Tomorrow's Europe - To what extent can our data really remain private? - Europe on SKAI - episode 36 (greek language)

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 «Η Ευρωπή Αύριο», μια σειρά που είναι αφιερωμένη στις μελλοντικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είμαι ο Νίκος Ανδρίτσος, μαζί μου είναι η Μαριάννα Πιακοστάμου και σε αυτό το 36ο επεισόδιο της σειράς «Μαριάννα» θα ασχοληθούμε με τα προσωπικά δεδομένα και σε ποιο βαθμό αυτά μπορούν να παραμείνουν πραγματικά ιδιωτικά και πραγματικά προσωπικά.

00:57 Και εδώ είναι μια πολύ δύσκολη συζήτηση, έτσι. Ακριβώς Νίκο, είναι η ερώτηση του ενός εκατομμυρίου, καθώς από τις συζητήσεις μας στο διαδίκτυο, οι εφαρμογές που χρησιμοποιούμε, αλλά και οι συνομιλίες που έχουμε με την τεχνητή νοημοσύνη, κάπως έτσι μοιραζόμαστε διαρκώς πληροφορίες για τη ζωή μας, άλλοτε ασυνείδητα, και άλλοτε χωρίς να αντιλαμβανόμαστε πόσα πραγματικά αποκαλύπτουμε.

01:17 Όπως επίσης το γεγονός ότι περιηγείσαι στο διαδίκτυο ή αυτό που μας είπες μέσα από μια εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης που κάποια στιγμή σου ζητά τη συγκατάθεσή σου, εσύ απλά για να προχωρήσεις παρακάτω λες απλά, κλικάρεις απλά αποδοχή Από εκεί και πέρα όμως νομίζω ότι ελάχιστοι διαβάζουν τι πραγματικά σημαίνει αυτή η αποδοχή και τι γίνεται με τα δεδομένα σου, με τις αναζητήσεις σου και με οτιδήποτε άλλο Διότι στην τεχνητή νοημοσύνη, το έλεγες και εσύ νωρίτερα Μαριάννα, κάποιος μπορεί να ανοίξει μία συζήτηση γύρω από ένα θέμα που τον απασχολεί.

01:52 Αυτά όμως θα παραμείνουν εκεί. Ακριβώς, το θέμα είναι και πόσο καιρό όντως αυτά τα δεδομένα είναι διαθέσιμα σε αυτή την εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης και ποιοι άλλοι τα βλέπουν. Και όλα αυτά θα τα συζητήσουμε με την πλέον ειδική στο θέμα, την κυρία Φερενίκη Παναγοπούλου, η οποία είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια συνταγματικού δικαίου, δικαίου προστασίας δεδομένων και βιοηθική στο Πάντιο Πανεπιστημίο, αλλά και διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Εργαστηρίου Βιοηθικής, Τεχνοηθικής και Δικαίου του ίδιου Πανεπιστημίου. Χαίρετε.

02:20 Καλησπέρα σε εσάς και τους εξελίξους οπλωτές. Ποια είναι η θέση σας σε αυτό το θέμα κυρία Παναγκοπούλου? Κοιτάξτε να δείτε. Η μόνη ασφάλεια είναι ένας κλειδωμένος υπολογιστής. Κάτι που δεν θέλουμε. Το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. Το σύγχρονο ψηφιακό κόσμο, η απόλυτη πληροτικότητα είναι μια ουτοπία, είναι αδύνατη. Καθώς η συμμετοχή στην κοινωνική και οικονομική ζωή προϋποθέτει μια συνεχή παραγωγή ψηφιακών υφνών.

02:43 Ο βαθμός προστασίας δεν είναι ευδενικός. Καθορίζεται από μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στις επιλογές του χρήστη, τις επιχειρηματικές πρακτικές των εταιριών και την αυστηρότητα του νομικού πλαισίου. Κάθε φορά που συνδεόμαστε στο διαδίκτυο, μοιραζόμαστε δύο κατηγορίες πληροφοριών. Αυτές που μοιραζόμαστε συνειδητά, όπως είναι το όνομά μας, το email μας, φωτογραφίες, τα μέσα κοινωνικής εκτίωσης, μηνύματα, στοιχεία επιστολικών καρτών, το καταλαβαίνουμε.

