Skip to content
PodBase
Δημήτρης Κώττας. Από την Apple στο Αιγαίο: Γιατί γύρισα στην Ελλάδα να χτίσω αμυντική τεχνολογία.

Δημήτρης Κώττας. Από την Apple στο Αιγαίο: Γιατί γύρισα στην Ελλάδα να χτίσω αμυντική τεχνολογία.

Innovative Greeks Talks
Ιούλιος 12, 2026 01:56:39 Επεισόδιο 37
Συνδεθείτε για να δηλώσετε αν σας αρέσει
Συνδεθείτε για να δηλώσετε αν σας αρέσει
Προσθήκη σε Λίστα Επεισοδίων
Αποθηκεύστε αυτό το επεισόδιο σε λίστα.
Όνομα Λίστας

Σχετικά με αυτό το επεισόδιο

Ο Δημήτρης Κώττας είναι ίσως η πιο αναγνωρίσιμη ελληνική φυσιογνωμία στον χώρο του defence-tech σήμερα: ένας ερευνητής ρομποτικής που πέρασε από τη Silicon Valley και επέστρεψε για να δημιουργήσει μια ευρωπαϊκή εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας με διεθνείς φιλοδοξίες.

Με τον Μάρκο Βερέμη συζητούν για την εμπειρία του από τη Σίλικον Βάλεϋ, για τις τεχνολογικές εξελίξεις στην αμυντική βιομηχανία και πώς η Ελλάδα μπορεί να αναδειχθεί στο νέο αμυντικό οικοσύστημα που γεννιέται.

Ο Δημήτρης Κώττας είναι συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Delian Alliance Industries, μιας εταιρείας με έδρα στην Αθήνα και στο Λονδίνο, η οποία αναπτύσσει προηγμένα αυτόνομα συστήματα επιτήρησης, μη επανδρωμένα εναέρια και θαλάσσια μέσα, καθώς και τεχνολογίες αισθητήρων που βρίσκουν εφαρμογή τόσο στον στρατιωτικό όσο και στον τομέα πολιτικής προστασίας.

Από το Πανεπιστήμιο Πατρών, συνέχισε με μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές στο University of Minnesota. Κατά τη διάρκεια της ακαδημαϊκής του πορείας επικεντρώθηκε σε πεδία όπως η ρομποτική, η σύντηξη δεδομένων από πολλαπλούς αισθητήρες (sensor fusion) και η πλοήγηση σε περιβάλλοντα όπου δεν υπάρχει πρόσβαση σε σήμα GPS, αποκτώντας σημαντική αναγνώριση για το ερευνητικό του έργο.

Πριν προχωρήσει στην ίδρυση της Delian, εργάστηκε στην Apple, συμμετέχοντας σε ομάδες που ανέπτυσσαν προηγμένες τεχνολογίες αυτόνομων συστημάτων. Μέσα από αυτή την εμπειρία εξειδικεύτηκε σε τομείς όπως η αντίληψη του περιβάλλοντος και η πλοήγηση αυτόνομων πλατφορμών.

Ευχαριστούμε τη Eurobank και τη Grant Thornton που μέσα από τον κορυφαίο θεσμό Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας Growth Awards https://www.growthawards.gr/ υποστήριξαν την παραγωγή της σειράς συζητήσεων Innovative Greeks Talks.

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

και θέλω να σας ευχαριστήσω για την, ας πούμε, απρόσμενη, θα έλεγα, ανταπόκρισή σας στο περιεχόμενό μας. Διότι όταν ξεκινάγαμε είχαμε βάλει, πιστέψτε με, πολύ πιο χαμηλούς στόχους, γιατί δεν φανταζόμασταν ότι υπήρχε τόσο ενδιαφέρον για τέτοιου είδους συζητήσεις. Τώρα, πρέπει να ευχαριστήσω, όπως πάντα, την Grand Thornton και την Eurobank, που μέσα από το θεσμό των Growth Awards μας έχουν υποστηρίξει για τόσο πολύ καιρό και να σας πω ότι επειδή θα θέλαμε σιγά σιγά, καθώς αυτό το κανάλι έχει γίνει ένα από τα μεγαλύτερα σε επίπεδο business podcasts στη χώρα, να κάνετε διότι θα θέλαμε σιγά σιγά να αρχίσουμε να έχουμε μια πιο αμφίδρομη σχέση, δηλαδή να μπορούμε να σας ρωτάμε τι περιεχόμενο σας ενδιαφέρει να δείτε, ίσως διάφορες απορίες που έχουμε, διότι εσείς μας βλέπετε, αλλά εμείς δεν σας βλέπουμε.

Οπότε αυτός είναι ένας τρόπος να μπορούμε να έχουμε μια καλύτερη επικοινωνία. Οπότε κάντε για λόγους όχι νούμερου, για λόγους ουσίας. Τώρα, έχοντας πει όλα αυτά, σήμερα θα μιλήσουμε για ένα θέμα το οποίο έχει απασχολήσει πάρα πολύ την Ευρώπη, που είναι το θέμα της άμυνας. Η άμυνα έχει αλλάξει, η τεχνολογία έχει αλλάξει την άμυνα, αλλά και η σημασία της άμυνας στο μυαλό όλων μας νομίζω πως έχει αλλάξει γιατί όταν είχαμε έναν πόλεμο τόσο κοντά που συνεχίζει στην Ουκρανία ξαφνικά κάτι το οποίο με τα πολεμικά είχαμε στο μυαλό μας ότι συμβαίνει πολύ μακριά συμβαίνει πολύ πιο κοντά λένε ότι έχουν χαθεί πάνω από ένα εκατομμύριο ζωές σε αυτόν τον πόλεμο που είναι ένα εξωφρενικό νούμερο άμα το σκεφτεί κανείς την ίδια στιγμή Επειδή η αλλαγή ηγεσίας στην Αμερική άλλαξε πάρα πολύ την οτροπία που είχαμε ως Ευρωπαίοι και ως Έλληνες.

Ότι τελικά στο ΝΑΤΟ βάζει πλάτη η Αμερική και εμείς δεν χρειάζεται ούτε να ασχολούμαστε τόσο πολύ ούτε να ξοδεύουμε τόσα πολλά για την άμυνα. Και αυτό να πω την αλήθεια είναι λιγότερο αλήθεια για την Ελλάδα. Είναι περισσότερο αλήθεια για άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Εμείς πάντα ξοδεύαμε στην άμυνα. Ο συνδυασμός λοιπόν αυτών πραγμάτων όπου υπάρχει μια πίεση να ξοδέψουμε περισσότερα, να κάνουμε περισσότερα και να κάνουμε και πιο έξυπνα πράγματα γύρω από την άμυνά μας, κάτι το οποίο είδαμε και στην Ουκρανία όταν μια μικρή χώρα αντιμετώπισε με τον τρόπο που αντιμετωπίζει μια υπερδύναμη σαν τη Ρωσία, με έξυπνη τεχνολογία, Νομίζω ότι έχουμε τον καλύτερο δυνατόν άνθρωπο σήμερα να κουβεντιάσουμε αυτά τα θέματα, το Δημήτρη Κώτα, ο οποίος έχει ιδρύσει μία από τις πιο ενδιαφέρουσες για μένα εταιρείες στον χώρο της τεχνολογίας στην Άμυνα και έχει μία πλούσια προηγούμενη εμπειρία, έχοντας δουλέψει για πάνω από πέντε χρόνια στην Άπολ στο Κουπερτίνο.

Γύρισε στην Ελλάδα για να κάνει κάτι το οποίο νομίζω είναι πολύ κοντά και στην καρδιά του, Δηλαδή δεν έφτιαξε μια εταιρεία κοινικά λέγοντας ότι εδώ πέρα μπορούμε να βγάλουμε λεφτά. Έφτιαξε μια εταιρεία που θυμάμαι όταν την πρωτοάκουσα είχε ένα πνεύμα ιδεαλισμού γύρω από το πώς μπορούμε να κάνουμε καλύτερη την άμυνα και της χώρας μας και της Ευρώπης και τελικά να διαφυλάξουμε το πιο πολύτιμο αγαθό που έχουμε ως περιοχή του πλανήτη που είναι η δυτική δημοκρατία.

Ας μην ξεχνάμε ότι στον κόσμο που ζούμε πληθυσμιακά η πραγματική δημοκρατία είναι μάλλον μειοψηφική Είναι λίγες χώρες που έχουν πραγματικές δημοκρατίες και αν θέλετε φιλελεύθερα ήθη και ελεύθερες αγορές Οπότε μέσα σε αυτό το πλαίσιο Δημήτρη καλώς ήρθες Καλώς σας βρήκα Ευχαριστώ πάρα πολύ που ήρθες Θα ήθελα να ξεκινήσουμε λίγο από την αρχή όπως πάντα. Δηλαδή να μας πεις λίγο πού μεγάλωσες πώς έφτασες να σπουδάσεις αυτό που σπούδασες και πώς τελικά η διαδρομή σου πήγε στην Άπολ και μετά στην Τίλιαν.

Εγώ με μεγάλωσα στην Ελλάδα στην Αθήνα συγκεκριμένα γεννήθηκα το 1987 Είμαι παιδί του δημόσιο εκπαιδευτικού συστήματος σε όλες τις βαθμίδες Ήμουν ατυχερός ωστόσο ότι πήγα στο πειραματικό τότε Γυμνάσιο Κελίκιο Αναβρίτων, που είναι ένας καταπληκτικός χώρος για να περάσει αυτά τα χρόνια της εφηβείας. Μετά ήμουνα στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας, ηλεκτρολόγος-μηχανικός.

Δεν θα έλεγα ότι ήμουν καλός φοιτητής, σαν φοιτητής. Ήμουν πολύ καλός σαν μαθητής. Ήμουν πάρα πολύ καλός, ιδιαίτερα σε μαθηματικά, σαν μαθητής. Σαν φοιτητής δεν θα έλεγα ότι ήμουν καλός. είχα πολλά extra-curriculum activities, διάφορα πράγματα. Το πιο σημαντικό είναι το γνώρισα τη σύζυγό μου, ας πούμε, εκείνα τα χρόνια.

Ωστόσο, σε κάποιο σημείο, μεγαλώνοντας σαν παιδί στο ΛΥΚΙ, είχα πάντα τρομερή αγάπη για τα μαθηματικά, συμμετείχα σε μαθηματικούς διαγωνισμούς, τρομερή αγάπη για τους υπολογιστές, δηλαδή προγραμματίζω από το δημοτικό με κάποιο βάθμο. Και σαν φοιτητής, όπως είπα κύριε, δεν μου είχε τραβήξει όσο την προσοχή σου, στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, το πανεπιστήμιο δεν είναι τόσο εντυπωσιακό, όσο είναι στο εξωτερικό σε κάποια θέματα.

Κάποια στιγμή μου τράβηξε πάρα πολύ την προσοχή ένα άρθρο που διάβασα για τον Κωνσταντίνο Δασκαλάκη, που είχε αποδείξει ένα θεωρήμα στη θεωρία αριθμών. Και λέω, κοίταξε να δεις τι κάνει αυτός τώρα, ξέρω εγώ. Αυτός τελείωσε τους ηλεκτρολόγους στην Αθήνα και πήγε στην Αμερική και απέδειξε αυτό το θεώρημα. Και λέω, τι ωραία πράγματα κάνει αυτός.

Αυτό μου πραγματικά εντός ορών ξαφνικά άλλαξε η οπτική μου. Διάλεξα το μάθημα που είχα πιο ενδιαφέρον στο πολυτεχνείο που ήταν η ρομποτική. Πήγα εκεί σε έναν καθηγητή που ο οποίος είχε προϋπήρυξη στην Αμερική, Εκεί είναι το κύριο Τζε, Αντώνης Τζες, είναι τώρα στα Εμμυράτα καθηγητής. Είναι από τους πρωτοπόρους, ας πούμε, της ρομποτικής στην Ελλάδα.

Και κάποιος από τους διδακτορικούς φοιτητές του. Δύο από αυτούς είναι καθηγητές πανεπιθυμίες στην Ορβηγία τώρα, στη ρομποτική. Και τους είπα, παιδιά, ποιο είναι ένα πολύ δύσκολο πρόβλημα στη ρομποτική να λύσει. Γιατί μου άρεσε πάρα πολύ αυτό το πράγμα. Αυτοί φτιάχνανε ένα από τα πρώτα τετρακόπτερα τότε στον κόσμο. Ήταν όταν είχαν τετρακόπτερα, είναι τα drones, πώς είναι το DJI που έχουμε για φωτογραφίσεις, γάμους κλπ.

Ήταν από τα πρώτα που υπήρχαν σε όλη την παγκόσμια ακαδημία. Ποια εποχή συνέβαινε αυτό. Αυτό είναι το 2009. Οπότε μου λένε, ένα πολύ δύσκολο πρόβλημα είναι πώς ένα ρομπότ, ένα drone ας πούμε, βρίσκει τη θέση του. Ιδιαίτερα όταν δεν έχει GPS. πετάει μέσα σε μια σπηλιά, πετάει μέσα σε ένα κτίριο, πετάει κοντά σε ένα κτίριο και δεν μπορεί να έχει λήψει από το δορυφόρο του GPS κτλ.

Πώς μπορείς να το κάνεις αυτό με κάμερες. Ξεκίνησε να δουλεύει αυτό το πρόβλημα σαν ένας πρωτοιακός φοιτητής στην Ελλάδα που κάνει διπλωματική, με συνεπήρε. Έκανε μια αρκετά εντυπωσιακή διπλωματική θα έλεγα, δεδομένου της πρόσβασης σε πληροφορία που είχαμε εκείνη την εποχή. και με αυτό σαν εισιτήριο και όχι τόσο ότι είχα καταπληκτικούς βαθμούς στο Πανεπιστήμιο κατάφερα και ξεκίνησα να δουλεύω σαν διδακτορικός ερευνητής στην Αμερική.

