Τα χημικά είναι παντού, περνούν απαρατήρητα και κάνουν τη ζωή μας τοξική

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 Είμαι η Δίνα Καράτζιου και αυτό είναι ένα ακόμα επεισόδιο της σειράς podcast της LIFO, η κατάσταση των πραγμάτων. Για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο, μπορείτε να μας ακούτε στο Spotify, στα Apple Podcast, στο κανάλι της LIFO, στο YouTube και στο LIFO.gr. Κυρία Μπιζάνη, καλώς ήρθατε στο studio της LIFO. Γεια σας και ευχαριστώ πάρα πολύ για τη φιλοξενία.

01:24 Να είστε καλά. Θα ξεκινήσουμε τις ερωτήσεις, έτσι μιλώντας και λίγο εκτός αέρα, μου λέγατε ότι υπάρχει μια ευρύτερη πολιτική πίεση, πρακτική από την Κομισιόν, για το λεγόμενο simplification, δηλαδή την απλοποίηση σε πολλούς τομείς, ανάμεσα τους και στην νομοθεσία για τα χημικά. Μπορείτε να μας εξηγήσετε τι ακριβώς συμβαίνει?

01:46 Ναι, φυσικά. Υπάρχει λοιπόν μια επίσημη γραμμή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θέλει να προχωρήσουμε προς το λεγόμενο, όπως είπατε, simplification, δηλαδή την απλοποίηση της νομοθεσίας με λιγότερη γραφειοκρατία, καθαρότερους κανόνες, πιο εύκολη συμμόρφωση και χαμηλότερο κόστος εν τέλει κυρίως για τις εταιρείες. Αυτό στα χαρτιά μοιάζει καλό, να έχουμε δηλαδή μία πιο εύκολα, στο πούμε, εφαρμόσιμη νομοθεσία.

02:19 Ωστόσο, δυστυχώς, αυτό που παρατηρούμε σε πολλές κανονιστικές ρυθμίσεις είναι με τον όρο του simplification να έχουμε ένα καλυμμένο deregulation, Δηλαδή, μία μείωση της προστασίας του καταναλωτή προς όφελος των επιχειρήσεων και των εταιριών, ειδικά όταν μιλάμε για την χημική βιομηχανία και την χημική ρήπανση. Προσπαθούμε, δηλαδή, επιχειρείται μάλλον να μειωθεί το βάρος προς τις εταιρείες, χωρίς όμως να κρατιέται το ίδιο επίπεδο προστασίας για την υγεία του καταναλωτή.

03:02 αν αυτό μπορούσε να επιτευχθεί με τη λιγότερη γραφειοκρατία, την πιο εφαρμόσουμε νομοθεσία κτλ. θα ήταν ιδανικό. Είναι σε κάποιες περιπτώσεις δύσκολο. Άρα το πρόταγμα της Κομισιόν για πιο λειτουργικούς κανόνες είναι προκάλημα, υποκρύπτεται δηλαδή χαλάρωση των ελέγχων. Μπορείτε να μας εξηγήσετε. Για να μην κουράσουμε με πολύ τεχνικούς όρους θα πω ένα πολύ απλό παράδειγμα.

03:29 ας πούμε για τις ουσίες οι οποίες πρόκειται να απαγορευτούν και υπάρχει συμπληρωμένος φάκελος και ξέρουμε ότι είναι επιβλαβείς για την υγεία και δεν θέλουμε να υπάρχουν στα προϊόντα που χρησιμοποιούμε. Ειδικά θα μιλήσω τώρα για τα καλλιντικά που αφορούν και πολλοί κόσμο και τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας. Έστω λοιπόν ότι έχουμε καταλήξει ότι κάποιες ουσίες δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν και δίνουμε ένα διάστημα στην αντίστοιχη βιομηχανία να τις αφαιρέσει από τα προϊόντα που χρησιμοποιούμε.

04:07 Αυτό το διάστημα μεγαλώνει αντί να μικραίνει. Δηλαδή από τα τρία χρόνια, τα λέω πολύ σε γενικές γραμμές, αντί από τα τρία χρόνια που είμαστε τώρα, η Κομισιόν πρότεινε ενάμιση χρόνο δηλαδή προς τη σωστή κατεύθυνση, μετά όμως όταν έγινε η αναθεώρηση με το προκάλεμα του συμπληρφικήσουν φτάσαμε στα έξι χρόνια. Αυτό τώρα σε καμία περίπτωση Δεν με δίνει μεγαλύτερο χρόνο βέβαια Στην βιομηχανία να προσαρμοστεί Και όχι σε όλη τη βιομηχανία Γιατί υπάρχουν και εταιρείες Οι οποίες είναι πολύ πρωτοποριακές Και μπροστά από την νομοθεσία Για να μην τα λέμε τα πράγματα έτσι μηδενιστικά Δίνει να μένει λοιπόν μεγαλύτερο χρόνο Αλλά από την άλλη Δεν υπάρχει κανένας τρόπος Να αποδείξουμε ότι κρατάμε Το ίδιο επίπεδο προστασίας για τον καταναλωτή, όταν τον αφήνουμε άλλα τέσσερα χρόνια να εκτίθεται σε ουσίες οι οποίες ξέρουμε ότι είναι επιβλαβείς.