03:09 Αλλά υπάρχει και η ασυνείδητη κοινοποίηση, το λεγόμενο ψηφιακό αποτύπωμα, το οποίο περιλαμβάνει το ιστορικό περιήγησης, τη γεωγραφική τοποθεσία μέσω του GPS, μοτίβα πληκτρολόγησης, πόση ώρα αφιερώνουμε σε μια συγκεκριμένη ανάρτηση, δεδομένα συσκευή στο IP διαθέσιση πάρα πολλά τα οποία δεν καταλαβαίνουμε ότι τα δίνουμε και τα οποία κυρία Παναγοπούλου μένουν εκεί δηλαδή αυτό το αποτύπωμα το ότι θα ξεκινήσουμε την ημέρα μας επισκεπτόμενοι ένα site ή συμβουλευόμενοι μια εφαρμογή και γενικότερα η καθημερινότητά μας η διαδικτυακή θα παραμείνει εκεί αυτό το ίχνος αυτό το αποτύπωμα είναι χρυσός κυρία Ανδρήτσο Ο χρησιμός δεδομένος είναι χρυσός. Είναι ο νέος χρυσός δεδομένος.

03:52 Πάρα πολύ χρήσιμα για όλους. Διότι ουσιαστικά με βάση τα δεδομένα μπορούμε να αντλήσουμε πάρα πολλές πληροφορίες. Άρα οι ψηφιακές πλατφόρμες συγκεντρώνουν αυτά τα δεδομένα για να δημιουργήσουν ένα άριστο ψηφογράφημα του χρήστη. Αυτό με τη σειρά του επιμολύνει τη δημιουργία κάποιου αλγόριθμου που προβλέπει τη συμπεριφορά μας.

04:10 και βασικός στόχος είναι η μικροστοχευμένη διαφήμιση και η μέγιστη διατήρηση προσοχή μας στην πλατφόρμα. Άρα ουσιαστικά μας παρακινούν έτσι ώστε να μπορούμε να βλέπουμε αυτό το οποίο θέλουμε και να μείνουμε παραπάνω ώρα στην πλατφόρμα. Οπότε μιλάμε για ένα πολύ στοχευμένο profiling, όπως είπατε, η χνηλάτη στην ουσία του γατώμου, σωστά?

04:30 Σωστά, κατά κάποιο τρόπο. Και θέλω να επιμείνω σε αυτό το γεγονός ότι τα δεδομένα έχουν πάρα πολύ μεγάλη αξία και δεν πρέπει ουσιαστικά να αγνοήσουμε την αξία των δεδομένων. Έχουν μεγάλη αξία για την λήψη αποφάσεων, για τις πολιτικές που θα πάρουμε σε διάφορα ζητήματα. Αν είναι ένας πολύ μεγάλος της ευρώς γνώσεων που είναι πάρα πολύ χρήσιμη η αξιοποίησή τους.

04:49 Ναι και από ό,τι φαίνεται όντως ανταλλάσσουμε την ιδιωτικότητά μας, τα δεδομένα μας, το οποίο και ο Νίκος στην αρχή, με αντίτιμο ας πούμε την ευκολία, γιατί ότι θα προχωρήσουμε ας πούμε σε κάποιες εφαρμογές πιο γρήγορα θα πατήσουμε το απομνημό ανευσηκοδικού θέλουμε αυτό το prompt το οποίο δίνουμε τις εντολές ας πούμε που δίνουμε στην τεχνητή νοημοσύνη για να παίρνουμε πιο εύκολα τις απαντήσεις μας και μάλιστα πιο στοχευμένες σε αυτά τα οποία θέλουμε και εμείς να ακούσουμε Σαφέστατα βέβαια, υπάρχει και αντίθετη πλευρά τα δεδομένα είναι πολύ χρήσιμα για τη χάραξη δημοσίων πολιτικών, για τη μανδημία.

05:18 Πρέπει να ξέρουμε τα δεδομένα, άρα πρέπει να τα αξιοποιούμε σωστά. Τι χρειαζόμαστε, χρειαζόμαστε μια σωστή πολιτική προστασία στων εδωμένων. Αυτό το οποίο έχει σημασία είναι ότι όταν αλληλεπιδρούμε με συστήματα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης αυτά ουσιαστικά εισάγουν νέους κινήρους για την ειδητικότητα. διότι οι πληροφορίες, οι ερωτήσεις, τα προσωπικά διλήμματα, τα υπερικά έγγραφα τα οποία εισάγουμε μέσα στην τεχνητή νοημοσύνη αποθηκεύονται στους διακομιστές των εταιριών ανάπτυξης και οι συνομιλία μας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εκπαίδευση μελλοντικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.