Δεν έγινα δεκτός σε δύο-τρία πανεπιστήμια. Ένα από αυτά που πήγα στο τέλος ήταν το University of Minnesota το Πανεπιστήμιο της Μινεσόντα στη Μινέαπολη. Εκεί πήγα το 2010 10. Και εκεί ήμουνα τυχερός κατά μία έννοια ότι η ερευνητική ομάδα στην οποία ήμουν μέλος, σαν ερευνητής, έκανε κάποιες πολύ σημαντικές συνεισφορές όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι μηχανές, είτε μιλάμε για ρομπότ, είτε για αυτόνομα αυτοκίνητα, είτε μιλάμε για αεροσκάφη, είτε μιλάμε για ντρόουν, είτε για augmented reality headsets, για mobile devices, πώς μπορούν να βρίσκουν τη θέση τους στον χώρο, χωρίς να χρησιμοποιούν GPS.

Πώς μπορούν δηλαδή να χρησιμοποιούν κάμερες, αξιλερόμετρα, γυροσκόπια για να βρούν πού βρίσκονται. Ήμουν ατυχηρός ότι ήμουν μέλος αυτής της ομάδας, η οποία έκανε κάποιες πολύ σημαντικές εφευρέσεις, ανακαλύψεις και συνεισφορές σε αυτόν τον κλάδο. Ήταν κάποια εντυπωσιακά χρόνια εκεί πέρα. Έμαθα πάρα πολλά πράγματα. Και σου φάνηκε οι πρώτες σου εντυπώσεις.

Γιες ξαναπάει πρώτα απ' όλα στην Αμερική. Όχι. Ήταν η πρώτη φορά που πήγες. Ποιες ήταν οι εντυπώσεις σου σε σχέση με την εμπειρία που είχες εδώ. Οι πρώτες εντυπώσεις. Και θετικές και αρνητικές. Ένα εντυπωσιακό ήταν ότι μέσα στις πρώτες βδομάδες στο Πανεπιστημίο πήρα κλίση όντας πεζός νέος φοιτητής πήρα κλίση από την αστυνομία του Πανεπιστημίου επειδή πέρασα τον δρόμο χωρίς να περάσω από τη διάβαση.

Αυτό ήταν πολιτισμικό σοκ. Εκ των υστέρων κατάλαβα ότι η Πανεπιστημιακή Αστυνομία το έκανε αυτό την περίοδο των εγγραφών έτσι ώστε να τρομάξει λίγο τους νέους φοιτητές να είναι πιο προσεκτικοί. Το Πανεπιστήμιο της Μινεσότα είναι το δεύτερο μεγαλύτερο δημόσιο πανεπιστήμιο, τον είπα, σε αριθμό φοιτητών. Ανήκει, τουσιαστικά, στην πολιτεία της Μινεσότα.

Έχει, ωστόσο, φοιτητές από όλο τον κόσμο. Τώρα, όταν είσαι στο διδακτορικό εκεί πέρα, είναι απίστευτα απαιτητικό. Είναι απίστευτα απαιτητικό όλα τα διδακτορικά στα top 100 πανεπιστήμια της Αμερικής. Το συγκεκριμένο εκείνη την εποχή, το τμήμα που ήμουν εγώ, που ήταν της επιστήμης των υπολογιστών, ήταν νούμερο 25, νούμερο 30, δεν θυμάμαι.

Και εξαρτάται πόσο απαιτητικό είναι το πρόγραμμα στο οποίο βρίσκεσαι, με βάση το για ποιον καθηγητή εργάζεσαι, στο μεγάλο βαθμό. Στο μεγάλο βαθμό, δηλαδή, το να κάνεις διδακτορικό στην Αμερική, για μένα, είναι μία τάξη μεγέθους πιο πολύπλοκο από την Ευρώπη, με βάση τις εμπειρίες που έχω ανταλλάξει με συναδέλφους από άλλα πανεπιστήμια της Ευρώπης και εξαρτάται και πάρα πολύ από τον καθηγητή που έχεις σαν advisor, σαν επιβλέποντα, με την έννοια ότι αυτός θέτει το όριο το τι θεωρεί αποδεκτό και τι δεν θεωρεί αποδεκτό.

Και, πτουσίας, κάνεις δύο ζωές. Η μία ζωή είναι η ζωή του ερευνητή, όπου διαβάζεις εργασίες, κάνεις πειράματα, κάνεις review εργασίες για συνέδρια, πηγαίνεις σε συνέδρια. ταυτόχρονα για να χρηματοδοτείς αυτό το πράγμα, εσύ γνώμη, ταυτόχρονα κάνεις έρευνα για κάποιο σπόνσορ, δηλαδή μπορεί να είναι, για μένα το μισό διάστημα που ήμουν στο Πανεπιστήμιο, ο σπόνσορ του γκρουμπ ήταν η Google, που μπορεί να είναι κάποιο μεγάλο Ίδρυμα Δημόσιο, ας πούμε, στις Ηνωμένες Πολιτείες, μπορεί να είναι συνήθως το Υπουργείο Ενέργειας, άλλες φορές είναι του Υπουργείου Άμυνας ή κάποια πολύ μεγάλη εταιρεία που χρηματοδοτεί το να λυθεί κάποιο ερευνητικό πρόβλημα και με αυτή τη δουλειά, με τη δουλειά του ερευνητή που είναι αρκετά σκληρή και απαιτητική χρηματοδοτείς τα δίδακτρα που δεν πληρώνεις τα πληρώνει το Πανεπιστήμιο για σένα λόγω του ότι εργάζεσαι όσον αφορά τα μαθήματα που παίρνεις και κάνεις κάποια μαθήματα που και πάλι είναι αρκετά Αν θες να είσαι σε ένα απαιτητικό research group, είναι αρκετά απαιτητικά τα μαθήματα,

το τι βαθμούς πρέπει να έχεις, τι κατάταξη πρέπει να έχεις κτλ. Εκεί ήμουνα τυχερός ότι ήμουνα σε ένα πάρα πολύ απαιτητικό group. Ταυτόχρονα είχα και όλη την ενέργεια να μάθω πολύ γρήγορα, να καλύψω πολλά και να μπούχα, σε σχέση με την εκπαίδευσή μου από την Ελλάδα. Και να βοηθήσω να γίνουν κάποιες σημαντικές ακαδημαϊκές συνεισφορές, όσον αφορά τα συστήματα πλοήγησης χωρίς GPS.

Αυτό θα έλεγε ήταν ο ελληνικός όρος, αν περιγράψουμε το τι δούλευε εκεί το γκρουπ. Στην αρχή δουλεύαμε με... Οι άνθρωποι όλοι στο γκρουπ ήταν ουσιαστικά εφαρμοσμένοι μαθηματικοί που δουλεύαν σε ένα πολύ συγκεκριμένο πρόβλημα που απαιτούσε πάρα πολύ πολύπλοκα μαθηματικά. Και ο μόνος ο οποίος ενδιαφερόταν για το πρόβλημα που δουλεύαμε ήταν η NASA.

η NASA είτε η πολεμική αεροπορία των Ηνωμένων Πολιτειών. Γιατί όταν θες να κάνεις ας πούμε αποστολές σε άλλους πλανήτες, πρώτα ή τελικά μια αποστολή στον Άρη, δεν μπορείς να χρησιμοποιήσεις το GPS. Όχι επειδή δεν φτάνει το σήμα των δορυφόρων του GPS στον Άρη, απλά φτάνει, απλά η απόσταση μεταξύ της Γης και του Άρη σε σχέση με την απόσταση μεταξύ των δορυφόρων είναι τόσο μεγάλη που δεν μπορείς να χρησιμοποιήσεις το σήμα του GPS που είναι στη Γη για να ξέρεις που βρίσκεις όταν προσεδαφείς στον Άρη.

Αυτό ήταν το θέμα που ξεκίνησε ο επιβλέποντάς να δουλεύει ευάνω. Το ίδιο πρόβλημα είναι σημαντικό και πάρα πολύ για τις πολεμικές αεροπορίες. Γιατί αν θες να ένα αεροσκάφος πετάξει σε εχθρικό έδαφος, ένα πράγμα που συχνά έχει να αντιμετωπίσει και φαίνεται πάρα πολύ αυτή η δράση στον πόλεμο της Ουκρανίας, είναι ότι μπορεί να μην έχει πρόσβαση σε GPS.

Δηλαδή, μπορεί ο εχθρός να παρεμβάλλει το GPS, να εκπέμψει θόρυβο στη συχνότητα στην οποία λειτουργεί το GPS. Άρα, το να μπορείς να φτιάξεις ένα σύστημα το οποίο πλοηγεί σε χωρίς GPS, είναι ιερό δισκοπότηρο στον κλάδο, ιδιαίτερα της αερονομιωτικής. Οπότε, δουλεύαμε γι' αυτό και ξαφνικά σε ένα σημείο αυτό το πρόβλημα απέκτησε ενδιαφέρον για τις εταιρείες της τεχνολογίας.

οι άνθρωποι όταν εκεί ήμασταν κατά βάση, είμαστε σαν computer science, αλλά σαν skillset ας πούμε, κατά βάση ήμασταν μαθηματικοί, εφαρμοσμένοι μαθηματικοί θα έλεγα. Οπότε ξαφνικά αυτό αποκτάει την ενδιαφέρουσα για τις εταιρείες της πληροφορικής, γιατί αυτές ξεκινήσαν να επενδύουν το 2012 ιδιαίτερα στο software που λέγεται στα ελληνικά επαυξημένη πραγματικότητα, augmented reality.

το πώς μπορείς να έχεις μια κάσκα η οποία θα σου επιτρέπει να έχεις τρισδιάστατα γραφικά τα οποία θα γίνονται render, θα προβάλλονται μπροστά σου. Για να γίνεται αυτό πρέπει η κάσκα που φοράς να ξέρει με μεγάλη ακρίβεια, με ακρίβεια χιλιοστού και ακρίβεια εκατοστού της μοίρας, τον προσανατολισμό και τη θέση του προσανατολισμού της στο χώρο.

ή αντίστοιχα αν έχεις ένα κινητό και έχεις την εφαρμογή τώρα που είναι commodity της IKEA που τραβάς μια φωτογραφία ή ένα βίντεο και βλέπεις αν χωράει ένα έπιπλο μέσα στο σαλόνι σου αυτό απαιτεί το κινητό να γνωρίζει με ακρίβεια τη θέση του με τρομακτική ακρίβεια οπότε βρεθήκαμε εκεί πέρα ξαφνικά να δουλεύουμε με την Google το οποίο ήταν πάρα πολύ ενδιαφέρουσα εμπειρία ένα ενδιαφέρον στοιχείο που είδα εκεί που μου χρειάστηκε μετά σε κάποιον δηλαδή μετά από 10 χρόνια ήταν χρήσιμο, ήταν ότι, θυμάμαι ήταν το 2011 που είχαμε ένα project όπου η χρηματοδότηση ήταν από το US Air Force και ο συνεργάτης ήταν η Northrop Grumman.

Η Northrop Grumman είναι μεγάλη εταιρεία άμυνας αμερικανική. Και μετά τον επόμενο χρόνο είχαμε ένα project παρόμοιας τεχνολογίας, αλλά όπου ο sponsor και ο partner, δηλαδή και ο χρηματοδότης και ο συνεργάτης, ήταν η Google. και εκεί μου έκανε τρομερή εντύπωση η διαφορά μεταξύ της Northrop Grumman και της Google και δύο τεράστιες εταιρείες ας πούμε απλά η Northrop Grumman δεν ήταν σε καμία περίπτωση αυτό που είχα στο μυαλό μου από το Hollywood και ήταν τρομακτή, απίστευτο το πόσο πιο γρήγορα και εύκολο ήταν να συνεργαστείς στο ίδιο πρόβλημα με μια εταιρεία σαν την Google αυτό μου επέτρεψε και πάρα πολύ κάποια καλοκαίρια εκείνο το διάστημα να τα περάσω στην Καλιφόρνια σαν φοιτητής σε ένα project που είχαμε μαζί με την Google και να δω αυτόν τον κόσμο.

Να σε ρωτήσω κάτι γι' αυτό γιατί νομίζω είναι πολύ σημαντικό αυτή τη στιγμή ζώντας σε μια σχετική επαρχία του κόσμου σαν την Ελλάδα. Εγώ θυμάμαι εκείνη την εποχή, το 2011, δεν νομίζω ότι μπορούσαμε να φανταστούμε ότι μπορεί να δημιουργηθεί μια εταιρεία αξίας 4, 3, 2, 3. Και ήταν λογικό να μην το πιστεύουμε, διότι όταν στο ΑΕΠ της Αμερικής ολόκληρης, είναι εξ' εγώ σήμερα 25, 26, 3, να πεις ότι μια εταιρεία θα αξίζει 3, 4, 3, δεν βγάζει πολύ νόημα.

Και όμως συνέβη. Και δεν έχουμε μία, έχουμε κάμπος αυτές τις εταιρείες. προφανώς στο DNA αυτών των εταιριών στο πόσο γρήγορα αναπτύχθηκαν πόσο ευέλικτες ήταν κτλ άφησε πίσω τις παλιές τεράστιες εταιρείες όπως ακόμα και εταιρείες άμυνας δηλαδή Lockheed Martin πλέον και τέτοιου τύπου εταιρείες είναι πολύ πολύ πολύ μικρότερες ενώ τότε ήταν μεγαλύτερες από αυτές τις εταιρείες τεχνολογίας σαν μέγεθος, σαν Market Cap σαν κεφαλαιοποίηση με ενδιαφέρει να μου πεις λίγο και στην Google και αργότερα που πήγες στην Apple τι ήταν τα συστατικά που νομίζεις τους έκαναν τόσο πιο ικανούς από άλλες εταιρείες να πηγαίνουν τόσο πιο γρήγορα σαν τώρα είναι λίγο φιλοσοφικό το ερώτημα ήσουν ένας νέος άνθρωπος εκεί και είδες λίγο αυτές τις εταιρείες δεν θα λέγα στην απαρχή τους αλλά σίγουρα σε ένα σημείο πολύ πολύ πολύ πιο μικρό από ό,τι είναι σήμερα.

