To χάος που λέγεται Αθήνα έχει μέχρι το 2030 για να αλλάξει
H κατάσταση των πραγμάτωνΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Η Αθήνα βρίσκεται μπροστά σε μια μεγάλη πρόκληση: να αντιμετωπίσει την κλιματική πίεση, την επιβάρυνση του δημόσιου χώρου, την προβληματική διαχείριση απορριμμάτων, το παλιό κτιριακό απόθεμα, τις ολοένα συχνότερες περιόδους ακραίας ζέστης αλλά και τις πλημμύρες και την ανάγκη για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.
Κι όμως, αυτή η πόλη με τα τόσα προβλήματα έχει ενταχθεί στις 100 ευρωπαϊκές πόλεις που καλούνται να πετύχουν κλιματική ουδετερότητα έως το 2030, είκοσι χρόνια νωρίτερα δηλαδή από τον γενικό ευρωπαϊκό στόχο. Τι σημαίνει όμως αυτό στην πράξη; Μπορεί μια πυκνοδομημένη και σύνθετη πόλη όπως η Αθήνα να αλλάξει μοντέλο ανάπτυξης και να γίνει πραγματικά κυκλική πόλη; Τι σημαίνει αυτό στην καθημερινότητα των κατοίκων της;
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Μαζί μας η Μαργαρίτα Καραβασίλη, αρχιτέκτον μηχανικός, πρώτη γενική επιθεωρήτρια περιβάλλοντος το 2004 και μετέπειτα ειδική γραμματέας επιθεώρησης περιβάλλοντος, με μακρά εμπειρία στο σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη, με την οποία θα συζητήσουμε αν η Αθήνα μπορεί να αποκτήσει ένα λειτουργικό μοντέλο βιώσιμης διαχείρισης σπόρων και καλύτερης καθημερινότητας για τους κατοίκους της.
Είμαι η Δίνα Καράτζιου και αυτό είναι ένα ακόμα επεισόδιο της σειράς podcast της LIFO, η κατάσταση των πραγμάτων. Για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο, μπορείτε να μας ακούτε στο Spotify, στα Apple Podcast, στο κανάλι της LIFO, στο YouTube και στο LIFO.gr. Κυρία Καραβασίλη, καλώς ήρθατε στο στούντιο της LIFO. Καλώς σας βρήκα, κυρία Καράτζιου.
Μεγάλη χαρά μου. Και εμάς γιατί πιστεύω ότι θα είναι μια ενδιαφέρουσα συζήτηση για την Αθήνα γιατί είναι ένα πεδίο το οποίο το γνωρίζετε έτσι πάρα πολύ καλά. Θα ήθελα να ξεκινήσουμε όμως από μια βασική ερώτηση ενός ορισμού να μας εξηγήσετε αρχικά τι σημαίνει κυκλική πόλη για να συζητήσουμε στη συνέχεια αν η Αθήνα μπορεί να γίνει μια κυκλική πόλη.
Ωραία το ερώτημα σας. Είναι μια λέξη και μια έννοια, ένας ορισμός που τον ακούμε συνέχεια και δεν γνωρίζω πραγματικά πόσοι από τους πολίτες αντιλαμβάνονται τι ακριβώς είναι αυτό. Ξεκινώντας από την κυκλική οικονομία προφανώς. Κυκλική πόλη έχει να κάνει με ένα άλλο τρόπο ανάπτυξης. από τη γραμμική ανάπτυξη που έχουμε ακόμα και σήμερα, περνάμε σε ένα άλλο σύστημα, σε ένα κυκλικό σύστημα, το οποίο ανατροφοδοτεί συνεχώς.
Έχει να κάνει με τους πόρους, με τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τους πόρους, προκειμένου να τους επαναφέρουμε και να είναι πάντα χρήσιμοι, να μην χάνονται, να μην εξαφανίζονται, πώς διαχειριζόμαστε την ενέργεια, πάρα πολύ σημαντικό επίσης, και τα υλικά. Άρα το χρονικό μοντέλο που είναι παράγω, χρησιμοποιώ και αποδομώ, πορύπτω, γίνεται ένα μοντέλο κυκλικό στην οικονομία αλλά και σε οτιδήποτε έχει να κάνει με τον τρόπο ζωής μας που επαναφέρουμε στη ζωή, δίνουμε δεύτερη ζωή στα υλικά, στο προϊόντα.
Με κύριο ζήτημα, το ζήτημα που είναι κύριο στην καρδιά αυτού του ορισμού είναι τα απόβλητα. Μάλιστα. Τα απόβλητά μας. Γιατί? Γιατί με τον τρόπο που μέχρι σήμερα αναπτύξαμε τις πόλεις μας και αναπτύσσουμε και όπως λειτουργεί η οικονομία, οι πόροι οι οποίοι ήταν διαθέσιμοι μέχρι τώρα έχουν αρχίσει να εξαντλούνται. Είναι αντιληπτό δυστυχώς ότι δεν είναι ανεξάντλητοι.
Άρα προκειμένου και οι επόμενες γενιές να έχουν την ίδια δυνατότητα να χρησιμοποιούν τους πόρους για την οικοδόμηση, για την μεταφορά, για την ενέργεια, για ό,τι έχει να κάνει με τη ζωή, πρέπει οι πόροι να επαναφέρονται. τα σκουπίδια, με μία λέξη, εδώ τα τελευταία χρόνια λένε και λέγεται πια και το έχουμε καταλάβει όλοι ότι είναι πόροι, είναι χρήμα, δεν είναι για πέταμα, άρα τα επαναφέρουμε στη ζωή και αυτός είναι ο πρώτος και βασικός στόχος της κυκλικότητας.