05:07 Άρα πιο αργή προσαρμογή των χημικών βιομηχανιών τέλος πάντων σε ουσίες οι οποίες χρησιμοποιούνται. Αυτές οι ουσίες που μέχρι τώρα χρησιμοποιούνται και εφ' εξής δεν θα χρησιμοποιούνται, τι ουσίες είναι. Πώς ξαφνικά από καλές εντός εισαγωγικών έγιναν τώρα... Έχετε δίκιο. Αυτό είναι και το βασικό ζήτημα το οποίο αντιμετωπίζουμε όταν πάμε να μιλήσουμε για τη χημική ρήπανση στους καταναλωτές, στις καταναλώτριες, στους πολίτες που δεν είναι ειδικοί στο θέμα και που είναι και οι άμεσα ενδιαφερόμενοι.

05:44 Λοιπόν, το ερώτημα είναι γιατί τα προϊόντα τα οποία καταναλώνουν καθημερινά δεν είναι ασφαλή, δηλαδή δεν υπάρχουν οι μηχανισμοί αυτοί που να διασφαλίζουν το γεγονός ότι ό,τι υπάρχει στο ράφι είναι ασφαλές και δεν δημιουργεί προβλήματα στην υγεία. Η απάντηση είναι ναι και όχι. Σίγουρα η Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχει ένα δίκτυο κανόνων, οι οποίοι είναι προηγμένοι σε σχέση με άλλα μέρη του κόσμου.

06:14 Ο κανονισμός RITS που είναι ο κανονισμός Ombrella που ελέγχει και διακίνηση των χημικών είναι ένας πρωτοποριακός κανονισμός, πριν από 20 χρόνια έχει και γενέθλια μπήκε σε εφαρμογή. Ωστόσο μέσα σε αυτούς τους κανόνες υπάρχουν και κάποια παραθυράκια τα οποία δυστυχώς ακολουθούν τις εξελίξεις στον επιστημονικό κόσμο. Πολλές φορές εκτός από ότι έπονται των επιστημονικών ανακαλύψεων ας πούμε, δεν ακολουθούν και αυτό που ονομάζουμε την αρχή της πρόληψης, το Precautionary Principle, δηλαδή να φροντίζουμε πριν να βγει κάτι στην αγορά να είμαστε βέβαιοι βέβαιες ότι είναι ασφαλές.

07:03 Οπότε αυτό τι σημαίνει ότι υπάρχει μια κατηγορία ουσιών την οποία ονομάζουμε ουσίες πολύ ψηλής ανησυχίας για τις ουσίες αυτές ξέρουμε υπάρχουν ενδείξεις, υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα, μελέτες ότι είναι επιβλαβείς για την υγεία μέχρι σώτου όμως αυτές να περάσουν στην κατηγορία των ενώσεων που απαγορεύονται ας το πω έτσι πάλι απλά περνάει ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα το οποίο μπορεί να είναι μέχρι και 20 χρόνια Και χρησιμοποιούνται στα προϊόντα.

07:34 Στο μεταξύ χρησιμοποιούνται στα προϊόντα νόμιμα. Μάλιστα. Για να μην πω βέβαια τι ισχύει για όλα τα προϊόντα τα οποία εισάγονται από το εξωτερικό, τα οποία παράγονται με τελείως διαφορετικούς κανόνες. Από τρίτες χώρες λέτε. Σωστά. Μάλιστα. Όπου δεν υπάρχει το ισχυρό ας πούμε θεσμικό πλαίσιο προστασίας του ρίτς, αν είναι μόνο αυτό, και επιτρέπονται και άλλες ουσίες προφανώς που εδώ απαγορεύονται.

08:00 Και τώρα μιλάμε για μια τεράστια γάμα προϊόντων από τα τρόφιμα που έχουμε. Η χημεία μας περιβάλλει. Είναι αλήθεια αυτό. Καταρχήν, μόνο που χρησιμοποιούμε τον όρο χημικά είναι λίγο παραπλανητικό. Ό,τι είμαστε και ό,τι χρησιμοποιούμε είναι χημικές ουσίες. Προφανώς και η πλειοψηφία δεν είναι επικίνδυνη. Είναι όμως και κάποιες οι οποίες είναι επικίνδυνες και αυτό το πιο ανησυχητικό από όλα είναι ότι όταν μιλάμε για χημική έκθεση και ρήπανση, αυτό που έχει ο περισσότερος κόσμος στο νου του είναι κάποιες σημειακές πηγές ρήπανσης, ας πούμε η βιομηχανία, τα απόβλετα, ίσως κάποιες εκπομπές αέριες.

08:49 Η πραγματικότητα είναι ότι πολύ πιο σε εισαγωγικά ύπουλη και σοβαρή είναι η έκθεσή μας σε επικίνδυνες γενικές ουσίες η καθημερινή, στην καθημερινότητά μας, η οποία είναι διαρκής, συνεχόμενη και πολλαπλή. Αποτελεί δηλαδή ένα κοκτέιλ, ένα μοσαϊκό έκθεσης, Γιατί δεν προέρχεται μόνο από μία πηγή. Όπως είπατε, είναι από το νερό, μπορεί να είναι μάλλον, όταν το νερό δεν είναι κατάλληλο.