Και η Apple και η Google. Είναι πολύ διαφορετικές θερίσεις όσον αφορά την κουλτούρα τους. Ας πούμε για την Google. Ας ξεκινήσουμε με την Google. Την Google θα έλεγα ότι τουλάχιστον εκείνη την εποχή ήταν ένα μέρος όπου θα βρούμε τους καλύτερους καλύτερότερους προγραμματιστές του κόσμου. Θα βάλουμε πάρα πολύ ψηλά τον πύχη στο οποίο θα προσλάβουμε.

Θα έχουμε παραμερικά δύσκολο interview process. και θα διαλέξουμε τους καλύτερους προγραμματιστικούς να τους ρίξουμε στα προβλήματα που είναι πιο σημαντικά για την ίδια την εταιρεία ή άλλα προβλήματα που θεωρούμε σημαντικά. Ήτανε νομίζω αυτή η βασική αρχή λειτουργίας. Ας κάνουμε ένα μέρος που να είναι οι καλύτεροι προγραμματιστές του κόσμου.

Αυτό νομίζω ήτανε, δηλαδή τα χρόνια στα οποία η Google μεγάλωσε δραματικά αυτό καθόρισε την κουλτούρα της στο τέλος καθόρισε διάφορα αρνητικά πράγματα που έκανε αλλά νομίζω αυτό είναι το καθοριστικό σχήμα για την Google. Ήταν η εταιρεία που θα αποφάσανε οι ιδρυτές της να μαζέψουνε τους καλύτερους software engineers του πλανήτη.

Η απόλυτη αξιοκρατία, με έναν τρόπο. Σε ένα πολύ συγκεκριμένο σκυλ. Σε ένα πολύ συγκεκριμένο σκυλ. Το οποίο δεν είναι απαραίτητα καλό. Εννοώ κοιτώντας προς τα πίσω μπορεί κάποιος να πει ότι η Google δεν έχει καταφέρει να φτιάξει αρκετά προϊόντα. Έχει κάνει άπειρες τεχνολογίες, αλλά πολλά από τα πιο όμορφα προϊόντα της τα έξαγορασε.

Δεν τα έφτιαξε ίδια, όπως το YouTube, για παράδειγμα. Οπότε δεν νομίζω ότι όλο το Silicon Valley έχει κάποια κοινά στοιχεία κουλτούρας, αλλά δεν νομίζω ότι όλες οι εταιρείες είναι ίδιες. Και ιδιαίτερα, ας πούμε, η Google και η Apple θα έλεγα ότι είναι δύο Αρκετά διαφορετικά παραδείγματα όσον αφορά την κουλτούρα. Για πες μας για την Άπολη λίγο που έμεινες και πέντε πλάσεις χρόνια και πώς έφτασες εκεί.

Εγώ, οπότε εκεί γύρω στο 2015 και 2016 έβλεπα το εξής. Έβλεπα ότι από τον κλάδο μου, ο κλάδος της ρομποτικής ας πούμε, το Mobile Robotics ή Computer Vision που ήταν η κλάδη ακαδημαϊκά που δούλευα επάνω, δηλαδή το πώς ένας πολεμικτής μπορεί να καταλαβαίνει τον κόσμο γύρω του με μια κάμερα έτσι ουσίας και πώς αυτό έχει εφαρμογές σε κινούμενα ρομπότ, αυτό είχε ξεκινήσει να φεύγει από το εργαστήριο και να πηγαίνει στη βιομηχανία.

Και ξεκίνησα να βλέπω ότι οι καλύτεροι ακαδημαϊκοί, οι καλύτεροι δακτωρικοί φτυτές, οι καλύτεροι καθηγητές, ξεκινούσανε projects με μεγάλες ταινίες τεχνολογίας, είτε την Google, είτε το Facebook, είτε την Microsoft, είτε την Apple, ή φτιάχνανε startups. Ακεί που πριν δύο χρόνια οι ίδιοι άνθρωποι ανταγωνίζονταν ποιος θα φτιάξει το καλύτερο metric στον data αλγοριθμό, ποιος θα κάνει τον data αλγοριθμό καλύτερο, ξαφνικά ανταγωνίζονταν ποιος θα καταφέρει να πάρει την καλύτερη θέση σε μια από τις μεγαλύτερες τεχνολογίες.

Γιατί γινόταν αυτό, οι τερεις τεχνολογίες όταν αποφασίσαν να επενδύσουν ένα στα αυτόνομα αυτοκίνητα, δύο στο augmented reality και τα δύο αυτά προβλήματα χρειάζονται τεχνολογίες από το Mobile Robotics, οπότε ξαφνικά έφυγε οι άνθρωποι από το Πανεπιστήμια, πήγαν σε αυτής της κοινότητας, επιστημονικής κοινότητας, πήγαν σε εταιρείες.

Είναι κάτι το οποίο είναι φυσιολογικό. Έχει συμβεί σε πολλές τεχνολογίες να φτάσουν, να φτάσουν ένα επίπεδο ερημότητας που δεν έχει τόσο πολλή δουλειά πλέον για τους ακαδημαϊκούς. Πέρα από ένα-δύο εξωτικά δύσκολα προβλήματα για κάποια top group στον κόσμο, τα υπόλοιπα προβλήματα δεν χρειάζονται τόσα resources, τόσο χρόνο, τόσα πειραματικά δεδομένα, που βγάζει περισσότερο νόημα σε μια μεγάλη εταιρεία να τα λύσει.

Κάτι αντίστοιχο συνέβη προηγούμενες δεκαετίες με τους επεξεργαστές, με τα network switches, τα κινητά τηλέφωνα, τα δίκτυα κλπ. Οπότε εγώ έβλεπα το στοπ στο φίλοι μου να φεύγουν από την Ακαδημία και να πηγαίνουν στην βιομηχανία. Ταυτόχρονα να ξεκινήσει η οικογένεια νωρίς, οπότε ήταν δύσκολο οικονομικά να είμαι με... Ήταν ωραία, ας πούμε, να έχεις papers και το prestige του μιας πιθανής ακαδημαϊκής καριέρας, καριέρας, αλλά είχα το βάρος, ας πούμε, ότι έβλεπα τους καλύτερους από την κοινότητά μου παγκοσμίως να πηγαίνουν στο Silicon Valley και ταυτόχρονα, ας πούμε, ήμουν ένας διδακτορικός φοιτητής με μια οριακά υποτροφία, ας πούμε, που έπρεπε να συντρίσει και την οικογένειά του.

Είχες κάνει το πρώτο σπαιδί τότε. Ακριβώς, ναι. Η κόρη μου ήτανε τότε δύο χρονών. Ο Δημήτρης έχει τρία παιδιά παρεμπιδόμενως. Οπότε εκείνη τη στιγμή αποφάσισα να διακόψω το διδακτορικό, να πάρω ένα... εκείνη τη στιγμή φαινόταν ένα τρομακτικό ρίσκο σε μένα, εκ των υστέρων ήταν από τις καλύτερες αποφάσεις που πήρα ποτέ. Αποφάσισα να διακόψω το διδακτορικό και να ψάξω να δω και πώς μπορώ να κάνω...

να join σε αυτό το κύμα ερευνητών που φεύγουν από το Πανεπιστήμιο και πάνε προς τις μεγάλες στερεές τεχνολογίας. Οπότε βρέθηκα έτσι στην Apple. Δεν είναι τόσο απλό αυτό στο περιγράφω. Είχε αρκετά βήματα. Ήταν μια μεγάλη περιπέτεια. Οπότε βρέθηκα το Μάρτιο του 2016 στην Apple. Η Apple τότε είχε φτιάξει ένα τμήμα που λέγεται...

Και εδώ πρέπει να είμαι προσεκτικός στο τι λέω, γιατί μιλώντας πριν για τη διαφορά μεταξύ Apple και Google στην κουλτούρα, Μία μεγάλη διαφορά είναι το secretiveness που έχει η Apple, δηλαδή τη μυστικοπάθεια που έχει Το πόσο θεωρεί σημαντικό το να από τα χίλια πράγματα που θα φτιάξει μέσα να δείξει τα δύο-τρία που θεωρεί τέλεια Και τα υπόλοιπα που μπορεί να τα δοκίμασε και να αποτύχανε ήταν να μην βγουν στην επιφάνεια Ενώ άλλες ταινίες όπως η Google και το Facebook είναι πολύ διαφανείς στο να δείξουν και τις αποτυχίες τους Οπότε ναι, τότε εκείνη τη στιγμή Apple είχε φτιάξει ένα τμήμα που είχε πάρει top ανθρώπους από τη ρομποτική από όλο τον κόσμο.

Εγώ συγκεκριμένα ήμουν σε μια ομάδα που ξεκίνησε από κάποιους ανθρώπους από το Πολυτεχνείο της Ιρίχης. Αυτοί με ξέραν από διάφορα συνέδρια που ήμασταν ανταγωνιστές επί της ουσίας ακαδημαϊκά, αλλά είχαμε αλληλοσοβασμό. Οπότε με καλέσανε να μπω στην ομάδα τους. Είχε φτιαξει μια μεγάλη ομάδα, την οποία τη συστήνει τέτοιες ομάδες όταν είναι να φτιάξει κάποια νέα κατηγορία προϊόντων, συνήθως.

Εμείς δουλεύαμε πάνω σε, και πάλι θα χρησιμοποιήσω συγκεκριμένες λέξεις απλά και μόνο για να τιμήσω την εμπιστευτικότητα, έφτιαχνε ένα μεγάλο αυτόνομο σύστημα, μεγάλο ενώ που κινείται σε εξωτερικό χώρο, το οποίο είχε πολλούς αισθητήρες επάνω, είχε κάμερες, ραντάρ, λάινταρ. Το λάινταρ είναι σαν μια κάμερα με λέιζερ που βλέπει τρισδιάστατα, ας πούμε.

Και εγώ εκεί εργάστηκα επάνω σε όλα τα προβλήματα για το πώς αυτό το μεγάλο αυτόνομο σύστημα, το μεγάλο ρομπότ, θα καταλαβαίνει τον κόσμο γύρω του. Στην αρχή εργάστηκα σαν μηχανικός, μετά είχα κάποια δικιά μου components τα οποία έκανα drive και έφτασα να δικώ ομάδες μηχανικών όταν έφυγα μετά από έξι χρόνια. Ήταν απίστευτη πυρή. Η πιο απίστευτη πυρή ήταν η ποιότητα των ανθρώπων που είχαν μαζευτεί σε ένα κτίριο για να λύσουν ένα πρόβλημα.

Είχαμε ανθρώπους, θυμάμαι ότι ακόμα και τον 5ο μου χρόνο εκεί πέρα, ανακάλυπτα τυχαία το βιογραφικό κάποιον με τον οποίο συζητούσα. Δηλαδή κάποια στιγμή διαφωνούσαμε κάποιον γύρω από το control algorithm, δηλαδή αλγορίθμους ελέγχου, το πώς ελέγχεις ένα βραχείο, να ελέγχεις... Και μετά συνειδητοποίησα, αφού διαφωνούσαμε, ότι ήτανε μηχανικός στην Boston Dynamics.

που η Boston Dynamics είναι η εταιρεία που κάνει τους ρομποτικούς σκύλους, που την εξαγωγή η top εταιρεία για συστήματα ελέγχου. Είχαμε ανθρώπους που το βιογραφικό τους ήταν, ας πούμε, στελέχη της NASA, στελέχη από το self-driving car της Google, στελέχη της Volvo, στελέχη της Porsche. Είχα δύο συναδέλφους σε κοντινά γραφεία που είχαν πάρει Oscar, προγραμματιστές, οι οποίοι είχαν φτιάξει βιβλιοθήκες για να χειρίζεσαι, βιβλιοθήκες έτσι ώστε να μπορεί ο υπολογιστής πιο εύκολα να χειρίζεται τριζά στα γραφικά, οι οποίοι είχαν μεγάλη χρήση στα Visual Effects, οπότε είχαν πάρει σαν προγραμματιστές Oscar.

Ναι, ήταν εντυπωσιακό το ρόστερ των ανθρώπων, και ήμουν πολύ ευγνώμων που κατάφεραν να δουλέψουν με αυτούς τους ανθρώπους. Αυτό έχει τα αρνητικά και τα θετικά του. Είναι δύσκολο ξαφνικά να βάλεις χίλιους All-Star να συνεργαστούν μεταξύ τους. Πάντα τα social dynamics είναι δύσκολα. Τώρα, όσον αφορά τις διαφορές μεταξύ Apple και Google, θα λέγα, και αυτό λέω είναι για το snapshot που είδα εγώ και από τις δύο εταιρείες, η διεδράση στην Google σαν φοιτητής που πηγαίνει συχνά εκεί πέρα και συνεργαζόταν στην Apple σαν κάποιος που εργάστηκε εκεί πέρα κάποια χρόνια, Η Apple δίνει πολύ περισσότερη ελευθερία εσωτερικά, όχι εξωτερικά.

Δηλαδή εξωτερικά υπάρχει τρομερή μυστικοπάθεια. Και φαίνεται αυτό. Ποτέ δεν βλέπει κανείς κάποιος τι αναπτύσσει η Apple. Αλλά υπάρχει πολύ ελευθερία εσωτερικά στο κάθε ομάδα να έχει τη δικιά της κουλτούρα. Δηλαδή υπάρχει η ομάδα του Silicon, η ομάδα του Marketing. Silicon, η ομάδα που κάνει εξεργαστές. Η ομάδα του marketing, η ομάδα του music, η ομάδα, το organization, το organization των displays, που κάνει οθόνες.

Η κάθε μια έχει τελείως διαφορετική κουλτούρα. Τελείως. Το οποίο βγάζει νόημα. Δηλαδή στην Google προσπάθησαν κάπως να επιβάλλουν την ίδια κουλτούρα των προγραμματιστών σε όλη την εταιρεία, που η κουλτούρα των προγραμματιστών μπορεί να μη σου φέρει καλούς product managers, καλό marketing κλπ. Στην Apple είναι το ακριβώς αντίθετο.

