Ήρθε η ώρα για πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα;

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

01:00 Έδρο της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας Δόκτωρα Χρήστο Χουσιάδα Κύριε Χουσιάδα σας ευχαριστώ τσαρμά που είστε σήμερα μαζί μας στο στούντιο της ΛΑΙΦΟ Ευχαριστώ και εγώ και μπορώ να πω ότι έχω έρθει ειδικά με μεγάλη χαρά πιστεύω τα podcast είναι ένας πολύ ζεστός διεύλωσης επικοινωνίας εγώ τουλάχιστον ακούω Χαίρομαι που το λέτε αυτό και το πιστεύετε και νομίζω ότι και οι συζήτησες θα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα.

01:23 Προχωράω κατευθείαν στις ερωτήσεις. Κύριε Χουσιάδα, για δεύτερη φορά μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο, Πρωθυπουργός, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μίλησε ανοιχτά για την ανάγκη να εξεταστεί ο ρόλος της πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα. Πρόσφατα στη Σύνοδο Κορφής, έτσι στην Νοστοπαρίση, δήλωσε ότι η χώρα σκοπεύει να διερευνήσει αν οι μικροί ανθρωτοί αντιδραστήρες, όπως τους είπε, μπορούν να αποτελέσουν μέρος της μελλοντικής ενεργειακής εξίσωσης για τη χώρα μας.

01:52 Τώρα, από τη δική σας σκοπιά, από τη σκοπιά της ρυθμιστικής αρχής, θεωρείτε ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να μπει σε μια τέτοια συζήτηση? Εντάξει, είναι δεδομένο ότι οι θεσμικές και οι τεχνικές προϋποθέσεις, όπως ακριβώς είπατε σήμερα, είναι ανεπαρκής. Αλλά ακριβώς γι' αυτό το λόγο η συζήτηση πρέπει να ανοίξει. Γιατί μέρος αυτής της συζήτησης είναι και το εντοπισμός ακριβώς των κενών και ο σχεδιασμός ώστε να καλυφθούν.

02:19 Το άνοιμο μια τέτοια συζήτηση σε πρέπει να το δείτε ως εξής. Είναι το πρώτο βήμα μιας οργανωμένης διαδικασίας που γίνεται σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα προκειμένου να ληφθεί η απόφαση η οποία μπορεί να είναι ναι, αλλά μπορεί να είναι και όχι. Και αν είναι ναι, ακολουθεί ένα δεύτερο διαδικαστικό, εξούσυμαντικό βήμα, που έχει να κάνει με την ανάλυση του τι και πώς θα πρέπει να προμεθευτούμε κάτι και αν και αυτό είναι θετικό, τότε ακολουθεί το τρίτο βήμα της υλοποίησης.

02:51 Άρα είναι η αρχή μιας σημαντικής διαδικασίας. Θα θα το πω αυτό, η ζωή αλλάζει δίχως να κοιτάζει. Πιθανό λοιπόν σε βάθος 10-15 χρόνων μπορεί να υπάρχει πραγματική όχι μόνο επιθυμία και όρεξη αλλά και πίεση για να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη μορφή ενέργειας. Πίεση από ποιους? Από την ανάγκη και την πραγματικότητα. Από την ανάγκη που θα δημιουργήσει η πραγματικότητα.

03:19 οπότε για να μπορέσεις τότε όταν θα έχει φτάσει ο κόμπος το χτένι να συμμετάσχεις θα πρέπει να έχεις αρχίσει αρκετά νωρίτερα αυτό είναι κάτι το οποίο θα ήθελα να υπογραμμιστεί με ένταση δηλαδή πώς να το πω αλλιώς δεν μπορείς να πας σε εξετάσεις της τρίτης ηλικίου χωρίς να έχεις αρχίσει καλός ή κακός φροντιστήριο από την πρώτη δεύτερα ηλικίου άρα να προετοιμαστεί το έδαφος και σε θεσμικό και σε τεχνικό και σε επιστημονικό επίπεδο.

03:48 Ακριβώς, ακριβώς. Χρειάζεται μια νυφάλια εξέταση όταν θα θεί η στιγμή για την οριστική απόφαση και αυτά όλα τα πράγματα θα πρέπει να συζητηθούν ψύχρεμα όχι υπό συνθήκες πόλωσης και η όλη διαδικασία θα πρέπει οπωσδήποτε να αποδαιμονοποιηθεί για να γίνει με κάποια ψυχρεμία. Πριν περάσουμε στο πώς και αν χρειάζεται να γίνει αποδαιμονοποίηση και αν τελικά πρέπει να προλιανθεί αυτός ο δρόμος, θα ήθελα να ξεκινήσουμε λίγο από τα βασικά, τα οποία εσείς οι επιστήμονες θα γνωρίζετε, εμείς δεν τα ξέραμε.

04:22 Ακούσαμε τον όρο «Μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες», που παρουσιάζονται ως μια νέα γενιά πυρηνικής τεχνολογίας, έτσι με μικρότερο μέγεθος. Μπορείτε να μας εξηγήσετε λίγο τι πραγματικά αλλάζει σε σχέση με τους πυρηνικούς σταθμούς, έτσι όπως τους έχουμε δει και εμείς σε εικόνες και τι είναι αυτή η μικρή αρθρωτή αντιδραστήρες. Αλλάζουν πολλά πράγματα. Πάβει η κατασκευή ενός πυρηνικού ροστασίου να είναι, πώς να το πω, ένα φαραωνικό έργο. Δεν κτίζεται κάθε φορά μια καινούργια πυραμίδα του Χέωπα. Δεν είναι θέμα αισθητικής, είναι βαθιά τεχνολογικό ζήτημα.

04:59 Δηλαδή, η ιδέα είναι να κατασκευάζονται αυτά τα μηχανήματα κάπου βιομηχανικά μαζικά και μια σειρά τυποποίησης και μετά να μεταφέρονται εκεί όπου υπάρχει ανάγκη της κατανάλωσης και επιτόπου να αστραμολογούνται είτε σε μέγεθος μικρό είτε μεσαίο, είτε μεγαλύτερο, κάτι σαν Lego, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις ο σχεδιασμός προβλέπει ούτε καν να αστραμολογούνται αλλά να μεταφέρονται αυτούσια είναι οι micro reactors οι μικροαντιδραστήρες οι οποίοι σχεδιάζονται να μεταφέρονται πάνω σε μια μεγάλη νταλίκα.

05:30 Να πηγαίνουν στο σημείο που απαιτείται κατανάλωση και εκεί να λειτουργούν κάτι σε στυλ plug and play. Αυτό τι είναι δηλαδή φόρη, τι είναι δηλαδή αυτό που μου λέτε ότι μπορεί να μεταφέρουν από το ένα σημείο στο άλλο όπως ας πούμε μεταφέρουν μια γεννήτρια ας πούμε. Κάποια σχέδια ναι. Σε κάθε περίπτωση μιλάμε για βιομηχανική τυποποίηση που σημαίνει δηλαδή μαζική πλέον παραγωγή, σημαίνει οικονομία κλίμακος και αυτό σημαίνει αναγκαστικά χαμηλό κόστος και δεν τρενάρει η κατασκευή. Είναι τα μεγάλα προβλήματα τα οποία έχει υποφέρει ως τώρα οι μεγάλες εγκαταστάσεις. Βγαίνουν εκτός προϋπολογισμού και εκτός χρονοδιαγραμμάτων με τρόπο ο οποίος είναι εντυπωσιακός.

