεια και σε ένα comfort zone δεν βγαίνει από εκεί έξω και επίσης βλέπει δηλαδή βλέπει λίγο όπως βλέπει στο youtube τα πράγματα δεν θα δει τίποτα για να γίνεις ταξιδευτής και όχι τουρίστας πρέπει να διακινδυνεύσεις αλλά πρέπει να έχεις μέσα σου την αγάπη για το άλλο το να θες να συναντηθείς με το άλλο.

01:02:21 Η συνάντηση πάντα δεν είναι επικίνδυνη. Γιατί είναι άγνωστα μέρη, άγνωστοι άνθρωποι, άγνωστη κουλτούρα. Είναι πολύ πιο δύσκολο από το δεδομένο που έρθει. Αλλά όλοι έρχομαι στο ίδιο. Δηλαδή όλη η ιστορία είναι όσο έχουμε οικειότητα με τον εαυτό μας και έχουμε αγκαλιάσει ολόκληρο τον εαυτό μας, τότε μπορούμε να αγκαλιάσουμε και ολοκληρωτικά αυτό που έχουμε απέναντι μας.

01:02:55 Αυτό είναι μια παγκόσμια σταθερά. Άκριβος. Για μένα η Κούδα δεν έχω πάει. Για μένα η Κούδα είναι, όποιος θέλει, ας διαβάσει την αυτοχειογραφία του συγγραφέα που σου είπα, του Ρουανό, αν έχεις ζήσει στην Κούδα, του Τανέν Τσαβαρία. Οι τελευταίες τέσσερις-πέντε σελίδες μιλάει ακριβώς για το ποια είναι η Κούδα, το τι είναι η κούδα και τι βλέπουν οι τουρίστες και αυτές οι πέντε σελήνες έχουν μείνει στην μνήμη μου είναι το πιο ωραίο πλήσιμο βιβλίο που έχω διαβάσει ποτέ. Ωραία.

01:03:26 Αφού είσαι εκεί τώρα πήγαινε για μια βόλτα. Λοιπόν θα σου πω θέλω πάρα πολύ και ουσιαστικά εμένα το project μου Panamericana είναι η Λατινική Αμερική απλά χρησιμοποιώ τον Panamericana για να βίξω την ηρωία του δογματισμού και είτε είναι του καπιταλιστικού είτε είναι του σοσιαλιστικού. Πάρα πολύ παλεύω μέσα μου το αν πρέπει να πάω στην Κούβα και αν πρέπει να πάω και στην Σύμπα.

01:03:50 Αλλά ειλικρινά θέλω πάρα πολύ να πάω και άμα πάω ελπίζω να το κάνω και να έχω χρόνο και να... Ε, εντάξει, βέβαια. Αλλά έχω ακόμα βρόμωση στο Παναμεσικά. Ναι, αν μιλάς λίγα σπανικά ή πολλά, δεν ξέρω. Όχι, έμαθα γιατί. Γιατί τώρα, σου δώνας παράδειγμα στα χωριά, γιατί εγώ πάω σε λίγα χωριά στο Περού, στη Βουαταμάλα, δεν μιλάνε αγγλικά και πρέπει να μιλάς σπανικά.

01:04:15 Ναι βέβαια. Οπότε Χάρη ανέφερες ότι κάνεις σεμινάρα, κάνεις workshop, όλα αυτά. Εκεί πέρα τι ακριβώς κάνεις, τι διαπραγματεύεται. Ο σκοπός μου είναι ακριβώς να βάλω τους συμμετέχοντες σε μία προσωπική σχέση με την εικόνα. Με αυτόν τον τρόπο που έλεγα. Δηλαδή μία σχέση ως ολόκληρος άνθρωπος, δηλαδή ως νοητικό, συναισθηματικό και σωματικό, σαν το ολόκληρο αυτού της ιστορίας, σε συνάντησε με την εικόνα, όχι σε μια νοητική κριτική.

