ΔΕΠΥ: Γιατί μιλάμε όλο και περισσότερο γι’ αυτήν;

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης ΔΕΠΗ και Διευθύντρια της Ψυχιατρικής Κλινικής Πέδων και Εφήγων Αθηνών, που βρίσκεται στο Νοσοκομείο Πέδων Αγλαία Κυριακού. Στο δεύτερο μέρος συζητούμε με την ψυχολόγο Φωτεινή Καρακατσάνη. Είναι τα podcast της Καθημερινής. Οι φωνές που αξίζει να ακούσετε.

00:57 Κυρία Κόρπα, καλώς ήρθατε στο podcast «Νευροδιαφορετικότητα στην καθημερινότητα». Γεια σας. Ευχαριστώ πάρα πολύ για την ευγενική πρόσκληση. Εμείς σας ευχαριστούμε για την παρουσία σας και θα θέλαμε να ξεκινήσουμε με την πρώτη μας ερώτηση. τι είναι η διαταραχή ελληματικής προσοχής και υπερκινητικότητας και ποιοι είναι οι άξονες στους οποίους την εντοπίζουμε.

01:17 Η διαταραχή ελληματικής προσοχής υπερκινητικότητας, όχι και υπερκινητικότητας, γιατί μπορεί να υπάρχει δέπη, the ethnos ADHD, atention deficit hyperactivity disorder, χωρίς να υπάρχει υπερκινητικότητα. Υπάρχει λοιπόν μια ομπρέλα τριών διαφορετικών σύμπτωμάτων, που είναι η ελληματική προσοχή, δηλαδή η αδυναμία συγκέντρωσης και συντήρησης της προσοχής η οποία εκφράζεται με διάφορες δυσκολίες όπως λάθεια προσεξίας, αδυναμία, νεόλεκλο, ροθήμια, πνευματική προσπάθεια, αποφυγή της πνευματικής προσπάθειας και άλλες δυσκολίες τέτοιες που έχουν να κάνουν με τη συγκέντρωση.

01:58 η υπερκινητικότητα, η υπερδραστηριότητα όπου το άτομο στις μικρές ηλικίες είναι πάρα πολύ ζωηρόπτωση συνηθισμένος, στις μεγαλύτερες ηλικίες αυτό εκφράζεται περισσότερο σε μια ανυπομονησία έντονη ανυπομονησία και σε μια δυσκολία να ελέγξει ακόμα και κάποιες μικρές κινήσεις ας πούμε στο σώμα, στα πόδια του, στα δαχτυλά του με τέτοιους τρόπους και την παρορμητικότητα Η παρορμητικότητα είναι αυτό που μιλάμε χωρίς να σκεφτούμε, ας πούμε.

02:26 Έτσι μπορεί να πετάμε κάτι. Σαν η πολεότητα εκφράζεται. Σε κάθε περίπτωση η ΔΕΠΗ, η οποία είναι μια νευροναπτυξιακή κατάσταση, δηλαδή γεννιόμαστε με αυτή την προδιάθεση, και μεγαλώνοντας το μικρό παιδάκι, θα εμφανίσει ήδη από την προσχολική ηλικία διάφορα από τα συμπτώματα αυτά τα οποία προανέφερα. Προσοχή, μήπως δεν υπάρχει υπερκινητικότητα και υπερορμητικότητα Γιατί αυτά είναι συμπτώματα τα οποία ενοχλούν Έχουμε πάρα πολλά άτομα όμως και στην παιδική ηλικία και στην εφηβεία Και προφανώς και στην ενήλικη ζωή για τα συμπτώματα παραμένουν Απλώς αλλάζουν μορφή που δυστυχώς δεν αναγνωρίζονται Διότι έχουν τη δέπη απρόσεκτου υπότυπου Πολύ συχνά με έναν αργό γνωστικό ρυθμό, μια τάση ονειροπόλησης χωρίς καμία επερκινητικότητα, χωρίς καμία παρορμητικότητα έντονη που είναι ενοχλή το περιβάλλον και αυτοί διαλάφθουν τις προσοχές.