Έχει κάθε organization, έχει μια σχετική αυτονομία στο πώς λειτουργεί εσωτερικά, τι κανόνες έχει εσωτερικά για το πώς γίνονται οι προαγωγές, πώς δεν γίνονται οι προαγωγές κτλ. Αναλόγως την κοινότητα από την οποία προέρχεται. Και αυτό φαίνεται και στο πώς είναι κατανεμένη η εταιρεία. Δηλαδή ένα μεγάλο μέρος νομίζω, ο ψωμέρος του Κουπερτίνου και του Σάνιβελ, δεν είναι κατοικίες, σε μεγάλο βαθμό είναι γραφεία της Apple, που εξωτερικά δεν φαίνονται σαν γραφεία της Apple.

Οπότε έχει πολλές μικρές κατανευμένες ομάδες, με τρομακτική ελευθερία για αυτές τις μικρές ομάδες. Δηλαδή, πολλές φορές έβλεπα projects στην Apple που θα έλεγα είναι σαν να έχεις ενώσει πάρα πολλές μικρές startup μαζί και κάπως αυτοί να δουλεύουν, καταφέρουν να δουλεύουν σαν αυτός ο κολοσσός. Η ζωή σου εκεί, όντας πλέον και οικογενειάρχης, πώς ήταν δηλαδή?

Είμαι σίγουρος ότι πολλοί από τους που μας βλέπουν αναρωτιούνται πώς είναι να δουλεύσει μια τέτοια εταιρεία. Πώς είναι πραγματικά η ζωή στο Silicon Valley. Για πες μας λίγο και τα υπέρ και τα κατά. Είναι λίγοι άνθρωποι που μπορούν να στο πουν από ίδια εμπειρία αυτό. Κατά τη γνώμη μου όταν έχεις περάσει από ένα... σαν ερευνητής στις ΗΠΑ σε ένα πολύ απαιτητικό γκρουπ, έχεις ήδη εκπαιδεκτήσει το να μπορείς να είσαι σε ένα περιβάλλον πρωταρχητισμού.

Οπότε με βάση την εμπειρία μου στο Πανεπιστημίο, που ήμουν σε μια ομάδα που έκανε πρωταρχητισμό ακαδημαϊκά, μετά μου φαινόταν κάτι πολύ πιο χαλαρό. Το να είμαι στο Silicon Valley. Δεν νομίζω ότι θα ήσυχε αυτό αν ερχόμουν απευθείας από την Ευρώπη. Και το βλέπα σαν διαφορά κουλτούρας. Ανάμεσα, επειδή είχαμε αρκετούς συναδέλφους από την Ευρώπη που δεν είχαν σπουδάσει στην Αμερική, σχέση με τις Ελλαδές που είχαν σπουδάσει στην Αμερική, υπάρχει ένα κλίμα πρωταθλητισμού, το οποίο καλλιεργείται όμως και στα πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών.

άμυλας. Ότι σε αυτό το πρόβλημα θα προσπαθήσουμε να είμαστε καλύτεροι στον πλανήτη και να βρούμε ποια είναι η καλύτερη λύση που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να λυθεί αυτό. Όχι να δούμε πώς το έλυσε κάποιος άλλος και απλά να το κάνουμε αλλά να δούμε ποιο είναι το καλύτερο πράγμα που μπορεί να γίνει. Αυτό θα έλεγα ότι είναι το βασικό.

Αυτό για μένα υπάρχει πολύ πιο έντονα στο Ακαδημία στην Αμερική. Στο Silicon Valley μετά μου φαινόταν και κάπως πιο χαλαρό, επειδή υπήρχαν και αρκετοί συνάδελφοι από την Ευρώπη. Αλλά ρεαλιστικά, όσο με τα ωράρια σου πώς ήταν, για παίζουμε με κάποιες φτυπικές σου μέρες εκεί πέρα. Πώς είναι να ζεις εκεί. Ναι, εντάξει τα ωράρια συνήθως ήταν ας πούμε Δευτέρα με Παρασκευή, εννιά το πρωί ας πούμε, αν ήταν μια χαλαρή μέρα ας πούμε 7 το απόγευμα και μετά θα γυρνούσα να παίξω με τα παιδιά και θα καθόμουν αν υπήρχε θέμα θα καθόμουν στις 10 με 1 να δουλέψω σε κάτι αλλά ποτέ κάποιος δεν με κυνήγησε στο να καθίσω 10 με 1 να δουλέψω ούτε κάποιος να με κυνήγησε θα ήταν κάτι που θα το έκανα εγώ ελεύθερα ή οι συνάδελφοί μου ελεύθερα επειδή θέλαμε να προχωρήσει κάτι υπήρχαν όμως φορές που δουλέψαμε ένα παρασκευό σαφού του κ. Κολόπιου.

Υπήρχαν φορές όπου χρειάστηκε να γίνει αυτό. Η ζωή σου εκεί ήταν ας πούμε κοινωνική, εκτός δουλειάς ήσουν. Ναι, ναι, ναι. Τι πούς ήταν. Απλά για μένα επειδή έθετα το όριο σε σχέση με το πώς ήταν το πανεπιστήμιο φαινόταν πάντα πολύ πιο χαλαρά εκεί. Τώρα, οι ιδιομορφίες που έχει το Silicon Valley είναι ότι είναι πάρα πολλοί, τουλάχιστον εκείνη την εποχή, ήταν γεμάτοι προγραμματιστές.

Δηλαδή το βλέπεις αυτό με τους γονείς, τους συμμαχτές από τα παιδιά σου. Ότι είναι όλοι engineers. Το οποίο είναι περίεργο. Να είσαι μια πόλη που η πλειοψηφία είναι engineers. Είναι μάλιστα software engineers. Είναι αρκετά περίεργο. Και όταν λέμε Silicon Valley, είναι όλη η περιοχή από το San Francisco μέχρι το San Jose και με όλα τα ενδιάμεσα προάστια μεταξύ τους.

Που είναι μια διαδρομή μιας χώρας. Και όταν λες ότι είναι περίεργο τελικά αυτό, πώς αντικατοπτήριζες την καθημερινότητα. Σε κάποια πράγματα είναι βαρετό. Είναι βαρετό να μην υπάρχει κάποιος στην παρέα που είναι, δεν ξέρω, καλλιτέχνης. Να μην υπάρχει κάποιος στην παρέα που ασχολείται με τις ανθρωπιστικές επιστήμες. Εκτός και αν έτυχε να είναι καθηγητής στο Σάνφορντ ή φοιτητής στο Σάνφορντ.

Αυτό είναι αρκετά περίεργο νομίζω. Αυτοί οι άνθρωποι θα έλεγες σαν φιλί να το πούμε έτσι ότι είχαν μια γενική μόρφωση ή ήταν πάρα πολύ εξειδικευμένοι σε ένα αντικείμενο και μιλάγατε συνέχεια για αυτά Όχι, ήταν γενική, ήταν γενική μόρφωση θα λέγα και ήταν γενική, δεν θα έλεγα ότι είναι πάλι εκεί μέσα υπήρχαν πορές ενδιαφέρουσες υποκοινότητες ας πούμε οπότε είναι τελείως διαφορετικοί άνθρωποι που συνήθως μένουν στο Σαν Φρανσίσκο, που είναι κατά βάση εργένητες, συνήθως, και συνήθως στα προάστια που μένουν άνθρωποι με οικογένειες κτλ.

Και γνωρίζεις και ανθρώπους από πολλές διαφορετικές καταβολές και χώρες. Δηλαδή είχα φίλους από την Κίνα, από το Ισραήλ, από την Ινδία, από την Αμερική, από την Ελλάδα που ήταν εκεί πέρα, από την Ιταλία. Οπότε βλέπεις πολλές διαφορετικές καταβολές με ένα κοινό παρανομαστή, κάποια αγάπη για τις θετικές επιστήμες και μία αγάπη για κάποιο πρωταθλητισμό.

Αυτό έχει και... Δημιουργεί περίεργες καταστάσεις. Νομίζω ένα καλό ντοκιμαντέρ είναι... Ξέρουμε μια σειρά να την έχεις δει το Silicon Valley. Μια κομμωδία. Σε κάποια πράγματα είναι αρκετά ρεαλιστικό. Δυστυχώς. Δηλαδή να σου πω παράδειγμα. Στο Σάνχωσε. Στο Σάνχωσε είναι η πόλη... Μεγαλύτερη πόλη, ας πούμε, του Περιεργα.

Στο Σάγχος υπάρχει μια ενορία, ο Άγιος Νικόλαος. Η πιο νέα ελληνική κοινότητα, ένα κομμάτι της, συνήθως είναι αθιέτης στον Άγιο Νικόλαο τις Κυριακές, ας πούμε, στη λειτουργία. Το οποίο είναι αρκετά συχνό, ας πούμε, στους Ελληναμερικάνους, να συναρτιόνται ακόμα γενιές γενιές στην Κυριακή, στην Εκκλησία, για κοινωνικούς λόγους, συνήθως.

Αλλά είχε πολύ ενδιαφέρον ότι μπορεί να βρισκόσουν, ας πούμε, στην Κυριακάτικη Λειτουργία, στο Ποράβιο της Εκκλησίας και να κουβεδιάζεις πώς πάνε οι μετοχές στο χρηματιστήριο ή να κουβεδιάζουν σε ποια startup κάνουν angel investment, το οποίο δεν το συναντάς καπ' αλλού. Αυτό έχει πλάκα, έχει ενδιαφέρον. Να σε ρωτήσω και κάτι ακόμα.

Υπάρχει, ξέρεις, μια, τέλος πάντων, ανάλυση που λέει ότι όταν ξεκίνησαν όλοι αυτοί οι μηχανικοί να φτιάχνουν αυτές τις εταιρείες υπήρχε κάτι το επαναστατικό σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς της άρχουσας τάξης. Δηλαδή η άρχουσα τάξη όταν εγώ μεγάλωνα μάλλον ήταν οι τραπεζίτες. Goldman Sachs, Morgan Stanley και θυμάμαι στη δική μου γενιά ξασπίξα μια αντίδραση σε αυτό ότι εμείς με τον dotcom boom και το bust και μετά την έλευση του internet ξεκινήθηκε μια γενιά ανθρώπων που θέλαν να αμφισβητήσουν το προηγούμενο status quo και μέσα από αυτούς τους ανθρώπους βγήκε και ο Bezos και ο Page και όλοι αυτοί σήμερα πολλοί θεωρούν ότι είναι μια άρχουσα τάξη που αν τη συγκρίνεις με προηγούμενες άρχουσες τάξεις πρώτον έχει μεγαλύτερη εξουσία γιατί είναι πάρα πολύ μεγαλύτερες οι εταιρείες τους και πολύ μεγαλύτερη η συγκέντρωση πλούτου φαίνεται ότι είναι αρκετά θα λέγα εύκαμπτοι σε επίπεδο αξιών να το πω ευγενικά ενώ κανείς θεωρούσε ότι θα είναι πιο ιδεαλιστές

να το πω έτσι και βέβαια τα επιτεύγματα τους είναι εξωφρενικά αλλά το αποτύπωμα Το αποτύπωμα, αν θες κατά κάποιο τρόπο, το κοινωνικό τους είναι υπό αμφισβήτηση. Σε κάποιες εταιρείες συνολικά, όπως η ΜΕΤΑ, σε κάποιες, σε κομμάτια της δραστηριότητάς τους. Αλλά αυτό που λέγαμε παλιά ότι αυτό θα είναι μια δύναμη για το καλό, πλέον αμφισβητείται.

Θέλω λίγο το... Και όλο αυτό, το αρχηγείο όλης αυτής της ενδιαφέρουσας ιστορίας ήταν το Silicon Valley. Τις περισσότερες από αυτές τις εταιρείες εκεί μεγάλωσαν και δημιουργήθηκαν και χρησιμοποίησαν μερικούς από τους πιο ικανούς ανθρώπους του κόσμου. Ήθελα να σκέψω γύρω από αυτό. Πρώτα απ' όλα, αν συμφωνείς, διαφωνείς...

Νομίζω ότι σιγά-σιγά μες σε αυτές τις εταιρείες, και αυτό πάλι είναι η γνώμη μου, δεν είναι... Νομίζω άλλαξε και ποιος είναι ο κορμός της διοίκησης εσωτερικά, ας πούμε. Όχι στην ηγεσία, ηγεσία μπορεί να μην φαίνεται ότι άλλαξε, αλλά μέσα στον κορμό της διοίκησης, το ποιος κάνει drive την εταιρεία. Και από εκεί που είχες, θα λέω για σωστή λέξη, μισφιτς, στα αγγλικά.

Δηλαδή ανθρώπους που δεν ήταν ο μέσος όρος, δεν ταιριάζανε. Δεν ταιριάζανε εννοείς με την κοινωνία κατά τα άλλα. Στην κοινωνία, απόλυτα. Έχω γνωρίσει κάποιους ανθρώπους που εργάστηκαν στο πρώτο iPhone, οι οποίοι ήταν διευθυντές μας μετά στο project που ήμουν, οπότε είχανε την περιουραίουσα φρύλο ότι αυτός δούλεψε στο πρώτο iPhone ή αυτός στο watch.

Αυτοί οι άνθρωποι ήταν μισφίτς. Δεν ήταν ο κλασσικός corporate τύπος. Δηλαδή, είχαμε έναν director ο οποίος είχε κάνει ένα μορφωτήριο. Δεν είχε τελειώσει το πανεπιστήμιο. Όταν ήταν στην επιβεβαιία του, είχε περάσει από έναν ομορφωτήριο και είχε φτάσει να είναι director στην Apple και ήταν ένας από τους βασικούς ανθρώπους που έκαναν drive το multitouch στο iPhone, που προκάλεσε την έκρηξη όλης αυτής της βιομηχανίας που λέμε μετά.

Αυτό που έκλειπα είναι ότι αντίστοιχα στην Google είχες πάρα πολλούς ανθρώπους που ήταν top προγραμματιστές, οριακά θα λέμε ότι τους περιφερότησαν σαν κάποιος κεντρικός μαθηματικός στην πρώη μου Google. Αυτή η ανθρώπινη πρόκληση, και στην Apple είχες κάποιους ανθρώπους που ήταν ένα μείγμα τεχνολογίας με τέχνη early, και οι οποίοι νοιάζονταν πολύ να κάνουν κάποια πολύ ωραία προϊόντα κτλ.

