#567 - Η Φιλοσοφία του Θαλή του Μιλήσιου - Αγγελική Κομποχόλη
GiatiOxiΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Σήμερα το μενού έχει Αγγελική Κομποχώλη και Θαλής Ομιλίσιος. Αγγελική, καλώς ήρθες στο Γιατί Όχι για ακόμα μία φορά. Καλώς σας βρήκα. Είναι το δεύτερο μου σπίτι το Γιατί Όχι. Έτσι, ωραίο αυτό που είπες. Το δεύτερο πνευματικό μου σπίτι. Έτσι, και εμείς ενιώθουμε εδώ πέρα πολύ οικογένεια γιατί όχι. Θέλω να μου πεις γιατί επέλεξες να μιλήσουμε για το Θαλή Τομιλίσιο, ο οποίος δεν είναι από τους σούπερ στάρ, έτσι.
Όχι, δεν είναι. Αλλά θα πω αυτό που υποράσελε ένας μεγάλος φιλόσοφος του 20ου αιώνα, ότι με τον θαλήτων Μιλήσιο ξεκινάει η διετική φιλοσοφία. Αλήθεια. Ναι. Και τι θέλετε να κοιβάσετε των επιστημών. Χρονικά, πού είναι στη σχέση με τους Σοκράτη και λοιπά. Είναι προσοκρατικός. Θεωρείται ότι γεννήθηκε το 640 π.Χ. Πέθανε το 500 π.Χ.
προχριστού, δηλαδή φαντάσου χρονικά ότι έζησε τον 7ο προχριστού αιώνα. Και με αυτό ξεκινάει η δυτική φιλοσοφία. Και είναι πολύ σημαντικό έναν φιλόσοφο τον οποίο αναγνωρίζει η παγκόσμια διανόηση ως θεμελιωτή της σκέψεως να τον αγνοούμε. Ο Ράσελ ήταν ένας σημαντικός φιλόσοφος του 20ου αιώνα, ο οποίος απέδωσε τα έφησμα στον Θαλή, αλλά και ο Εμμάνουελ Κάντ Ένας φιλόσοφος πολύ σημαντικός των παλαιότερων χρόνων του 19ου αιώνος, έτσι, είχε πει για τον Κάντ το εξής, για τον Θαλή, και θα το διαβάσω αυτό το απόσπασμα, λέει, για τον Θαλή, τα μαθηματικά επιστήμια βρήκαν τον ασφαλή δρόμο τους στον αξιοθάβμα στο λαό των Ελλήνων.
Πιστεύω ότι για αρκετό καιρό έμειναν στάσιμα, ιδίως τους Αιγυπτίους, μέχρις ότου επισυνεύει μια επανάσταση στον τρόπο του σκέφτεσθε. Η επανάσταση αυτή πρέπει να αποδοθεί στην ευτυχή έμπνευση ενός και μόνο ανθρώπου ο οποίος έθεσε τα θεμέλια της επιστήμης για όλους τους αιώνες. Και αυτός ο άνθρωπος είναι ο Θαλής. Δηλαδή ο Καν, σπουδαίος φιλόσοφος του 18ου αιώνας, θεωρεί τα αλήθεια μελωτή των επιστήμων, ο Ράσελ θεωρεί ότι η δυτική φιλοσοφία ξεκινά από τον Θαλή τον Μιλήσιο.
Οπότε τι άλλο να πω για αυτόν τον άνθρωπο. Ο οποίος ήταν και ένας από τους επτά σοφούς. Ναι, ναι, ναι. Και με τον Θαλή τον Μιλήσιο γίνεται η μετάβαση από την σοφία στη φιλοσοφία. Και για ποιο λόγο είναι διάσημος αυτός. Ποιο είναι το πιο γνωστό του. Καταρχήν στα μαθηματικά έχουμε το γνωστό το θεώρημα του Θαλή. Θαλή. Πες το λίγο.
Δεν ξέρω να το πω αυτό, αυτό δεν θα το πω γιατί δεν είμαι μαθηματικός, έτσι Αλλά ήταν ο άνθρωπος ο οποίος μελέτησε, καταρχάς είπε ότι το έτος χωρίζεται σε 365 ημέρες Ανακάλυψε τα ηλιοστάσια, θερινό, χειμερινό, μέτρησε τους κύκλους τους Όπως επίσης και τις πέντε ουρανιζόνες, δηλαδή αρκτική, ανταρκτική, η σημερινό, τους τροπικούς κλπ Έκανε τις πρώτες παρατηρήσεις για τις ιδιότητες των μαγνητών, τι άλλο να πω Ως μηχανικός, λέει η ιστορία, εξέτρεψε τον ποταμό Άλη, επιτρέποντας τον βασιλιά Κρίσο να τον διαβεί.
Ήταν αυτός ο οποίος προέβλεψε η ηλιακή έκλειψη του 585, η οποία συνέβη κατά τη μάχη μεταξύ Λιδών και Περσών, που είχε σαν αποτέλεσμα να τρομοκρατηθούν τόσο πολλοί αντίπαλοι στρατοί, ώστε υπάκουσαν τον Σοφό, τον Θαλή και υπέγραψαν σύμφωνο ο Ηρήνης. Και μαθηματικός και μηχανικός και... πανεπιστήμονας. Ήταν πραγματικά ένας πανεπιστήμονας.
Ήταν μαθηματικός, φυσικός, φιλόσοφος, μηχανικός, αστρονόμος, πολιτικός και επιχειρηματίας. Και επιχειρηματίας. Μάλιστα, κοίταξε να δεις τώρα τον Θαλή. Παρατηρώντας τον ουρανό και τα άστρα κλπ. Προέβλεψε ότι κάποια στιγμή η επόμενη χρονιά θα είναι έφορη. Θα έχουν η γη, θα καρπίσει. και πήγε και γόνασε όλα τα ελωτριβία της Μιλίτου, γιατί από τη Μιλίτου καταγόταν.
Και πραγματικά πλούτησε. Και είχε πει ότι η φιλοσοφία, γιατί αρχικά η επιστήμη και η φιλοσοφία ήταν ένα πράγμα. Η φιλοσοφία σε βοηθά να ζεις και καλύτερα, δηλαδή μπορεί να σου φέρει και πλούτο. Δεν είναι μια απλή θεωρητική γνώση, αλλά δεν είναι αυτός ο σκοπός της. Αυτά έλεγε ο Θαλής. Περίμενα να τα πάρουμε από την αρχή. Πού γεννήθηκε, που μεγάλωσε, με τι ασχολήθηκε πρώτα.
Ο Θαλής γεννήθηκε στη Μίλητο. Η οποία ήταν μια από τις πιο ακμαίες πόλεις της Μικράς Ασίας εκείνη την εποχή. Η Μίλητο ήταν ένα εμπορικό λιμάνι. Είχε τρία φυσικά λιμάνια βασικά η Μίλητος. Και βρισκόταν κοντά στις εκβολές του Μεάνδρου ποταμού. Η οποία ήταν πλωτή. Ήταν ένα πολύ σχηδής ποταμός ο Μέανδρος με πλούσιοι άφθονα νερά.
Ήταν λοιπόν ένα εμπορικό κέντρο και ταυτόχρονα ένα πνευματικό κέντρο. Ο Θαλής λοιπόν γεννήθηκε εκεί. Και καμιά φορά σκέφτομαι ότι το ότι είπε ότι η αρχή των πάντων είναι το νερό δεν είναι και τυχαίο γιατί είχε και τις προσλαμβάνουσες. Ήταν δηλαδή σε μια περιοχή μέσα η οποία κατακλυζότανε, περιβαλλόταν από πολλά νερά, πολλές θάλασσες, ποτάμια, Μέανδρο.