Μάλιστα. Τώρα έτσι πως μου τράπατε η συζήτηση είναι έτσι πολύ μεγάλη. Ξέρω ότι αν σας ρωτούσα αν η Αθήνα μπορεί να γίνει μια κυκλική πόλη δεν μπορεί να υπάρξει μονολεκτική απάντηση οπωσδήποτε αλλά θα ήθελα να μου πείτε έτσι τα βασικά δομικά προβλήματα της Αθήνας είναι η ενέργεια, είναι τα απόβλητα είναι οι μετακινήσεις, είναι η δόμηση γιατί όλα αυτά θα πρέπει να είναι κυκλικά με τον τρόπο που μας είπατε έτσι δεν είναι πριν πούμε αυτό όμως πρέπει να σκεφτούμε το εξής ότι αυτή τη στιγμή δεν είναι αν θα κάνουμε αυτό και πως θα το πετύχουμε το θέμα είναι ότι δεν έχουμε άλλο δρόμο είναι μονόδρομος και γιατί ας ξαναπούμε την ίδια κουβέντα που όλοι τη λέμε σήμερα ότι ζούμε εποχή κλιματικής κρίσης δεν είχαμε περιθώρια ήδη εξαντλήσαμε τα χρονικά μας περιθώρια για να αλλάξουμε τον τρόπο παραγωγής και κατανάλωσης από εκεί ξεκινάνε όλα πως παράγουμε και πως καταναλώνουμε τον τρόπο ζωής μας άρα δεν είναι κάτι απλό τεστιχώς δεν είναι κάτι απλό γιατί έχει να κάνει με συνήθειες
έχει να κάνει με νοοτροπίες ανθρώπων, έχει να κάνει με πολιτικές, έχει να κάνει με τρόπο διακυβέρνησης. Και μια πόλη σαν την Αθήνα, με πολύ μεγάλο πληθυσμό, το μισό πληθυσμό της Ελλάδας, η οποία φαίνεται και σαν οι Έλληνες που λέμε πολλές φορές ότι δεν είμαστε εύκολα, δεν πειθαρχούμε εύκολα σε αυτά που μας ζητάνε να πειθαρχήσουμε, δεν είναι ένα απλό ζήτημα.
Δεν είναι ένα εύκολο ζήτημα. Ωστόσο, επειδή η ερώτησή σας είναι πολύ συγκεκριμένη Ένας βασικός τομέας από τον οποίο ήδη ξεκινάμε Εδώ χρόνια το συζητάμε, είναι η ενέργεια Ένα θέμα λοιπόν είναι η διαχείριση της ενέργειας Στην ίδια, αν θέλετε, εχμή Μαζί με τη διαχείριση των αποβλήτων μας Είναι δύο ζητήματα τα οποία συζητιώνται πάρα πολύ Τα τελευταία χρόνια Έχουμε συγκεκριμένες αλλαγές και βελτιώσεις Που τις βλέπουμε κάθε μέρα στη ζωή μας και αυτό όχι γιατί μόνο εμείς ξυπνήσαμε μια μέρα και είπαμε θα αλλάξουμε τον τρόπο που διαχειριζόμαστε π.χ. τα απόβλητά μας, αλλά γιατί υπάρχουν συγκεκριμένες πολιτικές, στρατηγικές, στόχοι για το 2030 και το 2050, προκειμένου να μπορέσουμε να ανατρέψουμε λιγάκι την κρίση την κλιματική.
Και επειδή η κλιματική κρίση κυρίως συνδέεται με την ενέργεια, μπαίνει και σε προτεραιότητα. Μάλιστα, άρα είμαστε σε ένα μονόδρομο που είμαστε εκ των πραγμάτων αναγκασμένοι να πάμε μπροστά δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω Ήθελα να σας ρωτήσω κάτι γιατί αρχίζει σιγά σιγά να μας αποχαιρετάει και ο χειμώνας και επειδή η Αθήνα θα αρχίσει να γίνεται όλο και πιο ζεστή θα μιλάμε πάλι για το καμίνι της Αθήνας κτλ κτλ ένας πολύ σημαντικός και επιβαρυτικός παράγοντας είναι η δόμηση Θα ήθελα λίγο να μας πείτε και η δόμηση έχει πάρα πολλές παραμέτρους Τις οποίες μπορούμε να συζητήσουμε Θα ήθελα να πάμε όμως όχι στο παλιό με τη δόμηση Γιατί η Αθήνα έχει ένα μεγάλο κτηριακό απόθομα για το οποίο θα μου μιλήσετε Θα ήθελα να μου μιλήσετε λίγο για τα πράσινα υλικά Τα οποία τα έχετε μελετήσει Και έτσι μπορούν να δημιουργήσουν ψυχρές υποδομές μέσα στην πόλη Και η Δημοτική Αρχή αυτή και οι προηγούμενοι και πολλοί δήμαρχοι λένε ότι εδώ και πάρα πολύ καιρό στους νέους διαγωνισμούς έργων, δημοσίων έργων
είτε αυτά είναι πεζόδρομοι, είτε είναι πεζοδρόμια, είτε άλλες υποδομές χρησιμοποιούνται ψυχρά υλικά, καινούργια υλικά για να μπορέσει ας πούμε η πόλη να αποδιώξει δεν είναι σωστός βέβαια επιστημονικός όρος, λίγη από τη θερμότητα την οποία εκπέμπει. Ισχύει αυτό, επιτύχετε μελετήσει τα πράσινα υλικά. τώρα μπαίνετε μέσα σε ένα θέμα που είναι και πιο εύκολο να το δει κανείς ή να το συζητήσει δεν είναι στην θεωρία του ότι θα αργήσουμε να αλλάξουμε νοτροπίες είναι σε ζητήματα που μπορεί κάθε δημοτική αρχή οφείλει να κάνει αυτές τις δομικές αλλαγές το αστικό περιβάλλον επειδή αναφερθήκατε στα κτίρια στην Αθήνα κυριαρχείται από το τσιμέντο κυριαρχείται από κτίρια τα οποία είναι κτισμένα, κατασκευασμένα πριν από το 1980 που άρχισε να ισχύει ο κανονισμός θερμομόνωσης και αυτό σημαίνει ότι είναι απροστάτευτα εντελώς, αμόνοτα και τα υλικά τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί κατά καιρούς είναι τα πλέον ακατάλληλα έχουμε δηλαδή το θέμα της θερμικής αστικής νησίδας στα καλοκαίρια
είναι και στενή η δρόμη δεν αερίζεται η πόλη όπως θα έπρεπε να αεριστεί για να δροσίζεται. Άρα τα υλικά επιβαρύνουν και αυτό είναι μελετημένο εδώ και χρόνια και το συζητάμε και οι μηχανικοί επιβαρύνεται πάρα πολύ. Σε επίπεδο θα λέγαμε 3 με 4 βαθμούς Κελσίου περισσότερη θερμοκρασία από ό,τι είναι στα προάστια. Υπάρχει νομοθεσία συγκεκριμένη στη λογική των οικολογικών υλικών των πράσινων υλικών η οποία αναφέρεται σε πράσινες δημόσιες συμβάσεις όπου έχει ήδη εισαχθεί σαν κριτήριο η χρήση δομικών υλικών και υλικών που χρησιμοποιούμε σε επιφάνειες σε δρόμους, σε πεζοδρόμια, στις πλατείες μας στις διαμορφώσεις μας τα οποία βοηθάνε στο να δροσίζεται η πόλη τα ψυχρά υλικά τα υλικά που δεν απορροφούν θερμότητα για να τη μεταφέρουν και να τη μεταδίδουν Ωστόσο, θα σας έλεγα, έτσι με λύπη μου ότι πολύ λίγο χρησιμοποιούνται Πολύ λίγο έχουν εισαχθεί στη λογική όλων των Δήμων της Ελλάδας.