03:24 Δυστυχώς χάνονται από τη διάγνωση και υποφέρουν βουβά. Από ποια ηλικία μπορούμε να δούμε τα συμπτώματα αυτά, κυρίως αυτού του υπότυπου που μας αναφέρατε. Κοιτάξτε να δείτε, οι ενοχλητικές περιπτώσεις που έχουν διασπαστική συμπεριφορά συνήθως αναγνωρίζονται από τη πάρα πολύ μικρή ηλικία. Πρέπει να υπάρχει εμπειρία στο εκπαιδευτικό πλαίσιο Ταξιοικογένεια συνήθως αν έχει αρκετά διαβάσει Αν είναι υποψιασμένη μπορεί και αυτή να δει κάποια συμπτώματα Διότι τα παιδιά αυτά αργούν, χαζεύουν, κάνουν λάθη προσεξίας Συνήθως όμως παραπέμπονται τα παιδιά Ήδη από την προσχολική ηλικία, από τριών-τεσσάρων ετών Που έχουν την έντονα διασπαστική συμπεριφορά που ενοχλεί την έντονη ζωηρότητα και τα υπόλοιπα παιδιά τα οποία μπορεί να έχουν χωρίς αυτά τα διασπαστικά, ενοχλητικά συμπτώματα της αντιδραστικής ή υπερκινητικής συμπεριφοράς στην απροσεξία μόνη μπορεί να περάσουν κάποια χρόνια ή να παραγνωριστούν σαν παιδιά τα οποία έχουν χαμηλό κίνητρο ή σαν παιδιά τα οποία δεν τους κόβει πάρα πολύ

04:35 δεν προσπαθούν, χαζεύουν ή ονειροπολούν σε έναν άλλο κόσμο σε κάθε περίπτωση και επειδή είναι πολύ σημαντικό να ακούσουμε όλοι ότι οι γυναίκες πολύ συχνά έχουν τη δέπη απρόσεκτου υπότυπου θα πρέπει να είμαστε υποψιασμένοι όλη η κοινότητα γονείς, ενήλικες πολίτες της κοινότητας που βρισκόμαστε εκπαιδευτικοί οπωσδήποτε παιδίατροι και μετά η πιο ειδική γνώση στον γιατρό που θα κάνει την αξιολόγηση που είναι ο παιδοψυχίατρος ο ψυχίατρος παιδιών και υφήφων ή ο αναπτυξιακός παιδίατρος στις μικρότερες εκεί θα ερχόμουν. Εάν υποψιαστούμε λοιπόν ότι ένα παιδί έχει δέπη, πού απευθυνόμαστε?

05:19 Συνήθως οι εκπαιδευτικοί επειδή έχουν την εμπειρία, ήδη από την προσχολική ηλικία θα διαχωρίσουν το παιδάκι αυτό που δυσκολεύεται να αντεχθεί στην ομάδα, δυσκολεύεται να μπει στο μαδικό παιχνίδι, καθυστερεί ή χαλάει το παιχνίδι των άλλων παιδιών ή δεν κάθεται στον κύκλο με το παραμύθι ήδη από την προσχολική ηλικία. Επομένως μπορεί να κουβεντιεστεί με τους γονείς αυτό και να γίνει μια πρώτη αξιολόγηση, μια πρώτη παραπομπή.

05:46 Δεν είμαστε σίγουροι σε εκείνη την ηλικία με το παιδί ότι έχει δέπει. Αυτό που είμαστε σίγουροι είναι ότι ο παιδί αυτό χρήζει προσοχής. Γιατί. Γιατί επειδή τα συμπτώματα της απροσεξίας είναι πολύ δύσκολο σε αυτή την ηλικία να αναγνωριστούν. Μην ξεχνάμε ότι δεν περιμένουμε από τόσο μικρά παιδάκια να εστιάσουν και να συγκεντρώσουν την προσοχή τους και να μπορούμε και εύκολα να το αξιολογήσουμε.

06:08 Θα πρέπει το παιδί αυτό να παρακολουθηθεί, να δούμε πώς εξελίσσονται τα συμπτώματα της προκινητικότητας. Μπορεί αργότερα να είναι εμφανή και τα συμπτώματα της προσοχής. Μπορεί αυτή η προκινητικότητα, η διασπαστική συμπεριφορά η ανακατοσούρα που προκαλεί αυτό το παιδάκι να υφεθούν και να μην έχει δέπι το παιδί. Μπορεί να εκδηλώσει μία δέπια πρόσεκτου υπότυπου η οποία θα φανεί πολύ αργότερα.

06:31 Δεν το ξέρουμε αυτό. Συνήθως όμως, επειδή υπάρχουν και άλλες νευροναπτυξιακές αδυναμίες στα παιδιά με αυτό το προφίλ, όπως στοιχεία δυσκολίας στην ανάπτυξη και εξέλιξη του λόγου και της ομιλίας, στον κινητικό συντονισμό, μόδες πρακτικά στοιχεία, εμπεχομένως μπορεί να εκδηλωθούν αργότερα μαθησιακές δυσκολίες. Όλος αυτός ο πληθυσμός των παιδιών της προσχολικής ηλικίας, καλό είναι να έχει μία υποστήριξη σε κάποιο ειδικό πρόγραμμα το οποίο θα το βοηθήσει να αναπτύξει καλύτερα τις δεξιότητές του, οτιδήποτε και να έχει, και να έχει τουλάχιστον μία φορά το εξάμεινο, μία ιατρική παρακολούθηση από κατάλληλους γιατρούς, που είναι η ψυχία τριπεδιώκη εμφύβων ή η αναπτυξιακή παιδίατρη για τις μικρές ηλικίες κάτω από 7-8, ώστε σιγά σιγά να τοποθετηθούν και αντίστοιχες διαγνώσεις.