01:04:51 Αυτό το πράγμα δουλεύει και σαν θεατής και σαν δημιουργός, γιατί στην ουσία το ίδιο πράγμα. Και όταν είμαστε ως δημιουργοί, συγκινούμαστε, δηλαδή συναντιόμαστε με κάτι και αυτό το κάτι κάνουμε κλικ. όταν βλέπουμε σαν θεατές μια εικόνα το ίδιο πράγμα συμβαίνει επομένως το πρωταρχικό είναι αυτό το να μπούμε σε μια ουσιαστική σχέση με την εικόνα και όχι αυτό που γίνεται συνήθως δηλαδή εάν έχουμε απλά μια τεράστια data base στο κεφάλι μας σχετικά με την ιστορία της φωτογραφικής εικόνας και βλέπουμε μια εικόνα νοητικά τι κάνουμε, σκανάρουμε την εικόνα την περνάμε στην database, κάνει τις αλληλοσυνδέσεις και μετά εκτυπώνει το αποτέλεσμα.

01:05:40 Εμείς είμαστε απ' έξω. Αυτό είναι η βάση της μηχανικής κατασκευής που έχει ενισχυθεί από το concept, το conceptual και όλο αυτό. Και αυτό είναι η ουσία της παραγωγής μιας ανύπαρκτης εικόνας. Μιας εικόνας δηλαδή η οποία δεν έχει αλήθεια μέσα της. Γιατί η αλήθεια είναι το προσωπικό διακύδευμα του δημιουργού. Αυτό είναι. Δηλαδή στην ουσία βλέποντας, δηλαδή αναγνωρίζοντας αυτό το εσωτερικό πράγμα εκεί έξω, επανανοηματοδοτείς την ύπαρξη. Δηλαδή φτιάχνεις ένα καινούργιο κόσμο που είναι ο κόσμος μες τις εικόνες που έχει ένα άλλο νόημα. Και αυτό που μοιάζεσαι. Τόσο απλά.

01:06:22 Επομένως η προσπάθεια είναι αυτή Δεν είναι εύκολη γιατί είπαμε όλη μας η ζωή Και όλος ο τρόπος που έχουμε μάθει να μαθαίνουμε Όχι μόνο στην τέχνη αλλά στα σχολεία Είναι ανάποδος Και όχι μόνο αυτό Η ουσία είναι ότι η ταυτότητά μας έχει να κάνει πάντα προς τα έξω Δηλαδή αποκτούμε μια ταυτότητα με το τι έχουμε κάνει Και όχι με το ποιοι είμαστε Αυτό μας βγάζει το δρόμο Μας βγάζει από τον δρόμο γιατί είναι πολύ διαφορετικό να κυνηγάς κάτι εκεί έξω από το να βγαίνει σαν αυθόρμητη εκδήλωση του από μέσα προς τα έξω.

01:07:05 Παρ' όλα αυτά έχεις δει να υπάρχουν δουλειές οι οποίες έχουν και το στοιχείο του conceptual αλλά έχουν και μια ασφαιρικότητα ή μια πνευματικότητα. Αυτό είναι σχετικό τώρα. Ναι. Να πω την αλήθεια ότι τώρα εάν μου δώσεις ας πούμε ένα θέμα θα πάω να το κάνω πολύ εύκολα χωρίς να προδώσω τον εαυτό μου ή τη χαρά μου ή όλα αυτά τα πράγματα γιατί πλέον ξέρω ποιος είμαι έχω μία σύνδεση με αυτό που είμαι και ο τρόπος που βλέπω δεν πρέπει να αλλάξει ούτε γιατί θα πρέπει να δω αλλιώς είτε γιατί το project είναι κάποιο τίποτα από όλα αυτά δεν μακροπάει για κάποιον όμως που δεν έχει βρει την αλήθεια του το βαθύτερο αληθινό μέσα του που δεν έχει βρει δεν έχει βρει το φωτογραφικό βλέμμα του τότε τα πράγματα είναι δύσκολα γιατί αυτά όλα δεν τον βάζουν σε αυτή την ιστορία τον βάζουν σε μια πρόσκαιρη επιτυχία σε κάτι τέτοια πράγματα δεν είναι εκεί όμως το μυστικό για μένα είναι αυτό είναι να βρεις τη ματιά σου η ματιά σου είναι κάτι πως το λένε είναι η οπτική υλοποίηση

01:08:24 της αλήθειας σου είναι κάτι πολύ σημαντικό και για σένα και για τους άλλους με την έννοια ότι αυτή η αλήθεια κοινωνεί το βάθος με όλους είναι όπως τώρα ας πούμε οι οικολόγοι έχουν καταλάβει ότι ας πούμε τα δέντρα επικοινωνούν από κάτω με τις ρίζες σε ένα τεράστιο οικοσύστημα και είναι σαν να είναι ένα το οικοσύστημα. Το ίδιο πράγμα γνωρίζονται και οι άνθρωποι.