09:24 Μπορεί να είναι από τα τρόφιμα, είτε από φυτοπροστατευτικά προϊόντα που εφαρμόζονται σε αυτά, είτε από τις συσκευασίες τις οποίες υπάρχουν και από αυτές μεταφέρουν. Που είναι το προϊόν. Ναι, ναι, ναι. Μπορεί να είναι προϊόντα προσωπικής φροντίδας, καλλιντικά, ρούχα. ηλεκτρονικές συσκευές, έπιπλα τα πάντα όλα δηλαδή τα πάντα όλα στην καθημερινότητά μας ποια είναι τα ενδοσαγωγικών τα πιο ύπουλα προϊόντα τα οποία όλοι χρησιμοποιούμε και δεν αποφεύγουμε ναι για να το βάλουμε πάλι σε ένα πλαίσιο να πούμε ότι οι ουσίες αυτές που κυρίως μας απασχολούν είναι αυτές που ανήκουν να σου το πούμε στην κατηγορία των ουσιών πολύ ψηλής ανησυχίας που αναφέραμε και προηγουμένως που είναι και ένας νομοθετικός όρος, αλλά και θα έλεγα και περιγραφικός.

10:17 Δηλαδή είναι όντως ουσίες οι οποίες προκαλούν πολύ ανησυχία, μεγάλη ανησυχία. Αυτές περιλαμβάνουν κάποιες κατηγορίες ουσιών. Η μεγάλη κατηγορία που έχει ταιριάσει το ενδιαφέρον να τη δούμε είναι αυτοί που ονομάζονται ενδοκρινικοί διαταράκτες, δηλαδή προκαλούν διαταραχές στο ορμονικό, στο ενδοκρινολογικό σύστημα και κατ' επέκταση βλάβες στην υγεία.

10:43 Σε αυτή την κατηγορία συμπεριλαμβάνονται ουσίες όπως τα αιώνια παντοτινά χημικά που με χαρά βλέπω ότι αρχίζουν να συζητιώνται ευρύτερα. Αυτές οι ουσίες, το χαρακτηριστικό τους είναι ότι έχουν ένα πολύ ισχυρό δεσμό άνθρακα φθορίου. Ο δεσμός αυτός είναι από τους ισχυρότερους στη χημία. Άρα ποιο είναι το συμπέρασμα? ότι δεν διασπονται καθόλου εύκολα ούτε μέσα στον οργανισμό ούτε στο περιβάλλον.

11:11 Ό,τι παράγεται δηλαδή και ό,τι προσλαμβάνεται από τον οργανισμό παραμένει εκεί που είναι. Άρα συσσωρεύεται για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα δημιουργώντας έτσι έναν εξέλεγκτο κίνδυνο. Αυτές οι ουσίες υπάρχουν σε πάρα πολλά προϊόντα. Σε ποια προϊόντα υπάρχουν αυτές οι ουσίες? Όταν μιλάμε σε καθημερινές χρήσεις είναι σίγουρα ότι έχει να κάνει με σκεύη ή υλικά αδιάβροχα που έχουν δηλαδή αδιαφρογωποίηση, αντίσταση στο νερό, σε υφάσματα τα οποία μπορεί να έχουν να είναι ανθεκτικά στους λεκέδες και τα λοιπά, σε σκεύη μαγειρικά, αντικολλητικά και τα λοιπά.

11:54 Ναι. Κάποια φυτοφάρμακα, φυτοπροστατευτικά προϊόντα ανήκουν στην κατηγορία των πίφας, δυστυχώς. Μάλιστα. Ήδη ένδυσης και εξοπλισμού outdoor που χρειάζονται αυτή την ιδιότητα, δηλαδή της αδιαβροχοποίησης και της ανθεκτικότητας, κατά πάρα πολύ μεγάλο ποσοστό. Δηλαδή αδιάβροχα ρούχα λέτε τώρα. Ναι, ναι. Ρούχα, παπούτσια. Παπούτσια. Αυτά τώρα είναι για τα παντοτινά χημικά.

12:21 Αυτή τη στιγμή υπάρχει νομοθεσία ή τώρα διαμορφώνεται Εδώ έχουμε κάτι το οποίο μπορούμε να δούμε έτσι πολύ ασιόδοξα Δηλαδή έχει αναγνωριστεί η σημασία αυτής της κατηγορίας των νοσιών Να πούμε καταρχήν ότι είναι πάρα πολύ ευρεία Υπάρχουν διάφορες εκτιμήσεις από 4.000 μέχρι 10.000 ενώσεις Κάποιες έχουν μελετηθεί περισσότερο Κάποιες χρησιμοποιούνται περισσότερο Το ότι όμως έχουν μελετηθεί ας πούμε 30 από τις 4.000 δεν σημαίνει ότι οι υπόλοιπες είναι αυλαβείς.

12:56 Απλά δεν έχουν μελετηθεί και με βάση τη δομή τους υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι θα εμφανίζουν τις ίδιες ιδιότητες, τόσο τις καλές ιδιότητες που θέλουμε να χρησιμοποιούμε στο προϊόντα μας, όσο και τις ανησυχητικές όμως για την υγεία. Οι οποίες χρησιμοποιούνται έτσι. Βεβαίως, βεβαίως χρησιμοποιούνται. Λοιπόν, το θετικό μήνυμα εδώ είναι ότι έχει αναγνωριστεί λοιπόν η επικίνδυνότητα και ότι για πρώτη φορά προτείνεται αυτό που λέμε μια ευρία απαγόρευση που δεν πηγαίνει ένωση-ένωση, ουσία-ουσία αλλά στην ευρύτερη κατηγορία των ουσιών αυτών δηλαδή προτείνεται αυτό που λέμε Universal PIFAS Restriction Εδώ λοιπόν είμαστε σε μια διαδικασία στην οποία οι διάφοροι οργανισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης βλέπουν, ας το πω, πόσο δυνατή και πόσο ευρία μπορεί να είναι αυτή η απαγόρευση ολόκληρης της κατηγορίας των ουσιών.