07:21 Άρα ακόμα και αν δεν έχουμε οριστική διάγνωση στα χέρια μας, έχει νόημα να ξεκινήσουμε τις παρεμβάσεις, για να υποστηρίξουμε το παιδί αν χρειάζεται. Δεν είναι τόσο σημαντική η οριστική διάγνωση σε αυτές τις ηλικίες. Αυτό που είναι πάρα πολύ σημαντικό είναι η ψυχοεκπαίδευση των γονέων, γιατί μην ξεχνάμε ότι παιδιά τα οποία προκαλούν δυσκολίες στην ένταξή τους στο κοινωνικό, το σχολικό ή το οικογενειακό περιβάλλον, πολύ συχνά κακοποιούνται, παραμελούνται, δεν επιβραβεύονται όσο θα έπρεπε.

07:48 Επομένως οι γονείς πρέπει να είναι ευαισθητοποιημένοι Ότι αυτό το δύσκολο παιδί Χρειάζεται κάποιες ειδικές τεχνικές Προσέγγισης Ή εκπαιδευτική Ώστε να ενισχύσουν το παιδί Να ενταχθεί στην προσχολική αγωγή Ή αργότερα στη σχολική τάξη Και θα έρθει και η διάγνωση Η οριστική διάγνωση Η δέπιτος για άλλως είναι ένα χρόνιο πρόβλημα Ας πούμε ότι είναι ένα χρόνιο νόσημα Αυτό που είναι σημαντικότερο είναι να εκπαιδευτεί το άτομο και το περιβάλλον του όσο το παιδί έχει ανάγκη την οικογένεια, ας πούμε στις μικρές ηλικίες όσο είναι παιδί ακόμα ή σως έφηβος μέχρι κάποια ηλικία, να μάθει τους τρόπους αντιστάθμισης των ελλημάτων.

08:28 Η περιγραφική διάγνωση, έχω δέπει, έχω δυσπραξία, έχω δυσλεξία ή οτιδήποτε άλλο. ή ανήκω στο αυτιστικό φάσμα, έχω μια ήπια ή σοβαρότερη διαδραχή του αυτιστικού φάσματος, όλα αυτά είναι ευρωενοπτυξιακές διαδραχές, είναι λιγότερο σημαντική από την απασχόληση του παιδιού και της οικογένειας, όσο το δυνατόν με πρόημη παρέμβαση από τις μικρές ηλικίες, με τη διαχείριση των ελλημάτων αυτών, τα οποία μην ξεχνάμε ότι αλλάζουν και στον χρόνο.

08:56 έτσι αλλιώς εκφράζει την υπερκινητικότητα ένα παιδί το οποίο είναι ξέρω εγώ 4, 5, 6 χρονών και αλλιώς ένας ενήλικας ο οποίος είναι 40 ετών ή ενδιάμεσα σε κάποια ενδιάμεση ηλικία ή μεγαλύτερη Άρα είναι πάντα σημαντικό όταν γίνονται παρεμβάσεις από το παιδί και το οικογενειακό περιβάλλον να κάνει συμβουλευτική ώστε να μπορεί να υποστηρίξει ένα λόγο στο παιδί όπως είπατε για να καλύψει τα ελλείμματα του για να γίνει η ψυχοεκπαίδευση και της οικογένειας ώστε να υποστηρίξει αυτό το παιδί.

09:20 Αυτό ακριβώς που είπατε. Αυτό ακριβώς. Αυτό ονομάζεται ψυχοεκπαίδευση. Και μάλιστα υπάρχουν ειδικά δομημένα προγράμματα για την ψυχοεκπαίδευση των γονέων όπου οι γονείς διδάσκονται τεχνικές αναγνώρισης και τροποποίησης της δύσκολης συμπεριφοράς ώστε να μπορούν να έχουν καλύτερη σχέση και να αναπτυχθεί καλύτερα το παιδάκι τους.

09:45 Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Υπάρχουν δομημένα πρωτόκολλα για αυτό. Κυρία Κόρπα, πείτε μας για τη φαρμακευτική αγωγή στη ΔΕΠΗ. Η φαρμακευτική αγωγή στη ΔΕΠΗ. Η φαρμακευτική αγωγή στη ΔΕΠΗ είναι η μόνη αιτιολογική θεραπεία με την έννοια όχι ότι αν πάρεις την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή θα σου περάσει η ΔΕΠΗ. φανταστείτε το σαν κάποιου που έχει μοιοπία την ώρα που φοράει τα γυαλιά του.