να μην το πει. Τρία φυσικά λιμάνια. Η οικογένεια του ήταν επιφανής. Ήταν και μια από τις επιφανείς οικογένειες της Μιλίτου γενικά. Είχε ασχοληθεί και με την πολιτική ο Θαλής. Και ο ίδιος ταξίδεψε στον τότε γνωστό κόσμο. Πήγε στην Αίγυπτο. Υπολόγησε μάλιστα το ύψος των πυραμίδων νομίζω στην Αίγυπτο. Και γενικά ήταν ένας άνθρωπος ο οποίος είχε μια πλούσια μια επιμελημένη αγωγή και παιδεία.
Εκεί έμεινε, σπούδασε κάπου αλλού, πήγε στην Αθήνα. Τι έγινε. Στην Αθήνα όχι, έχει ταξίδεψει εδώ το γνωστό κόσμο προς Ανατολάς και κυρίως προς την Αίγυπτο. Εκεί πήγε στους Βαβλώνιους. Λένε οι πηγές ότι πήγε στους Βαβλώνιους. Από τα τότε γνωστά μορφωτικά κέντρα τα πιστικεύτηκε δηλαδή και άλλη συγχρόνια. Ήταν σύγχρονος πιανών.
Φιλοσόφων εννοώ. Είναι αρχαιότερος. Αλήθεια. Οι μαθήμες γινάει φιλοσοφία. Εντάξει, είχαμε σοφούς εκείνη την εποχή. Ήταν ένας από τους επτά σοφούς. Οι άλλοι επτά σοφοί ήταν ο Σολώνομι, ο Αθηναίος, ο Πυτακός, ο Μικηλινναίος, ο Περίανδρος, ο Κορίνθιος, ο Χιλόνοντα. Αυτό ήταν σύγχρονο μεταξύ τους. Περίπου, περίπου. αλλά είχε τέτοια αρτιότητα είχε τόσο πολυσχεδή γνώση πολύπρευη γνώση και ήταν τέτοια ηθική προσωπικότητα ήταν εξαιρετική προσωπικότητα που ο Θαλής ήταν το μέτρο για να χαρακτηριστεί κάποιος σοφός ή όχι δηλαδή επτά σοφοί της αρχαιότητας στην ουσία κρίθηκαν ως σοφοί με βάση την προσωπικότητα του ο Θαλής ήταν εξαιρετική είχε ηθικό κύρος είχε μια πνευματική εκκληνοβολία, διέφερε με καλλιτερικές δεξιότητες, αλλά είχε και ταυτόχρονα πρακτική εμπειρία.
Και είχε τέτοιες γνώσεις που στην αρχαιότητα κυκλοφορούσαν έναν έκδοτο, ας πούμε, όχι ανέκδοτο, μια φράση. Αν κάποιος ήταν πολύ μορφωμένος, έλεγαν αυτός είναι σαν τον Θαλή. Τόσο πολύ. Στα χρόνια του ή το είπανε μεταγενέστερα, στα χρόνια του. Του 5ου αιώνα, στους κλασικούς αιώνους Δύο αιώνας αφού είχε ζήσει ο Θαλής Α, μετά Ναι, για αρχή οι Έλληνες όταν θέλαν να πούνε ότι κάποιος Είναι πολύ μορφωμένος, έλεγαν Αυτός είναι σαν τον Θαλή Α, πως λέμε εκείνη την κυκλοπαίδεια Αυτός είναι σαν τον Θαλή, κατάλαβα Ωραία Παντρεύτηκε Όχι Και μάλιστα η μητέρα του λέει Τον πίεζε να παντρευτεί Και προσπαθούσε λοιπόν αυτό να το αποφύγει.
Και όταν ήταν νέος της έλεγε ουδέπου καιρός. Δεν είναι ακόμα καιρός μου. Όταν μεγάλωσε λέει ουκέτη καιρός. Δηλαδή πέρασε πλέον ο καιρός μου. Αλλά οι πληροφορείς λένε ότι συζούσε με την Πολυγνώτη. Οπόια Πολυγνώτη, άκου, ήταν και μαθητριά του και σύντροφός του η οποία ήταν μαθηματικός. Έξυπνη δυναμική γυναίκα ήθελε να έχει ασυνέχιση.
Μάλιστα διευθυντριμένη. Γενικά, επειδή ήταν ανατυγχυμένη η πόλη η Μίλητος, δηλαδή σκέψου ότι, αυτό συγχύστηκε και μετά, δηλαδή σκέψου ότι από τη Μίλητο καταγόταν ας πούμε η Ασπασία, δύο αιώνες αργότερα, έτσι, η οποία ήταν πολύ μορφωμένη η Ασπασία και αναφέρει και από τον Πλάτωνος δασκάλα του Σοκράτη. Η Ασπασία συνέταξε μάλιστα πολλές λέει από τις ομιλίες του Περικλή, περικλή για τους οποίους ήταν φημισμένος.
Δηλαδή, θέλω να πω ότι η Μίλητος ήταν ένα πνευματικό κέντρο που επέτρεπε τα φώτα της μόρφωσης να δίδονται όχι μόνο στους άντρες, αλλά και στις γυναίκες. Έτσι ο Θαλής, έλενε, η πηγή έστω, όλα οι πληροφορίες, συζούσε με την πολυγνώτη. Σπουδαία μαθηματικό. Για τις γυναίκες στην αρχαία Ελλάδα είναι μια εκκρεμότητα που έχουμε.
Το έχουμε το τέλος, το κάνουμε. αλλά έχει πολλή μελέτη το καταλαβαίνω γιατί μου το έχουν στείλει γιατί επειδή το έχουμε ξαναπεί μου το έχουν στείλει και οι κροάτρες ότι το περιμένουν αυτό τώρα το θυμήθηκα ωραία τον επόμενο Μάρτιο 8 Μαρτίου τώρα με το είπε πολύ αργή πιο νωρίς λοιπόν τι άλλο πρέπει να ξέρουμε να σου πω ότι ο Μιλήσος είπε ότι η αρχή των πάντων είναι το νερό.
Δηλαδή ότι η πρώτη ουσία από την οποία δημιουργήθηκε ο κόσμος είναι το νερό. Η εφετηρία του κόσμου είναι το νερό. Και μάλιστα θεωρούσε ότι η γη... Ήταν τρεις οι βασικές θεωρητικές αρχές της οποίας διατύπωσε. Ότι τα πάντα γεννιούνται από το νερό. Μην ξεχνάς και ένα παιδί μέσα στην κοιλιά της μαμάς που βρίσκεται μέσα σε ένα εμβριακό σάκο γεμάτο νερό.
είπε ότι το νερό είναι η αρχή των πάντων και επίσης θεωρούσε ότι η γη επιπλέει πάνω στο νερό. Αυτό θέλω να πω τώρα. Αυτό που είπε ότι το νερό είναι η αρχή των πάντων. Και το νερό ήταν ένα ιερό αγαθό ήδη από τα αρχαία χρόνια. Γιατί αν σκεφτούμε ότι η Ελλάδα είναι και μια χώρα ηλιόλουστη που τους θερινούς μήνες και με το ροστακτογραμμή ταλαιπωρείται και λοιπόν από την ξηρασία.