13:53 Γιατί πρέπει να πούμε ότι εκτός από τα προϊόντα καθημερινής χρήσης που είπαμε στα οποία βρίσκονται οι ουσιές αυτές, βρίσκονται και σε πιο ειδικούς σκοπούς όπως είναι σε αφρούς πυρόσβεσης, όπως είναι σε ψεκτικά υγρά, χρησιμοποιούνται στην αεροναυπηγική, χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρονικά προϊόντα. Οπότε γίνεται μια εκτίμηση και κινδύνου αλλά και κοινωνικο-οικονομική ας το πούμε για το ποιος θα είναι οι επιπτώσεις μιας ευρείας απαγόρευσης αυτών.

14:24 Θα έλεγα ότι πηγαίνει καλά το πράγμα παρόλο που καταλαβαίνετε ότι υπάρχουν και ισχυρές αντιδράσεις από την βιομηχανία για το πώς και πόσο δραστικά θα γίνει κάτι τέτοιο. Άρα βρισκόμαστε στη διαδικασία που τώρα ουσιαστικά δομείται ένα πλαίσιο ρύθμισης ή απαγόρευσης ή τέλος πάντων προϋποθέσεων χρήσης αυτών των ουσιών, έτσι. Δεν έχουμε πάει ακόμα, δεν έχουμε προχωρήσει παρακάτω.

14:50 Για τις δύο, για δύο από αυτές υπάρχουν απαγορεύσεις ρητές εδώ και κάποια χρόνια. Κάποιες, είκοσι περίπου από αυτές είναι υποχρεωτικό πια με την καινούργια νομοθεσία πλαίσιο για το νερό να μετριούνται στα νερά και στο πόσιμο νερό αλλά και στα φυσικά ύδατα. Προχωράμε δηλαδή αυτό θέλω να πω. Μάλιστα. Διαρκώς υπάρχουν νομοθετικές ρυθμίσεις προς τα εκεί.

15:17 ως προς τα προϊόντα καθημερινής χρήσης, ναι, περιμένουμε ή είμαστε στη διαδικασία των ζυμώσεων. Μάλιστα, άρα χρησιμοποιούνται στα προϊόντα καθημερινές. Χρησιμοποιούνται φυσικά. Μάλιστα. Οι ίδιες οι εταιρείες αυτορυθμίζονται ή δεν τις ενδιαφέρει? Αυτορυθμίζονται. Όπως είπα και προηγουμένως υπάρχουν εταιρείες που είναι πολύ πρωτοποριακές και πηγαίνουν μπροστά από την νομοθεσία.

15:57 θα πω κάποια παραδείγματα χωρίς να πω ονόματα αλλά ας πούμε στον τομέα των υφασμάτων που είπαμε και του εξοπλισμού για εξωτερικές δραστηριότητες υπάρχουν πολύ μεγάλα ονόματα εταιριών οι οποίες έχουν αναγνωρίσει πριν από την νομοθεσία την επικίνδυνοτητα της χρήσης των ουσιών αυτών στα προϊόντα τους και έχουν κάνει μεγάλα βήματα για να τις αντικαταστήσουν και να πρωτοπορήσουν και στο να βρούνε τις κατάλληλες αναλλακτικές οι οποίες είναι ασφαλέστερες και έξω από την ομάδα των ουσιών αυτών.

16:37 Αυτό είναι ένα καλό παράδειγμα. Υπάρχουν βέβαια και κακά παραδείγματα. Δηλαδή? Δηλαδή η αντίσταση όπως είπαμε του λόμπι της χημικής βιομηχανίας αποδεδομένα είναι πολύ μεγάλη. Οι συναντήσεις που συμβαίνουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο και η πίεση προς αυτό που ξεκινήσαμε να λέμε, δηλαδή προς την απλοποίηση και το simplification, με κόστος στην προστασία του καταναλωτή υπάρχουν.

17:05 Πριν κάποια χρόνια υπήρχε και μια μεγάλη δημοσιογραφική έρευνα που αφορούσε έρευνες, τα αιώνια χημικά, έρευνες που υπήρχαν και ήταν στα χέρια της χημικής βιομηχανίας για την επικίνδυνότητα των ουσιών αυτών και δεν δημοσιοποιήθηκαν ποτέ προκειμένου να συνεχίσουν τα πράγματα όπως είναι. Να πάμε σε κάτι έτσι λίγο πιο πρακτικό μια που είναι αυτός ο λαβύρινθος των χημικών πώς το αντιμετωπίζουμε στην καθημερινότητά μας.

17:39 Πολλές φορές, ας πούμε, οι περισσότεροι βλέπουμε προϊόντα τα οποία είναι σε πράσινες συσκευασίες σε συσκευασίες έτσι που βλέπεις ας πούμε ένα λουλούδι, ένα φυτό απ' έξω και έχουν ενδείξεις τύπου οίκο τύπου natural, τύπου χωρίς χημικά φυσικό προϊόν πολλές φορές. Όλο αυτό τι είναι greenwashing, είναι παραπλανητικό ή έχει κάτι πραγματικά να πει και πρέπει να του δώσουμε σημασία. Γιατί από πίσω αν διαβάζεις διαβάζεις πάλι ένα σωρό χημικές ενώσεις τις οποίες όσοι δεν ξέρουμε χημία, δυστυχώς είμαστε σε δύσκολη θέση.