Η Αθήνα έχει κάνει προσπάθειες και τις έχει κάνει αρκετά χρόνια νωρίτερα με ένα σπουδαίο σχέδιο για την ανθεκτικότητα της πόλης το οποίο υπήρξε και υποδομή αν θέλετε για τις μελέτες που κάνει τώρα ο Δήμος σε μια προσπάθεια να γίνει κλιματικά ουδέτερη η Αθήνα. Ποιο σχέδιο ανθεκτικότητας είναι αυτό? Δεν θυμάμαι την εποχή. Ήταν εποχή συνδημάρχου Καμίνη.
και το είχε διαχειριστεί νομίζω η κυρία αντιδήμπαρχος Λενιώ Μηρυβήλη. Η οποία ήταν και πιμπακογιάννη η κυρία Μηρυβήλη. Μάλιστα έγινε για πρώτη φορά, ήταν ένα σχέδιο που έγινε με συμμετοχή των πολιτών, των μηχανικών. Συμμετείχα σε αυτό το σχέδιο. Ήμουν πολύ ευτυχής που συμμετείχα και φτιάξαμε ένα σχέδιο την Αθήνα. Πολύ πολύ ουσιαστικό και μάλιστα μας θύμισε τότε εκείνο το σχέδιο ένα πολύ παλιότερο του 1981, εποχής ρυθμιστικού τρίτσι, όπου για πρώτη φορά η Αθήνα, το Λεκανοπαίδιο συνολικά, απέκτησε χάρτη, μελέτη ανθεκτικότητας, θωράκιση της πόλης από πλημμύρες, θωράκιση της πόλης του Λεκανοπαίδιου, εννοούμε, από τις πυρκαγιές.
Ένα σχέδιο που δυστυχώς, παρά το γεγονός ότι μελετήθηκε σε λεπτομέρεια, δεν υλοποιήθηκε. Μάλιστα, επιτρίτσι μιλάτε τότε και μετά. Και για αυτό το λέω αυτό. Θέλω να πω ότι στο παρελθόν είχα να απασχολήσει όλα αυτά τα ζητήματα τους πολεοδόμους. Είχα την τύχη να δουλεύω τότε στο ρυθμιστικό. Μόλις είχα έρθει από το εξωτερικό και δούλεψα μαζί με τον αξέχαστο Αντώνη Τρίτσι και είδαμε την πόλη με τα μάτια που και σήμερα τη βλέπουμε, αλλά δυστυχώς τα χρόνια που περάσανε δεν έδωσαν υλοποίηση, δεν έδωσαν εφαρμογές όσο θα έπρεπε να έχουμε εφαρμογές.
Έτσι έχουμε θέματα. Η κλιματική κρίση μας βρήκε αθωράκι στους, χωρίς έργα υποδομής, τα οποία θα μπορούσαν να βοηθήσουν στις πλημμύρες, τα ρέματα τα οποία έχουν βαζωθεί και όλα τα γνωστά ζητήματα τα οποία η κρίση, η κλιματική, τα ανέδειξε ακόμα παραπάνω. ψηφίση ψυχρών υλικών ώστε να μειώνεται το φαινόμενο της αστικής θερμονισίδας και να δροσίζεται ουσιαστικά η πόλη.
Είναι θέμα κόστους, είναι θέμα προδιαγραφών, δεν μπορεί αυτό να αλλάξει. Αντέχει η Αθήνα άλλο τσιμέντο. Η Αθήνα δεν αντέχει πολλά πράγματα. Μέσα σε όλα είναι το τσιμέντο, πραγματικά δηλαδή, για την Αθήνα που είναι μια μητρόπολη που οι θερμοκρασίες είναι για πολλούς μήνες ανεβασμένες ψηλά και όσο έχουμε και πολύ μεγαλύτερα καλοκαίρια είναι ένα μέσον αυτό.
Όπως ένα άλλο μέσον είναι το πράσινο. Γιατί δεν βάζουμε πράσινο. Γιατί αυτή τη στιγμή υπάρχουν δήμοι και μέσα στην Αθήνα ακόμα κάτοικοι που δεν θέλουν το πράσινο και ζητάνε να κοπούν τα δέντρα γιατί τους ενοχλούν. Γιατί στερούν θέσεις στάθμευσης. Εδώ έχει να κάνει με νοοτροπίες. Το θέμα το γιατί δεν χρησιμοποιούν τα πράσινα υλικά είναι γιατί δεν καθίσανε, δεν υπάρχουν υπηρεσίες, υπάρχουν δυσκολίες και στους Δήμους και στο Δήμο της Αθήνας ακόμα από έλλειψη προσωπικού για να αλλάξουν προδιαγραφές που απαιτούνται για να μπορούν σε κάθε δημοπράτηση οι κωδικοί, αν θέλετε, και τα πρότυπα τα οποία χρησιμοποιούνται να είναι καινούργια υλικά.