10:11 Όλες οι υπόλοιπες παρεμβάσεις πλαισιώνουν και εκπαιδεύουν το άτομο και το περιβάλλον του, όσο πιο μικρό είναι βέβαια τόσο σημαντικότερο είναι αυτό στη διαχείριση αυτών των ελλημάτων. Είναι πάρα πολύ σημαντική η ψυχοεκπαίδευση των γονέων είναι πάρα πολύ σημαντική η ενίσχυση των δεξιοτήτων του παιδιού είναι πάρα πολύ σημαντικές οι τροποποιήσεις μέσα στο ακαδημαϊκό πλαίσιο, στο σχολικό πλαίσιο, καθώς και οι ειδικές εκπαιδευτικές παρεμβάσεις.

10:40 Σε μια φαρέτρα, λοιπόν, τέτοιων όπλων που θα συνοδεύσουν το άτομο προς την ενηλικίωσή του με όσο δυνατόν λιγότερα προβλήματα ανήκει και η φαρμακευτική αγωγή. Η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να δίδεται. Υπάρχουν προκαταλήψεις στη χώρα μας σχετικά με αυτό το θέμα. Έχω ακούσει από συναδέλφους να λένε ότι άστον είναι μικρός ακόμα Μα στα 15 ή στα 16 σε πολλά πράγματα θα έχει χαθεί το τρένο Διότι το παιδί ήδη, ο έφηβος πλέον, έχει απογοητευθεί από τις σχολικές του επιδόσεις Έχει ματαιωθεί Έχει ματαιωθεί διότι χρειάζεται να προσπαθείς στο διπλό για να αποδώσεις ίσως το μισό και λιγότερο Έχει χαρακτηριστεί από το περιβάλλον του Έχει πειρακτηριστεί από το περιβάλλον του και θα επαναλάβω την δέπια πρόσεκτου υπότυπου, όπου εδώ καταλαβαίνετε πως ένας άνθρωπος φτάνει στην εφηβεία, παραγνωρισμένος όσον αφορά τις εισκολίες του, απογοητευμένος όσον αφορά τις δυνατότητές του και βεβαίως αδιάγνωστο στις περισσότερες περιπτώσεις.

11:41 Δεν είναι όλα τα παιδιά με διασπαστική συμπεριφορά. Πάντως η φαρμακευτική αγωγή είναι πάρα πολύ σημαντική, έτσι, και πρέπει να δείτε και να παρακολουθείτε. Πώς λειτουργεί, τι κάνει. Αυτό που κάνει, δεδομένου ότι ο λόγος που υπάρχει αυτή η αδυναμία ενορχήστρωσης των επιτελικών λειτουργιών του εγκεφάλου είναι χημικός, δηλαδή σχετίζεται με την ευρωδιαβίβαση, αποκαθιστά αυτό το χημικό έλλειμμα.

12:10 Αυτό κάνει, αυτό το τόσο απλό Είναι διαφορετικός ο εγκέφαλος των ατόμων που έχουν δέπει Η εξυπνάδα δεν έχει σχέση με αυτό ξέρετε Είναι κάτι πολύ διαφορετικό Φανταστείτε, θα πω τη συνηθισμένη παρομοίωση Αλλά νομίζω ότι μου αρέσει να τη λέω Μία ορχήστρα η οποία έχει εξαιρετικούς μουσικούς Αλλά ο μαέστρος δεν ξέρει τι του γίνεται Φανταστείτε έναν τροχονόμου που δεν μπορεί να κανονίσει τα πράγματα Σε ένα περίπλοκο κόμβο Αυτές είναι επιτελικές λειτουργίες.

12:41 Αυτές είναι επιτελικές λειτουργίες. Το επιτελικό προφίλ. Αυτός είναι ένας νευροψυχολογικός όρος που περιγράφει τις δυνατότητες που έχουν όλοι οι εγκέφαλοι να προσαρμόζονται και να προγραμματίζουν την καθημερινότητά τους. Και από ποια ηλικία ξεκινάται η δική να δίνεται φαρμακευτική αγωγή. Η επίσημη ένδειξη στην Ελλάδα για τη μεθυλφενιδάτη, που είναι το μοναδικό φάρμακο φαρμακευτική ουσία Παγκοσμίως μπορεί να υπάρξει ένδειξη και από τα τέσσερα σε κάποιες περιπτώσεις Προς το παρόν άλλα διαγερτικά του κεντρικού νευρικού συστήματος Όπως διάφορες ουσίες που ανήκουν στην κατηγορία των αμφεταμινών Η ατομοξιτίνη η οποία υπήρχε παλαιότερα και δεν κυκλοφορεί αυτή τη στιγμή στη χώρα μας Δεν είναι διαθέσιμα Πιστεύω ότι κάτι θα γίνει με αυτό για να μπορεί να υπάρχει δυνατότητα να εξυπηρετηθούν οι πολίτες και οι ασθενείς γιατί πολύ συχνά υπάρχει και έλλειψη σε αυτά τα φάρμακα, ξέρετε, στο εμπόριο για διάφορους λόγους που δεν έχουν σχέση με την συζήτηση που κάνουμε