06:10 Αυτά όλα ενδιαφέρουν την τεχνολογία, ενδιαφέρουν ίσως τα επιχειρηματικά σχέδια. παράλληλα όμως το μικρό μέγεθος έχει εξαιρετικά ευρυγετικές συνέπειες και όσον αφορά την πυρηνική ασφάλεια και αυτό ίσως ενδιαφέρει πιο πολύ και τον πολίτον κόσμο γιατί τα μηχανήματα αυτά γίνονται πιο ασφαλή έχουν τη φυσική με το μέρος τους πλέον μικρή ισχύς, γραμμικά ευθέως ανάλογη με το απόθεμα της ραδιενέργειας που σχηματίζεται κατά τη λειτουργία ένας τέτοιου μηχανήματος άρα καταλαβαίνετε ότι ένα μηχάνημα είναι 10-100 φορές μικρότερο από ό,τι είναι σήμερα αντίστοιχα είναι και το απόθεμα των υλικών που σε μία περίπτωση διαρροής ή ατυχήματος θα δημιουργήσουν το πρόβλημα.

06:56 Εξωτερικά από αυτό, επειδή η ισχύση είναι μικρή, καθιστά πλέον εφικτό το σβήσιμό τους, την απενεργοποίησή τους δηλαδή, με παθητικά στήματα ασφαλείας. Δεν χρειάζονται δηλαδή αντλίες ή εξωτερική ηλεκτρική τροφοδοσία παράδειγμα για την εφεδρική ψήξη και ξέρετε ότι ακριβώς στη διαθεσιμότητα και στην επιτυχία αυτών των εφεδρικών συστημάτων κρύβονται όλες οι παγίδες έχει αποδειχθεί αυτό δηλαδή όλων των ατυχημάτων τα ατυχήματα γι' αυτό συνέβησαν επειδή ακριβώς την κρίσιμη στιγμή τα εφεδρικά συστήματα δεν ανταποκρίθηκαν όπως έπρεπε να ανταποκριθούν αστόχησαν. Άρα είναι κρισιμότητος παράγοντας να έχεις ένα μηχάνημα το οποίο η ασφάλεια βασίζεται σε αυτό που λέγεται στην τεχνική ορολογία παθητικά συστήματα ασφάλειας.

07:42 Υπάρχουν επίσης και κάποια κόνσεπ όχι όλα, αλλά αρκετά που προβλέπουν αυτά τα μηχανήματα να λειτουργούν σε πολύ χαμηλή πίεση. Τα σημερινά μηχανήματα λειτουργούν σε πάρα πολύ ψηλή πίεση. Στην καινούργια γενιά κάποια θα λειτουργούν σε πίεση η οποία σχεδόν δεν θα υπερβαίνει την ατμοσφαιρική. Είναι σημαντικά όλα αυτά. Τώρα μιλάμε δηλαδή για συστήματα τα οποία δεν είναι ολόκληρη πυρηνική σταθμή ή εργοστάσια, αλλά μπορούν να προσερμαστούν σε κάποιες επιχειρήσεις, ας πούμε.

08:09 Μπορεί να πάνε... Για τοπικές καταναλώσεις. Για τοπικές καταναλώσεις, από ό,τι καταλαβαίνω. Ναι, και σαν προϊόνβιο μηχανικής τυποποίησης. Άρα σε μαζική παραγωγή παραγωγή και με τρόπο που να είναι το κάθε ένα τέτοιο ένα καινούριο πρωτότυπο project. Δεν κτίζεις κάθε φορά ένα πράγμα ευθύς εξ αρχής. Κατάλαβα. Ένα μεγάλο πράγμα. Όμως και έχει σημασία αυτό επίσης ο σχεδιασμός αυτής της καινούργιας τεχνολογίας δεν πρέπει να τον αντιληφθούμε να τον προσλάβουμε μάλλον κάτι σαν να είναι ένα πώς το πω τώρα, ένα δέντρο bonsai. Δηλαδή δεν μιλάμε για μια μινιατούρα της υπάρχουσης τεχνολογίας.

08:48 Είναι μια, επαγγέλλεται αυτή η καινούργια τεχνολογία, μια καινοτομία, η οποία είναι μια άλλη μορφή στην ουσία τεχνολογίας η οποία θα ξεπεράσει αυτή είναι η επαγγελία, τα πολύ μεγάλα, ανυπόφορα προβλήματα, ας το πω έτσι, των σημερινών μεγάλων συστημάτων. Δεν θέλω να δώσω εικόνα μαγική μην δοθεί αυτή η εντύπωση αλλά για να το πω έτσι πιο λαϊκά, δεν θα πρέπει να δει κάποιος αυτό το πράγμα το οποίο σχεδιάζεται το παραλαμβάνω σχεδιάζεται σαν μια διαδικασία τι να πω τώρα ο μανωλιός σου βάζει τα ρόχα του αλλιώς δεν μπορείτε να περήγατε αυτού είναι μια διαδικασία καινοτόμως μια βαθιά και ουσιαστική αλλαγή στην τεχνολογία και θα είναι σε υπολότητα, δηλαδή να αποκρουστεί με βάση λόγους αρχής ή με βάση παραστάσεις ή προσλαμβάνουσες της προηγούμενης εποχής.

10:01 Τώρα στην Ελλάδα το ζήτημα της πυρηνικής ενέργειας είναι κοινωνικά πολύ ευαίσθητο. Η ελληνική γνώμη δικαίως είναι ευαίσθητη απέναντι στην πυρηνική ενέργεια. Πολύ συχνά συνδέεται με το φόβο ας πούμε ενός ατυχήματος Γιατί πάντα όλοι μιλούσαμε για τα πυρηνικά εργοστάσια που έχουμε δίπλα μας Αυτά ήταν συνήθως τα θέματα που κάναμε κι εμείς δημοσιογράφοι Για το ακούγιο στην Τουρκία που είναι σε σεισμογενή ζώνη Για το κοσλοτούι στην Βουλγαρία Το τσέρνομπι όταν είχε γίνει το φοβερό ατύχημα Η κοινωνική εμπιστοσύνη και η κοινωνική αποδοχή είναι μάλλον πάρα πολύ δύσκολα ζητήματα στην προκειμένη φάση για την εγκαθίδρυση της πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα.

10:41 Είναι έτσι, δεν είναι. Έτσι είναι. Και το ζήτημα της κοινωνικής αποδοχής της εμπιστοσύνης είναι ζήτημα ζωτικό. Για να επιτύχει ένα εγχείρημα στην πυρηνική ενέργεια ενώ οποιοδήποτε σχέδιο απαιτείται μια μακροπρόθεση μη δέσμευση. Δεν είναι κάτι που γίνεται από τη μία μέρα στην άλλη. αυτό ακριβώς νομίζω είπαμε και προηγουμένως θέλει ένα βάθος χρόνου και μια σε βάθος προετοιμασία και δέσμευση σε όλα τα επίπεδα, δηλαδή σε επίπεδο οικονομικό, πολιτικό, νομικό καταλαβαίνετε πολύ καλά ότι όλες αυτές οι προϋποθέσεις αναιρούνται σε συνδίκες εχθρικού περιβάλλοντος.

11:17 Άρα λοιπόν είναι πάρα πολύ σημαντική, πολύ σημαντικό το ζήτημα της κοινής γνώμης. Γνωρίζω καλά το έχουμε μετρήσει κιόλας ότι υπάρχουν εμπεδομένες αντιλήψεις γενικώς αλλά και ειδικά τώρα στη χώρα μας Τι εννοείτε το έχετε μετρήσει Έχουμε ως Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας είχαμε πάρει την πρωτοβουλία πρώτης πανδημίας, αυτό έγινε το 2018 είχαμε κάνει μια πολύ προσεκτική και επαγγελματική μέσω δηλαδή ειδικιστικευμένης εταιρείας δημοσκοπήσεων έρευνα της κοινής νόμης γενικά για τα ζητήματα των ακτινοβολιών και μέσα στο οποίο είχαμε συμπεριλάβει και το ζήτημα της πυρηνικής ενέργειας.