Αυτά τα υλικά που σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση με το Eco Design και με άλλες οδηγίες έχει εισάγει υποχρεωτικά ότι πρέπει να χρησιμοποιούνται. Τώρα τα πράσινα υλικά Να κάνουμε και τη διαφοροποίηση Είναι και στα κτίρια πια Το τσιμπέντο δηλαδή που χρησιμοποιούμε Όπως και πολλά άλλα υλικά Το αλουμίνιο και πολλά άλλα κατασκευαστικά υλικά Με τη λογική της ενεργειακής απόδοσης Όταν θέλουμε ένα κτίριο να είναι κλιματικά ουδέτερο Δηλαδή να καταναλώνει όσο γίνεται λιγότερο διοξίδιο του άνθρακα Πρέπει εκτός από να μειώσει τις καταναλώσεις του κατά τη λειτουργία του θα πρέπει και τα υλικά που χρησιμοποιούνται στο κτίριο από την παραγωγή των υλικών, την εξόριξή τους την παραγωγή στο εργοστάσιο, τη μεταφορά στην οικοδομή τη λειτουργία αλλά και την αποδόμηση είναι υλικά τα οποία δεν καταναλώνουν πάρα πολύ διοξίδιο το άνθρακα Α μάλιστα, σε όλη την αλυσίδα αξίας Σε όλη την αλυσίδα αξίας Αυτό ονομάζεται ενσωματωμένη ενέργεια Μέχρι σήμερα όλα τα κτίρια ακόμα και αυτά που θεωρούν και παίρνουν και βραβείο
ότι είναι κλιματικά ουδέτερα δεν είναι στην πραγματικότητα έχουν ενσωματωμένη ενέργεια το διοξίδιο δηλαδή που παράγεται και είναι τεράστιες ποσότητες από το τσιμέντο για παράδειγμα για να κατασκευαστούν τα αλουμίνια και πολλά άλλα δομικά υλικά σήμερα, και όταν λέω σήμερα το εννοώ η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να αλλάξει τον τρόπο παραγωγής δεν είναι εύκολο, έχει να κάνει με λόμπις βιομηχανίας, έχει να κάνει με δυσκολίες, οι οποίες όμως σιγά σιγά φαίνεται ότι ανατρέπονται και μπορούμε πια να μιλάμε για πράσινα κατασκευαστικά υλικά.
Αυτή σε όλη την αλυσίδα αξίας είναι και η πιο ιδεατή εικόνα για το πράσινο υλικό. Να μιλήσουμε λίγο για το υπάρχον κτηριακό πόθιμο της Αθήνας, το οποίο είναι παλιό και νοργοβόρο προφανώς. Πώς μπορεί να αλλάξει αυτό με τις μαζικές ανακαινήσεις ας πούμε του εξοικονομού γίνεται δουλειά πιστεύετε Κοιτάξτε πραγματικά το μεγάλο απόθεμα είναι ενεργοβόρο είναι παλιά κτίρια Ένα πολύ μεγάλο θέμα λοιπόν εκεί είναι τα προγράμματα αυτά τα κίνητρα που δίνει η πολιτεία με τα προγράμματα για την εξοικονόμηση για την αλλαγή των κουφωμάτων Είναι σημαντικά αυτά τα προγράμματα είναι αλήθεια Πιο σημαντικό όμως είναι η εκπαίδευση των πολιτών Πώς χρησιμοποιούμε τα σπίτια μας Πώς μειώνουμε τη χρήση ενέργειας η ίδια από τη χρήση Ένα πολύ μεγάλο ζήτημα είναι η χρήση ενέργειας Και όταν έχουμε παράδειγμα κλιματιστικά Και τα παράθυρα ανοιχτά Είναι σαν δώρο-άδωρο Και πολύ συχνά συμβαίνει Όταν έχουμε τα σώματα του καλωριφέρ σκεπασμένα Ή πίσω από έπιπλα Δεν αποδίδουν και πολλά άλλα τέτοια απλά ζητήματα
στην ενέργεια, στον τρόπο που χρησιμοποιούμε τις πρίζες μας θέλει λοιπόν ταυτόχρονη και παράλληλη δουλειά, εργασία πάνω και στον τρόπο που θα χρησιμοποιεί κανείς τα υλικά στο σπίτι μέσα πότε θα αερίσει το σπίτι γιατί θα το αερίσει για να το δροσίσει έχουμε την τύχη στην Ελλάδα και έχουμε και διαμερότητα πολλές φορές ανοίγοντας τα παράθυρα από τη μία και από την άλλη πλευρά δροσίζεται το καλοκαίρι Δεν χρειάζεται να έχουμε τα κλιματιστικά συνέχεια ανοιχτά.
Και αυτό το πράγμα έχει να κάνει με μια παρανόηση που γίνεται από τα έξυπνα κτίρια στα κτίρια τα οποία πραγματικά λειτουργούν σωστά και έχουν σωστή αρχιτεκτονική. Γιατί το έξυπνο κτίριο είναι το κτίριο που βολεύεται εντός εισαγωγικών με εξοπλισμούς και μηχανισμούς. Ενώ τα κτίρια που έχουν σχεδιαστεί σωστά δεν έχουν ανάγκη από όλα αυτά.
δουλεύουν σωστά από μόνα τους. Μάλιστα. Λοιπόν, και αυτό ακριβώς θέλει και μία εκπαίδευση. Η εκπαίδευση γίνεται από την ίδια την πολιτεία των πολιτών. Εντάξει, εξαρτάται βέβαια και από την προσωπική καλλιέργεια και αφύπνιση και γρήγορηση του κάθε πολίτη, αλλά εξαρτάται και από την πολιτεία να γίνει μία εκπαίδευση σε σχέση με αυτά τα ζητήματα.
Ωστόσο, επειδή στην Αθήνα τα πράγματα είναι λίγο δύσκολα και όχι μόνο είναι δύσκολο, έχει και έναν στόχο η Αθήνα, ο Δήμος Αθηναίων εγώ το χαρακτηρίζω Mission Impossible δηλαδή μέχρι το 2030 να γίνει έχει ενταχθεί σε 100 κλιματικά οδέτερες πόλεις που πρέπει να πει ότι πρέπει να πιάσει στους στόχους της Ευρώπης μαζί με άλλες 100 πόλεις μάλιστα 99, 20 χρόνια νωρίτερα από ό,τι οι υπόλοιπες αυτό εσείς με την βάση της υπάρχου σας κατάστασης το βρίσκετε εφικτό Ναι, τώρα μιλάμε μόνο για το Δήμο της Αθήνας. Κοιτάξτε, το πρόγραμμα ή το μισό, η θεωρία αποστολή για τις 100 πόλεις που πιλωτικά, πειραματικά θα ξεκινήσουν μπροστά από τις υπόλοιπες πόλεις να πετύχουν τους στόχους, καταρχάς είναι μια πρόκληση πάρα πολύ σημαντική και πολύ ενδιαφέρουσα.