Αυτοί οι άνθρωποι νομίζω σιγά σιγά παραγκονίστηκαν και δημιουργήθηκε ένα management που είναι... Όπως όλα τα management. Ναι, όπως όλα, όπως έχεις το management της Coca-Cola. με τις Coca-Cola. Απλώς θα σου πω ένα στοιχείο το οποίο έλεγε ο Bill Burr που μου αρέσει πολύ ο stand-up comedian τον έβλεπα κάνει ένα podcast, δεν ξέρω αν το ξέρεις το Bill Burr ένας πολύ ωραίος stand-up comedian, κομικός, αμερικάνος και του λένε καλά ρε παιδί μου γιατί είναι τόσο δυσάρεστοι πολλοί από αυτούς τους τύπους από το χώρο της τεχνολογίας, δηλαδή η συμπεριφορά τους είναι σχεδόν εκδικητικής εφάσης ας πούμε, απέναντι στον κόσμο και λέει εντάξει ρε παιδιά λέει είναι η εκδίκη στον έρτς δηλαδή είναι άνθρωποι οι οποίοι υπέστην σε πιο μικρές ηλικίες bullying δεν βρίσκαν κόμενα δεν ξέρω τι άλλο και τώρα που έχουν εξουσία εκδικούνται ας πούμε τον υπόλοιπο πλανήτη τους κανονικούς ανθρώπους θεωρείς ότι υπάρχει τέτοιο στοιχείο νομίζω ότι αυτό θα μπορούσα να πεις ότι υπήρχε στο ξεκίνημα της δεκαετίας του 10

ωστόσο αυτό που κατέληξε μετά να είναι ότι όλα αυτά τα μεγάλα και το κουβεντιάζουμε αρκετούς συναδέλφους που δουλέψανε πολλά χρόνια στις τέτοιες εταιρείες και κάποιοι έχουν και τύψεις ότι δουλεύαμε και φτιάχναμε αλγορίθμους τόσα χρόνια για να κάνουμε τους ανθρώπους πιο αιθισμένους στο να κάθονται μπροστά από ένα κινητό.

Υπάρχουν αρκετοί μηχανικοί που όταν μιλήσουν προσωπικά θα τους πούνε «Εχω τύψεις ότι δούλεψα στο Facebook και ότι δημιούργησε κάτι, ένα από τα πιο ηθιστικά πράγματα που έχει γνωρίσει η ανθρωπότητα και ότι βοήθησε αυτό να υπάρχει. Κάποιοι έχουν αρχίσει, πιστεύω, και έχουν εντύπωσης και νομίζω και είναι αυτό που είπες αρχικά, ότι άλλαξε από εκεί που ήταν κάτι που απελευθέρωσε πολύ κόσμο και έκανε πολύ πιο δημοκρατική την πρόσβαση στην πληροφορία και δημιούργησε πολύ νέες οικονομίες ολόκληρες.

Και σαφώς υπήρχε ιδεαλισμός. Δηλαδή, εγώ τους θυμάμαι αυτούς τους ανθρώπους, ακόμα και στο Λονδίνο και ακόμα παραπάνω στην Αμερική. Το 2001-2002 και εκείνη την εποχή ήταν άνθρωποι, όπως λες, πιο κεντρικοί, αλλά πιο ειλικρινείς και ιδεαλιστές. Ξεκάθαρα. Ήταν άνθρωποι που δεν είχαν πρόθεση να πουλήσουν την ψυχή τους στο διάβολο για λεφτά.

Ξέρεις, ήταν διαφορετικό είδος. Το κίνημα του ελεύθερου λογισμικού ήταν. Με άλλο παράδειγμα και πολλές από αυτές τις εταιρείες χρησιμοποιούν ελεύθερο λογισμικό. Δηλαδή ο πυρήνας από το browser το Safari που είναι στο iPhone είναι ανοιχτό λογισμικό. Ο πυρήνας που είναι μια έκδοση του FreeBSD νομίζω που είναι στο iPhone είναι ανοιχτό λογισμικό.

Υπάρχουν, φαίνονται ακόμα αυτές οι καταβολές σε πολλές από αυτές τις εταιρείες. Ο δικηγόρος του διαβόλου θα σου πει ότι έχουμε δημιουργήσει τις πιο εθιστικές εφαρμογές, που και μάλιστα δεν τις έχουμε κάνει καθόλου regulate, έχουμε αφήσει να τις έχουν παιδιά 5-10 χρονών, που δεν έχουμε καμία ιδέα τι επίτρεψη θα έχει στον εγκέφαλό τους.

Και όταν λέω εφαρμογές πλέον, είναι πιο κλασικές εφαρμογές το YouTube, το Facebook, το Instagram κλπ. Ναι κοίτα, εντάξει, η αλήθεια είναι ότι, όπως μου είπε και ο πατέρας μου που είναι καθηγητής ιστορίας, μου λέει εντάξει να σου θυμίσω λέει ότι είχε πει ο Λόρδος Άκτον ότι η εξουσία διαφθείρει και η απόλυτη εξουσία διαφθείρει απολύτως.

Οπότε μου λέει, έτσι κάνει εντύπωση ας πούμε που πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους τους βλέπεις τώρα να είναι σχεδόν καρικατούρες. βλέπε Elon Musk που προφανώς τα επιτέγματα του είναι εντυπωσιακά αλλά ο χαρακτήρας του είναι αυτός που είναι είναι ξέρεις η πολλή εξουσία στον άνθρωπο τόσο μεγάλη εξουσία όταν έχεις πλειοατερίες των τρεις εκατομμυρίων και εσύ ο ίδιος έχεις περιουσία εγώ θυμάμαι που θεωρούσαμε πολύ πλούσιο με 30-40 δις ήταν ασύλληπτο για μας του Gates παλιά και τώρα τα 30-40 δις νομίζω δεν σε βάζουν ούτε στη λίστα των το 50 του κόσμου έτσι Δηλαδή λέω τα νούμερα έχουν ξεφύγει τελείως.

Αλλά ας βάλουμε μια παύση σε αυτό το κομμάτι. Και ήθελα να μου πεις λίγο, είσαι λοιπόν σε αυτό το περιβάλλον, σε ποια φάση αρχίζει και σου γεννιέται η επιθυμία και η διάθεση να κάνεις κάτι δικό σου. Πού ξεκινάει όλο αυτό. Ήταν τρία γεγονότα ας πούμε που... Ένα ήταν ότι είδα... Θυμάμαι όταν γινόταν ο πόλεμος στην Αρμενία.

Και ενώ δεν ασχολιόμουν με θέματα γεωπολιτικής άμυνας. Αγαπάω την ιστορία, αλλά αγαπάω να διαβάζω την ιστορία για τον Βυζάντη. Για τον Τελική Επανάσταση. Δεν ασχολιόμουν με τα διεθνή, τη γεωπολιτική. και θυμάμαι ότι πέφτει το μάτι μου και βλέπω ότι γινόταν ο πόλεμος στον Αγκόρον Καραμπάχ, η διένεξη μεταξύ Αρμενίας και Αζερβαϊκά και δεν μπορούσα να συλλάβω το ότι ένα ντρόουν σκότωνε μια ομάδα αποστρατιώτες τόσο εύκολα σαν βίντεο γκέι.

δεν μπορούσα να το συλλάβει ο νους μου. Αυτό ήταν ένα πράγμα, ήταν σοκ. Το οποίο πάλι ήταν όπως σου έλεγα, το άρθρο με το τασκαλάκι ήταν στιγμιαίο. Με ποιο τρόπο δεν το χώραει ο νους σου, δηλαδή τι ήταν αυτό που σε σοκάρεσε. Μου φαινόταν πολύ τρομακτικό αυτό. Αλλά την τεχνολογία την καταλάβαινες πολύ καλά. Ναι, αυτό με τρόμαζε ακόμα περισσότερο.

Ότι καταλάβαινα το πώς αυτό δεν είναι κάποια εξαίρεση, αλλά το πώς υπάρχουν όλες οι τεχνολογίες αυτή τη στιγμή για να γίνει αυτό ο κανόνας και ότι αυτό είναι απάνθρωπο. Το δεύτερο ήταν όταν έγινε το καλοκαίρι του 20 το που υπήρχε ας πούμε τα διάφορα θέματα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας είτε στο Αιγαίο είτε πάνω στον Εύρο και τα λοιπά ο αδερφός μου υπηρετούσε υπηρετούσε σε ένα ναυτικό παρατηρητήριο, έκανε τη θητεία του σε ένα ναυτικό παρατηρητήριο στο ΧΥΟ και μου φάνηκε αρκετά περίεργο γιατί να πρέπει κάποιος να κάθεται να είναι σε ένα παρατηρητήριο όταν απλά ας πούμε κοιτάς έναν αισθητήρα ή ένα ραντάρα ας πούμε ή μια κάμερα και το τρίτο συμβάν ήταν ότι κάποιοι από την αρχική ομάδα της Άντουριλ Η Anduril είναι η πιο επιτυχημένη startup άμυνας αυτή τη στιγμή.

Έχει φτάσει 60 δις κεφαλαιοποίησης, νομίζω. Αυτή ξεκίνησε το 2017-2018. Εκεί το 2018 είχα κάποιους κοινούς γνωστούς εγώ με κάποιους από τους ιδρυτές, λόγω του ότι κάποιοι φίλοι μου από το Πανεπιστήμιο, συνάδελφοι του Πανεπιστήμιου, δουλεύανε στο Oculus, στη Facebook, από που είναι και ένας από τους ιδρυτές της Anduril.

μου είπανε, κοίταξε να δεις, ξέραν αυτή την εταιρεία ψάχνουν κόσμο, πόσο σε ενδιαφέρει εγώ καταλάβαινα τι πάνε να κάνουν επειδή είχαμε δει στο πανεπιστήμιο η Honeywell η Northrop Grumman, η κλασική αμυντική contractors, πόσο αργή ήταν να υιοθετήσουνε τις τεχνολογίες σε σχέση ας πούμε με την Google καταλαβαίναμε τι κάνουν θυμάμαι κουβέντιαζα με ένας συνάδελφό μου από το Facebook και λέω, είναι η εξυπνή αυτή Το πιάσανε. Θα τους ισοπεδώσουν τους άλλους.

Δεν έβλεπα τον κοινωνικό λόγο, όμως. Δεν είχα τον κοινωνικό λόγο. Δεν καταλάβαινα ποια είναι η κοινωνική έξοδο γι' αυτό. Λέω, οκ, θα κάνω τον Αμερικανικό στρατό πιο efficient. Δεν καταλάβαινα. Δεν με νοιάζει αυτό να το κάνω έκτος τίμι. Με τα γεγονότα του 20, και στο Αιγαίο και με τη σύρραξη Αρμενίας-Αζερβαϊτζάν, κάπως έκανα κλικ όλο στο κεφάλι μου.

Και μετά δεν μπορούσα να το βγάλω αυτό από το μυαλό μου. Και αποφάσισα το καλοκαίρι του 1921, παρετήθηκα από την Apple. Την επόμενη μέρα άνοιξα την υπολογική, ξεκίνησα να γράφω ένα business plan και κάποια ιδέα για το πώς θα ξεκινούσε η εταιρεία. Και αρχικά είχα στόχο και λέω θα φτιάξω την εταιρεία στην Ελλάδα. Γιατί αυτό έτρεμα, το τι θα μπορούσε να συμβεί στο Αιγαίο στο μέλλον.

και συνδυάζοντας τη σύγκρουση Αρμενίας-Αζερβαϊτζάν το πώς τα τουρκικά όπλα εκεί πέρα έδειξαν να είναι πολύ σύγχρονα για εκείνη την εποχή και ταυτόχρονα την κρίση ας πούμε που είχε ξεκινήσει είχε γίνει το καλοκαίρι του 1920. Σου έκανε δηλαδή αυτή η σύραξη εσύ τη διάβασες ως αυξημένο κίνδυνο και για μας. Δηλαδή βλέποντας τις ικανότητες των Τούρκων σε αυτή τη σύραξη.

Ναι. Είναι το πώς αν... Εκ των ιστορίων έχω διαβάσει αρκετά βιβλία σχετικά με την άμυνα, οπότε υπάρχουν πολλά παράδειγματα στην ιστορία. Υπάρχουν αρκετά παράδειγματα, είναι σαν να... Όταν γίνεται μια τεχνολογική επανάσταση, δυστυχώς, στην άμυνα μπορεί να επιφέρει ολοκληρωτικά αποτελέσματα. Όταν έχεις δύο στρατούς που συγκρούονται, που ένας έχει οθετήσει μια τεχνολογική επανάσταση και ο άλλος δεν έχει.

Είναι σαν να έχεις από τη μία τους σαμουράι που έχουν ωραίες στολές, εκπαιδεύονται πάρα πολύ κτλ. και από την άλλη την πρίτιδα. Ή το μασίνκα, το αποτέλεσμα είναι συγκεκριμένο. Αντίστοιχα, για κάποιους Αμερικάνους ερευνητές, αυτό είναι κάτι που με έλεγε να φανεί, εγώ τον ειστερνίζομαι αυτό και γι' αυτό έχω αυτή την εταιρεία που έχω ξεκινήσει, αν μπορεί από τη μία να έχεις ένας μήνος από φτηνά δρόμους, χιλιάδες, και από την άλλη έναν ανθρώπινο πιλότο.

Για κάποιους Αμερικάνους ερευνητές αυτή τη στιγμή ή και ανθρώπους μέσα στο Αμερικανικό πεντάγωνο, μπορεί κάποια στιγμή να υπάρχει αυτό το δείλμα και από τη μία να είναι ο Σαμουράι και από την άλλη ένα πολυβόλο. Σαν η τεχνολογική επανάσταση. Δηλαδή το μασίν γκάνι το πολυβόλο δεν είναι όσο εντυπωσιακό σύνος σαμουράι, δεν έχει τόσο θάρρος κτλ.