Ήταν κάτι πολύ σημαντικό. ένας πολύ σημαντικός αγαθό το νερό και φυσικά χωρίς νερό δεν ζει ο άνθρωπος. Αλλά το σημαντικό είναι, δεν είναι ότι είπε ότι το νερό είναι η αρχή των πάντων, με την έλεγχη της αφετηρίας. Μίλησε για αρχή, είπε ότι υπάρχει μια ουσία από την οποία συνίστανται όλα τα πράγματα και από την οποία καταρχάς προήλθαν όλα τα πράγματα.
Υπάρχει μια ουσία δηλαδή η οποία υπάρχει πίσω τη δημιουργία των κόσμων και των πραγμάτων και στην οποία ουσία τα πάντα θα καταλήψουν. Δηλαδή ακόμα και ο άνθρωπος μετά το θάνατό του ή οτιδήποτε φθήνεται στο τέλος καταλήγει σε αυτήν την ουσία. Κατά τη θαλή αυτή σταθερή αναλύωτη και όνειο ουσία είναι το νερό. Έτσι λοιπόν είναι ο πρώτος ο οποίος εισήγηγε την έννοια της αρχής.
Δηλαδή κοίτα ξαναδείς κάτι. Ας πούμε ο Αρχιμίδης είπε ότι υπάρχει η αρχή της ανώσεως. Α, οι αρχές. Ναι, βάζει την αρχή της ανώσεως. Το αξίωμα, ας πούμε. Ναι, οτιδήποτε ότι βουλιάζει μες στο νερό, εκτοπίζει νερό ανάλογο με τον όγκο του, έτσι. Υπάρχει λοιπόν μια αρχή, η αρχή της βαρύτητας. Υπάρχουν λοιπόν αναλύωτες αρχές, οι οποίες είναι νόμοι του κόσμου.
Υπάρχει και μια τέτοια αρχή, είναι το νερό. Η ΣΥ είχε δηλαδή μια επιστημονική έννοια. και ήταν και αυτός ο οποίος προσπάθησε να εξηγήσει τον κόσμο, όχι θεολογικά. Γιατί με ρώτησες τώρα, πριν από τον Θαλή έχει προηγηθεί ο Ισίωδος, ο οποίος προσπάθησε να εξηγήσει τον κόσμο μέσα από τη θεογονία, μέσα από την μυθολογική ερμηνεία των πραγμάτων.
Ενώ ο Θαλής εισήγαγε τον ορθολογισμό. Προσπάθησε, δηλαδή, να μελετήσει τα πάντα μέσα από μια ορθολογική ματιά, μέσα από μια πραγματιστική ματιά. Και κοίταξε να δεις τώρα τι γίνεται. Μαθητής του Θαλή ήταν ο αναξήμαντρος, ο οποίος είπε ότι η αρχή του κόσμου, ας πούμε, είναι το άπειρο. Μια γενετική ουσία που επάπειρον δημιουργεί κόσμους. Μαθητής του αναξήμαντρου ήταν ο αναξημένης, ο οποίος είπε ότι η αρχή του πάντων είναι ο αείρ.
Εγγενίασε δηλαδή μια συζήτηση ο Θαλής. Μέσα από τους μαθητές, δάσκαλος και μαθητής, ο δάσκαλος γινόταν μαθητής, ο μαθητής γινόταν δάσκαλος. Ήταν μια συζήτηση μεταξύ δασκάλων μαθητού και προσπαθούσαν να ερμηνεύσουν και να εξηγήσουν τον κόσμο. Δηλαδή με την έννοια ότι στη συζήτηση αυτή μπορούσε ο καθένας να συμμετάσχει αρκεί να είχε γνώση, επιστημονική, σπουδή και αρκεί να είχε κάνει και μια επιστημονική παρατήρηση.
Δηλαδή από τη γνώση δεν αποκλειациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюациюацию Και αυτό συνεχίστηκε μετά έτσι, δηλαδή στην ουσία μετά η φιλοσοφία ελληνική ξεκινάει, εξελίσσεται σαν συζήτηση ανάμεσα στις φιλοσοφικές σχολές.
Πάμε από την προγενέστη στην επόμενη φιλοσοφική σχολή. Είτε εδρεώνοντας μια συνέχεια, δηλαδή συμφωνώ με αυτό που λες, είτε αντιδρώντας σε αυτήν. Το αμφιβητό και με το επιχείρημα λέω το άλλο, σπορώ να κατάλαβω. Μια νέα σχόλη μπορεί να αντιτίθεται σε μια άλλη σχόλη, αλλά και αυτό είναι μέσα στις προϋποθέσεις της γνώσης. Ξαφνικά και οι Έλληνες φιλόσοφοι λέγανε ότι το κλασικό φιλοσοφικό ερώτημα είναι το τι εστί, τι υπάρχει.
Και για να φτάσεις σε αυτήν την απάντηση, υπάρχουν πάρα πολλοί δρόμοι. Δεν υπάρχει ένας. Και πολλές φορές οι δρόμοι μπορεί να αντιτίθενται. Και η αντίθεση αποτρέπει τη σκέψη από τη μονομέρεια, μονομέρει, από το να έχει μια μονολωθική αντίληψη πραγμάτων. Ποια είναι τα πιο γνωστά πράγματα για τα οποία μίλησε ή ασχολήθηκε ο Θαλής?
Κοιτάξτε, καταρχάς υπάρχει το πολύ γνωστό ανέκδοτο ότι περπατούσε λέει μια μέρα και παρατηρούσε τον ουρανό και σκότεψε σε ένα λάκκο και του λέει μια υγριά υπηρέτηρα του σπιτιού του λέει τι κάθεσαι για μελετάς τον ουρανό έτσι και δεν προσέχεις αυτά που υπάρχουν μπροστά στα πόδια σου. Εντάξει, αυτό είναι και ένα αστείο περιστατικό το οποίο μας το αναφέρει ο Πλάτωνας.
Ήταν ο πρώτος ο οποίος είπε ότι οι ψυχές είναι αθανάτες. Για μένα είναι πολύ σημαντικό αυτό να λες ότι υπάρχει μια αθάνατη ψυχή. Ναι. Είπε ότι οι ψυχές είναι αθάνατες. Και είπε ότι τα πάντα είναι πλήρη δαιμόνων. Από τον αναλύσιο. Ακούνε λοιπόν τα πάντα στη γη είναι πλήρη δαιμόνων. Και ακούς το και φαντάζεσαι ότι... Πλήρη δαιμόνων.
Ναι, ότι τα πάντα είναι πλήρη, είναι γεμάτα από δαίμονες. Εντάξει. Αν όμως σκεφτείς ότι ο δαίμον είναι ο δαήμον ο γνώστης, αν ο Σοκράτης μιλούσε για το δαιμόνιο, αυτή την εσωτερική φωνή που κάθε άνθρωπος είναι μέσα μας, υπάρχει μέσα μας, εγώ όταν ακούω ότι τα πάντα είναι πλήρη δαιμόνων, σημαίνει ότι τα πάντα έχουν μια λογική νομοτέλεια στον τρόπο που εξελίσσονται, αναπτύσσονται και πεθαίνουν.
Στους κύκλους, δηλαδή όλοι, ο κύκλος της φύσης έχει μια νομοτέλεια. Γίνεται βάση μια λογική. Και τίποτα δεν γίνεται τυχαία. Και όταν λέω ότι τίποτα δεν γίνεται τυχαία, εννοώ ότι τα πάντα ακολουθούν νόμους αρμονίας. Είναι πολύ σημαντικό το να το λες αυτή την εποχή, να λες τέτοια πράγματα. Ή ας πούμε, κοίταξε τώρα, ο Θαλής είπε ας πούμε ότι τα πάντα γίνονται από το νερό, μια θέση.