11:57 Με βάση τις μετρήσεις τότε είχε βρεθεί ότι το περίπου 3 στους 4, 74%, όχι πάντως 90%, 74% του κόσμου εκδήλωνε αντίθεση σε αυτή τη μορφή ενέργειας. Αργότερα, όχι από εμάς, αλλά από άλλους φορείς, έχουν γίνει κάποιες επαναληπτικές μετρήσεις. έχουν δημοσιοποιηθεί εξάλλου κάποια δεδομένα υπάρχει μια μετατόπιση είναι γεγονός προς την πιο θετική πρόσληψη αυτής της μορφής ενέργειας η οποία όμως εξακολουθεί να είναι σε επίπεδο κοινής γνώμης μειοψηφική δηλαδή το άνω του 50% με βάση τα δεδομένα αυτά είναι δεν βλέπουν θετικά αυτή τη μορφή ενέργειας δεν νομίζω ότι κομίζω γλάφκα στις Αθήνας, είναι κάτι το οποίο είναι γνωστό.

12:49 Η pop κουλτούρα στην Ελλάδα είναι αντιπυρηνική, σίγουρα. Δυστυχώς είναι και ακτινοφοβική. Αυτό μπορώ να το πω με τα λόγου γνώσεως. Τώρα πρέπει να κερδιθεί λοιπόν, σε αυτή την περίπτωση η εμπιστοσύνη είναι δύσκολο στήχημα γενικώς. Αλλά ειδικότερα, ακόμα δύσκολότερο στην Ελλάδα, γιατί ξέρετε δεν είναι από τις πρώτες αρετές μας ούτε το μαθηκό πνεύμα ούτε η καλοπροαίρετη συνεννόηση.

13:14 Ναι, η αλήθεια είναι αυτή, αλλά από την άλλη πλευρά υπάρχουν και βάσεις μέσα αυτή τη στιγμή, όχι δικαιολογίες, επιχειρήματα και τεκμηρίωση για την στάση αυτή, το να είναι κανείς απέναντι. Εδώ και χρόνια δυσκολευόμαστε γιατί πάντα το ζήτημα των πυρηνικών αποβλήτων είναι κάτι που απασχολεί τον κόσμο. Θέλω να μας πείτε πώς τα διαχειρίζονται άλλες χώρες που έχουν αυτήν, ακολουθούν την ενεργειακή λύση της πυρηνικής ενέργειας.

13:39 Ένα από τα βασικά ζητήματα που τίθενται σε κάθε συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια είναι η διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων. Η Ελλάδα δυσκολεύεται εδώ και χρόνια να πετύχει τους στόχους της ακόμα και στη διαχείριση των συμπατικών απορριμμάτων. Πώς μπορεί να πιστεί μια κοινωνία ότι μπορεί να υπάρξει ασφαλής διαχείριση αυτών των αποβλήτων, των πυρηνικών, ειδικά σε μια χώρα σαν τη δική μας, προβλήματα εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

14:10 Οπότε, μάλλον δικαιολογητική καχυποψία που υπάρχει για την πυρηνική ενέργεια ακούγεται κάτι δύσκολο και σκοτεινό για τους περισσότερους. Κοιτάξτε, η ερώτηση είναι ευλογή και πολύ ενδιαφέρουσα. Είναι πράγματι, όπως είπατε και εσείς, δύσκολη, ίσως και λίγο δηλητηριώδης. Αλλά θέλω να σας πω κάτι γενικά πρώτα. Οι πυρηνικές καταστάσεις οπωσδήποτε έχουν μια επικίνδυνοτητα.

14:33 Γι' αυτό και ακριβώς έχει καθιερωθεί και πρέπει να τηρείται ένα αυστηρό σύστημα κανόνων και προδιαγραφών. Τώρα όσον αφορά τη χώρα μας, αναγνωρίζω ότι δεν έχουμε και άριστη σχέση με την προσκόλληση στους αυστηρούς κανόνες, αλλά από αυτό το σημείο μέχρι να γενικεύουμε εύκολα και να ισοπεδώνουμε τα πάντα, εκ προημίου νομίζω υπάρχει μια απόσταση.

14:52 Εγώ θα χρησιμοποιήσω μια αλληγορία. Θα αναφερθώ στο θρηλυκό διάλογο της Κασιανής με τον αυτοκράτορα Θεόφιλο. Εγγυναικός ερεί τα φαύλα, εγγυναικός πηγάει στα Κρήτο. είχε πει λοιπόν ο αυτοκράτορας για να κάνει τον έξυπνο μάλλον ότι από τη γυναίκα ήρθαν στον κόσμο όλα τα κακά πράγματα και αναφερότανε στην Εύα και του λέει η Κασιανή ότι ναι αλλά από την γυναίκα ήρθαν στον κόσμο και καλά πράγματα και αναφερότανε στη Μαρία δηλαδή αν να το παραφράσω θα έλεγα εξ Ελλάδος ερεί τα φαύλα, εξ Ελλάδος πηγάζει τα Κρήτο. Δεν νομίζω ότι πρέπει να το βλέπουμε ισοπεδωτικά. Έχουμε επιδείξει και επιτυχίες σε δύσκολα εγχειρήματα και όχι μόνο επιτυχίες στη χώρα μας.

15:36 Είμαστε λίγο μαραζιάριδες, δεν το πολύ αναγνωρίζουμε, αλλά ισχύει αυτό. Όσον αφορά τα ραδιενεγά απόβλητα, για να το πω έτσι πιο συγκεκριμένα, θα μπορώ να σας πω αρκετά πράγματα, και για το τι ισχύει τώρα, αλλά και για το τι ισχύει διεθνώς. Όσον αφορά το ζήτημα των αποβλήτων, θα ήθελα να πω ότι το ζήτημα είναι υπαρκτό, δεν πρέπει όμως να δραματοποιείται. Είναι αλήθεια ότι ο συνδυασμός δραδιενέργεια και απόβλητο δημιουργεί φόβο και επιφυλάξεις. Όμως τεχνικά και επιστημονικά υπάρχει δόκιμη, αναγνωρισμένη και περιβαλλοντολογικά υπεύθυνη λύση που φαίνεται απλή αλλά δεν απλοϊκή.

16:15 Να το πω αλλιώς, για να το πω έτσι πιο γλαφυρά, η λύση είναι του να φροντίσουμε να ανοίξει γη και να τα καταπιεί. Δηλαδή? Όσο και να σε κάνει εντύπωση. Δηλαδή, η ταφή είναι ένας πολύ αποτελεσματικός τρόπος απομόνωσης για χιλιάδες χρόνια. Και αν αφιβάλλετε, μπορείτε να ρωτήσετε αρχαιολόγους ή ανασκαφείς ή και αυτούς που ψάχνουν κρυμμένους θησαυρούς.

16:38 Το λέω έτσι κάπως σχηματικά. Αυτός τρόπος έχει βρεθεί για την μακροπρότζημη διαχείριση των ρανδινεγών αποβλήτων δηλαδή και των πυρηνικών αποβλήτων δηλαδή μπαίνουν μέσα στο έδαφος και με αυτόν τον τρόπο σε ειδικά δοχεία και σε βάθη που είναι αντίστοιχα της επικινδυνότητάς τους και με αυτόν τον τρόπο έχει τεκμηριωθεί τεχνοκρατικά ότι απομονώνονται για ικανό διάστημα από τη βιόσφαιρα.