Ούτε απαιτήτως στις ώρες εκπαίδευσης, αλλά ήταν μια τεχνολογική επανάσταση για εκείνη την εποχή. Πριν πάμε στις λεπτομέρειες της Δίλιαν, προφανώς μέσα στις παρατηρήσεις σου ήταν και μια αλλαγή στο παράδειγμα πολέμου. Το οποίο φαντάζομαι είχε να κάνει και με την Ουκρανία. Θέλω λίγο να κουβεντιάσουμε, γιατί είναι κάτι με το οποίο έχεις ασχοληθεί πολύ περισσότερο από οποιονδήποτε σχεδόν ξέρω.

Θέλω λίγο να εξηγήσεις και σε μένα και στους θεατές ακροατές μας, με ποιο τρόπο άλλαξε ο πόλεμος ή αλλάζει ο πόλεμος. Πώς αλλάζουν οι σειράξεις, πώς αλλάζει η άμυνα. Με την έλευση της τεχνολογίας και ίσως να μιλήσουμε λίγο για το παράδειγμα του του Δαβίδ Βέρσους Γολιάθ, Ουκρανία, Ρωσία. Ένα πόλεμο που παρεπιπτόντως όλοι προέβλεπαν ότι θα τελειώσει μέσα σε μερικές μέρες.

Όχι εβδομάδες, μέρες. Γύρω στο 18-19 υπήρχαν κάποια βιβλία που προβλέπαν ότι έρχεται μια επανάσταση στην τοπία της Άμυνας. Και είχαν δει τα πρώτα παραδείγματα, ένα ήταν στην Αρμενία πιο μετά το 20, Ένα άλλο ήταν, ας πούμε, η Ζηβολή της Ρωσίας στην Κρυμαία το 2014, όπου οι νέες τεχνολογίες χρησιμοποιήθηκαν. Απλά δεν ήταν κάτι που ήταν αποδεκτό σε μεγάλους κύκλους.

Ένα από τα βιβλία είναι το που λέγεται The Kill Chain, η αλυσίδα θανάτου. Είχε εκδοθεί το 20, αρχές του 20, από έναν από τους συνειδητητές της Underill. Έτυχε επίσης να το διαβάσω όταν εκδόθηκε, για τυχαίο λόγο, και με συνεπήρε. Τώρα, όλα αυτά τα πράγματα σε ένα βαθμό, όχι απόλυτα, αλλά σε ένα βαθμό επιβεβαιώθηκαν στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Ο πόλεμος της Ουκρανίας για πολλές βιομηχανίες τώρα και για πολλά μεγάλα κράτη είναι ορόσημο, γιατί είναι η πρώτη, μετά από πολλά χρόνια, πολλές δεκαετίες, το πρώτο near-peer conflict. η πρώτη σύγκρουση δύο κανονικών στρατών, δύο μεγάλων ενόπλων δυνάμεων και όχι, ας πούμε, μια μεγάλη ενόπλη δύναμη εναντίον ανταρτών ή εναντίον ενός τριτοκοσμικού κράτους.

Προφανώς, η μία πλευρά είναι... Το Ιράκ το κατατάσεις στο μεγάλος στρατός τριτοκοσμικό κράτος? Ναι. Δηλαδή, κάτι αντίστοιχο έχει να γίνει από το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο της ουσίας, που να έχεις δύο σύγχρονους στρατούς να συγκρουστούν. Από τη μία έχεις το ρωσικό στρατό που είναι η δεύτερη ή τρίτη υπερδύναμη στρατιωτικά του κόσμου και από την άλλη έχεις την Ουκρανία που είναι μια πολύ μικρότερη χώρα σχετικά με τη Ρωσία αλλά έχει σημαντική στήριξη όσον αφορά τεχνολογίες, οικονομικά, από όλη τη Δύση σε κάποιο τρόπο.

Οπότε είναι ένα... θα είναι κοινικό αυτό που θα πω, αλλά είναι το πιο αντικειμενικό πειραματικό εργαστήριο για να απαντηθούν πολλά από αυτά τα ερωτήματα, δυστυχώς. Εκεί πέρα εμφανίστηκαν διάφορα πράγματα τα οποία μπορεί να είχαν προβλεφθεί ακαδημαϊκά. Τώρα πλέον έχουν επιβεβαιωθεί στο πεδίο και γίνονται σιγά-σιγά δόγμα σε αρκετούς τράπτους.

Στον Αμερικανικό, στον Βρετανικό, στον Γαλλικό κλπ. Ένα είναι η σχέση κόστους-οφέλους όσον αφορά, ας πούμε, τη χρήση των δρόμους. Δηλαδή, παραδοσιακά, για να βγάλεις εκτός ένα άρμα, χρειαζόσουν ένα άλλο άρμα. Δηλαδή, για να βγάλεις εκτός ένα τάγκ, χρειαζόσουν ένα άλλο τάγκ, το οποίο ένα άρμα, ας πούμε, σύγχρονο μπορεί να κόστησε οπουδήποτε από 3 έως 12 εκατομμύρια ευρώ.

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν περιπτώσεις όπου, αν στείλεις 10 δρόμους μικρά, που μπορεί να κοστίζουν 1.000 ευρώ το ένα, ένα άρμα eventually θα μπορεί να μην διαλυθεί αλλά βλέπεις ότι θα πήγε εκτός μάχης. Οπότε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η σχέση κόστους-απόδοσης. Και υπάρχουν κάποια... Βλέπεις αυτή τη διαφορά από εκεί που για να κερδίσεις ένα άρμα χρειαζόταν ένα άλλο άρμα αλλά ήταν ένα προς ένα πας σε κάτι που είναι ένα προς δέκα ή ένα προς χίλια που να μας συγκρίνεις ένα άρμα που κοστίζει δέκα εκατομμύρια ευρώ και ένα ντρόν που μπορεί να κοστίζει χίλια, άντε δέκα ας πούμε, δέκα χιλιάδες ευρώ.

Όπου έχεις πολλές τάξεις μεγέθους διαφορά στο κόστος και την απόδοση. Αντίστοιχα αυτό φαίνεται ας πούμε με τα ντρόν μεγάλου πλήγματος. Όπου η Ρωσία στέλνει κάθε μέρα, κάποιες φορές μπορεί να στείλει σε μία μέρα, χίλια Σαχίδ. Το Σαχίδ είναι ένα ντρόν το οποίο μπορεί να κάνει πολύ μεγάλες αποστασίες. Είναι ιρανικής κατασκευής αρχικά.

Το έχει οθετήσει η Ρωσία σε μεγάλους αριθμούς. Είναι ένα ντρόν που στην πρώτη του έκδοση είχε τον κινητήρα από ένα μηχανάκι επί της ουσίας. Μπορεί να κάνει πολύ μεγάλες αποστάσεις. Μπορεί να πάει ας πούμε 500 χιλιόμετρα. Φέρει μια πολεμική κεφαλή και ξεκινάει από ένα σημείο που γίνεται από ένα σημείο αλφα με στόχο να πάει να πέσει σε κάποια κρίσιμη υποδομή, σε κάποια προγραμματισμένη θέση που θεωρείται κάποιος στόχος υψηλής αξίας.

Μπορεί να είναι κάποια δηληστήρια, κάποια κρίσιμη υποδομή, κάποια τηλεπικοινωνιακή υποδομή. Αυτή η στιγμή αυτά μπορεί να στέλνονται κάποιες μέρες χίλια την ημέρα. Καμία χώρα στον κόσμο δεν έχει αρκετά αντιεροπορικά βλήματα για να δεν έχει, δεν μπορεί να εξοδέψει χίλια αντιεροπορικά βλήματα σε μία ημέρα. και επίσης κάθε βλήμα κοστίζει πάρα πολύ πιο πάνω ακριβώς, ναι, πολλές φορές πόσο κοστίζει κάθε Patriot δεν γνωρίζω ακριβώς αλλά υπάρχουν τα αντιεροπορικά βλήματα υπάρχουν σαν τάξη μεγέθους που χωθεί, υπάρχουν αυτά που κοστίζουν 2 εκατομμύρια το ένα, μια βολή Patriot αν το θυμάμαι καλά σαν τάξη μεγέθους και μετά μπορεί να έχεις μια βολή από ένα βλήμα αέρος-αέρος, δηλαδή αν σηκωθεί ένα F-16 για να πάει να καταρρύψει ένα drone, όπως έγινε όταν φτάσανε κάποια ρωσικά drone, βγήκαν εκτός Ουκρανίας και φτάσανε κοντά στην...

ή πάνω από τη Ρουμανία ή πάνω από την Πολωνία πριν κάποιους μήνες και χρειάστηκε να σηκωθούν ένα τοκές αεροπορής για να τα κατεβάσουν, χρησιμοπούσανε πυράβλους που κοστίζουν 250.000 δολάρια ο ένας. Χωρίς να μετρήσουμε το κόστος της εκπαιδεύσης του πιλότου, τον καυσίμον, τη συντηρηστή αεροσκάφους κλπ. Κινδύνο ανθρώπινης ζωής.

Ακριβώς. Και το σημαντικότερο πρόβλημα είναι ότι πολλά... Οπότε ένα δεύτερο μάθημα είναι αυτό. Η σχέση, ας πούμε, κόσμος-απόδοσης. Κάτι άλλο σημαντικό είναι ότι πολλές τεχνολογίες που ήταν εξωτικές, τεχνολογίες δηλαδή που είχαν πολύ λίγες χώρες και επιμηχανίες είχαν πρόσβαση, πλέον έχουν γίνει commodity. Δηλαδή, το να φτιάξεις ένα πυραυλό, ο οποίος έχει οπτική καθοδήγηση, ήταν κάποια εξωτική τεχνολογία που 3-4 εταιρείες στον πλανήτη είχαν αυτή την ικανότητα πριν 15 χρόνια.

Στην εποχή μας, το να κάνεις ένα drone με οπτική καθοδήγηση είναι κάτι το οποίο μπορείς να το κάνεις με εργαλεία από το Scrooge, από το Amazon. Οι τεχνολογίες που χρειάζονται είναι διαθέσιμες εμπορικά. Οι ψηφιακές κάμερες είναι διαθέσιμες εμπορικά, τα ντρόμου είναι διαθέσιμα εμπορικά, οι επεξεργαστές που χρειάζεται για να προγραμματίσεις, για να το κάνεις αυτό.

Οπότε πολλές ικανότητες που ήταν στο παρελθόν, σε προηγούμενες σειράξεις, απαιτούσαν λίγα πανάκριβα οπλικά συστήματα είτε από τη Γαλλία, είτε από την Αμερική, είτε από τη Ρωσία μπορούν να κατασκευαστούν σε ένα γκαράζ από μικρές ουκρανικές εταιρείες. Αυτό είναι από τα εντάγματα της Ουκρανίας. Δηλαδή η δυνατότητα του να χτυπηθεί ένα στόχο στα 500 χιλιόμετρα ή στα 1000 χιλιόμετρα κάτι το οποίο χρειαζόταν η πολεμική αεροπορία.

Υπάρχει ένα βλήμα κρούς το οποίο θα κοστίζει 2 εκατομμύρια ευρώ το ένα στις συμβατικές ή παραδοσιακές πολεμικές αεροπορίες. Στην Ουκρανία βλέπουμε και στη Ρωσία να γίνεται από μικρές εταιρείες που παίρνουν φτηνά ντρόνς και με εμπορικά υλικά κατά βάση τα προγραμματίζουν έτσι ώστε να μπορούν να ταξιδέψουν με μεγάλες αποστάσεις και να χτυπήσουν κάποια κρίσιμη υποδομή.

Και το κόστος ενός τέτοιου ντρόν περίπου τι θα έλεγε η Σουτίνα. Εξαρτάται. Όσον αφορά το κόστος, σαχήντε έχω ακούσει αναφορές μεταξύ από 70 έως 300.000 ευρώ. Προφανώς το κόστος αλλάζει καθώς αλλάζει η κλίμακα της παραγωγής. Τώρα, αντιστρέφοντας λίγο το ρώτημα, ο πόλεμος Ουκρανίας επιβεβαιώσε και πολλά παραδοσιακά πράγματα στην άμυνα.

Ένα από αυτά είναι ότι οι αριθμοί μετράνε. Οι αριθμοί μετράνε ότι ο αριθμός παραδοσιακά τα τελευταία χρόνια, οι πολεμικές αεροπορίες τίνανε στο να έχουν λιγότερα αεροσκάφη, αλλά όλο και πιο σύγχρονα. υπάρχει και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του ενός Αμερικάνου στρατηγού νομίζω που αστείευεται κάπου και περιγράφει τα διάφορα γενιές από fighter jet, από πολεμικά αεροσκάφη και πόσο κοστίζει το καθένα και δείχνει το πως διαρκώς ανεβαίνει το κόστος η τιμή της μονάδος ξεκινώντας ας πούμε από το από τα μοντέλα πριν από το F-16 μετά από το F-16, το F-35 και τα λοιπά και λέει ότι αν συνεχίζουμε αυτή την κλίμακα στο τέλος το 2.000% θα έχουμε ένα αεροσκάφος.

Το πώς δηλαδή πηγαίναμε στο να έχουμε λιγότερους αριθμούς με πιο εξεσιντημένες ικανότητες. Αυτό το οποίο ανατράπηκε στην Ουκρανία είναι ότι η αριθμή... Και ανατράπηκε με κάποια ιδέα από το παρελθόν, που ξανά έγινε relevant, ότι οι αριθμοί από μόνοι τους, όταν είναι μεγάλοι, δημιουργούν ποιότητα. Δηλαδή αν έχω ένα πανάκριβο αντιομπορικό σύστημα, αλλά έχει 20 βλήματα αν έρθουν 200 εισερχόμενα drones από ένα σημείο και μετά δεν θα μπορώ να κάνω τίποτα δεν έχει σημασία ότι τα βλήματα έμεινε πολύ πιο έξυπνα πιο καλά οπότε αυτό που είναι μια ιδέα που είχε χαθεί επανήλθα άλλες ιδέες που είχαν χαθεί και επανήλθαν είναι το κατά πόσο γρήγορα μπορεί να παραδοθεί κάτι σε μεγάλους αριθμούς δηλαδή ιδιαίτερα και για τις δύο πλευρές αυτή τη στιγμή είναι πάρα πολύ σημαντικό κάτι το οποίο να μπορεί να παραχθεί σε μεγάλους αριθμούς και σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Πολλά από τα δυτικά οπλικά συστήματα, όχι μόνο ένα ακριβά, αλλά τα lead times, οι χρόνια παραγωγής, μπορεί να είναι, όχι μήνες, χρόνια που μπορεί να χρειάζεται να περιμένεις. Οπότε αυτά ξαναεμφανίστηκαν επίσης στην εξίσωση. Άλλη μια παλιά ιδέα που ξαναέγινε σχετική με τον πόλεμο στην Ουκρανία είναι το πώς χρειάζεται να αλλάξει το σύστημα προμηθειών.