Υπάρχουν ήδη πόλεις που μπήκανε νωρίτερα Της Βόρειας Ευρώπης Που έχουν θεαματικά αποτελέσματα Είναι θεαματικά τα αποτελέσματα Γιατί Γιατί είναι συντονισμένες προσπάθειες Είναι καινοτομίες που έχουν δοκιμαστεί Που εφαρμόζονται Και κυρίως χρήματα Δίνονται τα χρήματα για την υλοποίηση Δεν είναι μελέτες μόνο για τις μελέτες Οι μελέτες θελτοποιηθούν Και μετά θα μετρηθούν τα αποτελέσματα θέλω να πιστεύω λοιπόν ότι αν πάνε τα πράγματα καλά όπως φαίνεται να πηγαίνουν σε αυτόν τον τομέα και ήταν και θαυμάσει αυτό το αν θέλετε και την Αθήνα μπήκε τελευταία στιγμή μόλις οι άλλες πόλεις που είχαν προηγηθεί και μπήκε σαν τιμής ένα και ένα γιατί η Αθήνα είχε το σχέδιο αντακτικότητας βοήθησε πάρα πολύ αυτό και ταυτόχρονα πρόλαβε σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα η πρόταση που υπέβαλε να φανεί ότι μπορεί να εγκριθεί αν λοιπόν πάει σωστά μπορεί να έχουμε πραγματικά θεματικά αποτελέσματα και έχω πολύ μεγάλα αν θέλετε ερωτηματικά σε ένα βασικό θέμα το πιο βασικό από όλα που είναι τα απόβλητα
πείτε μας γι' αυτό και εγώ γι' αυτό θα ήθελα να σας ρωτήσω γιατί μπορεί να προχωρήσουμε στα ενεργειακά μπορεί να αλλάξουν τα υλικά είναι πράγματα που μπορεί να γίνουν γρήγορα μπορεί να φυτευτεί η πόλη και πρέπει το πράσινο είναι η λύση και η σωτηρία της Το νερό είναι η λύση ξατήρια της. Οι μπλε πράσινες υποδομές είναι οι λύσεις.
Αυτά λέτε μπορούν να επιταχυνθούν για να γίνουν. Αυτά ναι. Και είναι πράγματα που γίνονται. Τα ποτάμια και τα ρέματα. Αντί να τα μπαζώνουμε και να τα κτίζουμε αυτή τη στιγμή όπου κτίζεται αυτά με μπετό. Αν κάνουμε λύσεις που βασίζονται στη φύση, όπως γίνεται σε όλη την Ευρώπη, θα έχουμε εξαιρετικά αποτελέσματα που θα δροσίσουν την πόλη.
Και αυτό θα μειώσει τις επιπτώσεις όσον αφορά το διοξίδιο, τα αέρα του θερμοκηπίου. Οι αλλαγές στα δομικά υλικά πρέπει να γίνουν οπωσδήποτε, απαραίτητος. Αλλά δεν νοείται να μην ολοκληρωθεί και η διαλογή στην πηγή με τα απόβλητα. Πώς μιλάμε τώρα για κλιματικά οδέτεροι πόλοι με ξέχυλους κάδους μέσα στην πόλη και μηδενικά ποσοστά ανακύκλωσης.
Πώς θα προχωρήσει αυτό το πράγμα. Αυτό είναι η ντροπή μας. Λυπάμαι που το λέω. Ξέρετε πόσα χρόνια μιλάμε για τα απόβλητα. Η πρώτη χώρα που θα φτιαγνότανε, οκτώ μεγάλη χώρια για την Αττική, ήταν εποχής Πρωθυπουργίας της Βάσας Παπαδρέου. Πριν 40-45 χρόνια και από αυτούς τους οκτώ χώρους μόνο ένας έγινε, στη Φιλή. Και αυτός κατάντησε χωματερή του χειρίς του είδους.
Δεν έχουμε χώρους. Αργήσαμε πάρα πολύ. και αυτή τη στιγμή σκεφτόμαστε τη λύση της καύσης. Εμείς όταν στην υπόλοιπη Ευρώπη δεν χρειάζεται πια. Τα ανακυκλώνονται τα πάντα. Έχει παγώσει λίγο αυτό το σχέδιο τώρα όμως έτσι. Θέλω να ελπίζω πως θα παγώσει. Γιατί τι κάνει αντιστρατεύεται καθαρά την ανακύκλωση. Ναι αυτό είναι αλήθεια.
Αλλάβατε. Αλλά η ανακύκλωση αυτή καθ' αυτή, η διαλογή στην πηγή είναι άπια στο όνειρο για τον κεντρικό δήμο. Πώς μπορεί να αλλάξει κάτι Είναι κρίμα που είναι άπιαστο όνειρο Είναι κρίμα που είναι άπιαστο όνειρο Από εκεί έπρεπε να αρχίσουμε Γειτονιά γειτονιά Όταν ξεκίνησαν οι καφεκάδοι Για τα βιοαπόβλητα Είδαμε ότι όπου ξεκίνησε αυτό Και υπήρξε ενημέρωση Πάει καλά και πήγε καλά Γιατί δεν πάει και για τα υπόλοιπα Πόσο δύσκολο είναι Να έχουμε τους τέσσερις κάδους Μικρά καδάκια στο σπίτι μας να κάνουμε τη διαλογή στο σπίτι μας και να φεύγει ο κάθε κάδος την κατάλληλη μέρα και ώρα ούτε καν να έχουμε κάδους έξω από την πόρτα μας θα σας πω, το έχω πει 100 φορές το παράδειγμα των Βρυξελών το 2001 έφτασα εκεί και δούλευα στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσα σε ένα τρίμηνο μας δώσανε τέσσερις διαφορετικές σακούλες και πιλωτικά κάναμε ακριβώς τη διαλογή στην πηγή μέσα στο τρίμηνο αυτό μάθαμε όλοι και το κάναμε και τελείωσε χωρίς κάδους η κάθε σακουλίτσα έβγαινε 12 ώρες
πριν κοιμηθούμε και το πρωί ξεφανιζότανε πότε ήταν η κίτρινη που είχε μέσα το χαρτί η άσπρη που είχε το πλαστικό και το κάθε εξής πριν 25 χρόνια διαφορετικές ώρες οπότε δεν γίνεται και τράφικα από τα απορριμματοφόρα υπάρχει μια διαχείριση και στην κυκλοφορία της πόλης Και μια που λέμε για κυκλοφορία της πόλης, για τα πεζοδρόμια επίσης στην Αθήνα.
Υπάρχουν εξικέλευτες λύσεις. Δηλαδή, εσείς είστε μηχανικός. Και επίσης γνωρίζετε και τη δυσκοινησία της δημόσιας διοίκησης να κινηθεί έτσι πολύ γρήγορα. Μπορούμε να έχουμε περισσότερο ζωτικό χώρο για τον πεζό. Ένα από τα πιο εύκολα πράγματα ήταν αυτό στην πραγματικότητα. Και έχουν υπάρξει σχεδιασμοί κατά καιρούς. και βιοκλιματικές διαμορφώσεις από εδώ και βιοκλιματικές διαμορφώσεις από εκεί, κονδύλια και χρήματα που φεύγαν από σε προγράμματα και τελικά το αποτέλεσμα, δεν ξέρω πόσοι το έχουμε δει.