17:07 Είναι σημαντικό και θα ήθελα να πω ότι είναι και κάπως σχεδόν άδικο να στοχοποιείται για αυτό το θέμα τόσο έντονα η πυρηνική τεχνολογία τη στιγμή που έχει φροντίσει πιο υπεύθυνα από άλλους κλάδους να βρει βιώσιμη λύση για τα αποβλητά της. Δηλαδή ο τρόπος που διαχειριζόμαστε τα πυρηνικά αποβλητά είναι τα θαύουμε. Ακριβώς.

17:28 Φαντάζομαι με κάποιες προϋποθέσεις σε κάποιες δεξαμενές. Όχι, δεν είναι στα δεξαμενές. Όχι, όχι. Τα θαύουμε στη γη. έτσι σκέτα μόνα τους όχι μόνα τους υπάρχουν για αυτό ακριβώς ίσως υπάρχουν δύο τρία βασικά στοιχεία όσον αφορά τα απόβλητα που νομίζω καλό είναι να ακουστούν το ένα στοιχείο είναι ότι άλλο ραδιενεργά απόβλητα άλλο πυρηνικά απόβλητα τα ραδιενεργά απόβλητα είναι τα άγριστα υλικά προκύπτουν από οποιαδήποτε δραστηριότητα η οποία έχει σχέση με ακτινοβολίες και πηγές ραδιενέργειας όπως με τα ιατρικά Υπάρχουν, ανεξάρτητα από το αν έχεις ή δεν έχεις πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας, αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα υπάρχει ένα απόθεμα αρδιναγών αποβλήτων.

18:14 Τα οποία από πού προέρχονται, εξηγήστε μας λίγο. Τα οποία προέρχονται από όλες τις δυνατές εφαρμογές που είναι πάρα πολλές. Οι ιατρικές εφαρμογές μπορεί να είναι, οι βιομηχανικές εφαρμογές μπορεί να είναι, οι επιστημονικές εφαρμογές μπορεί να είναι. Δηλαδή από τα νοσοκομεία ας πούμε, από τις ακτινογραφίες, τα μηχανήματα, αυτά εξειδώσεις.

18:29 Ειδικά οι ακτινογραφίες όχι, γιατί οι ακτινογραφίες είναι ακτινές χ. Αλλά από την πυρηνική ιατρική, από πηγές, από βιομηχανικές δραστηριότητες που χρησιμοποιούν ραδιοαναργά υλικά. Αυτά έχουν πάντα κάποια παραπροϊόντα. Μάλιστα. Τα οποία είτε είναι από τα ίδια τα υλικά είτε από όλες τις διαδικασίες. μέσα από αναλόσιμα, μέσα από συντηρήσεις δημιουργούνται απόβλητα.

18:52 Από την παλιά λειτουργία του δικού μας του μικρού ερευνητικού αντιδραστηρίου που υπήρχε στο Δημόκριτο. Υπάρχουν τέτοιου δραστηριότητα απόβλητα. Σ' όλο τον κόσμο και στην Ελλάδα. Ένα τώρα κομμάτι, ένα υποσύνολο αυτού του όγκου των δραστηριότητων αποβλήτων είναι τα πυρηνικά απόβλητα. Αυτά τώρα είναι τα πιο επικίνδυνα από αυτά και είναι αυτά τα οποία προέρχονται αυστηρά από τη λειτουργία των πυρηνικών διεδραστήρων. Είναι τα χρησιμοποιημένα καύσιμα. Αυτά όντως είναι υψηλής ενεργότητας, μεγάλης επικίνδυνοτητας και πολύ μακρόχρονα. Δηλαδή κρατάνε πολλούς αιώνες μέχρι να αποδιεγερθούν. Αυτά θέλουν μια αντίστοιχη διαχείριση αλλά σε πολύ μεγαλύτερα βάθη.

19:33 Άρα λοιπόν τα απλά δυναγκά απόβλητα θάβονται σε μικρά βάθη της τάξης των κάποιων μέτρων ή κάποιων δεκάδων μέτρων μέσα σε κάποια ειδικά δοχεία και μέσα σε κάποια ενισχυμένα σκάματα. Και αυτά γίνονται αυτή τη στιγμή που μιλάμε σε πάρα πολλά σημεία του κόσμου και στην Ευρώπη και προγραμματίζουμε να έχουμε και ένα τέτοιο και στην Ελλάδα.

19:54 Υπάρχει ένα εθνικό σχέδιο το οποίο το προβλέπει κάτι τέτοιο. Η ψηλού επίπεδου, δηλαδή τα πυρηνικά απόβλητα, αυτά επίσης θάβονται με αντίστοιχο concept πολύ πολύ μεγαλύτερα βάθη. Μάλιστα. Σε βάθη που λέγονται γεωλογικά βάθη. Είναι της τάξης των εκατοντάδων ή των χιλίων μέτρων. Πάρα πολύ βαθιά. Μάλιστα. Επειδή ακριβώς το βάθος στο οποίο θαύεις ένα ραδιναγό απόβλητο είναι ευθέως ανάλογο με την επικίνδυνοτητά του ώστε να το απονοήσω γίνεται καλύτερα και να διαφυλάξεις στην ουσία τι σας λέω τώρα την τεχνική λεπτομέρεια του θέματος Στην ουσία τι θες να διαφυλάξεις Δεν διαφυλάξεις τη μη διαρροή Στην υδρόσφαιρα και στο νερό Ωραία, δύο ερωτήσεις πρώτου προχωρήσουμε Στα παρακάτω, ένα τα ραδιενεργά απόβλητα Της Ελλάδας τα εξάγουμε κάπου Και τα θάβουμε, δεν θα θάβουν στην Ελλάδα Από ό,τι μπορούμε να καταλάβουμε, λέτε τώρα ότι Τα εγχώρια, που τα πηγαίνουμε Θα σας πω αμέσως, τα δικά μας ραδιενεργά απόβλητα Αυτή τη στιγμή δεν τα θάβουμε Παρακολουθείτε την εμπειρία του ΕΕ για να δείτε ποιο είναι το πιο σημαντικό πρόγραμμα της εμπειρίας του ΕΕ.

21:32 με το σχέδιο που υπάρχει θα θαυτούν σε μία χαμήλου βάθους εγκατάσταση. Μάλιστα. Και εκείνο που θα ήθελα να ρωτήσω είναι αυτό που μας λέτε τώρα περί ταφής των αποβλήτων των ραδιενεργών και των πυρηνικών που είναι σε μεγαλύτερα βάθη κτλ έρχεται σε μία ευθεία αντίθεση για αυτό που γνωρίζουμε για τα συμβατικά απορρίμματα δηλαδή ουσιαστικά όλο το Green Deal και η Ευρώπη ας πούμε τι ισχυρίζεται, ισχυρίζεται πρέπει να σταματήσουμε με τα φύτων απορριμμάτων και η Ελλάδα τρώει πρόστιμα επειδή τα θάβουμε. Και τα πυρηνικά και τα ραδιενεργά που θεωρούνται ξέρω εγώ πιο υψηλής εντάσεις να το πω δεν είμαι και ειδική επιστήμονα τα θάβουμε, αυτή είναι η ενδεδειγμένη βιώσιμη λύση. Δεν γνωρίζω να σου πω για τα άλλα τους απόβλητα, δεν γνωρίζω αλλά για τα ραδιενεργά απόβλητα είναι απολύτως βέβαιο ότι η ενδεδειγμένη λύση και η παγκόσμια αναγνωρισμένη και αυτή η οποία τηρείται είναι η λέγεται διάθεση disposal, ταφή. Μάλιστα.