05:51 Άρα ουσιαστικά οι εταιρείες αξιοποιούν αυτά τα νοημομένα για να βελτιώσουν τη γλωσσική κατανόηση και τις απαντήσεις των συστημάτων τους. εκτός αν ο χρήστης είναι τόσο συνειδητοποιημένος που κάνει την σχετική επιλογή, το λεγόμενο opt-out, μέσα από τις ρυθμίσεις του απορρίπησης και να πει ότι εγώ δεν θέλω να καταγράφονται οι συνομιλίες μου.

06:09 Αλλά εκεί περιορίζονται και οι δυνατότητες που του δίνουν τα συγκεκριμένα συστήματα, έτσι. Δηλαδή, στην τεχνητή νοημοσύνη εφόσον ξεκινήσεις μία συνομιλία και την αφήσεις αποθηκευμένη, στη συνέχεια μετά από μερικές ημέρες μπορείς να επανέλθεις, να θέσεις άλλα ερωτήματα, να βελτιώσεις ένα προηγούμενο ερώτημα. Γενικά, το ότι κρατάει μία μνήμη, αυτό διευκολύνει και την έρευνα στη συνέχεια.

06:35 Παφέστε τα, έχετε απόλυτο δίκαιο. Και πρέπει να βλέπουμε και τις δύο όψινες, νομίζω. Είναι η καλή και η κακή πλευρά του. Κύριε Παναγοπούλου, θα ήθελα να πάμε λίγο πίσω σε αυτό που είπατε για τις πληροφορίες που χρησιμοποιούν οι εταιρείες. Σύμφωνα με μια έρευνα του Στάνφορντ, όντως μεγάλες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης αξιοποιούν δεδομένα από συνομιλίες χρηστών για να βελτιώσουν τα μοντέλα τους.

06:56 Γνωρίζουμε τελικά πού πραγματικά καταλήγουν όσα γράφουμε και ποιος μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτά. Εδώ πρέπει να γίνουν σωστές πολιτικές προθεσίες. Εδώ είναι που χρειάζεται ένα νομικό πλαίσιο, ένα στιβαρό νομικό πλαίσιο που μπορεί να ρυθμίζει όλα αυτά τα πράγματα. Αυτό το οποίο όμως χρειάζεται επίσης, χρειάζεται και η εκπαίδευση των πολιτών έτσι ώστε αν δεν θέλουν τα δεδομένα τους να καταγράφονται, να προβέρνουν σε μια opt-out επιλογή.

07:19 Δηλαδή να προβέρνουν στην επιλογή απόρριψης της καταγραφής. Και θέλω να σας πω κάτι. Υπάρχει το δικαίωμα στη μύθη, το οποίο αναγνωρίζεται στο διαδίκτυο έτσι ώστε να μπορούμε να διαγραφούμε τα δόμενα μας. Αλλά πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Forget about forgetting. Απόλυτη λύθη στο διαδίκτυο δεν μπορεί να υπάρξει. Ο Θεός μπορεί να μας συμφωνεί, το διαδίκτυο όμως όχι, διότι ουσιαστικά αυτά τα οποία καταγράφονται στο διαδίκτυο ουσιαστικά μένουν εσαίοι για πάντοτε, αποθηκευμένα κάπου, ξεχασμένα.

07:46 Και τι σημαίνει λύθη στο διαδίκτυο. ξεχασιά, αλλά ξεχασιά από τι από τους μηχανισμούς αναζήτησης όχι ξεχασιά από την αληθινή σελίδα που θα γραφεί κάτι. Να σας δώσω ένα παράδειγμα εάν πριν από 10 χρόνια το σπίτι μου εκπληκτηριάστηκε γιατί είχα μια ατυχή οικονομική στιγμή αυτή η πληροφορία μπορώ εγώ να ζητήσω να διαγραφεί από τους μηχανισμούς αναζήτησης έτσι, αν πατάτε Φερενίκη Παναγοπούλου ζητώ να σβηστεί από το Google ή από πιο μίγοντα άλλο μηχανισμό αναζήτησης η πληροφορία ότι το σπίτι μου κλειστηριάστηκε.