Γιατί συνέβαινε αυτό. Ακόμα και για αυτό που λέμε βιοκλιματικό, γιατί έγινε μόδα, μπήκε ένας όρος και τίποτα δεν ήταν βιοκλιματικό στην πράξη, γιατί είναι και αυτό, είναι και πώς υλοποιούμε τα σχέδιά μας. Τέλος πάντων, οι δρόμοι έχοντας σχέδια βιώσιμης κινητικότητας να τα φτιάξουν, να τα πληρώνουν τα ΣΒΑΚ, ωραιότατα σχέδια με διαβούλευση με τους πολίτες που πρέπει να γίνεται και με εκπαίδευση και μετά παραμένουν διότι φυσικά πρέπει να υπάρξουν και τα χρήματα και να λοποιηθούν οι πράσινες διαδρομές για παράδειγμα η διευκόλυνση των ποδηλάτων είναι δυνατό να μην διευκολύνουν τα ποδήλατα για να μην έχουμε ποδηλατόδρομους παρά μόνο μικρούς οι οποίοι διακόπτονται συνεχώς.
Δεν έχει νόημα. Το ΣΒΑΚ της το έχει η Αθήνα έτσι δεν είναι. Ναι το έχει και η Αθήνα. Το έχει και η Αθήνα. Να μην σας πω ότι το έχουν όλοι οι δήμοι, περισσότεροι οι δήμοι. Όσοι το υλοποιούν. Είναι πολιτική απόφαση. Δηλαδή τελικά πάμε να έχουμε πολιτικές αποφάσεις να κόψουμε χώρο από τα αυτοκίνητα. Είναι θέμα χρημάτων. Αλλά πιστεύω περισσότερο από όλα.
Δυστυχώς αυτή τη χώρα, ο τρόπος, ο εκλογικός νόμος θα έλεγα, η ψήφος στις επόμενες εκλογές καθορίζει πάρα πολύ τις επιλογές. Όταν είναι να κάνουμε κάτι, ένας Δήμος που θα εμποδίσει ή θα ενοχλήσει το Δημότη, γιατί θα χάσει μια θέση στάθμευσης για παράδειγμα, τότε δεν μπορούμε να μιλάμε για ανανέωση της πόλης. Η πόλη θέλει θυσίες, θέλει τόλμη, θέλει σύμπνεια.
Θέλει να έχεις τους πολίτες δίπλους από την αρχή, να μιλάς μαζί τους και να βαδίζεις χέρι-χέρι. Οι πολίτες άμα καταλάβουν θα τους έχεις κοντά. Αυτό όποιοι κατάφεραν και το κάνανε και υπάρχουν εξαιρετικοί δήμοι στη χώρα μας. Εξαιρετικοί δήμοι, δεν θέλω να πω για να μην... που δουλέψαν συστηματικά και που αλλάξανε δεδομένα.
Βεβαίως εντάξει η Αθήνα είναι ένας τεράστιος δήμος Και οι δήμοι γύρω από την Αθήνα είναι τεράστιοι Κάνονται το περιστέρι οι τεράστιες δήμους Ακριβώς, οι ανάγκες είναι πάρα πολύ μεγάλες Από τα απόβλητα μέχρι τις μετακινήσεις Φτιάξαμε δρόμους με το ρυθμιστικό Και ξανά και η περιφερειακή οδός Και η αττική οδός που δεν επαρκούν πια Γιατί δεν σταματήσαμε Δεν μάθαμε στον κόσμο Ότι παιδιά έχει και μέσα μαζικής μεταφοράς Γιατί πρέπει να περνάμε μέσα από την πόλη συνεχώς Και αυτό το πράγμα είναι και θέμα ανατροπίας Και εγώ που το ρωτάω και το λέω Έχω μάθει να χρησιμοποιώ το αυτοκίνητό μου Πιο εύκολα από το να πω Αχ τώρα βρέχει γιατί να πάρω τα μέσα Γι' αυτό το λόγο Δεν μπορούμε να κάνουμε αυτή την αλλαγή Που χρειάζεται να κάνουμε Πρέπει ο κάθε πολίτης να θυσιάσει κάτι Και για να το κάνει αυτό πρέπει να εμπιστεύεται το κράτος η ολοκληρωμένη διαχείριση των αποβλήτων.
Εδώ πέρα εμπλέκονται βέβαια πολλοί, δεν είναι θέμα του Δήμου μόνο. Είναι θέμα και της πολιτείας. Έχουμε νομοθεσίες, υπάρχουν κάποιοι χώροι που έχουν εγκριθεί για την ανακύκλωση. Το θέμα είναι να μπει μπροστά, να αποφασιστεί ότι μπαίνει μπροστά η διαλογή στην πηγή. Αυτό ήθελα να πω. Αν δεν γίνει αυτό, αν δεν προχωρήσουμε να πιάσουμε κάποια στοιχειώδη ποσοστά ανακύκλωσης που είμαστε ακόμα αυτή τη στιγμή σε πολύ πολύ πρωταρχικό στάδιο πώς θα αλλάξει πώς θα αλλάξουν τα δεδομένα δεν αλλάζει κάτι και εμείς πρέπει να αποδείξουμε όχι μόνο να μην υπάρχει αυτή η εικόνα στην πόλη με τους ξέχυλους κάδους και ανακύκλωση που ο μπλε κάδος που είναι για ανακύκλωση νομίζω τον έχετε δει παντού είναι άχρηστο υλικό γιατί όταν είναι βρεγμένα τα υλικά είναι ανακατεμένα και μπαίνουν υλικά που δεν είναι αυτά που πρέπει να μπαίνουν στο μπλε κάδο.
Μπορεί να φαίνεται ένα ποσοστό 10% και είχε υποθεί μάλιστα και στο Δήμο αυτό και στην πραγματικότητα να γίνεται 4%, 3% ανακύκλωση και όχι παραπάνω. Είναι κρίμα λοιπόν. Άρα πρέπει να δοθεί πολύ μεγάλη έμφαση σε αυτό. Μεγάλος αγώνας αυτό. Μπορεί να είναι κάτι που να μην είναι το αν θέλετε στην εικόνα της πόλης να προσθέτει αλλά πιστεύω εγώ ότι η καθαριότητα είναι το παν.