22:29 Όχι ταφή πήρας το πολλά έκα Ναι είπατε υπό προϋποθέσεις και όλα αυτά που είπατε νωρίτερα. Ακριβώς. Με συγκεκριμένες ας πούμε τεχνικές διαδικασίες. Και κάτι που ίσως σας θα σας ενδιαφέρει. Η ταφή αυτή για τα απλά ας το πούμε έτσι ρε Διευκάρα Απόβλητα είναι κάτι το οποίο γίνεται εδώ και χρόνια συστηματικά και σε πολλά Αμερικές, στην Ευρώπη και στον κόσμο. Στην Ελλάδα ακόμα δεν γίνεται.

22:53 Προσδοκούμε ότι θα γίνει στο προσεχές μέλλον γιατί είναι πραγματικά μια κρεμότητα η ολοκλήρωση δηλαδή αυτού του προγράμματος. Γιατί δεν γίνεται, δεν έχει προχωρήσει. Όχι, δεν έχει ήρθει ακόμα η ώρα της. Αλλά προγραμματίζεται να γίνει όμως. Και πού τα φυλάμε όλα αυτά τα διαρρεγά σκουπίδια εμείς στην Ελλάδα. Ένας μεγάλος όγκος φυλάζεται σε μια εγκατάσταση που υπάρχει στο Δημόκριτο.

23:17 Κάποια άλλα φυλάσσονται εκεί όπου έχουν παρουσιαστεί σε κάποιες αυστηρές συνθήκες όμως. Σε κάποιες βιομηχανίες ή σε κάποιους άλλους χώρους. Δηλαδή η ίδια βιομηχανία πρέπει να έχει το δικό της χώρο φύλαξης των ραδιονεργών αποβλήτων της. Αν έχει παράξει βέβαια ναι. Μάλιστα. Καλά και αυτός ο όγκος τι είναι δεν ξέρω και το όγκο. Δεν είναι πολύ μεγάλος όχι.

23:40 Αν δεν έχουν όγκο Όχι δεν είναι πολύ μεγάλο Αυτό είναι το δεύτερο σημείο το οποίο θα πρέπει να τονιστεί Ούτως ή άλλως Τα δυνα Commissioner είναι απόβλητα Το οποίο σε σύγκριση με άλλες δραστηριότητες Είναι πολύ μικρότερο όγκο Ειδικά τα δύσκολα απόβλητα Τα πυρηνικά απόβλητα Έχουν όγκους οι οποίοι είναι σχεδόν Σχεδόν Στη σύγκριση πάντα με άλλες δραστηριότητες Είναι σχεδόν λιλιπούτιοι Δηλαδή να φανταστείτε ότι πολλών ετών, πολλών μονάδων όχι όλα τα αποβλητά τους τα δύσκολα, τα πυρηνικά αποβλητά αυτά που πρέπει να πάνε πολύ βαθιά μέσα στο τέλος, πιάνουν όγκο όσο ένα μικρό γήπεδο δηλαδή δεν μιλάμε για τεράστιες για τεράστιους όγκους ούτως ή άλλως. Και στην Ελλάδα οι όγκοι στους οποίους αναφέρεστε στους οποίους αναφέρθηκα μάλλον είναι μικροί είναι κάποιες εκατοντάδες βαρέλια δεν είναι κάτι περισσότερο Τώρα, όσον αφορά τα υψηλής επικεντρικότητας πυρηνικά απόβλητα, αυτά φυσικά, επίσης μιλάμε για μικρές ποσότητες, σχετικά πάντα και μικρούς όγκους, αυτά όντως θέλουν μια τελικά ταφή σε γεωλογικά βάθη, όπως είπαμε και προηγουμένως.

25:02 Εκεί αυτό το οποίο παρατηρείται διεθνώς είναι ότι οι πρωτοπόροι σε αυτή τη διαδικασία είναι οι Φιλανδοί, οι οποίοι ετοιμάζονται είναι θέμα έως και μηνών να λειτουργήσει, ήταν το πρώτο στον κόσμο που θα λειτουργήσει στο Ολκυλουότο μια τέτοια εγκατάσταση βαθιάς γεωλογικής αναπόθεσης οι άλλες πυρηνικές χώρες δεν είναι σε αυτό το στάδιο έχουν μια σχετική καθυστέρηση σε σχέση με τη Φιλανδία θα ακολουθήσουν χώρες που είναι πολύ προστά στον προγραμματισμό τους σε αυτό το σημείο όπως για παράδειγμα η Γαλλία, ο Καναδάς Προς εκεί πάει το πράγμα.

25:40 Μάλιστα. Μια που μιλάτε για τις χώρες οι οποίες έχουν ένα πυρηνικό πρόγραμμα. Βλέπουμε ότι στην Ευρώπη έχουμε διαφορετικές προσεγγίσεις έτσι όσον αφορά την πυρηνική ενέργεια. Τη Γαλλία αναφέρεται η οποία τη χρησιμοποίησε μεγάλο βαθμό στην ηλεκτροπαραγωγή. Η Γερμανία έχει απομακρυνθεί. Ποια είναι έτσι η εικόνα που μπορείτε να μας δώσετε από την Ευρώπη και παγκοσμίως σε σχέση με την πυρηνική ενέργεια πια ως χρήση στο ενεργειακό μείγμα.

26:03 Και επειδή πολλοί λένε ότι η πυρηνική ενέργεια είναι πολύ καθαρή ενέργεια, γιατί δεν συμπεριλήφθη τότε, αν είναι έτσι, στο Green Deal που είχαμε, δεν γίνεται αναφορά για πυρηνική ενέργεια, στους στόχους δηλαδή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας για την Κλιματική Ουδαιοτερότητα, στο 2050 έχουμε πυρηνική ενέργεια. Σε επίπεδο Ευρώπης η χρήση της πυρηνικής ενέργειας είναι μια κεντρική επιλογή με βαθιές ρίζες.

26:28 Αυτό θα ήθελα να το έχω υπόψη μας. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι παραδοσιακά η Ευρώπη είναι μια πυρηνική ήπειρος και ότι και οι ιδρυτικοί πατέρας της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης ωστέτοι δεν είχαν οραματιστεί. Ακριβώς να θυμηθούμε ότι ένας από τους τρεις θεμέλιους λήθους της ΕΕ ήταν η συνθήκη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Εκτονικής Ενέργειας, η γνωστή Euratom πλάι στις δύο άλλες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, Άνθρακα και Χάλιβα και της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας. Δεν τίσεται καν θέμα λοιπόν.

26:56 Η πυρηνική ενέργεια αποτελεί συνιστόσα της Ευρωπαϊκής Πολιτικής. Μπορεί να είναι όλα τα κράτη-μέλη είναι μισά-μισά αυτή τη στιγμή πυρηνικά και μη αλλά είναι σημαντική παράμετρος για την Ευρώπη η χρήση της πυρηνικής ενέργειας και αυτό παρά τον αντίθετο προσανατολισμό χώρων όπως μεγάλων χώρων όπως η Γερμανία ή τις αντιδράσεις που είχαν υπάρξει με την απόφαση της Κομισιόν να ταξινομεί στην πυρηνική ενέργεια στον κατάλογο όπως είπατε στον ταξόνομο δηλαδή των βιώσιμων ενεργειακών επενδύσεων Να σας ρωτήσω, ποιες χώρες έτσι όχι μόνο εκτός από την Ευρώπη και παγκοσμίως έχουν βάλει την πυρηνική ενέργεια στο ενεργειακό τους μείγμα για την παραγωγή ενέργειας μιλάμε πάντα. Ποιες χώρες έτσι βρίσκονται μπροστά σε αυτόν τον τομέα και από πότε.