01:08:51 Οπότε η ιστορία δεν είναι μια φωτογραφία, είναι καλή ή κακή. Η ιστορία για μένα είναι μια φωτογραφία, είναι αληθινή ή ψεύτικη. Και ψεύτικη είναι όταν γίνεται μέσα από τη γνώση, μέσα από μηχανικές κατασκευές δηλαδή. Μέσα από το έχω μια γνώση, είμαι έξυπνος και μέσα από αυτή τη γνώση κατασκευάζω με τη μαγκιά μου μια εικόνα.

01:09:14 Αυτή όσο και εντυπωσιακή να είναι, θα είναι ψεύτικη. Δηλαδή δεν θα την ονειρευτεί ποτέ κανένας. Θα συμφωνήσω. Το λέω γιατί αυτό θυμάμαι, ονειρευόμουν σκηνές από το Αντρέν Ρουμπλιοφ, γιατί ήταν αλήθεια εκεί μέσα. Καθώς είναι το τρόπος για να δημιουργήσεις τη δικιά σου φωτογραφική κλώσσα. Ναι, αυτό που λέμε φωτογραφικό βλέμμα, το ύφος.

01:09:35 Αυτό το... Το ίδιο το πράγμα. Η ουσία είναι, πούμε, είναι κάποιες συχνότητες, αν τις δούμε σαν ενεργειακές συχνότητες, είναι μια κάπου εκεί ένα μήκη κύματος κοντά το ένα με το άλλο αυτό. Όλο. Αν δούμε, δηλαδή, όλοι αυτοί που είναι καλλιτέχνες, το ίδιο πράγμα είναι. Και εκεί επίσης δεν υπάρχει διαφορά, δηλαδή, δεν αισθάνομαι ότι κάποιος είναι καλύτερος φωτογράφος από εμένα.

01:10:03 Γιατί, γιατί εγώ είμαι φωτογράφο. δηλαδή έχω βρει το ζητούμενο για μένα άρα αυτό είναι αυσύγκριτο δεν συγκρίνεται με κάτι άλλο μπορεί να αρέσει σε κάποιους περισσότερο το ένα ή το άλλο αλλά επί της ουσίας δύο αλήθειες δεν μπορούν να συγκριθούν είναι αλήθειες μόνο το ψέμα με την αλήθεια μπορεί να δούμε τη διαφορά αυτή είναι η ιστορία θυμάμαι εκείνο το workshop που κάναμε στη Σαλονίκη ήταν νομίζω τετραήμερο που το συζήτησαμε πάρα πολλοί μας έδειξες βίντεο Λεκνά μετά όταν τελείωσε, το πω, έλειφα το κεφάλι μου φοβανθισμένο από την πληροφορία και μου πήρε λίγο καιρό όλο αυτό το πράγμα το περισταργαστό και τότε λέω ποιος είπε, τι κάνω.

01:10:45 Αλλά μετά στη συνέχεια όλο αυτό το πράγμα με βοήθησε. Και ακόμα, αν δεν έχω φτάσει, δεν έχουμε βρώμου. Όπως είπες, αυτός ο δρόμος δεν δηλαδή πάντα. Ακριβώς, αυτά τα πράγματα δεν είναι μια γνώση η οποία την παίρνεις και λες ok, έμαθα αυτό. Όχι. Μπαίνεις, αν είσαι ανοιχτός, μπαίνεις σε μια αέναο εσωτερικό, σε μια αέναη εσωτερική αναζήτηση, ερωτηματικό, σύνδεση όμως, που αυτό είναι το αντιπτωμένο, και αυτό δεν έχει τελειωμό.

01:11:15 Και πηγαίνοντας βαθαίνει αυτό το πράγμα. Αυτό είναι η ωραία ιστορία. Γίνεται πιο ουσιαστικό. Ναι, είναι ένα ταξίδι χωρίς προορισμό. Καλώς. Το πούμε έτσι. Α, προορισμό. Έτσι, ακριβώς. Δεν υπάρχει κάποιος εκεί να σπινάει και πηγαίνεις. Το ταξίδι είναι αχαρτογράφητο. Ακριβώς. Κάποτε μετά πρόσφατα έχει γίνει και ένα βιβλίο με τίτλο Natural Presence το οποίο είναι και το πρώτο βιβλίο που βγήκε από έναν χώρο που έχεις φτιάξει στην Αθήνα που λεγόταν το Luminous Ice.