και ταυτόχρονα να πετύχουμε κάποια ποσοστά δηλαδή να ξέρουμε ότι και εμείς συνεισφέρουμε σε αυτή που λέμε κυκλικότητα και η κυκλικότητα έχει να κάνει με το να ξαναφέρουμε τους σπόρους πίσω διαφορετικά δεν έχουμε σωτηρία Ωραία, να ρωτήσω κάτι, η διαλογή στην πηγή που από εκεί είναι το πρώτο στάδιο και το βασικότερο είναι κυρίαρχα ευθύνη του Δήμου. Τώρα θα θέλαμε λίγο να μας πείτε την διαλογή στην πηγή γιατί μπορεί έτσι το λέμε το λέμε κατανοητό στον περισσότερο κόσμο. Εξηγήστε λίγο τι είναι η διαλογή στην πηγή. Είναι ότι βάζουμε τα πράγματα, τα σκουπίδια, ξεχωρίζουμε από το σπίτι μας τα σκουπίδια.
Θα ξεχωρίζουμε από το σπίτι μας είτε σε επίπεδο διαμερίσματος είτε σε επίπεδο πολυκατοικίας. Η νομοθεσία έχει προβλέψει σε κάθε πολυκατοικία στους κοινόχρησους χώρους να υπάρχουν τέσσερις διαφορετικοί κάδοι και το πρόβλεψε γέρος. Αλλά πολύ μαζεύει τα οργανικά απόβλητα στον έναν το γελί στον άλλον το χαρτί, το πλαστικό και τα πηγαίνει και τα βάζει ή στην πολυκατοικία τους στον αντίστοιχο κάδο ή όπως είπε το παράδειγμα των Βρυξελών ήταν κατευθείαν έξω από την πόρτα του αλλά έρχονταν, παίρναγε το κατάλληλο αυτοκίνητο τη μέρα που θα έπρεπε να περάσει για να μην μένουν απ' έξω ένα ζήτημα είναι αυτό να γίνει διαλογή στην πηγή να γίνει αντιληπτό ακριβώς τι βάζουμε στον κάθε κάδο. Και το δεύτερο είναι να πηγαίνουν τα υλικά να υπάρχουν κατάλληλοι χώροι και να είναι αρκετοί χώροι για να γίνεται η ανακύκλωση επιτόπου και άρα να παραμένει μόνο το υπόλοιπο και αυτό το υπόλοιπο μόνο να έχουμε να επεξεργαστούμε.
Ναι, με τους χύψη τρόπο. Τώρα το θαύμα όλου μαζί. Πάντως η διαλογή στην πηγή είναι ένα πράγμα που θα πρέπει να κάνει ένα πολύ συγκεκριμένου και συστηματικού σχέδιου ένας Δήμος για να πετύχει. Δεν είναι από τα απορριμματοφόρα μέχρι τα πάντα όλα. Θέλει ένα σχεδιασμό. Και να συμμετέχουν και οι επιχειρήσεις και οι απλοί πολίτες να είναι συνεπείς.
Θέλει συνεργασία, θέλει ενημέρωση από την αρχή, θέλει απόφαση. Και σας έδωσα το παράδειγμα ότι όταν ξεκίνησε η ιστορία με τους καφέκάδους γιατί δεν είχαμε καθόλου βίου απόβλητο πάρα πολύ γρήγορα υπήρξε συμμόρφωση. Πολύ γρήγορα υπήρξε. Και χωρίς, εγώ τρέχω και εγώ παράδειγμα το Δίωνο Νέας Μύρινς ας πούμε, χωρίς να χρειαστεί να αξιοποιήσουμε εταιρείες και πολύ σπουδαία μέσα, μόνο με τους ίδιους τους υπαλλήλους και με τους ανθρώπους που θελήσαν οι πιλωτικά να τρέξουν να μιλήσουν στα σχολεία παντού, ξεκίνησε και άρχισε να πηγαίνει καλά.
μπορεί λοιπόν το πράγμα αυτό να γίνει αντί για ένα κάδο να είναι τέσσερις και τόσα χρόνια είχαμε μπροστά μας καταλάβατε δηλαδή αυτό που εμπέναμε με προβληματίζει είναι γιατί λίγο λίγο θα πήγαινε λίγο λίγο και θα κάναμε και ένα βήμα κάθε φορά περισσότερο και ένα βήμα περισσότερο αρκεί ο κάθε δήμος να δώσει τα χέρια με τους πολίτες Κυρία Καραβασίλη περπατώντας μέσα στην πόλη και με τη ματιά του απλού πολίτη αλλά και με τη ματιά της ειδικού που έτσι γνωρίζετε τα θέματα από άποψη κυκλικότητας μια που μιλάμε γι' αυτό τι σας ενοχλεί περισσότερο και πού πιστεύω ότι θα μπορούσαν να γίνουν παρεμβάσεις οι οποίες είναι εύκολες να γίνουν και να αλλάξει εικόνα Εύκολες είναι όπως είπαμε και πριν τα υλικά το να χρησιμοποιηθούν καλύτερα υλικά πράσινα υλικά τα οποία όλος ο κύκλος ζωής είναι πιο αποδοτικός λιγότερες εκπομπές δηλαδή αλλά και δημιουργεί ένα τεράστιο όφελο στην πόλη το να έχουμε λιγότερη ζέστη να έχουμε τα κύματα καύσουνα να μπορούμε να τα αντιμετωπίσουμε
τα υλικά λοιπόν, τα δομικά υλικά Εσείς βλέπετε σε καινούργια έργα να μην χρησιμοποιούνται αυτά τα πράσινα υλικά που τα γνωρίζετε και όλες Δεν χρησιμοποιούνται Στην Οδοπία ή σε πεζοδρόμους ή σε πλατείες ο Δήμος, μια και μιλάμε και το Δήμο Αθηναίων έχω δει ότι έχει αρχίσει να τα χρησιμοποιεί Παλιότερα ξαναχρησιμοποιήθηκαν Απλώς δεν έχει γίνει Αν θέλετε το 100% Να ξέρουμε ότι ό,τι χρησιμοποιείται Από εδώ και πέρα Στην οδοποιία, στις διαμορφώσεις Όλα και καινούργιες διαμορφώσεις Έχουμε στις πλατείες Δεν είναι σίγουρο ότι το 100% Είναι αυτά τα υλικά που πρέπει να είναι Στις παιδικές χαρές και ούτω καθεξής Επίσης το πράσινο Το οποίο συνδυάζεται αν θέλετε Και με την ενέργεια Δηλαδή το πράσινο απορροφά διοξίδιο του άνθρακα.