Το νερό είναι αρχή των πάντων, δεύτερη θέση. Η γη επιπλέει στο νερό, τρίτη θέση. Αυτές οι τρεις θέσεις είχαν ένα κοινό χαρακτηριστικό. Ποιο ήταν αυτό, ότι ήταν επιγραμματικές. Δηλαδή μέσα σε μια σύντομη, σύντομες, μια σειρά, συνοψίζανε μια πληθώρα φυσικών φαινομένων. υπήρχε δηλαδή μια λεκτική οικονομία μια οικονομία λόγου η οποία φυσικά τα ανακλά μια οικονομία σκέψεως τι σημαίνει οικονομία σκέψεως στην επιστήμη στην ιστορία του πνεύματος τι σημαίνει να έχω οικονομία σκέψεως σημαίνει ότι έχω αφαιρετική σκέψη όλα αυτά αφαιρώ όλα αυτά τα ξεκινά ο Θαλής υπήρχαν και άλλοι φιλόσοφοι πριν Αν διαβάζεις το Διογέννη Λαέρτου, τους βιούς των φιλοσόφων, σου λέει, στις Λαφιλώνας, στην Ασσυρία, υπήρχαν διάφοροι φιλόσοφοι.
Υπήρχε ο Άβαρης στο βορρά. Υπήρχε η παράδοση του Ορφέα. Αλλά με βάση τα ιστορικά ευρήματα, ο αρχαιότερος φιλόσοφος, με βάση τις πηγές, με βάση το τι έχει βρεθεί, ο αρχαιότερος φιλόσοφος είναι ο Θαλής. με βάση το τι πηγές έχουμε, το τι έχει βρεθεί από ανασκαφή αρχαιολογική μέσα από μαρτυρίες των πηγών, των διασταυρωμένων πηγών.
Και είναι κρίμα αυτόν τον άνθρωπο που είναι πανεπιστήμον και τόσο σημαντικός και ο οποίος αποτέλεσε πρότυπο για πολλούς φιλοσόφους του δυτικού κόσμου και όχι μόνο στα αρχαιότητα. Όλοι, όλοι, όλοι, τον ανέφερα. Όλοι οι φιλόσοφοι τον έχουν ως πρότυπο. Το πρώτο που το πανεπιστήμονος του Homo Universalis, που το βρίσκουμε στην αναγέννηση, το ανθρώπου που ξέρει τα πάντα, πρώτος το έχει εισαρκώσει...
Λεωνάρντο Νταβίντσι. Ναι. Ζωγράφος, κάθετος μηχανικός, κάθετος μαθηματικός, κάθετος... Ναι. Πρώτος το έχει εισαρκώσει ο... Ο Φαλής. Ο Φαλής. Και βεβαίως το ότι απεδόσε και ψυχή σάψη χαδικείμενα και το κατηγορούμε πολύ γι' αυτό, χωρίς να καταλαβαίνω ότι απλώς μελέτησε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι μαγνήτες, ο μαγνήτης και το ηλέκτρο, που έχουν αυτές τις ικανότητες.
Με ποια έννοια ότι ασχολείται με τα άψυχα αντικείμενα. Ναι, με την έννοια ότι... Ότι έδινε υπερφυσικές ιδιότητες, ας πούμε. Ναι, ναι. Εξαιρετικά πράγματα έκανε αυτός ο άνθρωπος. Και κυρίασε και Σοκράτη και τέτοια μετά. Κοίταξε να δεις κάτι. Δεν υπάρχει παρθενογέννηση στη φιλοσοφία. Ο καθένας επηρεάζει τον άλλον. Δηλαδή υπάρχει πάντα μια σχολή όπου ο ένας επηρεάζει, μια πορεία σκέπλους όπου ο ένας επηρεάζει τον άλλον.
Αλλά κοίταξε να δεις τώρα, ο δάσκαλος του Σοκράτη, ο Αρχέλαος, αυτός που φαίνεται ότι είχε πολύ μεγάλη απήχηση στον Σοκράτη, ήταν αυτός ο οποίος συνέχιζε την προσοκρατική φιλοσοφία στην Αθήνα τον 5ο αιώνα. Άρα λοιπόν η φιλοσοφία του Αρχαίου Αιλάου εμπεριείχε εν σπέρματι τις φιλοσοφίες των προγενεστένων προσοκρατικών φιλοσόφων, των φυσικών φιλοσόφων.
Γιατί οι τρεις φιλόσοφοι της συμιλήτου, ο Θαλής, ο Αναξίμαδρος και ο Αναξιμένης, θεωρούνται φυσικοί φιλόσοφοι. Θεωρούσαν δηλαδή ότι πίσω από τη δημιουργία του κόσμου κρύβεται ένα φυσικό στοιχείο. το στοιχείο αυτό είναι το ένας είπαμε νερό, άλλος είπε ότι είναι το άπειρο Εδώ διαβάζω το θεόρημα του Θαλή το μαθαίνουμε στην τρίτη γυμνασίου και δηλώνει ότι αν τρεις ή περισσότερες παράλληλες ευθείες στέμνουν δύο άλλες ευθείες τότε τα τμήματα που ορίζονται στην πρώτη ευθεία είναι ανάλογα προς τα αντίστοιχα τμήματα που ορίζονται στην δεύτερη ευθεία για κάποιο λόγο εγώ δεν το θυμάμαι αυτό Εντάξει, το θεόρημα του Θαλή Εγώ ήμουν πολύ καλή, γι' αυτό το λέω.
Και στα μαθηματικά και στην άλλη, για παράδειγμα και στη γεωμετρία. Δώσε μου γεωμετρία και πάρε μου την ψυχή, ξέρω πώς ακούγεται, αλλά μου άρεσε πάρα πολύ. Και ήμουν και πολύ καλή. Και γενικά, κοίταξε, αυτοί οι άνθρωποι περάνε από επιστήμονες. Είχαν δώσει και παρακαταθήκη ζωής. Βέβαια, να πω το εξής, ότι στα χρόνια του Θαλή, Η φυσική φιλοσοφία ή η επιστήμη δηλαδή είναι στενά συνδευτεμένη με την φιλοσοφία.
Στα χρόνια των Αλεξανδρινών αυτά τα δύο πράγματα χωρίζονται. Όπως και σήμερα έχουμε τις θετικές επιστήμιες και τις θεωρητικές επιστήμιες. Τότε αυτά ήταν ενιαία, ήταν ένα πράγμα. Αλλά αυτά είναι το μέσα της σκέψεως. Αυτοί οι άνθρωποι που έχουν δείξει τη σκέψη έχουν κάνει μια τομή. Έχουν ανοίξει δρόμους. Πες μας καμία αυτή, καμία δεν ξέρω, θεωρία του, φιλοσοφία του έτσι που να τη χρησιμοποιήσουμε και να τη σκεφτούμε Ναι, θα σου πω τα πολύ απλά πράγματα τα οποία είπε και τα είναι οι απλές παρακαταθήκες του Όταν το ρωτήσανε τι είναι το πιο δύσκολο πράγμα στον κόσμο είπε το εαυτόν γνώνε, το να γνωρίσεις τον εαυτόν σου Γιατί δεν είναι το πιο δύσκολο πράγμα να γνωρίσεις τον εαυτόν σου Αλλά να παραδεχθείς το ποιος είσαι.