13:44 με αποτέλεσμα κατά περιόδους, όπως τώρα πρόσφατα σου είπαν οι ελλαδικές που είχαμε σε πολλά παιδιά, σε πολλούς εφήβους, να υπάρχει τρομερή έλλειψη και πάρα πολύ μεγάλη δυσκολία ανέβρεσης. αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό θέμα έχουμε κάνει και στην ελληνική εταιρεία με λαδίσδέπη επανελειμμένος στις αρμόδουις αρχές και έχουμε κάνει και εκπομπές στην τηλεόραση και στον τύπο αφιερώματα σχετικά με αυτό είναι ένα θέμα Θα ήθελα να μου πείτε και για τη δέπη και τις οθόνες Η δέπη και οι οθόνες είναι ένα μεγάλο θέμα κουβέντας για δύο λόγους ο ένας λόγος είναι ότι τα άτομα με δέπη έχουν ερωπεί στις οθόνες Όλοι έχουμε ροπή στις οθόνες Έχουμε ροπή διότι είναι ο τρόπος με τον οποίο να επικοινωνούμε την καθημερινότητά μας Διαβάζουμε τα νέα μας, βλέπουμε τους φίλους μας Και όλα αυτά γίνονται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα Όλοι έχουμε ένα κινητό στο χέρι Όμως, τα άτομα με ΔΕΠΗ, ήδη από τις μικρές ηλικίες Έχουν μία ροπή στη χρήση και συχνά στην υπερβολική και παθολογική χρήση των οθονών

14:46 Για δύο λόγους ο ένας λόγος είναι καθαρά ιατρικός. Η νευρολογία, η νευροδιαβίβαση του εγκεφάλου τους, ας πούμε, λόγω κάποιων ειδικών συνθήκων που προκαλείται στη χημία του εγκεφάλου μέσα από την αλληλεπίδραση με την οθόνη, όπου το σύστημα ανταμοιβής και η αποστροφή της αναμονής που χαρακτηρίζει τους εγκεφάλους με δέπη κάπως αντισταθμίζονται, επομένως η ανακούφιση αυτή είναι ένας λόγος προσκόλλησης στην οθόνη.

15:13 Όλους όταν μας φωνάει κάτι βρίσκουμε μία θέση που μας βολεύει και μπορεί να καθίσουμε σε αυτήν Είναι ανακούφιση, είναι προσωρινή ανακούφιση Όπως και χρήση κάποιων συγκεκριμένων ουσιών βεβαίως Ένας άλλος λόγος πάρα πολύ σημαντικός που δεν πρέπει ποτέ να τον ξεχνάμε είναι Ότι λόγω της δυσκολίας που προκαλούν τα παιδιά αυτά Στην προσαρμογή της οικογένειας μέσα στο κοινωνικό περιβάλλον Δηλαδή είναι ανήσυχα, είναι άτακτα, είναι ανυπόμονα Πολύ συχνά οι γονείς από πάρα πολύ μικρή ηλικία Τους δίδουν το προσωπικό τους κινητό Με αποτέλεσμα Το παιδί να συνηθίζει Και οι γονείς να συνηθίζουν Ότι αυτός είναι ένας τρόπος Που το παιδί κάπως Μανουβράρεται Αυτό προκαλεί ανακούφιση Στο παιδί, προκαλεί ανακούφιση στους γονείς Για λόγους λειτουργικότητάς τους Και έτσι έρχονται στα 10, στα 11 και στα 12 και σε ρωτάνε Για τρέ, τι να κάνω που κάθε περνάει η μέρα στο κινητό εντάξει έχουμε συνεισφέρει και εμείς αυτό ένας τρίτος λόγος βεβαίως πέρα από την ανακούφιση που προσφέρει