28:07 Η χαρτογράφηση των πυρηνικών χωρών περιλαμβάνει πρώτα-πρώτα χώρες ευρωπαϊκές, τις γνωρίζουμε, περιλαμβάνει την Ανατολική Ευρώπη. Η Ανατολική Ευρώπη ήταν πάντα ένας χώρος που έλεγε με πολύ θετικό μάτι και με μεγάλη προσοχή τα στήματα της πυρηνικής ενέργειας. παλιότερα η Σοβιετική Ένωση, τώρα η Ρωσία η Κίνα είναι αναδιόμενη μεγάλη δύναμη η Ινδία, η Κορέα, οι Ηνωμένες Πολιτείες όλες οι μεγάλες βιομηχανικές χώρες με εξαίρεση ίσως την Αυστραλία βρίσκονται σε αυτόν τον αστερισμό Μάλιστα, και όταν λέτε ότι βρίσκονται σε αυτόν τον δρόμο με τεχνολογίες αυτές που μας περιγράψετε νωρίτερα τις πιο προηγμένες τεχνολογίες ή με αυτό που γνωρίζαμε με μεγάλα πυρηνικά εργοστάσια.

29:00 Όχι, αναφέρομαι στις τεχνολογίες που υπάρχουν σήμερα, που είναι οι τεχνολογίες των μεγάλων πυρηνικών εργοστασίων. Όσον αφορά τις καινούριες τεχνολογίες, είναι εύστοχη αυτή η παρατήρηση και νομίζω ότι χρειάζεται να διευκρινούν και κάποια πράγματα. Οι καινούριες τεχνολογίες των μικρών αντιδραστήρων, όσον αφορά τον δυτικό κόσμο, δεν ακόμα εμπορικά διαθέσιμες.

29:23 Α, μάλιστα. Είναι σε στάδιο σχεδιασμού. Υπάρχουν πολλές εταιρείες που διαγωνίζονται για να προλάβουν να είναι από τους πρώτους, ας το πούμε έτσι. Υπάρχουν πολλά λαμπρά μυαλά σε όλο τον κόσμο που σχεδιάζουν αυτό το πράγμα. Είναι σε διάφορα στάδια εξελικτικά. Άλλοι στο σχέδιο, άλλοι στην αδειοδότηση, άλλη στην δειλή κατασκευή του πρώτου τέτοιου πρωτοτύπου πάντως εμπορικά διαθέσιμες στο δυτικό κόσμο ακόμα δεν είναι Α, μάλιστα, αυτό είναι βέβαια ενδιαφέρουσα επιστήμαση δεν το ξεκαθαρίσαμε από την αρχή Είναι όμως, έχουν ξεκινήσει όμως σε αυτή την κούρσα προηγούνται ήδη η Κίνα και η Ρωσία, δηλαδή η Κίνα έχει ήδη από πέρυσι ξεκινήσει την πρώτη λειτουργία SMR, η δε Ρωσία έχει ήδη λειτουργήσει τέτοια εγκατάσταση σε πλωτό σύστημα στο Academic Lemonosof ένα παγοθραυστικό το οποίο βρίσκεται στην αρκτική ζώνη Αν υποθέσουμε ότι η Ελλάδα κάποια στιγμή μια που λέτε ότι υπάρχει και μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον για κούρσα έτσι δεν μιλήσατε πριν λέτε ότι υπάρχει επενδυτικό ενδιαφέρον

30:35 να εξετάσει σοβαρά την πυρηνική ενέργεια ποια θα ήταν τα βασικά βήματα που θα έπρεπε να προηγηθούν και που κατά την άποψή σας θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή ενέργειας προφανώς αλλά τι θέλει στην Ελλάδα η χρήση πυρηνικής ενέργειας σήμερα. Κοιτάξτε αυτό ακριβώς είναι και το πρώτο μεγάλο βήμα. Δηλαδή το πρώτο μεγάλο βήμα, προκειμένου να λυθεί η απόφαση είναι ακριβώς ένα του μεγάλο κομμάτι είναι το πώς θα ενταχθεί στον ενεργειακό σχεδιασμό.

31:02 Με τι προϋποθέσεις, σε τι βαθμό και με τι ακριβώς τρόπο. Δεν μπορεί να απαντηθεί αυτό εκ των προτέρων. για να το πω πιο πρακτικά, ο τρόπος με τον οποίο θα συμπεριληφθεί, αν συμπεριληφθεί στη βίβλο που είναι το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα είναι ακριβώς αυτός δηλαδή σε τι ποσοστό με τι τρόπο και με τι ακριβώς ανταπόκριση σε ποιο ακριβώς σε ποιο ακριβώς πρόβλημα είναι δηλαδή η αρχιτεκτονική του ενεργειακού σχεδιασμού προκειμένου να περιλάβει την πυρηνική ενέργεια είναι βασικό στοιχείο αυτής ακριβώς της πρώτης φάσης.

31:44 Η πρώτη φάση στην ουσία περιλαμβάνει μια πολιτική και θεσμική προετοιμασία του ίδιου του κράτους. Δηλαδή, αν η χώρα επιθυμεί να διατηρήσει ανοιχτή αυτή την επιλογή, ακριβώς πρέπει να ξεκινήσει αυτή την προετοιμασία, δηλαδή να δημιουργήσει ένα μηχανισμό συντονισμού σε υψηλό εθνικό επίπεδο, που θα αναλάβει αυτή ακριβώς την ολιστική αξιολόγηση των ενεργειακών, τεχνολογικών, οικονομικών, περιβαλλοντολογικών παραμέτρων όπως είπα προηγουμένως στην περίληψη στο ΕΣΕΚ.

32:14 Το ΕΣΕΚ είναι το Εθνικό Σχέδιο Ενέργειας και Κλίματος όπου δεν περιλαμβάνει οτιδήποτε. Και η συγκρότηση αυτής της ομπρέλας και η ταυτοποίηση ενός ενορχιστρωτή είναι πάρα πολύ σημαντικό. Δεν είναι διαδικαστικό, είναι ουσιαστικό. Είναι αυτό που στην εθνική ορολογία λέγεται νέπιο. Nuclear Energy Program Implementing Organization ακριβώς είναι όλες οι τεχνικο-οικονομικές διευθυντήσεις προκειμένου να μπορέσει να αξιολογηθεί σοβαρά όχι απλώς μια ανταλλαγή απόψεων το πώς, πόσο, πότε και με τι τρόπο συμφέρει.

32:58 Όλα αυτά όμως είναι δυνητικά βήματα ενώ εσείς είστε πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας η οποία αυτή τη στιγμή είναι μια σοβαρή ρυθμιστική αρχή και δεν έχουμε μιλήσει καθόλου για το ρόλο που έχετε σήμερα. Δηλαδή, δώστε μας έτσι μια εικόνα τι κάνατε ως Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας γιατί μπαίνοντας κανείς βλέπει ότι έχετε πολλές αρμοδιότητες και κρίσιμες αρμοδιότητες που αφορούν και την καθημερινότητά μας.

33:26 πήχε ας πούμε αυτό το εθνικό δίκτυο παρακολούθησης τεχνοβολίας. Τι είναι αυτό το δίκτυο τι παρακολουθείτε για εξηγήστε μας λίγο. Θα σας μιλήσω για αυτό το θέμα με μεγάλη χαρά. Ωραία. Κοιτάξτε η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας είναι η αρμόδια αριθμιστική αρχή στη χώρα σε κάθε χώρα υπάρχει μια αντίστοιχη τέτοια αρχή που ρυθμίζει δηλαδή εισάγει κανονισμούς αδειοδοτεί, επιθεωρεί την ασφαλή χρήση των ακτινοβολιών Ναι, πολύ ενδιαφέρον, για πείτε μας Και αυτό λοιπόν είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι υπάρχει, ανεξάρτητα από την ύπαρξη ή όχι, πρόγραμματος πυρηνικής ενέργειας, που αυτή τη στιγμή στη χώρα δεν υπάρχει ούτε υπήρχε. Παρόλα αυτά όχι μόνο στην Ελλάδα σε κάθε σύγχρονη κοινωνία η χρήση των ακτινοβολίων είναι ευρύτατη, μη μπω και συνεχώς διευρυνόμενη.