Αυτό εννοούς. Να παραδεχθείς. Αλλά παραδεχτείς, όχι να το μάθεις. Αλλά όταν λέει ότι δύσκολο το εαυτό γνώνε, δεν μπορείς να καταλάβεις τι συμπεριφορές έχεις ή όχι, αλλά το θέμα είναι να αποδεχθείς και τις αρνητικές συμπεριφορές σου και να προσπαθήσεις να τις διορθώσεις. Γιατί πολλές φορές τα αρνητικά στοιχεία του χαρακτήρα μας δεν τα αντέχουμε ούτε εμείς οι ίδιοι και τα εκλογικεύουμε και προσπαθούμε να τους δώσουμε και τα εξοραίζουμε.
Ή δεν τα κάνουμε ότι δεν υπάρχουν. Πράγμα. Δεν τα αποδεχόμαστε. Ναι. Επομένως, όταν είπε ποιο είναι το πιο δύσκολο πράγμα το να ορίσεις κανείς τον εαυτόν του. Αυτό είναι μια πολύ μεγάλη αλήθεια και είναι εδώ πέρα λοιπόν μια άποψη η οποία σίγουρα δεν θα επηρεάσει και το Σοκράτη ο οποίος μιλούσε για τη δύναμη και την αξία της αυτογνωσίας.
Α, πείστε γραπτά. Όχι, πολλά πράγματα για αυτόν ξέρουμε μέσα από τον Αριστοτέλη, ο οποίος έζησε και 250 χρόνια μετά. Θέλω να πω ότι μετά αυτά που είπε αυτός, ήταν από στόμα σε στόμα οι μαθητές του και στους επόμενους. Από τον Αριστοτέλη τα ξέρουν. Από τον Αριστοτέλη τα ξέρουν. Από τον Αριστοτέλη ήταν μεταγενέστερος. Αυτός που τα έμαθα.
Αλλά μην ξεχνάς ότι ο Αριστοτέλης ήταν ένας πανεπιστήμον. Ήταν ένας πολύ έντιμος ερευνητής και επιστημονικός μελετητής. Δεν θα έγραφε ποτέ κάτι απλώς αν δεν το είχε διασταυρώσει. Οπότε ήταν πολύ σημαντικό αυτό. Μετά, λοιπόν, τον ρωτήσαν τι είναι το πιο εύκολο πράγμα στον κόσμο, τον Φαΐ. Και είπε το να δίνει κανείς συμβουλές.
Το πιο εύκολο πράγμα στον κόσμο, το να δίνει κανείς συμβουλές. Και χωρίς να τον διζητήσουν. εκεί εμένα εκεί είναι το καλύτερό μου αυτό είναι του ρωτήσανε ποιο είναι το πιο ευχάριστο πράγμα στο κόσμο και είπε μια πολύ μεγάλη αλήθεια οι επιτυχίες, το επιτυχάνει τι το είδηστό, τι είναι το πιο γλυκό πράγμα στο κόσμο το επιτυχάνει το ρωτήσανε τι είναι ο Θεός, τι είναι το Θείον και ξέρεις είπε το Θείον, δεν είπε ο Θεός γιατί το Θείον είναι αυτό το οποίο εξελίσσεται αυτή η ανώτερη δύναμη που ακόμα δεν την ονομάζει δεν την ονομάζει Δία Ήρα Άρη και με το όνομα κάποιου θεού Από τους γνωστούς ο δεδεκαθέου Όπως κάνει ο Ισίωτος Στην ηθεογωνία Τίποτα Είναι μια δύναμη Μια οντότητα Την οποία δεν μπορώ να την ερμηνεύσω Και δεν μπορώ να ξέρω αν έχει αρσενικό ή θηλυκό όνομα Αν έχει αρσενικό ή θηλυκό αρχή Και πετύττω θείον Και λέει το μη τε αρχήν έχουν και μη τε τελευτείν Αυτό που δεν έχει αρχή και τέλος Κοίταξε τώρα εδώ τι σου λέει Ωραία απάντηση Ο Θεός δεν είναι αρσενικός θηλυκός
Διασύρα, περιέχει όλες τις ποιότητες Γιατί είχα πει παλιότερα Ή έλεγα στα μαθήματά μου Ότι η αρσενική Όταν μιλάμε για αρσενική ποιότητα Εννοούμε αυτή τη δράση Τη δράση της κατάκτησης Της επέκτασης Ενώ ας πούμε η θηλυκή ποιότητα Έχει πάντα μέσα την εμπέδωση Τη σταθεροποίηση των πραγμάτων Αυτά που ανοίγει αρσενική δράση, τα σταδροποιεί και τα ισχυροποιεί η θηλυκή δράση.
Εν πάση περιπτώσει όμως, σε κάθε περίπτωση ο Θεός δεν έχει γένος και σίγουρα δεν έχει αρχή και τέλος. Δηλαδή, τι σημαίνει ότι δεν έχει αρχή και τέλος. Εδώ υπάρχει μια... το έχουμε αναφέρει ξανά αυτό. Νομίζω το είχαμε αναφέρει στην χειμερινή μας εκπομπή. ότι ο Θεός με βάση του Θαλή και μετά ο Θαλής επηρεάζει και τη φιλοσοφική σκέψη γενικότερα είναι αείδιος, είναι αεί-είδιος, αεί-πάντοτε-είδιος δηλαδή δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος υπάρχει από πάντα ενώ ο άνθρωπος, η ψυχή, ο κόσμος είναι αιώνιοι που τι σημαίνει αιώνιος, ότι έχω αρχή αλλά δεν έχω τέλος δηλαδή η ψυχή γεννιέται, εμείς προκύψαμε από κάπου έχουμε μια αρχή αλλά δεν έχουμε τέλος και η λέξη αιώνιος είναι από το αι πάντοτε και το να, ωραίο αλλά δεν ήμουν πάντα ίδιος όπως είναι ο Θεός ο οποίος δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος κοίταξε τώρα, δηλαδή μέσα σε μια απλή φράση τι είναι ο Θεός αυτό που δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος σου δίνει τώρα σου δίνει μια εμπεριστατωμένη αντίληψη των πραγμάτων.
Και μάλιστα οι συνόψεις λένε ότι ο Διογέννης Λαέρτιος ο οποίος στους βίστο φιλοσόφων ο οποίος ένας αρχαίος Αλεξανδρινός, μάλλον έζησε περίπου στους Αλεξανδρινούς χρόνους ο Διογέννης Λαέρτιος στο περίφημο έργο του Βίτων Φιλοσόφων όταν αναφέρεται στη ζωή του Φαλή συνοψίζει την φιλοσοφία του μέσα από ένα ποίημα. Το οποίο αυτό ποίημα, και τα ποίηματα ήταν και ένας εύκολος τρόπος να θυμάσαι πράγματα, μια μνημοτεχνική.
Ο Διευγένης Λεύτης έζησε τον τρίτο μετάξυ των αιώνα. Λοιπόν, στους βίους των φιλοσόφων το αναφέρεται στον Θαλή και συνοψίζει τη φιλοσοφία του Θαλή γράφοντας ένα ποίημα, το οποίο ποίημα λέει «Πρεσβήτατον των όντων Θεός, το Θείον, αγέννητον γάρ». Το αρχαιότερο πράγμα τουацию είναι ο Θεός του Θείου που είναι αγένητο. Το κάλιστο είναι ο κόσμος.
Το αациюацию είναι ο κόσμος που είναι ποίημα, που είναι η δημιουργία του Θεού. Το μέγιστο είναι ο τόπος. ацию είναιацию είναιацию είναιацию. ациюациюациюацию ацию ацию ацию ацию Το τάχιστον ο νους διαπαντός γατρέχει, το πιο γρήγορο πράγμα του κόσμου είναι ο νους, ο οποίος διατρέχει τα πάντα. Η σχηρότατον η ανάγκη, το σχηρότατο πράγμα είναι η ανάγκη που κρατεί απάντων, κυριαρχεί στα πάντα.