01:11:50 Το οποίο έκλεισε τώρα, ε! Έκλεισε, ναι. Ωραία! Κάτσε το μας πίσω κι αυτό το βιβλίο τι ακριβώς είναι και μετά ήρθες και το Λούμινους Άις, την ιστορία του. Το Λούμινους Άις για ξεκινήσω ήταν μια ρομαντική αντίληψη που είχα ότι να φτιαχτεί ένας χώρος για τη φωτογραφία στην Αθήνα όπου θα μαζεύονται φωτογράφοι και θα ανταλλάσσουμε πράγματα το οποίο ήταν ρομαντικό διότι ένας χώρος που έχει ενίκιο και έξοδα πρέπει να είναι επιχείρηση.

01:12:24 Και επειδή ο Καλούγεν ήταν επιχειρηματίας από τους εμπλεκόμενους στην ιστορία, έκλεισε. Λογικό ήταν. Βέβαια, να πω την αλήθεια, έκατσε πάνω μια κακή συγκυρία του κορονοϊού. Δηλαδή, πάνω εκεί που είχαμε τη ζέστη και την ενέργεια να γίνονται πράγματα, ξαφνικά, βιούπ, καθίσαμε εκεί ένα χρόνο κλειστή. Οπότε μετά έφυγε αυτό το τάπο.

01:12:51 Δεν πειράζει, ήταν για μένα ένα καλό σχολείο. Έχασα κάπου συνέχεια, κάπου αρκετά, αλλά δεν έτσι οκ. Μόνο που το έκανες, μπράβο, δηλαδή, τέτοιους χώρους που ζωόμαστε ελπίζω να ξαναγίνουν, να ξανανοίξουν. Ναι, είναι πολλά πράγματα. Επίσης, και θέματα αυτότητας. Δηλαδή, τι είναι αυτός ο χώρος. Είμαστε λίγο, όταν το κάναμε, είμαστε λίγο αφελείς, θα έλεγα.

01:13:18 Αλλά, τέλος πάντων, είπα, μες διαδικασία ενός. Τώρα θέλω να φτιάξω εδώ στην Άδερ να φόρω και να κάνω πράγματα δηλαδή όταν κάνω τις χαζές. Ναι. Και το βιβλίο Natural Presence. Η ιστορία είναι ότι όταν έγραφα το, ήμουνα σε αυτό το εσωτερικό ψάξιμο στη διαδικασία του διδαστολικού για μια πενταετία περίπου δεν φωτογράφησα.

01:13:40 Η μηχανή ήταν στον τουλάπι. Ξαναέπιασαν τα μηχανή δηλαδή όταν τέλειωσα το γράψιμο ήταν το 7. οπότε όντως το Υπουργείο Περιβάλλοντος πλέον ως φωτογράφος διότι πήγα και τους είπα παιδιά ξέρετε εγώ έχω ένα διδαστορικό στη φωτογραφία, έχω τέλος πάντων ένα όνομα ας πούμε και δεν διεθνώς και θα ήθελα να δουλέψω ως φωτογράφος και ευτυχώς εισακούστηκα βρήκα λοιπόν μια υπηρεσία εκεί στην υπηρεσία δασών όπου θέλανε για θέματα περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης Θέλανε εικόνες από οθυμικούς δερμούς και τεχνικά, οπότε πήγα εκεί και φωτογράφισα αυτά.

01:14:26 Πράγματα που γινόταν αφήσεις στα σχολεία και διάφορα τέτοια. Μια χρονιά έκανα και στο γραφείο του Υπουργού σύμβουλος για θέματα περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης μέσω της τέχνης, όπου έγινε ένα πολύ ιδιαίτερο φεστιβάλ, που είχε φωτογραφία κινηματογράφων και γλυπτά από σχολεία και από καλό τεχνόν, τέλος πάντων, για τη μεταμόρφωση του σκουπιδιού, έγινε στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, που ήταν ως το κτήρο του Φίξ, το προηγούμενο.

01:14:59 Αλλά μια φορά έγινε, μετά έρχεται ο Υπουργός, έφυγα και εγώ και δεν ξαναγίνω ποτέ. Κρίμα, αλλά δεν πειράζει. Λοιπόν, επομένως μπήκα σε μια ιστορία να φωτογραφίζω φωτογραφίες στη φύση και επίσης έτσι κι αλλιώς έκανα φωτογραφίες φίλων γνωστών και διάφορα άλλα στο φυσικό περιβάλλον. Κάποια στιγμή είδα ότι κάποια πορτρέτα ας πούμε ταιριάζανε με κάποια τοπία.