34:26 Είναι από τις, όλοι τις γνωρίζουμε, από τις ιατρικές εκθέσεις, βιομηχανικές εφαρμογές, εκπαιδευτικές εφαρμογές, επιστημονικές εφαρμογές, τηλεπικοινωνίες. Είναι ευρύτατη η χρήση των ακτινοβολιών στη χώρα. Υπάρχει λοιπόν, οφείλει κιόλας, μια κρατική αρχή η οποία εποπτεύει, αδειοδοτεί και εισάγει κανονισμούς για την χρήση αυτού των ακτινοβολιών.

34:56 Μάλιστα, οπότε από ό,τι μπορώ να καταλάβω, με έναν τρόπο έχετε λόγο για τη δημόσια υγεία της χώρας. Η αποστολή όχι μόνο της ΕΕ, και όλων των ομόλογων οργανισμών αντίστοιχων στην Ευρώπη αλλά και διεθνώς, είναι ακριβώς αυτό. Είναι η προστασία του περιβάλλοντος, του κοινού, των ασθενών, από τη χρήση των ακτινοβολιών. Για μιλήστε μας λίγο για την ακτινοβολία στην καθημερινότητά μας.

35:25 Δηλαδή, τι μετράτε εσείς σε σχέση με τον πληθυσμό. Είναι ευρύ το φάσμα. Στην Ελλάδα, ποιο είναι αυτό το αντικείμενο. Στην Ελλάδα, μεγάλο κομμάτι του αντικειμένου αφορά τις εκθέσεις στον ιατρικό χώρο. Μάλιστα. Φανταστείτε από το πολύ απλό, που είναι το πιο στοιχειώδες, απλό ακτινολογικό σε ένα οδοντιατρίο, μέχρι τα μεγάλα μηχανήματα της ακτινοθεραπείας ή τους μεγάλους αξιονικούς τομογράφους και λοιπά στα νοσοκομεία ή στα διαγνωστικά ή στα διάφορα συστήματα επιβατικής ακτινολογίας ή πυρηνικής ιατρικής.

36:01 Αυτός είναι ένας μεγάλος χώρος. Ένας άλλος μεγάλος χώρος είναι στη βιομηχανία όπου χρησιμοποιούνται δηλαδή δυνατικές πηγές για συστήματα ελέγχου ποιότητας, για μετρήσεις για κυρίως τέτοιου είδους πράγματα, για ταυτοποίηση υλικών, για αποστηρώσεις. Ένας άλλος χώρος, όχι ο μεγαλύτερος, είναι σε πανεπιστήμια, σε ερευνητικά ιδρύματα, σε εργαστήρια που γίνεται επιστημονική δουλειά και έρευνα.

36:31 Μέχρι και στην εκπαίδευση. Αυτός είναι ο χώρος όλος, όπως τον περιέγραψα, τεχνικά λέγονται οι οντίζουσες ακτινοβολίες. Είναι, για να το πω έτσι λαϊκά, αυτό που λέμε ραδιενέργεια. τώρα έχουμε το προνόμιο την κακοτυχία δεν ξέρω εκτός από τις ραδιονομικές ακτινοβολίες έχουμε στο χαρτό φιλοακαιό μας και αυτό που στην τεχνική ορολογία λέγονται και μειοντήρους ακτινοβολίες οι οποίες είναι ποιες οι οποίες είναι τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα είναι λοιπόν όλες οι κεραίες κινητής τηλεφωνίας ραδιοφωνική σταθμή, τηλεοπτική σταθμή όπου οι εκπομπές αυτού των κεραίων θα πρέπει να συμμορφώνονται προς συγκεκριμένα επιτρεπόμενα όρια.

37:13 Και κάνετε παρακολουθήσεις, δηλαδή παρακολουθείτε την ακτινοβολία από τις εταιρείες και τις τηλεφωνίες. Έχετε δηλαδή μετρήσεις, μπορεί κάποιος να μπει να δει, αν είναι σε πόλη της ενδιαφέρεται, να μάθει. Ναι, εγώ θα προέτρεπα, αν έχουν χρόνο και διάθεση οι άνθρωποι που μας ακούσουν, να επισκεφτούν το διαδικτυακό μας τόπο www.yeye.gr ελληνικηεπιτροπηατομικησενέργειας.gr θα βρούνε ένα πολύ μεγάλο όγκο και πληροφοριών και στοιχείων και πιθανότατα θα βρούνε αφού αναφερθήκατε ειδικά σε αυτό την κεραία της γειτονιάς τους μετρημένη ίσως πάνω από μία φορά με όλα τα στοιχεία των μετρήσεων ακόμα και τις φωτογραφίες της εγκατάστασης.

37:57 Άρα έχετε πολύ μεγάλη ρόλο και ευθύνη όσον αφορά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της καθημερινότητάς μας γιατί αν αυτές οι ακτινοβολίες τέλος πάντων υπερβαίνουν τα όρια επηρεάζουν και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της καθημερινότητάς μας και της υγείας μας. Ναι, θεωρώ ότι έχουμε ένα κρίσιμο ρόλο στο θέμα της ποιότητας όγεμων του περιβάλλοντος αλλά και της εξασφάλισης της δημόσιας υγείας.

38:24 Άρα κάνετε μετρήσεις, έτσι παρακολουθείτε. Είναι στάνταρ οι μετρήσεις που κάνετε. Κοιτάξτε, το ρυθμιστικό αντικείμενο αποτελείται από συγκεκριμένες διαργασίες. Είναι τυποποιημένο δηλαδή. Ναι, τυποποιημένο όχι με την έννοια ότι είναι κάτι το οποίο είναι μπανάλ, αλλά έχει ένα μεγάλο σκέλος το οποίο είναι νομοκανονιστικό.

38:46 Αυτό εννοώ. Δηλαδή, κατά καιρούς βγαίνουν κανονισμοί ή βγαίνουν άδειες, εγκρίσεις, ανθρώπων που ζητούν να λειτουργήσουν μηχανήματα ή εγκαταστάσεις. Αυτό είναι ένα μεγάλο κομμάτι, το οποίο έχει να κάνει με το κομμάτι της αδειοδότησης. Ένα άλλο μεγάλο κομμάτι είναι το κομμάτι των επιθεωρήσεων. Δηλαδή όλοι αυτοί οι οποίοι υπόκειται σε αδειοδότηση, δηματοληπτικά επιθεωρούνται.

39:08 Για να διαπιστωθεί αν συμμορφώνονται προς τις απαιτήσεις του πλαισίου και τους όρους των αδειών. Πλάι σε αυτό υπάρχει ένα εξίσου μεγάλο σκέλος, το οποίο έχει να κάνει με αυτό που θα λέγαμε παροχή περισιών. Δηλαδή θέλετε να μετρήσετε κάποια δείγματα, θέλετε να κάνετε μία επιστοποίηση Διαθέτουμε τα κατάλληλα εργαστήρια για να γίνουν αυτές οι μετρήσεις Άλλο πράγμα το οποίο επίσης κάνουμε είναι μη τυπική έτσι λέγεται εκπαίδευση και κατάρτιση Όχι σε αναγκαστικά σε φοιτητές, σε επαγγελματίες του χώρου που ασχολούνται με εκτινοβολία στη χώρα μας Α, τους εκπαιδεύετε για τη σωστή χρήση δηλαδή Ναι, το ζήτημα της κατάρτισης αυτών που λέγονται των επαγγελματικά απασχολούμενων με αθληνοβολίες είναι σημαντικό ζήτημα.