Και το σοφότατον είναι ο χρόνος, διότι ανεβρίσκει τα πάντα. Ανεβρίσκει γαρ πάντα. Λοιπόν, πίστεψε με ότι μπορείς να καθίσεις να περάσεις ένα ολόκληρο απόγευμα. είχε συμβεί με φίλους, με καλούς φίλους κάποτε, να συζητάμε αυτά τα καταπληκτικά λόγια του Θαλή. Τι σημαίνει ανάγκη, τι σημαίνει σοφία, τι σημαίνει νους. Η λέξη νους έχει σχέση με το ρήμα νάω, νέο, τρέχω, η ταχύτητα του νου.
Όλα αυτά τα ωραία πράγματα τα οποία μας έχει πει ο Θαλής. Και ξέρεις τι γίνεται. Είναι σκέψεις, είναι τροφή, όλες αυτές οι πνευματικές παρακαταθήκες του Θαλή, αλλά και των άλλων φιλοσόφων. Είναι τροφή για σκέψη. Δεν μπορεί ο άνθρωπος να εξαλείται η καθημερινότητά του μόνος ότι θα φάει, τι θα πει, πώς θα περάσει ωραία, πώς θα κοιμηθεί, πώς θα ξεκουραστεί, πώς θα δεσκεδάσει.
Είναι πολύ σημαντικό να συζητά ιδέες, να έχει ιδέες και να συζητά. Και με βάση τις ιδέες αυτές να εξελίσσεται, να γίνονται αυτές οι ιδέες τροφή για σκέψη, να ξεκινούν τη συζήτηση. και ειδικά κράτησε τη σκέψη σου και ειδικά αυτή την εποχή με την τεχνητή νοημοσύνη που πάρα πολλά πράγματα τα γράφουμε και μας τα απαντάει άλλες φορές γλιτώνουμε πολύ χρόνο και είναι σπουδαίο εργαλείο και άλλες φορές αναρωτιέσαι εάν σκοτώνει τη δημιουργικότητά μας αλλά το να μπορείς να συζητάς για τέτοια θέματα είναι τεράστιο προνόμιο Ξέρεις κάτι, η λέξη ιδέα κάποτε μελετούσα και σκεφτόμουν ότι μπορεί να έχει σχέση και με τη λέξη ήδη που είναι η λάμψη. Μου ήρθε μια ιδέα, φωτίστηκε ο νους μου. Αλλά οι ιδέες είναι λάμψης της σκέψεως που φωτίζουν το δρόμο μας και μας οδηγούν, εμπαθίουν τη συνειδητότητά μας, μας βοηθούν να έχουμε μεγαλύτερη πνευματική πίγνωση των πραγμάτων και να έχουμε μια πιο συνειδητοποιημένη ζωή.
Και εδώ θα σου πω έτσι για να καταλάβεις τι εννοώ. άκουγα συμπτοματικά μια παλαιότερη συνέντευξη της αείμνης της, Ειρήνης Παπά, στον κύριο Χατζηνικολάου. Και έλεγε η Ειρήνη Παπά ότι ο πατέρας της... Έτη δεκαετίες μπροστά η Ειρήνη Παπά. Ναι, ναι, ναι. Σε εκείνη τη συνέντευξη. Ναι, ναι, ναι. Και άκουγα λοιπόν που έλεγε ότι ο πατέρας της, που νομίζω ότι ήταν δάσκαλος, της έλεγε παιδί μου να μην έχεις πρότυπα ανθρώπους, αλλά να έχεις ως πρότυπα τις ιδέες τους.
Αυτά να γίνονται τα πρότυπα που θα σε καθοδηγούν. Οι ιδέες. Οι ωραίες ιδέες. Ρώτησα τον Θαλή ποιος είναι ο πιο ευτυχισμένος άνθρωπος και είπε ότι είναι αυτός που έχει ένα υγιέσωμα, ένα γερό μυαλό και μια καλλιεργημένη φύση. Έχουμε υποτιμήσει τη δύναμη της παιδείας. Και βλέπεις ας πούμε ότι υπάρχει και σήμερα μια τεχνοκρατική αντίληψη πραγμάτων που δίνει έμφαση στο χρήσιμο, στο άμεσο, θεωρώ όταν στη γνώση τη καλλιέργεια, τη πνευματική κουλτούρα σαν κάτι περιττό.
Όμως αυτό το περιττό είναι που μοσφαίνει τη ζωή μας και τη βοηθάει να εξελιχθεί. Πολλές φορές με ρωτούν οι μαθητές μου, γιατί πρέπει να μάθω τώρα αυτό το πράγμα, τι θα μου χρησιμεύσει. Και τους λέω, θα κάνεις νέα συνάψεις στον εγκέφαλό σου. Είναι σαν γυμναστική του εγκεφάλιτο. Το τεντώνεις προς τη μία κατεύθυνση, το τεντώνεις και προς την άλλη.
Πολλές φορές έχω μαθητές που δεν έχουν ασχοληθεί πολύ με το συστακτικό, ας πούμε, έτσι. Και προσπαθήσουν να τους εξηγήσεις πολύ απλά τι είναι το υποκείμενο και το αντικείμενο και δεν το καταλαβαίνουν εύκολα. Και εκεί πραγματικά στενεχωριέμαι γιατί ξέρω ότι αν το χάσουν αυτό και δεν το κατανοήσουν, θα μείνουν πίσω σε κάποια γνωστικά πεδία.
Η έννοια του υποκειμένου και του αντικειμένου είναι και κάτι, ξέρεις, νομίζω κάποιος σοφιστής ο Πορταγόациюς, δεν είμαι σίγουρη, ήταν ο πρώτος που σίγαγε τις έννοιες αυτές. Είναι έννοιες, καταациюациюациюациюациюациюациюациюациюацию είναι η έννοια του υποκειμένου και του αντικειμένου. Που είναι συντακτικό. Και το ακούμε και το βαριόμαστε.
Οι μαθητές του βαριούνται. Και σου λέει τι είναι το συντακτικό. Μα το συντακτικό είναι τρόπος εκφοράς του λόγου που αντιστοιχεί σε μια δομημένη σκέψη. Ο δομημένος λόγος δομεί τη σκέψη. Συντακτικό συντάσσω τον λόγο μου, αφού προηγουμένως έχω συντάξει τη σκέψη μου. Ακριβώς αυτό δείχνει η καθαρότητα σκέψη, πόσους ακούς να λένε μία ιστορία, να αφηγούνται μία ιστορία και να κρέμεσαι από τα χείλη τους.
Αυτοί είναι πολύ λίγοι άνθρωποι, ένα αυτό. μετά το προηγούμενο στάδιο είναι οι άνθρωποι να μιλάνε να μπορούν να μπουν μια ιστορία με αρχή, μέση και τέλος, δεν είπα εγώ να με μαγεύσουν αλλά να ακούσεις έναν άνθρωπο να χρησιμοποιεί σωστά το συντακτικό και επίσης το να μπορείς να συζητάς για το αν ο Θεός είναι αιώνιος ή όχι για το πως δημιουργήθηκε ο κόσμος για τη σοφία για το χρόνο που ανεβρίσκει τα πάντα αυτό το πείμα που διάβασα του Ουθαλή έτσι που είναι πράγματα τα οποία δεν έχουν άμεση επίδραση στην καθημερινότητά μας με την έννοια ότι δεν θα σου εξασφαλίσουν το βιωτικό πρόβλημα αν έχεις ας πούμε.