01:15:25 Ταιριάζανε με την έννοια ότι ήταν ένας συντονισμός ενεργειακός. Δηλαδή έτσι ένα αέρινο τρόπι νόμου ταιριάζε με ένα αέρινο τοπίο. και ένα σκληρό και ένα υδάτινο και πάλι λέγοντας. Οπότε μου ήρθε η ιδέα ότι θα μπορούσε να γίνει ένα βιβλίο που θα είχε τοπία και πορτρέτα σε μία συνύπαρξη ας πούμε. Σε κάθε σαλόνι δηλαδή θα είναι ένα πορτρέτο με ένα αυτό.

01:15:59 Και κάποια στιγμή έγινε. Αυτό στην ουσία είναι μία άνοτελία γιατί ήδη θεωρώ ότι έχω πάει πάρα κάτω σε αυτή την ιστορία και του πορτρέτου και του τοπίου, οπότε θέλω να κάνω ένα δεύτερο βιβλίο, το οποίο θα έχει κάποιους από τις φωτογραφίες του πρώτου, πάντα έτσι γίνεται. Και αρκετές από τις επόμενες που είναι τώρα. Αυτό που βλέπω είναι πρώτον ότι ακριβώς τα μάτια των ανθρώπων υπάρχει αυτό το βάθος και όσο περνάει ο χρόνος αυτό το βάθος γίνεται βαθύτερο.

01:16:33 Επίσης αυτό που βλέπω είναι ότι τα πρόσωπα έγιναν grow plan Δηλαδή με έναν τρόπο πήγα πιο κοντά στο πρόσωπο Αυτό δεν το έκανα νοητικά, το προέκυψε από την διαδικασία Και επίσης τα τοπία όσο περνάει ο καιρός γίνονται πιο αφαιρετικά Το οποίο επίσης το καταλαβαίνω γιατί η ιστορία πια είναι αυτή Δηλαδή δεν με ενδιαφέρει να κάνω ωραίες φωτογραφίες Με ενδιαφέρει να ακουμπήσω την ουσία και μόνο αυτή.

01:17:07 Και γι' αυτό σε αυτή τη διαδικασία πετάς πράγματα. Δηλαδή νομίζω στην κούβα οι φωτογραφίες είναι πιο φάνταστες ας πούμε. Είναι πιο περίπλοκες. Έχουν ένα πιο ταρατατζούμ. Τώρα πώς να λένε. Τα βγάζω. Δεν με ενδιαφέρουν αυτά τα πράγματα. Θέλω να τα βγάλω. Αυτή είναι η πορεία που τη βλέπω εγώ στις εικόνες. τις δικές μου και αυτό το natural present είναι ακριβώς μια ανατελή με την έννοια ότι έχει ήδη μετράει κάποια χρόνια κάνω άλλα πράγματα μια μεγάλη ιστορία που έχω ξεκινήσει επίσης από πολύ παλιά είναι να φωτογραφίζω τις διάφορες πνευματικότητες ψηφιανισμό, βουλνισμό και διάφορα τέτοια γιατί η δική μου εμπειρία μέσα από όλο αυτό το ταξίδι το εσωτερικό είναι ότι παρότι τα μονοπάτια είναι διαφορετικά στην ουσία αν ξύσεις λίγο παρακάτω είναι η ίδια αγωνία του ανθρώπου απέναντι στο ιερό, απέναντι στο άρρητο απέναντι σε αυτό που λέμε αιώνι, βάνα, γεωργιωτή αυτό ακριβώς τα ενώνει όλα αυτά οπότε είναι κάτι το οποίο θέλω να κάποια στιγμή ξανώς να γίνει μια έκθεση