08:18 Αν αυτή η πληροφορία όμως ήταν αναρτημένη σε μια εφημερίδα στις 17 Μαΐου του 2013 δεν μπορώ να ζητήσω από την εφημερίδα αυτή να διαγράψει την πληροφορία. Άρα η λύθη περιορίζεται ουσιαστικά στη διαγραφή κατά κύριο λόγο από τους μηχανισμούς αναζήτησης. Καταλαβαίνετε ότι ουσιαστικά πραγματική λύθη στο διαδίκτυο δεν μπορεί να υπάρχει.

09:07 Τα μοντέλα AI ελέγχονται από εταιρείες εκτός Ευρώπης. Ενταρχάς υπάρχει ένα μεγάλο δίλημα το οποίο το διδάσκω στο Πανεπιστήμιο εάν όντως χρειάζεται υποστασία των προσωπικών δομένων. Δεν είναι κάτι αυτονόητο που πρέπει να το απαντήσουμε. Ναι, οπωσδήποτε χρειάζεται υποστασία προσωπικών δομένων. Τα προσωπικά δομένα, εγώ πιστεύω ότι πρέπει να προστατεύονται, αλλά υπάρχει ένας ισχυρός αντίλογος ότι πρέπει να έχουμε διαφάνεια.

09:29 Πρέπει να έχουμε διαφάνεια της διοικητικής δράσης, πρέπει να έχουμε διαφάνεια των πληροφοριών, να ξέρουμε πάρα πολλά πράγματα. Και υπάρχει η θεωρία ότι το μόνο το οποίο πρέπει να προστατεύεται είναι οι ιδιωτικές μας στιγμές, δηλαδή η κρεβατοκάμαρά μας. Στην Ευρώπη έχει επικρατήσει η φιλοσοφία ότι τα προσωπικά μας δεδομένα χρήζουν μεγάλης προστασίας.

09:47 Η προστασία αυτή επιτυγχάρεται μέσω του GDPR, του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων, ο οποίος ουσιαστικά τι έχει κάνει, έχει ανανεώσει τα υπάρχοντα δικαιώματα και έχει εισάγει μηχανισμούς πολλών υποχρεώσεων για τις επιχειρήσεις. Αυτές οι υποχρεώσεις ουσιαστικά καθιστούν την προστασία προσωπικών δεδομένων κατά κάποιο τρόπο μια ακριβή διαδικασία, διότι αναγκάζονται οι μεγάλες εταιρείες να πληρώσουν εμισβάστατα πρόστιμα.

10:14 Ο Ευρωπαϊκός Δομοθέτης έχει αρχίσει να αναθεωρήσει σιγά σιγά αυτό το μοντέλο αλλά βλέπουμε ότι γενικότερα η προστασία προσωπικών δομένων δεν είναι κάτι το οποίο είναι άμυρο προσοχής και προβληματισμού. Ο ίδιος ο κανονισμός έχει επιβάλει πρόστιμα σε πολύ μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες τεχνολογίας να παρέχουν μεγαλύτερη διαφάνεια, να ζητούν ερητή συγκατάθεση για τα κούκκες και να αντιμετωπίζουν υπέροχα προστήματα σε περίπτωση παραδιάσεων.

10:38 Έχει καθιερώσει την ιδιωτικότητα ως ένα θεμελιώδες δικαίωμα. Και ουσιαστικά έχει διαγράψει τις σύγχρονες προκλήσεις για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία είναι μια ασύμμετρη ισχύ, διότι οι μεγάλες εταιρείες διαθέτουν τεράστιους οικονομικούς και νομικούς πόρους, καθυστερώντας την επιβολή των αποφάσεων μέσω μακροχρόνων δικαστικών αγώνων, την ραγβαία ανάπτυξη της παιχνιδικής νομοσύνης, η οποία βασίζεται στη μαζική σάρωση δεδομένων με το ανοιχτό διαδίκτυο και ουσιαστικά η μεγάλη πρόκληση είναι η πολυπλοκότητα, διότι οι αλγόριχμοι έχουν γίνει τόσο σύνθετοι, τα λεγόμενα μαύρα κουτιά, που είναι εξαιρετικά δύσκολο για τις ελληνικτικές εταιρείες να αποδείξουν πώς ακριβώς επεξεργάζονται μια εταιρεία των δομένων στο παρασκήνιο.