Ούτε θα σε βοηθήσουν να επιλύσεις θέματα καθημερινότητας αλλά θα σου ανοίξουν τη σκέψη και θα σε αναβαθμίσουν ως άνθρωπος. Άς είπαν και πολλές φορές και ο φιλοσοφικός τρόπος σκέψης σε βοηθάει να επιλύσεις και πιο ψύχνα μαθήματα καθημερινότητας. αυτό είναι δεδομένο, αλλά εμπάσχεται πως θεωρώ ότι κάτι που θεωρείται περί τίπολη τέλεια πνευματική το να συζητάς για φιλοσοφία, τελικά είναι κάτι που σε πρόσεχε όσο άνθρωπο σε πάει μπροστά ως κοινωνία. Φυσική.
Γιατί στην καλλιεργία. Ακριβώς, ακριβώς. Σου γυμνάζει τον εγκέφαλο. Και ξέρεις κάτι τότε, το νόημα της φιλοσοφίας είναι ότι δεν καταδέχεσαι μετά τη μικροπρεπή συμπεριφορά για τον εαυτό σου. Να βαθμίζεις ως άνθρωπο. Γι' αυτό και έλεγε ο Θαλής, να μην καλοποιήσουμε μόνο την εξωτερική μας εμφάνιση, που κι αυτό είναι ανακέο, αλλά να κοιτάζουμε να είμαστε και ωραίοι στη συμπεριφορά μας.
Και δεν το έλεγε απλώς έτσι τυχαία. Έλεγε, μην πλουτίζεις με άσχημο τρόπο. Ούτε να επιτρέπεις διαβολές να σε επηρεάζουν σε βάρος προσώπων που κέρδισαν την εμπιστοσύνη σου. Τα έλεγε αυτά. Αυτό το έλεγαν και όλοι οι αρχαίοι Έλληνες. Ό,τι πρόνοις, λέει, θα λάβεις εσύ για τους γονείς σου, τις είδες να περιμένεις για τα παιδιά σου.
Δηλαδή, να αγαπάς τον γονιό σου, να τιμάς τον γονιό σου, τον γέρο γονιό σου και να μην τον βάζεις σε ένα γυροκομίο και να τον ξεχνάς μετά. Μιλούσε δίνοντας συγκεκριμένες πνευματικές παρακαταθήκες, ηθικές. Έλεγε, ορκίζεσαι να τιμάς τον όρκο σου. ψεύτικος όχος είναι λέει από τα χειρότερα πράγματα δηλαδή δεν μιλούσαν μόνο θεωρητικά μιλούσαν με σαφή ένδυνας και σαφείς ηθικές συμβουλές και ήταν τέτοια άρτια προσωπικότητα οθαλής που σου είπα ότι μετά το αναχαρακτηριστή κάποιος ως σοφός πάντοτε το μέτρο σύγκρισης ήταν οθαλής 200 χρόνια με αφού πέθανε κιόλας ναι ναι και αυτόν τον άνθρωπο δεν τον γνωρίζουμε δεν τα γνωρίζουν τα νέα παιδιά εντωμεταξύ θαλείς λέγονται έχουν ονομάσει οι Γάλλοι τα γρήγορα τρένα τους τα πιο γρήγορα τα τζβ είναι θαλείς 1, θαλείς 2, θαλείς 3 τα λες οι ξένοι αντιλαμβάνονται την αξία αυτής της προσωπικότητας καταρχάς όταν λέμε ότι ίδρυσε σχολή στη Μίλητο τι εννοούμε ότι ίδρυσε σχολή ότι έφυγε σε πανεπιστήμιο αυτό εννοούμε ο Πυθαγόρας φίτησε εκεί
και επαναλαμβάνω γινόταν συζήτηση μεταξύ των μαθητών δεν διδάσκω κάποιες γνώσεις τις οποίες ο άλλος τις μαθαίνει παπαγαλία Α είχε μαθητές Βέβαια ο αναξημένος άνθρωπος του μαθητής του θαλεί και άλλοι πολλοί και πολυγνώτη συντροφός του και ο πειθαγόνας φίτησε στη σχολή της ημιλίτου και δεν ήταν οι μαθητές με την έννοια να μαθαίνω κάτι και μετά το εφαρμόζω μαθαίνω κάτι και αυτό το κάτι που μαθαίνω είναι τροφή στις σκέψεις μου.
Στηρίζομαι σε αυτό και προχωρώ τη σκέψη μου παραπέρα. Σκέφτομαι τα δικά μου πράγματα. Δηλαδή ανοίγω δρόμο στη δική μου σκέψη. Δεν είναι πρέπει να βάλω τον άλλον. Καινοτομώ, πρωτοτυπώ. Εκεί πέθανε, στη Μίλητο πάλι. Ναι, εκεί. Δεν έφυγε από τη Μίλητο. Μόνο για να ταξιδέψει, ξέρω εγώ, κάποιο διάστημα και γύρισε πίσω. Ναι, ταξίδεψε και εσπούδασε. Η οικογένειά του ήταν από τις αριστοκρατικές οικογένειες της Μιλίτου.
Και κοίταξε μετά αυτή η μιλήση φιλόσοφια. Ανοίγουν δρόμους επιστήμης. Δηλαδή σκέπτομαι πώς αν δεν είχαν γίνει αυτά τα βήματα, πώς θα μπορούσε η σκέψη να έχει εγκλωβιστεί σε μυθικές παραδόσεις θρησκευτικές, οι οποίες ήταν περιοριστικές. Δηλαδή, ο Θαλής ο Μιλήσιος και μετά η Αναξιμανδρός, ο Αναξιμένης και μετά όλοι οι μαθητές που ακολούθησαν.
Απέριψαν αυτή τη μυθική και η θρησκευστική παράδοση. Απέριψαν τη δράση των ανθρωπόμορφων θεών. Ξεγέρθηκαν στη μυθολογική κόσμο αντίληψη που είχε έναν ολοκληρωτικό χαρακτήρα. Θα μπορούσε να είχε έναν ολοκληρωτικό εννοώ δογματικό χαρακτήρα, έτσι. Γι' αυτός έγινε αυτός ο σκοπός η γνώση. Και βέβαια δεν είναι τυχαίο που συνέβη σε μια πόλη, σε μια κοινωνία που, επαναλαμβάνω, ήταν ανοιχτή και φιλελεύθερη.
Δηλαδή, η σκέψη μπορούσε να ανθίσει. Είναι σημαντικό ότι στη Μύλη όλες αυτές τις φυσικές διαδικασίες δεν βρίσκονται στο έλεγχο των θεών. Όχι των θεών, των μύθων. γιατί αρχαίοι Έλληνες ήταν φιλόθρησκοι τιμούσανε το θείο το θείο ή το δωδεκάθεο το θείο το θείο υπάρχει πολύ μεγάλη συζήτηση σε σχέση με το αν όριζα το δωδεκάθεο με τον τρόπο που εμείς πιστεύουμε εξάλλου αυτό ήταν από ποιο σπιτιά τυπώθηκε από ξένους ερευνητές στα χρόνια του 18ου-19ου αιώνα εδώ ο Φρέσκης είπε ότι είσαι εστί αυτογενής ένας είναι και ενός έκογναν τα πάντα τέτοιε.