Όλο το δυτικό σύστημα προμηθειών του Δημοσίου, κατ' επέκταση και της άμυνας, είχε φτιαχτεί και για καλό σκοπό να προστατεύει τη διαφάνεια. Ακόμα και εις βάρος της αποτελεσματικότητας. Γιατί προφανώς όταν μιλάμε για εξοπλιστικά προγράμματα, σε μεγάλο βαθμό έχουμε να κάνουμε με χρήματα φορολογουμένων και στις δημοκρατίες είναι πάρα πολύ σημαντικό Ως ποιος πρέπει να υπάρχει διαφάνεια γύρω από πώς ξοδεύονται αυτά τα χρήματα.

Οπότε όλα τα προηγούμενα χρόνια, όλο το σύστημα των εξοπλισμών και στην Αμερική και στην Γαλλία και στην Ελλάδα και στην Βρετανία δομήθηκε γύρω από τη διαφάνεια και όχι την αποτελεσματικότητα. Το οποίο έβγαζε νόημα. Οι χώρες χρειάζονταν να εξοπλιστούν για κάποιο πιθανό μελλοντικό κόμφλικτ. Δεν είχαν κάποια επίγουσα ανάγκη, όπως είχαν στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ή στον Ψυχρό Πόλεμο.

Οπότε τι τους εννοιάζει είναι σίγουροι ότι θα αγοράσουν την καλύτερη χτινολογία από τον καλύτερο προμηθευτή. Γιατί δεν υπήρχε το urgency. Δεν υπήρχε ανάγκη να παραδοθεί κάτι όσο πιο γρήγορα γίνεται. Προτεραιότητα ήταν η διαφάνεια, ακόμα κι αν αυτό γινόταν εις βάρος του πότε θα παραδοθεί μια σύμβαση. για αυτό είναι χαρακτηριστικό πολλά προγράμματα και του Αμερικανικού στρατού αλλά και στην Ευρώπη μπορεί το ίδιο εξοπλιστικό πρόγραμμα να τρέχει για δεκαετίες με τους παραδοσιακούς χρόνους και δεν υπήρχε και αποκέντρωσης αποφάσεις ήταν όλα πάρα πολύ κεντρικά αυτό ανατράπηκε δραματικά στην Ουκρανία και σιγά σιγά ανατρέπεται και στην υπόλοιπη Ευρώπη στην Ουκρανία χαρακτηριστικά κάθε ταξιαρχία έχει δικό της μπάτζετ και έχει δικαίωμα να αγοράζει μόνοι της πράγματα.

Οπότε μπορείς να βρεις για το ίδιο πράγμα δύο διαφορετικές ταξιαρχίες να αγοράζουν από διαφορετικούς προμηθευτές. Στους Ρώσους ισχύει το ίδιο ή όχι? Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε βασικά. Δεν γνωρίζουν. Έχω δει κάποια ντοκιμαντέρ αντίστοιχα, αλλά δεν μπορούμε να σου πούμε σιγουριά. Απλά στην Ουκρανία έχεις μια τρομακτική αποκέντρωση αυτή τη στιγμή.

Υπάρχουν κάποιες κεντρικές παραγγελίες που θα γίνουν κεντρικά από την κυβέρνηση, που είναι η βοήθεια που έρχεται από το εξωτερικό, αλλά οι πιο σύγχρονες τεχνολογίες, κάθε ταξιαρχία έχει, σαν να λέμε η Ρόδος ας πούμε, να έχει το δικό της μπάτζετ μέχρι ένα σημείο και να μπορεί να αγοράζει μόνη της πράγματα να το δοκιμάζει.

και μετά αυτό είναι το εισιτήριο συνήθως, αν κάτι είναι αποτελεσματικό, να μπει και μέσα στο επόμενο πακέτο δυτικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Αυτή η αποκέντρωση ήταν κάτι χαρακτηριστικό, το οποίο πάλι κάποιος θα πει ότι είναι μια ιδέα από το παρελθόν που επανέρχεται. Δηλαδή, αν εμπιστεύεσαι κάποιον να διοικήσει μια μεγάλη ταξιαρχία, μια μεγάλη λίμνα ανθρώπων, δεν γίνεται να μην τον εμπιστεύεσαι να μπορεί να αγοράσει κάτι αξίας.

Πάλι νομίζω μια ιδέα από το παρελθόν που επανέρχεται όσον αφορά την άμυνα. Αυτό τώρα, το παράδειγμα της Ουκρανίας, όσον αφορά το πώς... Άλλο επίσης ενδιαφέρουν. Σε μία ομιλία, ας πούμε, σε ένα συνέδριο στην Αγγλία, μιλούσε ένας ο αντίστοιχος υπουργός ψηφιακής διακυβέρνησης της Ουκρανίας, ο οποίος έπαιξε εκεί κεντρικό ρόλο στο να δημιουργηθούν οι διάφορες ομάδες με ντρόμου και να συνεισφέρουν στην άμυνα της χώρας.

και θυμάμαι ότι ανέφερε ότι κοιτώντας πίσω κάποιες από τις κυβερνήσεις πριν την κυβέρνηση της Ελένσκη, για κάποιους υπουργούς εκτιμούνε ότι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ήταν, αν όχι υποχείρια, ήταν επηρεασμένοι πάρα πολύ από τη Ρωσία. Και κοιτώντας τι κάνανε, ένα από τα πράγματα που κάνετε είναι ότι κάνανε πάρα πολύ πολύπλοκη τη διαδικασία προμηθεών.

Δηλαδή, κοιτώντας προς τα πίσω μας έλεγε ότι ένα από τα πράγματα που κάνει η ρωσική κατασκοπία στην Ουκρανία τα διδεκαετία πριν την εισβολή ήταν να κάνει λόμπινγκ, να πιέσει, ώστε η διαδικασία των ποιομυθιών να γίνει παρανοϊκά πολύπλοκη, με προπέτασμα καπνού, ας πούμε, προφανώς, που έχει καλό σκοπό, ας πούμε, διαφάνεια.

Παρέμφως χάρη ότι ένα σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου που κάνει παρεμπολίες, για να είναι ασφαλές και να μην προκαλέσει η ακτινοβολία κάτι, θα πρέπει να περάσει η πιστοποίηση από το τάδε εργαστήριο. Το οποίο το τάδε εργαστήριο για να πιστοποιήσει κάτι θα του πάρει ένα μισό χρόνο. Αυτό αυτομάτως είναι σαν να σε αφοπλίζει. Όταν ας πούμε τα στήματα ηλεκτρονικού πολέμου πρέπει να ανανεώνονται κάθε εβδομάδα πλέον, στην αρχή του πολέμου, τα στήματα επικοινωνιών και παρεμβολών, μια παρέντες εδώ, ηλεκτρονικός πόλεμος είναι η τέχνη για το πώς μπορείς να παρεμβάλεις τις επικοινωνίες στα ηλεκτρονικά αισθήματα του αντιπάλου.

Δηλαδή, να παρεμβάλεις το GPS, το ασύρματό του, την κινητή τηλεφωνία, ακόμα και να κλείσεις τα ηλεκτρονικά του μέσα από ηλεκτρομαγνητικά κύματα, δημιουργώντας με δικές εκπομπές. Έχει μακριά παράδοση σε νομπλές δυνάμεις αυτό, σε όλο τον κόσμο από το Β' κόσμο πόλεμο και μετά. Οι πιο σύγχρονοι στρατοί στην αρχή του πολέμου στην Ουκρανία ανανέωναν τις βιβλιοθήκες ηλεκτρονικού πολέμου, δηλαδή σε ποιες συχνότητες μιλάνε, δεν μιλάς απλά σε μια συχνότητα, συνήθως ανα κάποια χιλιοστάτου δευτερολέπτου πηδάς από συχνότητα σε συχνότητα.

και το pattern, δηλαδή η σειρά με την οποία φυδάς, είναι ας πούμε η συνταγή με την οποία επικοινωνείς. Ωραία. Και μετά αντίστοιχα έχεις και για τον εχθρό, ο εχθρός σε ποιες συχνότητες λειτουργεί, με ποιο pattern φυδάει από συχνότητα σε συχνότητα και πώς εγώ ξέρω αυτό το pattern και το παρεμβάλλω. Αυτό το set λέγεται μια συνήθως βιβλιοθήκη ηλεκτρονικού πολέμου, αυτή η πληροφορία.

Ο Αμερικανικός θα δώσουν πιο σύγχρονο σε αυτό Άλλαζε κάθε εννιά μήνες Τις συχνότητες της βιβλιοθήκης Ελεκτρονικού πολέμου Στην αρχή του πολέμου στην Ουκρανία Αυτή τη στιγμή έχει direction Το τελευταίο αφρά που άκουσα από πάνε Το direction μπορεί να αλλάζει κάθε 72 ώρες Ενώ στην Ουκρανία αλλάζουν κάθε εβδομάδα Και οι δύο πλευρές Τις συχνότητες που λειτουργούν Τα πρωτόκολλα που χρησιμοποιούν Κυνήγη γάτας ποντικιού.

Με το παραδοσιακό σύστημα προμηθών, πώς γίνεται αυτό. Δεν υπάρχει τρόπος, αν πρέπει κάτι να πιστοποιηθεί μετά από ενάμιση χρόνο, σου βγάζω το χρόνο να γίνει μια κανική σύμβαση, πρέπει να είναι πέντε χρόνια. Πώς γίνεται να ανανεώνεις το λογισμικό κάθε μια μέρα. Όπως γίνεται ας πούμε αυτή τη στιγμή στην Ουγγρανία ή όπως κάνει το κινητό στο τηλέφωνο.

Όσον αφορά τις προμήθειες, πολλά από τα μαθήματα στην Ουκρανία έχουν υιοθετηθεί από δυτικά κράτη. Κυρίως κάποια σε επίπεδο λόγου, δηλαδή στην Αμερική δεν νομίζω ότι έχει αλλάξει πραγματικά το σύστημα προμηθειών. Ακόμα η πλειοψηφία των προμηθειών στο μεγάλο βαθμό πάει στις κλασσικούς μεγάλους πράινς, στη Lockheed, στη Rythron κτλ.

Υπάρχουν μια μικρή μειοψηφία που όλο μεγαλώνει γύρω από την Anturil και κάποιες άλλες εταιρείες. Η χώρα η οποία έκανε την πιο επαναστατική νομοθεσία, πολλές χώρες εκφράσανε τη θέλησή τους να αλλάξει το σύστημα προμηθείων. Λοιπόν, δείτε εδώ οι Ουκρανοί, πρέπει να εξοπλίζονται γρήγορα, είναι σημαντικό να εξοπλίζονται γρήγορα για να πάρουν νέες τεχνολογίες γρήγορα για την άμυνα.

Πρέπει και εμείς να αλλάξουμε το σύστημα προμηθείων μας. Αυτό σε επίπεδο λόγου το έχουν εκφέρει όλοι οι δυτικοί πολιτικοί αρχηγοί. Και ακόμα και οι ανατολικοί. Όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί το έχουν πει αυτό. Σε όλο, εννοώ, στη Γαλλία, στην Αγγλία, στην Αμερική κλπ. Μάλιστα, ας πούμε, ο Αμερικάνος υπουργός πολέμου τώρα είπε ότι το Υπουργείο Πολέμου, το Υπουργείο Άμυνας ας πούμε, είναι πολύ κακός πελάτης.

Αργεί να πληρώσει, οι διαγωνισμοί μπορεί να κρατήσουν χρόνια, κλπ. Η χώρα η οποία έκανε αλλαγές το οποίο επίσης δεν νομίζω ότι έχει καλυφθεί αρκετά η χώρα η οποία έκανε νομοθετικές αλλαγές είναι η Γερμανία και έκανε ισοεπαναστατικές. Πέρασε ένα πρώτο σετ νόμων αμέσως μετά την εισβολή το 1922 μετά πέρασε ένα ακόμα πιο επιθετικό το 1925 όπου άλλαξε κάποια θέματα όσον αφορά τις προμήθειες.

Αποκέντρωσε το σύστημα ας πούμε αποσυμφώρησε τις αποφάσεις που έκανε άνοιξε την αγορά έτσι ώστε να μπορούν και νέοι παίκτες να μπουν μέσα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αυτή τη στιγμή να υπάρχουν τουλάχιστον δύο unicorns στην άμυνα στη Γερμανία. Εγώ πιστεύω ότι υπάρχουν πέντε, ενώ βλέπω και άλλες εταιρείες που μεγαλώνουν δραματικά εκεί πέρα.

Υπήρχαν εταιρείες που μιλήθηκαν πριν τρία χρόνια. Μαξ. Και τι έκανε η αλλαγή. Το βασικό πελάτη τελικά το Το γερμανικό κράτος. Οι αλλαγές που έκανε ποιες ήταν. Πρώτον, ανέβασε το όριο της απευθείας ανάθεσης. Δηλαδή αυτή τη στιγμή σε πολλές χώρες, όπως στην Βρετανία, το όριο της απευθείας ανάθεσης ήταν νομίζω 50.000 λίρες.

Εδώ νομίζω 30.000 ευρώ. Δηλαδή έδωσε τη δυνατότητα, αν οι ενοπλές δυνάμεις πιστεύουν ότι η εταιρεία Χ είναι ικανή να παραδώσει κάτι, να έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν από την εταιρεία Χ να παραδώσει αυτό το πράγμα, χωρίς να γίνει ανοιχτός διαγωνισμό. Δεύτερο πράγμα, στο βαθμό, ανέβασε αυτό το όριο, στο βαθμό που αυτό περνάει από την Επιτροπή Εξωτερικών Κιάνμυνας Βουλής.