01:18:25 για ένα άλλο κοινό και διάφορα άλλα πράγματα τα οποία με κρατάνε σε αυτό το σε αυτή την παιδική χαρά τη φωτογραφική και τα ταξίδια σε διάφορα μέρη προέκυψαν από μια καταρχάς δική μου ανάγκη δηλαδή ήταν κάποια στιγμή που αισθανόμουν ότι θέλω να κάνω εικόνα ένα μαύρο πράγμα ένα μαύρο μυστήριο πως να το πω αλλά εδώ γύρω ας πούμε δεν υπήρχε κάτι τέτοιο δηλαδή εδώ στους τόπους που ζούμε δεν υπάρχει αυτό το μαύρο μυστήριο το τοπίο είναι συνήθως φωτεινό και άλλου είδους οπότε σκεφτόμουν πού να πάω για να βρω κάτι τέτοιο και κατατύχημνα στο Λονδίνο και ήμουν σε ένα βιβλιοπωλείο και μου έπεσε ένα βιβλίο με φωτογραφίες από την Ισλανδία και κάτι εκεί μου κάνε κλικ δηλαδή κάτι είδα εκεί πέρα λέω κάτι έχει αυτό το μέρος από αυτό που ψάχνα και ψηφίσα και πήγα και όντως ήταν εκεί δηλαδή αυτό το μαύρο μυστήριο ήταν εκεί, είναι η Ισλανδία για μένα και έρχεται ξαναπήρα, έκανα και ένα workshop, είναι αγαπημένος τόπος και εκεί κατάλαβα ότι κάθε τόπος μας δίνει μια ευκαιρία να συναντηθούμε με κάποιες ποιότητες που έχουμε μέσα μας

01:19:45 ας πούμε τα Ιμαλάια που είναι ένα άλλο μέρος που αγαπάω είναι ένας άλλος τόπος που βγάζει ένα ας το πούμε υπεργήινο, ένα κάτι μεταξύ ουρανού και γης πράγμα Το οποίο επίσης είναι wow, όλη τη φορά που πήγα ήμουν με κατεβασμένα τους αγώνιοι, ήμουν δηλαδή σε μια έκσταση από όλο αυτό το περιβάλλον που είναι τα Ιμαλάια και νομίζω ότι κατανοώ πολύ καλά τους Συρβετιανούς που έχουν μια τέτοια βαθιά πνευματικότητα, αν η λάσα κάθε μέρα είναι όπως η τίνος των 15 βαθμών.

01:20:25 Αυτό δεν το ξεχνάς στον πόλεμο. Δηλαδή, οι αυτοί οι άνθρωποι, πραγματικά το ιερό είναι μέσα στη ζωή τους και είναι η ζωή τους. Νομίζω ότι αν ζεις σε ένα τόπο, όπου αν κοιτάξεις γύρω-γύρω, το πρώτο πράγμα που σου έρχεται είναι, ο Θεέ μου, γιατί νιώθεις ακριβώς ότι κάτι σε περιβάλλει. Δηλαδή όλη αυτή η τεράστια έπαρξη της δυτικής ατομικότητας και ταυτότητας και I'm the best και όλα αυτά πάνε περίπατο εκεί.

01:20:56 Και έσταμε μέσω στον D.L. ως ύπαρξη και νομίζω ότι αυτό σε βάλει σε μία ταπεινότητα και σε κάτι στο να αφουγκραστείς αυτό το μεγαλείο και την ιερότητα του χώρου. Επομένως κάθε τόπος έχει κάτι, όπως η Σαχάρα που πήγα πριν δυο χρόνια, έχει κάτι άλλο, έχει μια κρυστάλλινη διάβγεια που δεν υπάρχει πενάλλου, μόνο εκεί. Επομένως, μ' αρέσει να... Έτσι κι αλλιώς, όπως είπα στην αρχή, μεγάλωσα με ένα παγκόσμιο άτλαντα κάτω από το μαξιλάρι μου, οπότε αυτό το μικρόβιο είναι μέσα μου.

01:21:40 Αν είχα δηλαδή έτσι ενέργεια και χρήματα θα ήμουν σε ένα on the go συνέχεια. Σε καταλαβαίνω. Ναι, ναι. Οπότε προς τα άλλο όσους σε ενδιαφέρει να πάμε παρέα. Κάπως έτσι γίνει. Όταν κάνεις τα ανεβάσεις και όλος μπορεί ο κόσμος να τα δει, ετοιμάζεις κανένα τώρα. Το ωραίο είναι ναι, είχα ανεβάσει γιατί είχαμε πάει στη Μεσοποταμία, που είναι πολύ ενδιαφέρον μέρος εκεί ανάμεσα Τίγρη Εφράτη στο Κουδιστάν.