Από τον ένα από τον Θεό, από το ένα από το Θείον, ως απόγονοι τα πάντα διαδημιουργούνται. Στους ορθικούς υπάρχει μορφαιστικός ορισμός και εν πάση περιπτώσει στους φιλοσόφους, γιατί μην μιλήσω για τον πολυκόσμο, δεν υπάρχει το δεκαθέο έτσι όπως την αντιλαμβανόμαστε. Όπως λέμε τώρα, ας πούμε, τη δική μας θρησκεία, χριστιανή, ορθόδοξη, ή κάποια άλλη θρησκεία τέλος πάντων που δεν ήταν έτσι το 12ο θεό Κοίταξε να δεις κάτι, ήταν άνθρωποι φιλόθρησκοι πριν από την έλευση του Χριστού είχαν έναν δικό τους τρόπο να αποδώσουν τιμή και σεβασμό σε αυτό που ένιωθαν ότι τους περιέβαλες στο θείο που ένιωθαν ότι τους περιέβαλες Οι φιλόσοφοι όμως μιλούσαν για μια ενιαία αρχή ο Δαλήσος Μιλήσεως μιλάει για αρχή, για μια αρχή, το νερό μια κοσμογονική αρχή μια πηγή από την οποία δημιουργήθηκε ο κόσμος Επομένως δεν μπορώ να δεχθώ τόσο εύκολα και άκρητα αυτή η αντιλήψη περίπου δεκαθέου οι οποίες έρχονται από τα χρόνια του διαφωτισμού και μετά Σαφώς στην Ιωνία η γενιά τη φιλοσοφία
είναι ένας αιωθολογικός τρόπος εξήγησης της φυσικής πραγματικότητας δημιουργεί την πρώτη σχόλη φιλοσόφων Διελευνούν το θείο. Τι μιλεί το. Φέβερα. Διελευνούν το θείο. Προσπαθούν το θείο να το ερμηνεύσουν. Να το προσεγγίσουν μέσα από λογικές διαδικασίες. Όχι μέσα από μια άκρητη υιοθέτηση. Και θεσκοληψία επίσης. Ναι και θεσκοληψία.
Η φιλοσφία γεννιότητας της μελότητας των ανθρώπων δημιουργεί την επίθεση ότι πίσω από το φαινομενικό χάος υπάρχει μια κρυφή τάξη. Μια τάξη η οποία προέρχεται από πρόσωπες δυνάμεις. Το νερό θαλεί είναι μια τέτοια απρόσωπη δύναμη, είναι μια φιλοσοφική έννοια. Αυτή την έννοια το νερό κάποιοι άλλοι το λένε φαντάζομαι αυτή την απρόσωπη δύναμη που υπάρχει πίσω από τα πράγματα τη λατρεύουν ο κόσμος οπολής ως θείον.
Ναι, ναι, κατάλαβα. Αυτός μιλάει για ένα στοιχειό της φύσης, ρε παιδί μου. Ναι, τα πάντα δεν είναι και εκδήλωση του Θεού τελικά. Ναι, ναι, ναι. Κοίταξε, να σου πω κάτι. Ο Θαλής μέσα από ένα επιστημονικό τρόπο δείχνει ότι πίσω από το φαινομενικό χάος του κόσμου κρύβεται μια τάξη. Και ότι αυτή η τάξη μπορεί να εξηγηθεί με νόμους που να γίνονται αντιληπτές, αντιληπτή αυτή είναι ομιπτρολογικό.
Η θρησκεία μιλάει και λέει... Αυτόν διάντη κρατάμε από τον Θαλή βασικά. Λέει ότι πίσω από τη φυσική τάξη υπάρχει ο Θεός. Δηλαδή με τον ίδιο τρόπο λέμε το ίδιο πράγμα. Με άλλα λόγια, συγγνώμη, λέμε το ίδιο πράγμα. Α, πες, πες. Αλλά μην κυρία, να φύγεις στο μονοθεϊσμό. Εντάξει, αυτό είναι και προσωπική άποψη και φυσικά τίποτα δεν είναι απόλυτο.
Τα πάντα είναι υποδιερεύνηση. Και κάθε και συνέχεια κιόλας. Ναι, αλλά θέλω να πω ότι φιλοσοφικά, οι περισσότεροι φιλόσοφοι δεν ήταν πίστευαν σε μια μονοθεηστική αν σας μου επιτρέπει ο όρος είχαν προχωρήσει σε μια μονοθεηστική αντίληψη του θήκου. Αυτό νομίζω. Από ό,τι έχω δει, από ό,τι έχω καταλάβει. Κάτι άλλο έχεις να πεις.
Τίποτα, δεν έχω να πω κάτι άλλο αλλά οι άνθρωποι να γίνονται να λειτουργούν όπως ο Θαλής να προσπαθούν να εμεινεύσουν την πραγματικότητα με ορθολογισμό να προσπαθούν να διαρρευνούν τα πράγματα, να συζητάνε. Γιατί η απάντηση σε όλα είναι ο διάλογος, όπως έχουμε πει και σε άλλες εκπομπές, και τα παιδιά είναι πολύ σημαντικό να βλέπουν ενήλικους να κάνουν διάλογο.
Μα είναι φοβερό ότι αυτό εγκίνησε ο Θαλής, μια φιλοσοφία στενά συνδεδεμένη με την διδασκαλία. Δηλαδή έδειξε ο Θαλής ότι η φιλοσοφία αναπτύσσεται. μέσα από την κοινή συζήτηση δασκάλων και μαθητή. Φαλής, μη πέρα για το νερό, ανεξήμενος είπε για το άπειρο, ανεξημένος για τον αέρα. Δηλαδή, μέσα από μια συζήτηση. Είπα προηγουμένως ότι ήταν ο Πυθαγόρας.
Είθε ο Πυθαγόρας, ας πούμε, και σπούδεσε σε αυτή τη σχολή και συζήτησε με όλους τους φιλοσόφους, προγενέστερους και συγχρόνους. Γιατί πως είναι δική του θεωρία. Μίλησε για την αρμονία με το οποίο λειτουργεί ο κόσμος. Τα πάντα γίνονται κατά ρυθμόν. Δηλαδή βλέπεις ότι μια φιλοσοφική σπουδή τη δρόμους άνοιξε στις σκέψεις του Πυθαγόρα.
Λέμε ένα παράδειγμα. Φαντάζομαι και άλλων μαθητών. Τα πάντα είναι θέματα συζήτησης. Συν ζητώ. Συν, μαζί με κάποιον άλλον, ζητώ. Ψάχνω, ερευνώ. Αγγελική, σε ευχαριστούμε πάρα πολύ που μας ξανασύστησες των Θαλή μετά τα σχολικά μας χρόνια για εμάς που δεν είχαμε ξανασχοληθεί από τότε. Ξέρεις, θα σου πω κάτι. Δεν μπορεί οι ξένοι να ακούν την έκφραση τρεις θα μιλήσει φιλόσοφοι και να ξέρουν ποιοι είναι.
Και οι έλεγχες από τον νόμο. Ναι, τα έχουμε πει. Θα λύσει ένα ξύμα πιο σαναξημένης. Θα λύσει ο θεμελιωτής. Αρχίστον πάντων τον ερώ. Τα έχουμε πει πολλές φορές για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό. αλλά με το γιατί όχι ξανά τους ξαναβλέπουμε αλλιώς έτσι ανανεώνουμε και το επόμενο επεισόδιο μαζί που δεν ξέρω ποιο θα είναι μέχρι να κάνουμε και για τις γυναίκες στην αρχαιότητα σε ευχαριστούμε πάρα πολύ για ακόμα μια φορά και εσάς που μας ακούσατε φιλιά πολλά
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