16:15 και τη διευκόλυνση ας πούμε στην επικοινωνία και στην οικογενειακή λειτουργία και στο ίδιο το άτομο η χρήση της οθόνης μην ξεχνάμε ότι όπως όλοι οι οποίοι είναι λίγο απογοητευμένοι ή αρκετά απογοητευμένοι από το σχολείο, από τους φίλους από τις παρέες, από τη σχέση με τους γονείς, από τη σχέση με τους εκπαιδευτικούς από τον εαυτό τους κατά κύριο λόγο θα καταφύγουν σε μια έτσι τέτοια λειτουργία η οποία διευκολύνει την αυτοναπαράστασή μας, όλοι το κάνουμε αυτό Είναι και μια αποδάση από την πραγματικότητα από τη δύσκολη πραγματικότητα Διευκολύνει το να αυτοναπαρασταθούμε με όποιον τρόπο θέλουμε Όλοι αυτοί οι λόγοι λοιπόν κάνουν τη δέπη και τις οθόνες να πηγαίνουν λίγο δίπλα-δίπλα. Όμως δεν προκαλεί δέπη η χρήση οποιασδήποτε οθόνης, όπως δεν προκαλεί δέπη και το δυσμενές σχολικό περιβάλλον, όπως δεν προκαλεί δέπη και μια οικογένεια η οποία δεν έχει αρκετή λειτουργικότητα ή ζάχαρη ή κάποια είδη φαγητού ή οτιδήποτε άλλο. Μπορεί να χειροτερέψουν κάποια υπάρχοντα συμπτώματα κάτω από ειδικές συνθήκες.

17:20 Όμως δεν είναι αιτιολογικοί παράγοντες. Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ κυρία Κόρπα Κι εγώ σας ευχαριστώ για την πρόσκληση Στο δεύτερο μέρος συνομιλούμε με την Φωτεινή Καρακατσάνη Ψυχοθεραπεύτρια παιδων και εφήβων Για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο ακολουθήστε μας στο Spotify στα Apple Podcasts ή στην καθημερινή.gr Καθημερινή.gr επί αναλυτικά και στο πρώτο μέρος γι' αυτό, που σημαίνει ότι ο εγκέφαλος του παιδιού λειτουργεί με ένα διαφορετικό τρόπο σε τομείς που αφορούν την προσοχή, τον αυτοέλεγχο, την οργάνωση και τη διαχείριση των συναισθημάτων.

18:25 Χρειάζεται λοιπόν αυτό να το κρατήσουμε στη σκέψη μας, γιατί κάπως έτσι θα οδηγηθεί και η σημερινή μας κουβέντα. Πολλές φορές τα παιδιά αυτά είναι χαρακτηρισμένα ως τεμπέλης, αδιάφορος ή κακομαθημένος. Δεν είναι επιλογή του παιδιού. Είναι μια έκφραση της δυσκολίας τους. Ένα παιδί με ΔΕΠΗ δεν δυσκολεύεται μόνο να συγκεντρωθεί, δυσκολεύεται να οργανώσει τις σκέψεις του, να προγραμματίσει τι πρέπει να κάνει, να ολοκληρώσει μια εργασία, να παραμείνει στη σειρά του, να ελέγξει την παρόρμησή του και πολλές φορές να διαχειριστεί τα έντονα συναισθηματά του.

19:02 Άρα αυτό πώς επιδράσει την καθημερινότητα της οικογενειακής ζωής Ας δώσουμε λοιπόν ένα παράδειγμα Η μέρα μιας οικογένειας με ένα παιδί δέπει ξεκίνα κάπως έτσι Η μαμά θα ξυπνήσει το παιδί και θα του πει να ετοιμαστεί, να ντυφθεί Μετά από λίγο το βρίσκει να παίζει με ένα παιχνίδι στο δωμάτιό του Αυτό δεν σημαίνει ότι αυτό το παιδί δεν άκουσε τη μαμά του Αυτό σημαίνει ότι στο δρόμο του συνάντησε ένα άλλο ερέθισμα που του τράβηξε την προσοχή.

19:35 Συνεχίζει η μαμά να φωνάζει, πρέπει να ετοιμαστείς, δεν προλαβαίνουμε και αρχίζει μετά ένας γοργοθάς εντάσσεων. Η ημέρα ξεκινάει με ένταση. Πολλοί γονείς νιώθουν ενοχές, αναρωτιούνται αν κάνουν κάτι λάθος ή αν δεν έχουν βάλει αρκετά όρια. Στην πραγματικότητα όμως η δυσκολία δεν βρίσκεται στην πρόθεση του παιδιού Αλλά στις εκτελεστικές του λειτουργίες Δηλαδή στις δεξιότητες που μας βοηθούν να οργανώσουμε, να σχεδιάσουμε, να θυμόμαστε και να ελέγχουμε τη συμπεριφορά μας Το ίδιο παιδί συνεχίζει μετά στο σχολείο Θα συμβεί ακριβώς το ίδιο πράγμα Ο εκπαιδευτικός θα του δώσει κάποιες εντολές, κάποιες οδηγίες να κάνει, να εκτελέσει τα περισσότερα παιδιά θα ξεκινούν να εργάζονται.