01:22:11 Και παρόν ήμουναστε εκεί 10 μέρες, δηλαδή έγιναν φωτογραφίες. Αυτό είναι δηλαδή. Χαίρομαι γιατί αυτός ο άλλος τρόπος βάζει τους ανθρώπους πολύ πιο γρήγορα στο να κάνουν εικόνα από ότι ο κλασικός τρόπος με τις διδασκαλίες, τον ορθολογικό προσδιορισμό και όλα αυτά. Τι θα πάνω. Τώρα, το επόμενο είναι πάνω σε μια περιοχή του Νεπάλ που είναι πολύ ιδιαίτερη, που ήτανε πριν μερικά χρόνια κλειστή, απαγορευόταν να πάνε ξένοι και τώρα πληρώνεις ειδική άδεια για να πεις εκεί, αλλά είναι ένα μέρος το οποίο νομίζω από ό,τι έχω δει δηλαδή, έχει χωριά που ζουν τη βουδιστική παράδοση όπως είναι χρόνια πριν και έχει όλα αυτά σκήτες και ξέρω εγώ παλιά μοναστήρια και διάφορα τέτοια.

01:23:02 νομίζω ότι έχει πολύ ενδιαφέρον και ελπίζω να έρθουν μερικοί τρελοί ακόμα να πάνε παρέα τέλη Αυγούστου, Σεπτέμβρης αρχές Σεπτέμβρης θα αντρεφούν σίγουρα ελπίζω Χάρη, αφού πηγαίνουμε προς το κλείσιμο έχω σημειώσει τώρα μία ερώτηση από την αρχή-αρχή που είπες τότε σκεφτόζουν εσύ στο κινητογράφο ότι έχουν γίνει όλα στη φωτογραφία είπες ότι έχουν γίνει όλα αυτό είναι πολύ χαίρομαι για την ερώτηση γιατί ποτέ δεν γίνονται όλα ακόμα και στη ζωγραφική που υπάρχουν εκατομμύρια ζωγράφοι εάν ακουμπήσεις αυτή την προσωπική με ένα τρόπο αυτό το αμάγαλμα ποιοτήτων που στον κάθε άνθρωπο είναι απολύτως μοναδικό αν αυτό το πράγμα εκφραστεί στην περίπτωσή μας μέσα από το μέσο της φωτογραφίας τότε αυτό που θα προκύψει θα είναι κάτι απολύτως μοναδικό.

01:24:06 Επομένως, αυτό το η παιδική χαρά της καλλιτερικής δημιουργίας δεν έχει ποτέ τέλος γιατί ο κάθε άνθρωπος είναι μια απολύτως μοναδική οντότητα και πραγματικά έχει νόημα αν το αγαπάει όλο αυτό να το κάνει γιατί θα κάνει κάτι διαφορετικό και θα χαρούμε και εμείς όλοι. Αυτό ήθελα να ακούσω Και πάντα η τελευταία ερώτηση Είναι ερώτηση κλείσιμο, η ερώτηση του εσκατομμυρίου Μια συμβουλή ως προς νέος φωτογράφος Συμβουλή τώρα Ποιος είμαι εγώ να δίνω συμβουλές Αλλά δεν νοώ ότι Για μένα η προσωπική μου εμπειρία Είναι αυτό που άλλαξε τη ζωή μου Και άλλαξε και τη σχέση μου Με τη φωτογραφία και τη φωτογραφία την ίδια Είναι αυτό που λέω Σύνδεση προσωπική Δηλαδή στροφή προς τα μέσα, στροφή προς το εντός, στο να ανακαλύψουμε ποιοι είμαστε. Όσο αυτό το ποιος είμαι γίνεται πιο ξεκάθαρο, τόσο κυλάμε στη ζωή με αρμονία.

01:25:14 Τόσο δηλαδή ο αρμός που χτίζεται μέσα από τα τραύματα και όλα αυτά τα πράγματα που υπάρχουν στη ζωή μας και λέγεται ego και προσωπικότητα που είναι μια πανοπλία που μας οχυρώνει απέναντι στη ζωή, τόσο αυτό το πράγμα σιγά σιγά αυθύνει, διαλύεται και ανθίζουμε στη ζωή του. Χωρίς να προσπαθούμε καν, ανθίζουμε γιατί είναι κάτι το οποίο βγαίνει αυθόρμητα και αληθινά.