40:01 Όχι μόνο στην Ελλάδα, παντού. Ούτως ώστε αυτοί να είναι και καλά ενημερωμένοι και να μπορούν να ταποκριθούν στις απαιτήσεις της εργασίας τους. Στην Ελλάδα πρέπει να ξέρετε ότι αυτή τη στιγμή είναι πριν από 15.000 οι άνθρωποι που λέγονται επαγγελματικά εκτιθέμενοι. Δηλαδή σε έναν βαθμό μικρό, μεσαίο, μεγάλο Επαγγελματικά ασχολούνται με τον χώρο των ακτινοβολίων Μάλιστα Είναι και στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα Μάλιστα Διάβαζα κάπου ότι κάνετε και μετρήσεις για το νερό ή στα τρόφιμα Πώς μπορεί να προκύψει ραδιανεργός στοιχείο στο νερό, μπορώ να το καταλάβω, στα τρόφιμα Μπορείτε να μας εξηγήσετε λίγο Όσον αφορά το νερό, υπάρχει και αυστηρή ευρωπαϊκή νομοθεσία, η οποία επιβάλλει να γίνεται έλεγχος των νερών, κυρίως αυτών που είναι από γεωτρήσεις, στην πηρεκτικότητά τους σε φυσική ροδιενέργεια.

41:04 Μάλιστα, εξηγήστε μας λίγο αυτό. γιατί ναι ίσως πρέπει να τονιστεί αυτό ότι ανεξάρτητα από την πυρική ενέργεια ανεξάρτητα από τους ανθρωπογενείς παράγοντες ανεξάρτητα από την τεχνολογία ζούμε σε έναν ωκεανό ακτινοβολιών ούτως ή άλλως από αυτά που μας αναφέρετε νωρίτερα όχι από τη ίδια τη φύση α για πείτε μας ο πλανήτης γη είναι ένας ραδιοενεργός πλανήτης από συγκροτή σε όστου νομίζω και στην έρευνα που έχω την ευκαιρία να μπουν προηγουμένως ο κόσμος το γνωρίζει αυτό προς μεγάλη μας έτσι ικανοποίηση, δηλαδή γνωρίζει ο κόσμος έτσι φάνηκε τουλάχιστον ότι η φυσική ραδιενέργεια είναι μια σημαντική συνιστόσα του περιβάλλοντός μας γιατί το έδαφος έχει μέσα στοιχεία τα οποία είναι ραδιενεργά και επειδή ακριβώς το έδαφος είναι ραδιενεργό αυτό μετά μέσω για παράδειγμα των φυτών μεταφέρεται στην τροφική αλυσίδα αφού όσο υπάρχει στο έδαφος βγαίνει και στον αέρα μπορεί να βρεθεί να εγκλωβιστεί μέσα σε χώρους κατοικίας, π.χ. το ραδόνιο όλα αυτά οδοί έκθεσης που οφείλονται στην

42:22 φυσική ραδιενέργεια λόγω των ραδιενεργών πετρωμάτων που περιέχει, θέλουμε δεν θέλουμε ο φλοιός της γης και ώστε να μην φτάνει αυτό ακτινοβολούμαστε και από το σύμπαν είναι κοσμική ακτινοβολία. Άρα ζούμε σε ένα περιβάλλον ακτινοβολίων ούτως ή άλλως. Θα έχει ενδιαφέρον να ξέρετε ίσως ότι επειδή το έχουμε προσδιορίσει αυτό άμα δείτε την συνολική πίτα της έκθεσης ενός μέσου κατοίκου της χώρας είναι λίγο πολύ με κάποια συμπλήν λίγο πολύ στο μέσον όρο το παγκόσμιο. Ναι, ενώ στο μέσον όρο των παγκόσμιων δεδομένων.

43:00 Βρίσκεται λοιπόν στο τέσσερα. Μιλισίβερτ, δεν έχει σημασία τι σημαίνει αυτό το Μιλισίβερτ είναι μια μονάδα από το οποίο όμως το πάνω από το 2, κοντά στο 2,5 οφείλεται σε φυσικά αίτια Είναι πολύ ενδιαφέρουσες οι πληροφορίες που μας δίνετε και ακόμα πιο ενδιαφέρουν το γεγονός ότι κάθε πολίτης μπορεί να μπει στην ιστοσελίδα σας και να βρει πολύ χρήσιμες πληροφορίες για την έκθεσή του Μπορεί να βρει, ναι, μπορεί να βρει όχι μόνο κάτι που ενδιαφέρει πάρα πολύ η αλήθεια είναι καλός ή κακός το κόσμο που έχει να κάνει δηλαδή με τη λειτουργία των κεραιών και των κεραιοδιατάξεων.

43:38 Μπορεί να βρει στοιχεία για τη ρενάγια περιβάλλοντος. Μπορεί να βρει στοιχεία για το ραδόνιο. Μπορεί να βρει στοιχεία που έχουν να κάνουν με τη δοσημέτρηση. Μπορεί να βρει όλα αυτά τα πράγματα, ναι. Μάλιστα. Και βεβαίως, να σας πω καταληκτικά, αφού είναι αυτή η συζήτηση, δεδομένου ότι θίξαμε και το θέμα της πυρήνικής ενέργειας και την ταυτότητα του οργανισμού μας ότι ως Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας έχουμε ένα ιστορικό όνομα που όμως δεν πρέπει να συγχαίεται με τον αρχικό ρόλο που είχε αυτός ο οργανισμός στην δεκαετία του 50.

44:15 Η ΑΕ όπως υπάρχει τώρα στην καινούργια της μορφή ως ρυθμιστική αρχή ακριβώς εποπτεύει τη χρήση των ακτινοβολιών και άρα λοιπόν ούτε αρμοδιότητα έχει και είναι ουδέτερη όσον αφορά την πρόθεση ημί διαφόρων μορφών ενέργειας. Γιατί ακριβώς, και αυτό επιβάλλει εξάλλου όχι μόνο η εθνική αλλά και η ευρωπαϊκή νομοθεσία, δεν πρέπει στο ίδιο πρόσωπο να συγχαίρεται ο ρόλος του παίκτη και του διαιτητή.

44:41 Ένας ο οποίος συμμετέχει σε κάτι δεν μπορεί ταυτόχρονα να το διαιτητεύει. Είναι κάτι το οποίο θέλω να έχετε υπόψη σας. Παρ' όλα αυτά, με εξίσου σημαντικές θεσμικές αρμοδιότητες, έχουμε όχι μόνο τη χαρά, αλλά και την υποχρέωση να ενημερώνουμε για αυτά τα ζητήματα και τους συμπολίτες μας, γιατί πραγματικά πιστεύουμε στο δόγμα ότι ο ασφαλής πολίτης είναι ο ενημερωμένος πολίτης.

45:12 Κύριε Πρόεδρε, σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση. Να είστε καλά. Και εγώ ευχαριστώ πάρα πολύ. Είμαι η Δίνα Καράτζου και μόλις ακούσατε ακόμη ένα επεισόδιο της σειράς podcast της LIFO, η κατάσταση των πραγμάτων. Για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο, μπορείτε να μας ακούτε στο Spotify, στα Apple Podcast, στο κανάλι της LIFO, στο YouTube και στο LIFO.gr.

45:40 Είναι τα podcast της LIFO.