18:16 Σε τι αφορά. Το ότι κάτι είναι natural δεν σημαίνει ότι είναι ασφαλές απαραίτητα. Το ότι κάτι είναι vegan επίσης όχι. Το ότι δεν έχουν γίνει δοκιμές σε ζώα για παράδειγμα είναι πολύ καλό αλλά δεν σημαίνει πάλι κάτι για την ασφάλεια. Αυτό που πρέπει να κοιτάμε είναι τα οικολογικά σήματα τα οποία έχουν σαφές πλαίσιο δοκιμών και κανόνων όπως είναι το Ecolabel της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διάφορα άλλα.

18:47 Αυτό τι σημαίνει, ότι έχουν κάνει τη δουλειά κάποιοι οργανισμοί ανεξάρτητοι πριν από εμάς δηλαδή τι έχουν κάνει, έχουν εισάγει κανόνες πιο αυστηρούς για κάποια προϊόντα τόσο ως προς τον κύκλο της ζωής τους κατά τη χρήση τους δηλαδή πόσο είναι πιο ασφαλή και άλλα και κατά την απόθεσή τους όταν δηλαδή τελειώσει ο κύκλος της ζωής τους.

19:10 Άρα για να απαντήσω κάποια οικολογικά σήματα όντως παρέχουν ένα μεγαλύτερο επίπεδο προστασίας όχι όμως όλα. Μάλιστα, δηλαδή το οικολογικό σήμα αυτό που λέτε το οικολέιμπελ ποιο είναι είναι συγκεκριμένο, είναι... Είναι συγκεκριμένο, λέγεται EU Ecolabel, οπότε αν το ψάξει κανείς έχει ένα συγκεκριμένο εικονίδιο όπου το βλέπουμε αυτό ως προς το κομμάτι της χημικής έκθεσης.

19:37 Είμαστε βέβαιοι ότι είμαστε σε ένα καλύτερο επίπεδο προστασίας. Αυτό δεν έχει να κάνει με αν το προϊόν είναι βιολογικής προελέωσης. Δεν έχει να κάνει. Όχι, είναι άσχετο με το βιολογικό, με την πιστοποίηση του βιολογικού. Ωραία, να σας ρωτήσω κάτι Ποιο είναι το βασικό πρόβλημα με τα χημικά της καθημερινότητας Είναι η ποσότητα μιας ουσίας Η ταυτόχρονη χρήση Έκθεση να το πω Η χρήση πολλών διαφορετικών ουσιών Το ότι αυτό δρά προσθετικά Καθημερινά δηλαδή Αν χρησιμοποιούμε ένα σαμποάν που έχει ποιητή σχήου Ουσίες, τι από όλα αυτά είναι Είναι όλα αυτά έτσι ακριβώς όπως τα είπατε Δεν έχουμε μία γραμμική απόκριση απόκριση, αυτό κάπως πρέπει να φύγει από το μυαλό μας. Δηλαδή ότι όσο περισσότερο χρησιμοποιώ από κάτι τόσο πιο επικίνδυνο είναι. Αυτό ισχύει για κάποιες κατηγορίες ουσιών και μόνο.

20:27 Όταν μιλάμε για τις ουσίες σαν αυτές που είπαμε που επηρεάζουν το ορμονικό σύστημα, δεν είναι τόσο απλοποιημένα τα πράγματα γιατί αυτές ουσιαστικά μπλοκάρουν κάποιους υποδοχείς. Άρα μπορεί να λειτουργήσουν και σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις είναι ότι δεν μπορούμε να μιλάμε με όρια έτσι όπως τα ξέρουμε λίγο παλιά. Δηλαδή ότι για την τάδε ένωση, όταν είμαστε κάτω από αυτό το νούμερο είμαστε ασφαλείς, όταν είμαστε πάνω από αυτό το νούμερο αρχίζουμε να έχουμε θέματα.

21:01 Γιατί συμβαίνει αυτό? Γιατί, όπως είπατε, έχουμε μία ταυτόχρονη και διαρκή και μόνιμη έκθεση. Και δεν μπορεί να πούμε, ας πούμε, ότι ναι, μεν η συγκέντρωση της τάδε ουσίας στο σαμπουάν που χρησιμοποιούμε είναι πολύ χαμηλή, Αλλά εκτός από αυτή θα πάρουμε και κάποια ποσότητα, όπως είπαμε από πίφας, λόγω της μετανάστευσης από το τηγάνι το αντικολλητικό που χρησιμοποιούμε.

21:24 Το φρούτο που θα φάμε μπορεί να έχει υπολείμματα φυτοφαρμάκων που μπορεί να είναι κάτω από το όριο, αλλά είναι, υπάρχουν εκεί. Τα ρούχα που φοράμε πάλι διαμέσου του δέρματος θα μεταφέρουν κάποια ποσότητα χημικών μέσα στον οργανισμό μας. τα ακουστικά που φοράμε στα αυτιά αντίστοιχα το ίδιο και έτσι δημιουργείται ένα μοσαϊκό και ένα κοκτέιλ χημικών ουσιών στο οποίο εκτεθέμεθα καθημερινά και το οποίο είναι δύσκολο να εκτιμηθεί ένωση με ένωση ουσία την ουσία.