11:21 Και σε πρακτικό επίπεδο, κύριε Παναγόπου, επειδή μιλήσατε ήδη για την πρακτική του opt-out, ποιες πιστεύετε ότι είναι οι δύο ή τρεις σημαντικότερες κινήσεις που μπορεί σήμερα να κάνει ένας πολίτης για να προστατεύσει τα δεδομένα του. Η χωράκηση των λογαριασμών τεχνητής δημοσίνης, δηλαδή μπορεί κάποιος να πάει στις ρυθμίσεις, στα settings, τα λεγόμενα, να απενεργοποιήσει την επιλογή chat history and training και με αυτόν τον τρόπο οι συνομιλίες μας δεν θα χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των επόμενων μοντέλων.

11:47 Στο Google Gemini αντίστοιχα μπορούμε να πάμε στο apps activity και να απενεργοποιήσουμε την καταγραφή της δραστηριότητάς μας. Σε κάθε μοντέλο υπάρχει και η δυνατότητα απεγραφής. Μπορούμε να μην χρησιμοποιούμε τους μεγάλους κολοσσούς αλλά να χρησιμοποιούμε άλλες μηχανισμούς αναζήτησης οι οποίοι δεν χρησιμοποιούν τόσο πολύ τα προσωπικά μας δεδομένα και γενικότερα η καθημερινή μας περίγυση μπορεί να αλλάξουμε τις μηχανές αναζήτησης και να πάμε σε άλλες μηχανές, οι οποίες δεν καταγράφουν τις αναζητήσεις μας ούτε δημιουργούν προφίλ χρήση.

12:17 Η χρήση privacy browsers, χρησιμοποιούμε προγράμματα περίγυσης όπως το Brave ή το Firefox το οποίο βλοκάρουν αυτόματα τα λεγόμενα trackers και τα διαδημιστικά cookies των τρίτων. υπάρχουν τρόποι και μπορούμε να τους βρούμε τους τρόπους πολύ εύκολα έτσι ώστε να είμαστε και εμείς υπεύθυνοι για την προστασία των προστατευτών μας δεδομένων.

12:34 Οφείλουμε σε μια συνετή χρήση του διαδικτύου αλλά η απόλυτη προστασία δεν μπορεί να είναι εφικτή. Το είπα τούτος έλλωσκε εισαγωγικά για να είσαι απόλυτα προστατευμένος πρέπει ουσιαστικά να είσαι αποσυνδεδεμένος. Κάτι το οποίο δεν θέλουμε. Κάτι το οποίο δεν θέλουμε και δεν είναι και εφικτό. έτσι δεν είναι κυρία Παναγοπούλου απολύτως ευχαριστούμε πάρα πολύ για το χρόνο σας εγώ σας ευχαριστώ πολύ να είστε καλά ακούσατε την κυρία Φερενίκη Παναγοπούλου η οποία είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια συνταγματικού δικαίου και δικαίου προστασίας δεδομένων και βιοειθική στο Πάντιο Πανεπιστήμιο σε μια μεγάλη και ενδιαφέρουσα συζήτηση Μαριάννα για τα προσωπικά δεδομένα, διότι είναι κάτι που μας απασχολεί όλους και έχουμε την ευαισθησία για τα δεδομένα μας αλλά από την άλλη είναι και ο νέος τρόπος ζωής μας τέτοιος που τα δεδομένα δεν είναι πάντοτε προσωπικά. Ακριβώς και είναι όντως τελικά δύσκολο αν θα αποφασίσουμε να προστατεύσουμε τα προσωπικά μας δεδομένα ή αν θα τα θυσιάσουμε στην ευκολία

13:39 της καθημερινότητάς μας. Και κάπου εδώ κυρίες και κύριοι φτάσαμε στο τέλος του 36ου επεισοδίου της σειράς «Η Ευρώπη αύριο», αυτό το podcast δημιουργήθηκε σε συνεργασία με το Uranet Plus, το κορυφαίο ραδιοφωνικό δίκτυο για ευρωπαϊκές ειδήσεις. Μείνετε συντονισμένοι και θα είμαστε μαζί σας και πάλι πολύ σύντομα. Γεια σας!

13:59 Γεια σας!