20:19 Το παιδί με ΔΕΠΗ έχει συγκρατήσει μόνο την πρώτη οδηγία. Δηλαδή μέχρι να ανοίξει το βιβλίο του. Έχει ήδη ξεχάσει τι θα πρέπει να κάνει μετά. Πάλι εδώ δεν σημαίνει ότι το παιδί δεν προσπαθεί. Σημαίνει ότι το παιδί χρειάζεται ένα διαφορετικό τρόπο υποστήριξης. Και εδώ νομίζω ότι είναι το πιο σημαντικό σημείο να μείνουμε.

20:40 Άρα ποιος είναι ο τρόπος που μπορούμε να το υποστηρίξουμε, λαμβάνοντας υπόψη βέβαια αυτή την ιδιαιτερότητα που περιγράφεις, πώς μπορούμε να υποστηρίξουμε ένα παιδί με δέπι στην καθημερινότητα. Νομίζω ότι βρίσκεται ίσως στον τρόπο που εμείς οι μεγάλοι, οι ενήλικες δηλαδή, καλούμαστε να το βοηθήσουμε. Να περάσουμε δηλαδή από ότι η σκέψη δεν θέλει, στη σκέψη δυσκολεύεται.

21:08 Τότε και μόνο τότε μπορούμε να βοηθήσουμε ένα παιδί που έχει τέτοιου τύπου δυσκολίες. Βέβαια, η αλλαγή δεν σημαίνει να δικαιολογήσουμε τη συμπεριφορά. Σημαίνει ότι αναζητούμε πιο αποτελεσματικούς τρόπους να βοηθήσουμε το παιδί να τα καταφέρει. Και τώρα μπορούμε να αναρωτηθούμε τι μπορούμε να κάνουμε στο σπίτι, έτσι. Πρώτα απ' όλα να δημιουργήσουμε μια προβλέψιμη καθημερινότητα.

21:32 Ένα πρόγραμμα, δηλαδή ένα πλαίσιο. Τα παιδιά με δέπι αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια όταν γνωρίζουν τι πρόκειται να ακολουθήσει. Ένα σταθερό πρόγραμμα με συγκεκριμένες ώρες για ύπνο, για φαγητό, για διάβασμα, για παιχνίδι βοηθούν σημαντικά. Δεύτερον δίνουμε μικρές οδηγίες. Δεν χρειάζεται να πούμε ντύσου, πλύνε τα δόντια σου, μάζεψε τα παιχνίδια σου και έλα να φάμε.

21:57 Το σπάμε σε μικρότερα. Ναι, θα πούμε πρώτα μάζεσαι τα παιχνίδια σου και μετά πλύνε τα δόντια σου. Και ό,τι καθεξής. Στην αρχή όλο αυτό φαντάζει κουραστικό πολύ, όμως σιγά σιγά η καθημερινότητα αυτών των ανθρώπων, μιας τέτοιας οικογένειας, μιας οικογένειας με ένα παιδί δέπι, αλλάζει πολύ. Άρα αυτό σημαίνει ότι είναι ανάγκη και οι γονείς να πλαισιωθούν οι ίδιοι για να μπορέσουν να δώσουν στο παιδί αυτό το πλαίσιο λειτουργίας.

22:28 Η συμβουλευτική γονέων είναι πάρα πολύ σημαντική. Να σκεφτούμε ότι χρειάζεται εμείς να υποστηριχτούμε, οι γονείς να υποστηριχτούν για να μπορέσουν στη συνέχεια να βοηθήσουν τα παιδιά τους με έναν τρόπο κατάλληλο. Άρα η συμβουλευτική γονέων μας εκπαιδεύει. Μας βοηθάει να κατανοήσουμε τις δυσκολίες των παιδιών. Και να τις αποδεχτούμε και αναλόγως να προσαρμόσουμε την πράξη μας.

22:54 Ναι γιατί αυτός είναι ο τρόπος. Πρέπει να κατανοήσουμε, πρέπει να καταλάβουμε, πρέπει να βγάλουμε από τη σκέψη μας τη σύνδεση είναι ένα παιδί που δεν ακούει τη μαμά του, που είναι κακομαθημένο, που είναι τεμπέλης. Πρέπει να σταθούμε ότι με αυτή τη συμπεριφορά κάτι λέει και αυτό που λέει είναι ότι δυσκολεύεται. Πολύ συμπαντική είναι η θετική ενίσχυση. Πολλές φορές εστιάζουμε μόνο στα λάθη αυτών των παιδιών.