21:53 Και τι κάνουμε μπροστά σε όλο αυτό που μόλις περιγράψατε. Μοιάζει πολύ απεσιόδοξο και είναι επίσης μια δυσκολία που έχουμε όταν προσπαθούμε να μιλήσουμε για αυτά τα θέματα γιατί επειδή ακριβώς είναι τόσο πολυπαραγοντικό συνήθως καταλήγουμε στο σημείο να προκαλεί παράλυση, αδράνεια. Παρέτησης, ναι. Ότι αφού δεν μπορώ να τα αλλάξω όλα δεν θα κάνω τίποτα.

22:17 Τι μπορούμε να κάνουμε δηλαδή. Λοιπόν, θα πω κάτι το οποίο εγώ το βρίσκω πάρα πολύ ωραίο. Ακριβώς επειδή το θέμα είναι τόσο ευρύ και ακριβώς επειδή εκτείνεται σε πάρα πολλά προϊόντα και πάρα πολλές επιλογές της καθημερινότητάς μας, κάθε μία τέτοια επιλογή που γίνεται συνειδητά και ενημερωμένα και προς τη σωστή κατεύθυνση, είναι καταρχήν μία ψήφος που δίνει ένα νόημα εκεί που πρέπει να το δώσει και από την άλλη είναι ένα βήμα που μας μειώνει τον κίνδυνο και την έκθεση.

22:57 Δηλαδή, το ότι θα πιω νερό και δεν θα πιω από πλαστικό μπουκάλι, θα χρησιμοποιήσω είτε γυάλινο είτε το νερό της βρύσης ή ένα απ' ένα χρησιμοποιούμενο μπουκάλι. Το ότι θα διαλέξω ένα καλλιντικό ή ένα σαμπουάν, το οποίο θα έχω τσεκάρει ότι είναι πιο ασφαλές από ένα άλλο. το ότι θα αντικαταστήσω τα αντικολλητικά τηγάνια με άλλα, τα οποία κάνουν τη δουλειά χωρίς να είναι επικίνδυνα.

23:28 Όλα αυτά είναι πολύ μικρά βήματα, μοιάζουν έτσι όχι σημαντικά, αλλά είναι πολύ σημαντικά. Και μάλιστα αν το δούμε και τη μεγάλη εικόνα, ο πληθυσμός της Ευρώπης είναι κάπου τις 350 εκατομμύρια άνθρωποι. αν κάθε ένας από αυτούς δεν χρησιμοποιούσε ένα πλαστικό μπουκάλι από όλα αυτά που χρησιμοποιεί. Σκεφτείτε πόσα πλαστικά μπουκάλια θα γλυτώναμε, πόσο ο ίδιος ο καταναλωτής δεν θα εκτίθονταν ούτε στα μικροπλαστικά, ούτε στους ενδοκρινικούς διαταράκτες που υπάρχουν στο νερό εξαιτίας των πλαστικών και πόσο λιγότερη πλαστική ρήπανση εν τέλει θα υπήρχε στον πλανήτη η οποία φυσικά και αυτή περνάει στο έδαφος, σε όλη την τροφική αλυσίδα.

24:17 Εντάξει, είναι αλήθεια και έχετε δίκιο ότι οι προσωπικές επιλογές και οι προσεκτικές καταναλωτικές επιλογές του καθενός μας έχουν να παίξουν ένα ρόλο, ωστόσο κυρίαρχο ρόλο πρέπει να παίξουν τα ευρωπαϊκά όργανα τα οποία δεν θα πρέπει να υποκύπτουν στις πιέσεις της χημικής βιομηχανίας. Ήθελα να σας ρωτήσω ωστόσο σε σχέση με τα μικρά παιδιά τώρα, τα οποία είναι πιο νέοι οργανισμοί, πιο ευάλωτα, είναι πιο εκτεθειμένοι από εμάς τους ενήλικες σε σχέση με αυτήν την χημική ρήπανση της καθημερινότητάς μας.

24:54 Σίγουρα. Γενικώς στον τρόπο που λειτουργούν αυτές οι ουσίες υπάρχουν αυτά τα λεγόμενα που λέμε παράθυρα ευαλωτότητας. Δηλαδή περίοδοι στην ζωή του ανθρώπου κατά τις οποίες είναι πιο ευάλωτος στην έκθεση στις ουσίες αυτές. Η παιδική ηλικία είναι σίγουρα μία από αυτές και οφείλεται σε διάφορους παράγοντες. παράγοντες. Καταρχήν μιλάμε για μια αναπτυξιακή φάση στην οποία τα διάφορα συστήματα του οργανισμού δεν έχουν πλήρως αναπτυχθεί.

25:24 Η ποσότητα της τροφής που καταναλώνουν και του νερού σε σχέση με το σωματικό τους βάρος είναι μεγαλύτερη. Ο ρυθμός της αναπνοής τους είναι πιο γρήγορος, άρα όλα κινούνται στο σώμα τους με μεγαλύτερη ταχύτητα και οι συνήθειες τους επίσης είναι επιβαρυντικές, δηλαδή ένα παιδί θα βάλει στο στόμα του πολύ περισσότερα πράγματα από ότι θα βάλει ένας ενήλικας είναι στο πάτο μας, στο χαλί, στον καναπέ, στο κρεβάτι του ας πούμε πολύ περισσότερο από ότι ένας ενήλικας.

25:53 Οπότε όλα αυτά δημιουργούν πράγματι με πολύ πιο επιβαρυντική κατάσταση για τα παιδιά. Μάλιστα. Άρα και οι προσωπικές επιλογές ενός γονέα πάλι βάσει των οντιγιών που μας λέγατε. Πάλι πέφτει το βάρος εκεί. Γι' αυτό το λόγο βέβαια να πούμε ότι υπάρχουν και πιο ειδικές νομοθεσίες οι οποίες αφορούν τα αντικείμενα, τα υλικά που έρχονται, που απευθύνονται μάλλον για τη χρήση σε παιδιά.