Το πράσινο δροσίζει την πόλη για να μπορεί να ανταποκριθεί και στο στόχο της κλιματικής ουτετερότητας, που είναι ένα κομμάτι της κυκλικότητας. Είπατε πριν ότι το πράσινο είναι εντός αγωγικών εύκολο. Είναι εύκολο να πρασινίσει η Αθήνα. Ναι, είναι πολύ πιο εύκολο. Γιατί δεν πρασινίζει άμα είναι τόσο εύκολο, λέτε εσείς. ούτε το κόστος είναι τεράστιο όταν προσθεθούν δέντρα ούτε το να περιποιόμαστε τα άλση που υπάρχουν και να τα ανανεώνουμε γιατί και τα δέντρα και τα άλση μας θέλουν ανανέωση θέλουν φυτέυσης παραπάνω φυτέυσης ούτε κόστος τεράστιο έχουν αυτά τα έργα και μετά να δείτε ότι αν ανοίξουμε ας πούμε και δούμε τι παρεμβάσεις γίνονται καθημερινά θα έλεγα και δημοπρατήσεις σε μικρές πλατιούλες τις οποίες θα μπορούσαν αντί να είναι στρωμένα σε όλες με δάπεδο και με υλικά να είναι τα τρία τέταρτα πράσινο και το ένα τέταρτο να περάσεις πάνω από το πράσινο να βάλουμε και λίγο το στοιχείο νερού να βάλουμε και βρύσες παντού γιατί να πρέπει να αγοράζουμε τα μπουκαλάκια τα πλαστικά που αυτά δημιουργούν τεράστιο πρόβλημα
βρύσες, έχουμε δει, ευτυχώς στην Αθήνα το νερό είναι κατάλληλο δηλαδή αυτές οι παρεμβάσεις που αλλάζουν τελείως την εικόνα δεν είναι μόνο για να αλλάξουν την εικόνα και να πούμε είναι πολιτισμός είναι πολιτισμός 100% αλλά είναι ουσιώδεις παρεμβάσεις μικρές που μπορεί να μην φαίνονται αλλά είναι ουσιώδεις και στο κλίμα ανταποκρίνονται 100% παραπάνω από μια παρέμβαση σε ένα κτίριο είναι να κάνουμε ένα καινούριο πάρκο Μάλιστα Έτσι που συζητήσαμε τα πράγματα είστε αισιόδοξοι ή επιφυλακτικοί για το πώς θα εξελιχθεί η κυκλικότητα της πόλης Το μόνο που θα ήθελα να πω είναι ότι έχουμε αργήσει πάρα πολύ και είναι λυπηρό το ότι έχουμε αργήσει.
Περάσαμε, θα σας πω το παράδειγμα για τα κτίρια. Εγώ μελέτησα το 1994 ξεκίνησε η πρώτη μελέτη για τα κτίρια. Το 2000 ήμασταν έτοιμοι με ένα κανονισμό να υλοποιήσουμε τα πάντα και δεν έγιναν ποτέ. Πέρασαν το 2010, πέρασαν τόσα χρόνια για να ξαναβρεθώ και να τύχει να φτιάξουμε ένα κανονισμό για τα κτίρια που σήμερα λειτουργεί και τουλάχιστον αξιοποιείται.
αργήσαμε λοιπόν το θέμα είναι ότι δεν έχουμε περιθώριο να αργήσουμε άλλο υπάρχει αυτή τη στιγμή γνώση περισσότερη γνώση από ποτέ ίσως υπάρχουν άνθρωποι και δεν θα ήθελα να αναφέρω και προσωπικά οι οποίοι γνωρίζουν το αντικείμενο και μέσα στο Δήμο ίσως να... Δήμο της Αθήνας και σε κάθε Δήμο υπάρχουν άνθρωποι που παλεύουν που ενδιαφέρονται που θέλουν θέλει περισσότερη σύμπνεα θέλει περισσότερη συνεργασία και περισσότερη αν θέλετε, σύσφυξη σχέσεων με τους πολίτες σε επίπεδο γειτονιά, σε επίπεδο διαμερίσματος ένα καινούριο τρόπο διακυβέρνησης. Τον ακούμε, τον διαβάζουμε και ο Δήμος Αθήνας το προσπαθεί αλλά ακόμα δεν έχει φανεί αυτό το πράγμα και για να φανεί πρέπει να ακούσουμε τους πολίτες να είναι ευχαριστημένοι.
Να πούνε, ναι, έχουμε ακόμα να κάνουμε πράγματα αλλά αρχίσαμε. Αυτό δεν έχει ακουστεί ακόμα. Έτσι ακόμα και η εικόνα της πόλης, υπάρχουν σημεία που δεν είναι καλοί υπάρχουν άλλα σημεία που έχει αρχίσει να φτιάχνει. Εγώ είμαι αισιόδοξη από φύση, πιστεύω ότι όχι επειδή δεν έχουμε άλλα περιθώρια, αλλά επειδή οι άνθρωποι που θέλουν υπάρχουν ακόμα και αγωνίζονται υπάρχουν όλο και κάπου τις βρίσκουμε και μπορεί να μην φαίνονται να μην ακούμε τα ονόματα τους, αλλά παλεύουν και προσπαθούν. Έχουμε μια ελπίδα. Σύν ότι η Αθήνα μπήκε στις 100 πόλεις, είτε και να μην θέλει θα το προχωρήσει, είναι υποχρωμένη γιατί είναι σε ένα πρόγραμμα, ελέγχεται για να πάρει χρηματοδοτήσεις πρέπει να δείξει τις μελέτες και τι δουλειά έχει γίνει.
Άρα αυτό είναι ένα πολύ καλό αν θέλετε ένα ασιόδοξο για την Αθήνα μας. Κυρία Καραβασίλη, σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την ενδιαφέρουσα ζήτηση. Μας είτε καλά, εγώ ευχαριστώ. Ευχαριστώ πολύ. Είμαι η Ντίνα Καράτζιου και μόλις ακούσατε ακόμα ένα επεισόδιο της σειράς podcast Η κατάσταση των πραγμάτων μαζί μας ήταν η Μαργαρίτα Καραβασίλη και συζητήσαμε για το αν η Αθήνα μπορεί να γίνει μια κυκλική πόλη για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο μπορείτε να μας ακούτε στο Spotify στα Apple Podcast το κανάλι της Lifeo στο YouTube και στο LifeoGR Είναι τα podcast της Lifeo
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