01:25:44 Τώρα, το που βρουν αυτό, είναι πάρα πολύ... Καταρχάς, είναι αρκεί να το θέλεις. Αν το θέλεις, θα βρεθούν οι άνθρωποι που θα σε βοηθήσουν σε αυτόν τον δρόμο. Ακριβώς. Θα ξεπεράσεις και τις δυσκολίες και τα όλα και τις αποτυχίες. Όλα, όλα, όλα. Όλα μέσα στο κόλπο είναι. Τέλεια. Χάρη σου, ευχαριστώ πάρα πολύ. Χάρηκα που το είπαμε.

01:26:12 Λοιπόν, Χάρη, θα κλείσουμε μια υπόσχεση. Άμα γίνει αυτή η έκθεση στην Κούβα, θα είμαι εκεί πέρα. Α, οκ. Ελπίζω να γίνει πραγματικά. Δηλαδή, το θέλω πολύ γιατί για μένα είναι... Αν κάτι έχω να προσφέρω σε αυτούς τους ανθρώπους που πραγματικά μου προσέφεραν τόσα πολλά, είναι αυτή η έκθεση. και έτσι το feedback που πήρα δείχνοντας το βιβλίο και βέβαια όταν έδειχνα φωτογραφίες εκεί γιατί πάντα τύπωνε αυτογραφίες ο κόσμος κάποιο τρόπο έτσι τους ακουμπούσε ας πούμε, συγκλειότανε οπότε για μένα αυτό είναι το πιο πολύ σημαντικό.

01:26:57 Ελπίζω βέβαια τα πράγματα να έρθουμε σε μια κανονική ροή ας πούμε για να μπορεί να γίνει αυτή η έκθεση και να πάμε και εμείς κανονικά για να τη δούμε γιατί αν δεν υπάρχει έρευνα δεν μπορούμε να δούμε την έκθεση Ναι έχουν μπλέξει λίγο με αυτόν τον τρολόκι πέρα Ναι νομίζω θα ξεκαθαρίσει τώρα γιατί αν υποτίθεται ότι πάει να ισιώσει η κατάσταση στο Ιράν ή τέλος πάντων να ξεμπεριδέψει που δεν ξεμπεριδεύει ακριβώς νομίζω ότι μετά για να πάρει το αίμα του πίσω μια που δεν το πήρε στο Ιράν θα προσπαθήσει να το πάρει από την κούβα δεν ξέρω Θα δούμε Θα δούμε, αλλά εντάξει πιστεύω πάρα πολύ στον κουβανικό λαό. Έχει μάθει στα δύσκολα.

01:27:40 Εννοείται, εδώ και πολλές δεκαετίες. Δεν υπάρχει, δηλαδή η αίσθηση δική μου ήταν ότι παρά ότι πολλοί γκρινιάζανε με τον κάστρο και ονειρευόντανε μια άλλη πραγματικότητα η οποία δεν υπάρχει στην πραγματικότητα. Δηλαδή πολλοί κόσμοι θεωρούσαν ότι έξω από την κούβα όλοι οι άνθρωποι έχουν πισίνες στα σπίτια τους και φορούν με λιμουζίνες.

01:28:04 Αλλά παρόλα τα αυτά η αίσθηση μου ήταν ότι ο κόσμος στήριζε αυτή την κατάσταση στην οποία ζούσε. Δεν ήθελα να την αλλάξει. Δηλαδή δεν αισθανόμουν ποτέ μια ας πούμε δυσφορία απέναντι στον τρόπο με τον οποίο ζούσε. Οπότε αυτό είναι ένα δείγμα ότι θα σταθούν απέναντι σε οτιδήποτε βίαιο προσπαθεί να ανατρέψει αυτή την κατάσταση.

01:28:33 Δεν ξέρω. Ας αρκίζουμε. Ε, είναι χάρη, σε ευχαριστώ πάρα πολύ. Καλή συνέχεια σε ό,τι κάνεις. Εγώ, εγώ ευχαριστώ. Καλή συνέχεια και στα δικά σου. Και βέβαια, στο φωτεινό θάλαμο, νομίζω ότι πραγματικά έχει νόημα και πολύ χαίρομαι που βάζεις ενέργεια σε αυτό. Κάποια μέρα θα υπάρχει μια βιβλιοθήκη αντιλήψεων, απόψεων και όλο αυτό, το οποίο είναι πολύ σημαντικό.

01:28:59 Ακριβώς. Οπόμενος και εγώ ευχαριστώ και όλοι βέβαια σε αυτό το ποδηλό θα μου ευχαριστούμε Καλή συνέχεια, καλό καλοκαίρι Επίσης, αμήν Καλό καλοκαίρι