26:19 Χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει, για παράδειγμα ένα παιδί θα παίξει και με την κουτάλα της κουζίνας η οποία δεν έχει παραχθεί με τους ίδιους με τον ίδιο τρόπο ή η ίδια η νομοθεσία και πάλι έχει κενά. δηλαδή παράδειγμα τα παιχνιδία της παιδικής χαράς δεν συμπεριλαμβάνονται σε αυτή την ομοθεσία. Ήθελα να σας ρωτήσω, έχω την αίσθηση γενικά επειδή και η επιστήμη της χημίας είναι μια επιστήμη που προχωράει και ουσίες οι οποίες κάποτε ήταν κατάλληλες σήμερα βλέπουμε ότι δεν είναι.

27:03 Φαντάζομαι γι' αυτό και εξού και οι ρυθμίσεις που έρχονται με την απόσυρση κάποιων ουσιών. Μπορούμε να πούμε ότι σήμερα είμαστε σε πιο ασφαλές περιβάλλον σε σχέση με τις χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στα προϊόντα από ότι πριν από 20-30 χρόνια. Θυμάμαι ότι υπήρχαν γεωργικά φάρμακα τα οποία τη δεκαετία του 70 χρησιμοποιούνταν ευρέως και σήμερα λέμε τουλάχιστον ότι δεν επιτρέπονται βάση της ευρωπαϊκής και της εθνικής νομοθεσίας.

27:30 Είναι αλήθεια αυτό. Ειδικά αν το βάλουμε έτσι πριν από 20 χρόνια, 20 χρόνια είμαστε και στο 2006. 30, 40 ξέρω. Για αυτό το διάστημα είναι σίγουρο ότι είμαστε σε ένα περιβάλλον το οποίο θεσμικά είναι καλύτερα. Από την άλλη, εάν συγκρίνουμε με παλιότερες εποχές, όχι ίσως 20 χρόνια, αλλά αν πάμε λίγο πιο πίσω, θα λέγαμε ότι η καθημερινότητα έχει γίνει πολύ πιο σύνθετη.

28:00 Χρησιμοποιούμε περισσότερα προϊόντα, με πιο σύνθετη σύσταση, καταναλώνουμε περισσότερο, δηλαδή το βιωτικό επίπεδο έχει ανέβει τουλάχιστον να μιλήσουμε για τη χώρα μας, άρα καταναλώνουμε περισσότερο. Άρα η έκθεσή μας έχει ανέβει παρόλο που έχει γίνει πιο σύνθετη ας το πω ως προς το χημικό υπόβαθρο, παρόλο που το πράγμα το νομοθετικό πλαίσιο προχωρά ακολουθώντας την επιστήμη όπως είπαμε θέτει όρια μεγαλύτερης προστασίας.

28:35 Μάλιστα, θα το κερδίσουμε από φθενά έτσι πως το λέτε Θα ήθελα επίσης να μας πείτε λίγα λόγια για την οργάνωση την οποία εκπροσωπείτε την οργάνωση ECOCITY, η οποία έχει ασχοληθεί και με την χημική ρήπανση εκπονώντας και παρουσιάζοντας διάφορες μελέτες και στοιχεία Πείτε μας λίγο ποια είναι εκείνα τα ευρήματα των ερευνών σας τα οποία θεωρείτε πολύ σημαντικά και κρίσιμα και θα πρέπει να τα γνωρίζουμε σε σχέση πάντα με τη χημική ρήπανση της καθημερινότητάς μας.

29:05 Ασχολούμαστε με το κομμάτι των χημικών στο Ecositi από την πλευρά της κοινωνίας των πολιτών πάντα και παρακολουθώντας τις ευρωπαϊκές εξελίξεις στον τομέα της νομοθεσίας έτσι πολύ στενά και σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς οργανισμούς, τους οποίους είμαστε μέλος, δίκτυα οργανώσεων δηλαδή και σε πολύ καλή απαφή με το τι συμβαίνει στις Βρυξέλλες και το οποίο βέβαια έρχεται και εφαρμόζεται τελικά και στην Εθνική Νομοθεσία.

29:33 Θα έλεγα ότι το πιο ανησυχητικό από αυτό που παρατηρούμε σε αυτά τα 10-15 χρόνια που ασχολούμαστε στενότερα με τον τομέα αυτό είναι η άγνοια που υπήρχε. Δηλαδή? Δηλαδή αν πριν 15 χρόνια πιάναμε το θέμα αυτό, βασικά δεν θα το πιάναμε. Δεν θα ήμασταν εδώ να μιλάμε γι' αυτό, γιατί θα θεωρούσαμε ότι δεν αφορά κανέναν ή ότι κανείς δεν μπορεί να το καταλάβει. Αν δείτε και τη σύγχρονη αρθρογραφία, όχι μόνο την επιστημονική, αλλά και την ειδησιογραφική, αυτή την κοινή, τα θέματα που έχουν να κάνουν με τη χημική ρήπανση έχουν πάρα πολύ αυξηθεί, αυτού το θεωρώ πάρα πολύ θετικό.