23:19 Όμως τα παιδιά αυτά έχουν μεγαλύτερη ανάγκη να ακούσουν τι κατάφεραν τελικά Η αναγνώριση της προσπάθειας ακόμα και αν τα αποτελέσματα δεν είναι θετικά, δεν είναι τέλεια Ενισχύει την αυτοπεποίθησή τους και τα κινητοποιεί να συνεχίσουν Αυτό που πρέπει να σκεφτούμε είναι ότι χρειάζεται να διατηρούμε ρεαλιστικές προσδοκίες Δεν μπορούμε να περιμένουμε από ένα παιδί με δέπι να λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο που λειτουργεί ένα παιδί χωρίς τις δυσκολίες Αυτό δεν σημαίνει ότι χαμηλώνουμε τις απαιτήσεις μας Αλλά ότι προσαρμόζουμε τον τρόπο με τον οποίο το βοηθάμε να τις πετύχει Δέπη και εφηβεία, πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις και τις ιδιαίτερες συμπεριφορές ενός εφήβου με δέπη Όταν οι γονείς έχουν καταφέρει να έχουν πάρει βοήθεια όσο αυτός ο έφηβος ήταν παιδί Κάποια πράγματα είναι τακτοποιημένα, έχουν πάρει τον δρόμο τους Όταν όμως ένας έφηβος δεν έχει αναγνωριστεί και έχει προχωρήσει προς μια φυσική εξέλιξη Εκεί τα πράγματα είναι λίγο πιο δύσκολα

24:30 Φωτεινή, γιατί υπάρχει το στερεότυπο ότι η ΔΕΠΗ μπορεί να προκαλέσει παραβατικές συμπεριφορές Να το ξεκαθαρίσουμε λοιπόν ότι η ΔΕΠΗ από μόνη της δεν οδηγεί στην παραβατικότητα Η μεγάλη πλειοψηφία των παιδιών με ΔΕΠΗ δεν εμφανίζουν τέτοιες συμπεριφορές Ωστόσο, αν η διαταραχή παραμείνει αδιάγνωστη, χωρίς υποστήριξη, το παιδί μπορεί να βιώνει χρόνια αποτυχία, συνεχής συγκρούσεις, απόρριψη από τους συνομιλίκους και έντονη απογοήτευση.

25:00 Αν προσθεθούν τώρα και άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες όπως σοβαρές οικογενειακές δυσκολίες, διαταραχή διαγωγής, χρήση ουσιών ή αρνητικές παρέστοτε, το κίνδυνος για επικίνδυνες παραβατικές συμπεριφορές αυξάνεται. Αλλά δεν είναι η δέπη η αιτία αυτής της παρβατικότητας Όχι, δεν είναι η δέπη Ό,τι την περιστοιχίζει ίσως Δηλαδή τι μπορούμε να κάνουμε όταν ένας έφηβος βρίσκεται ήδη σε μια δύσκολη πορεία Πρώτα απ' όλα να μην σταματήσουμε να επικοινωνούμε μαζί τους Να μην διαταρχθεί σχέση δηλαδή Σωστά, πρέπει να διατηρήσουμε τη σχέση Οι έφηβοι αναζητούν την αποδοχή κάποιων που θα τους αποδεχτεί χωρίς όρια, χωρίς προϋποθέσεις και αν εμείς τους κλείσουμε την πόρτα, εκείνοι θα κατευθυνθούν στο να βρουν μια τέτοια διέξοδο.

25:46 Οπότε είναι πάρα πολύ σημαντικό να σταθούμε κοντά στους εφήβους, να τους καταλάβουμε, να σταθούμε δίπλα στις αγωνίες τους και να τους κάνουμε να νιώσουν ότι θα τα καταφέρουν. Γιατί αυτό είναι το πάρα πολύ σημαντικό. Η αγωνία είναι αν θα τα καταφέρουμε. Και είναι μια κοινή αγωνία, τόσο για τους γονείς όσο και για τα ίδια τα παιδιά και για τους εφήβους.

26:06 Και επειδή η αγωνία αυτή του να τα καταφέρουν είναι κοινή Όπως είπες και για τους γονείς και για τα παιδιά Αν δεν τα καταφέρουν, τι συμβαίνει? Αν δεν τα καταφέρουν ως μαθητές Στο προκαθορισμένο στόχο Όποιος κι αν είναι αυτός Για την κάθε οικογένεια ή για τον κάθε έφηβο Ο κάθε ένας θα βρει το στόχο του και το δρόμο του Και θα κάνει την πορεία του Και κάπου θα τα καταφέρουν Γιατί σίγουρα κάπου θα τα καταφέρουν Ευχαριστούμε πάρα πολύ Εγώ ευχαριστώ στην καθημερινή.gr, στο Spotify και στα Apple Podcasts.