30:16 και όλοι οι διεθνείς οργανισμοί πλέον αναγνωρίζουν σαν ένα από τα τρία πιο σημαντικά περιβαλλοντικά ζητήματα και ζητήματα δημόσιας υγείας την χημική ρήπαση μεταξύ της κλιματικής αλλαγής βέβαια της κλιματικής κρίσης και τη μείωση της βιοπικιλότητας. Οπότε αυτό ήταν το βασικό εμπόδιο ας λέγαμε που θα συναντούσαμε. Και το άλλο με βάση όλες τις μελέτες που έχουμε κάνει ως προς την αλλαγή συμπεριφοράς είναι αυτό που ήδη αναφέραμε, ότι λόγω του ότι είναι ένα πολύ εκτεταμένο φαινόμενο δεν ξέρουμε από πού να ξεκινήσουμε.

30:57 Και συνήθως υποβιβάζουμε, υποβαθμίζουμε την αξία των μικρών αλλαγών και των μικρών βημάτων. Θα ήθελα να κλείσουμε με το εξής, έτσι με μία χρήσιμη συμβουλή, πληροφορία από εσάς σε σχέση με την καθημερινότητά μας, από τα πράγματα που αγγίζουμε ή τρώμε, γευόμαστε ή τέλος πάντων χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητά μας, ποιο είναι εντός εισαγωγικών το πιο ύπουλο προϊόν στο οποίο θα πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή στην επιλογή του ή στην αγορά του όταν σκοπεύουμε να το χρησιμοποιήσουμε.

31:38 Πολύ επιγραμματικά θα πω τρία πράγματα που θεωρώ ότι αν τα έχουμε στο νου μας και προσπαθούμε σιγά σιγά να τα κάνουμε λίγο πιο συνειδητά και λίγο διαφορετικά θα υπάρχει μεγάλη επίδραση και στο επίπεδο έκθεσης και εν τέλος στην υγεία μας, αλλά και στο περιβαλλοντικό μας αποτύπωμα. Το πρώτο είναι λιγότερο πλαστικό, όσο μπορούμε λιγότερο πλαστικό.

32:02 Το πλαστικό είναι βέβαια ένα θαυμαστό υλικό, το χρειαζόμαστε, σε έχει λύσει τα χέρια σε πάρα πολλές εφαρμογές, όμως στην καθημερινότητά μας, αν καθίσουμε να σκεφτούμε ποιες είναι πραγματικά οι απαραίτητες χρήσεις του, είναι πολύ λιγότερες από αυτές που έχουμε. Οπότε θα έλεγα όσο γίνεται λιγότερο πλαστικό, ένα είναι αυτό. Δεύτερον, όσο γίνεται λιγότερα και τα απαραίτητα προϊόντα προσωπικής φροντίδας και καθαριότητας στο σπίτι, εκεί υπάρχουν και εφαρμογές δωρεάν οι οποίες μας βοηθάνε με πάρα πολύ μεγάλη ευκολία να δούμε προϊόντα τα οποία είναι πιο ασφαλή, έχουν δηλαδή λιγότερα επικίνδυνα χημικά μέσα.

32:49 είναι ελεύθερες δωρεάν εφαρμογές άρα ας αγοράζουμε λίγο πιο συνειδητά εκεί και λιγότερο η υπερκατανάλωση γενικά είναι ένα θέμα το οποίο άπτεται πάρα πολλών πραγμάτων μεταξύ των οποίων και η χημική ρήπανση και τρίτον κάτι πολύ απλό και ανέξοδο και τα προηγούμενα που είπα ανέξοδα είναι γιατί υπάρχει και αυτός ο μύθος ότι για να κάνουμε κάτι που είναι πιο περιβαλλοντικά φιλικό υπράσινο να είναι πιο ακριβό όχι δεν είναι έτσι Το τρίτο λοιπόν που θα έλεγα αφορά στους χώρους, στους κλειστούς στους οποίους ζούμε, τα σπίτια μας και τους επαγγελματικούς χώρους, τρία πράγματα. Καλύτερο αερισμό φυσικό, απομάκρυνση της σκόνης και φυτά πραγματικά.

33:34 Ειδικά, όσο λιγότερη σκόνη υπάρχει, τόσο η έκθεση διαμέσου της αναπνοής μειώνεται, δηλαδή ξεσκονίζουμε, σκουπίζουμε κτλ. όσο γίνεται συχνότερα. Ο φυσικός αερισμός εξασφαλίζει επίσης ότι οι συγκεντρώσεις των ουσιών αυτών μικραίνουν, γιατί εισέρχεται καθαρότερος αέρας. Και υπάρχουν οι φυσικοί βλάστης, έτσι τα φυτά πολύ λειτουργούν σαν φίλτρα.

34:04 Μάλιστα. Κυρία Πυζάνη, σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση. Και εγώ σας ευχαριστώ. Νομίζω τίποτα δεν προλάβαμε να πούμε. Είναι πολύ μεγάλο το θέμα, αλλά ελπίζω κάτι λίγο να έμεινε προς τους ακροατές και τις ακροατριές μας. Σας ευχαριστώ. Κι εγώ. Να είστε καλά. Είμαι η Τίνα Καράτζιου και μόλις ακούσατε ακόμα ένα επεισόδιο της σειράς podcast της LIFO, η κατάσταση των πραγμάτων με θέμα την χημική ρήπανση στην καθημερινότητά μας.

34:37 Για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο μπορείτε να μας ακούτε στο Spotify, στα Apple Podcast, στο κανάλι της Lifeo, στο YouTube και στο LifeoGR. Είναι τα podcast της Lifeo.