Δηλαδή η Επιτροπή Εξωτερικών Κιάνμυνας Βουλής έχει δικαίωμα να το επικυρώσει αυτό. Αυτό είναι η πρώτη αλλαγή που έγινε στη Γερμανία. Η δεύτερη αλλαγή που έγινε, και αυτό το κάνει όχι μόνο για θέματα ιατρικά. Το δεύτερο που έκανε ήταν για να ανοίξει την αγορά με κάποιο τρόπο ας πούμε είναι δεύτερο να μην υπάρχουν οικονομοτεχνικές προϋποθέσεις. Πολλές φορές αυτή τη στιγμή σε όλη την Ευρωπαϊκή Ενωσύλλογο και αντίστοιχα και στην Αμερική γιατί και οι δύο κόσμοι παρόμοια υπάρχουν σε μια δημοσίευση υπάρχουν οικονομοτεχνικοί όροι.

Τι σημαίνει αυτό? Ότι ωραία Θέλουμε να αγοράσουμε ποτήρια. Αυτός που θα αγοράσουμε ποτήρια πρέπει ήδη να έχει πουλήσει 5 εκατομμύρια τζίρο ποτήρια για να μας πουλήσει 50 εκατομμύρια ευρώ ποτήρια. Και θα πρέπει ο μέσος τζίρος του τα προηγούμενα τρία χρόνια να ήταν τουλάχιστον 10% της σύμβασης. Αυτομάτως αυτό, για ποιο λόγο να πάει, δεν μπορεί μια startup να πάει να πάει αυτό το συμβόλαιο, αλλά δυνατόν.

Άρα αυτομάτως Λες από την αρχή ότι βάζω κάποιον όρο Που ο νομοθέτης τον έβαλε για καλό σκοπό Ότι θέλει αυτός που θα αναλάβει τη σύμβαση Να μπορεί να την εκπληρώσει Άρα τι λέω Ότι για να έρθεις να μου πουλήσεις 50 εκατομμύρια ευρώ ποτηριά Θα πρέπει να έχεις πουλήσει κατά μέση όρο 5 εκατομμύρια ευρώ ποτηριά Το πρώτο με 3 χρόνια Αυτό αυτομάτως πετάει έξω όλες τις τάρτα Οποιαδήποτε νέα εταιρεία Οδηγεί σε μεγάλους εργολάβους που χρησιμοποιούν τους υπόλοιπους ως υπεργολάβους.

Ναι, στο καλό σενάριο. Στο καλό σενάριο. Στο κακό σενάριο δεν γίνεται η δουλειά. Ακριβώς. Το δεύτερο που έβαλε, και επίσης δεν επιτρέπει στο κράτος να πάρει ρίσκο αν θέλει. Να σου πω, για να το πάμε λίγο, εγώ καταλαβαίνω αυτό που δες. Έχει αρκετά κι άλλα αυτή η γερμανική νομοθεσία, είναι πάρα πολύ ενδιαφέρουσα. άλλα τρία αν θες να πω άλλα τρία στοιχεία ένα άλλο στοιχείο ήταν ότι ως τότε πληρωνόταν ένα έργο αφού γίνει η νομοθεσία το άλλαξε εκεί πέρα έτσι ώστε 30% να μπορεί να πληρώνεται μπροστά άρα τι σημαίνει αυτό ότι μπορεί μια εταιρεία που δεν έχει ακόμα credit lines με τις τράπεζες να μπορέσει να διεκδικήσει αυτό το έργο σωστό και έβαλε μέσα όρους που να προστατεύουν το δημόσιο αυτή τη φορά, ώστε να είναι υποχρεωμένη η εταιρεία να ανανεώνει το λογισμικό για κάποια χρόνια με το που δώσει κάτι.

Αυτό έχει προκαλέσει επανάσταση αυτή στην Εθιγερμανία. Για παράδειγμα, δόθηκε ένα συμβόλαιο τώρα ένα δις, μισό δις σε κάθε εταιρεία, σε δύο εταιρείες, αν θυμάμαι καλά τους αριθμούς, η μία εταιρεία υπάρχει 5 χρόνια η άλλη υπάρχει 15 μήνες η μία εταιρεία δεν είχε καν προϊόν απλά ήτανε μία ανάγκη που χρειαζόταν το γερμανικό κράτος γρήγορα πίστεψε ότι κάποια εταιρεία μπορεί να το φέρει και πήρε το ρίσκο να ποντάρει σε αυτή την εγχώρια εταιρεία ας πούμε ότι μπορεί να το καταφέρει Οπότε αυτό θεωρείς ότι θα μπορούσε να ήταν ένα πρότυπο και για την Ελλάδα δηλαδή το γερμανικό παράδειγμα Εκτιμώ ότι η συγκεκριμένη νομοθεσία σιγά σιγά θα γίνει αντίστοιχες νομοθεσίες και θα υπάρξουν σε όλα τα δυτικά κράτη και σε όλα τα ανατοϊκά κράτη.

Και ήταν, ας πούμε, το πρώτο παράδειγμα και πολλά κράτη θα αμοινιθούν. Ωστόσο, θα πρέπει να καταλάβουμε ότι αυτή η τεχνολογική επανάσταση τώρα αφήνει το περιθώριο να γεννηθούν νέες εταιρείες. αν δηλαδή εμείς κάνουμε αυτή τη νομοθετική αλλαγή σε πέντε χρόνια από τώρα μπορεί απλά να αγοράζουμε τα προϊόντα των γερμανικών εταιριών που ανθίσανε σε αυτή την περίοδο και η εμπειρία σου μέχρι στιγμής για να πάμε λίγο στην Ελλάδα ποια είναι δηλαδή γύρισες πέσες στην Τίλιαν το ελληνικό κράτος Ο κράτος ήταν έτσι κι αλλιώς.

Σε επίπεδο κατακεφαλήν εξόδων στο ΝΑΤΟ είμαστε αρκετά ψηλά. Πάντα εξοδεύαμε πολλά για την άμυνά μας. Και νομίζω και όλοι οι Έλληνες ήταν πάντα σε μια κατάσταση που αναγνωρίζανε τον κίνδυνο δίπλα μας στους Τούρκους. και νομίζω υπήρχε μια γενική αποδοχή ότι και καλά κάνουμε το κάνουμε αυτό το, τέλος πάντων, που έχουμε το κόστος της άμυνας μας.

Βέβαια, νομίζω τα τελευταία χρόνια μάλλον έχει ξεκινήσει και μια συζήτηση γύρω από την τεχνολογία στην άμυνα. μη ριγήθηκε το ΛΚΑΚ που είναι το ελληνικό κέντρο αμυντικής καινοτομίας θα ήθελα λίγο να μας πεις που βρισκόμαστε εγώ εξ αρχής πίστευα βγαίνουν εταιρείες ελληνικές πρώτα απ'λα υπάρχουν ιδιωτικές εταιρείες που είναι διεθνώς γνωστές στην άμυνα η πιο σημαντική είναι η Theon Group του κύριου Χατζιμινά που είναι ας πούμε και στο χρηματιστήριο στην Ολλανδία και είναι ας πούμε ο παγκόσμιος νούμερο ένα σε διόπτρες νυχτός, σε night vision goggles ας πούμε, σε όλο τον κόσμο.

Άρα υπάρχουν παραδείγματα στην Ελλάδα. Το δεύτερο που να πω ότι είναι σημαντικό που είναι για αυτό που πιστεύω ότι πάντα η Ελλάδα εξοδεύε και πάντα η Ελλάδα εξοδεύε και θεωρείται elite χρήστης. χρήστης. Να πω κάποια παραδείγματα. Αν πάμε, ας πούμε, στο πελατολόγιο της Lockheed Martin, ή στο πελατολόγιο της Naval Group, ας πούμε, στη Γαλλία, ή της DASO, κάπου αν πάρω τους πελάτες τους και τους κάνω, τους βάλω σε σειρά από το πελάτη που ξοδεύει τα περισσότερα προς τον πελάτη που ξοδεύει τα λιγότερα.

Η Ελλάδα, στη Lockheed Martin, αν κάνω αυτή την καταταξύ, θα είναι κάπου μεταξύ 10 και 20. Πολύ ψηλά. Ναι, θα είναι ψηλά. Αν σου έλεγα ότι αν πάω στους πελάτες της Anthropic που είναι ας πούμε στο AI από τους ηγέτες ή της OpenAI και σου λέω, ξέρεις, στους πρώτους 20 πελάτες τους και σε όλες αυτές, και στην OpenAI και στην Anthropic και τα λοιπά άμα κάνω σορτ τους πελάτες τους με βάση το πόσα χαλάνε κάπου στους πρώτους 20 είναι αυτός ο ελληνικός οργανισμός εδώ δημόσιος, στον οποίο μάλιστα όλοι οι άντρες πολίτες είναι υποχρεωμένοι να προέρχονται τη ζωή τους.

Δεν θα σου φαινόταν λογικό να πεις ρε, μήπως να φτιάξουμε έναν ανταγωνιστή τους. Μπορεί να τους ανταγωνιστούμε, μπορεί να τους δώσουμε ένα κομπόνετ, θα το σκεφτώσουμε, θα σου φαινόταν φυσιολογικό. Να φτιάξεις κάτι εδώ. Ναι, να φτιάξεις κάτι εδώ. Αυτό συμβαίνει με την άμυνα, το οποίο νομίζω δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει.

ότι είμαστε ελίτ χρήστης και προσπάθησα να... Αυτό που λες είναι πολύ σημαντικό, δηλαδή νομίζω όλοι το συνειδητοποιούν στην αυτιλία το συνειδητοποιούν σε έναν βαθμό στον τουρισμό δεν νομίζω ότι περισσότερος κόσμος το συνειδητοποιεί στην άμυνα δηλαδή πόσο μεγάλοι πελάτες είμαστε και πόσο όπως λες εσύ το λες ελίτ χρήστες είμαστε γιατί θυμάμαι κάποιο πριν εννιά μήνες μιλούσα με τον πρώην αρχηγό Γενικό Επιτελείου Αεροπορίας μεγάλης σύμμαχου χώρας δεν θυμάμαι από ποια και μιλούσα με κάποιους μου συμβουλές και του λέω ξέρεις προσπαθούμε αν θέλουμε να βγούμε στο εξωτερικό μου λέει μην υποτιμάς τη χώρα σου εμείς λέει να ξέρεις σκοτωνόμαστε μεταξύ μας ποιος θα πουλήσει εσάς γιατί είστε οδοδείκτης είστε ας πούμε από τις πιο ελιτ έχετε δεδομένες πιο ας πούμε ελίτ πολεμικές αεροπορίες του κόσμου.

Να ξέρεις, λέει, άλλες χώρες σκοτώνονται για τα οποία θα πουλήσουν εσάς. Μην το υποτιμάς το να καταφέρεις να έχεις κάποια σημαντική παρουσία στη χώρα σου. Είναι πάρα πολύ σημαντικό. Και αυτό μου το έπρεπε πρώην Αγία Σύμμαχο Χώρας. Για πες μας λοιπόν το το τι θα μπορούσες συνοπτικά, ιδέες για το πώς θα μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε αυτή την ευκαιρία γιατί ευκαιρία είναι.

Δηλαδή υπάρχει μια μετάβαση τεχνολογική στις μεταβάσεις δημιουργούνται και καινούργοι παίχτες. Αυτή είναι η έννοια αυτή της μετάβασης. Εμείς τι καλύτερο μπορούμε να κάνουμε τα επόμενα χρόνια ως χώρα για να παίξουμε ένα ρόλο και να πούμε ότι σε πέντε χρόνια, δέκα χρόνια έχουμε μια αμυντική βιομηχανία τεχνολογίας. Τι θα μπορούσαμε παραπάνω να κάνουμε.

Δεν νομίζω ότι υπάρχει μία συνταγή. Ως σκέψεις τώρα συζητάμε. Σίγουρα είναι πολύ θετικό το όλο effort που γίνεται με τον Ελκάκ. Και ο Ελκάκ είναι σαν να ήρθε κάποιος στο ταξιδιό της από το μέλλον και να μας τον έφερε. Ωστόσο, μένει να φανεί πόσο γρήγορα θα κινηθεί αυτό το effort για να φέρει αποτελέσματα. Πάει η συζήτηση πώς άλλαξε ο νόμος στη Γερμανία.

Και μάλιστα άλλαξε δύο φορές μέχρι να είναι αποτελεσματικός. και τι αντίστοιχες αλλαγές θα πρέπει να γίνουν εδώ και στο πλαίσιο του ΕΛΚΑΚ και εκτός του πλαίσιο του ΕΛΚΑΚ. Εγώ θα έλεγα το πιο σημαντικό θα ήταν το να χτίσουμε εθνικούς πρωταθλητές. Έτσι ώστε να πιστέψουμε ότι μπορεί να γίνει και αυτό. Να πιστέψουμε δηλαδή ότι μπορούμε να έχουμε κάτι διεθνώς ανταγωνιστικό.

Από όσο ξέρω, η Θείο δεν πολύ πουλάει στην Ελλάδα. Είναι εθνικός πρωταθλητής, αν το δεις σαν εταιρεία, αλλά νομίζω ότι η Ελλάδα είναι μεγάλος πελάτης θείων. Από όσο ξέρω, μπορώ να κάνω λάθος. Δελείω εθνικούς προταχητές ώστε να βασίζουν τον τσίρο τους σε αυτό. Οι υγιείς εταιρείες θα πρέπει να βασίζουν το 90% της εταιρείας.

Λες η Ελλάδα να βγάλει κάποιες πολύ πετυχημένες και άλλες τέτοιες εταιρείες. Απλά το να δημιουργήσει το πεδίο έτσι ώστε να μπορούν κάποιες εταιρείες να κάνουν πολύ γρήγορα τα πρώτα τους βήματα και να γίνουν εθνικοί πρωταρχητές. Αυτό είναι το ένα σημαντικό. Οπότε, το δεύτερο θα έλεγα ένα θα ήταν σε αυτές τις νέες τεχνολογίες να δημιουργηθεί το περιβάλλον έτσι ώστε να μπορέσουν νέες εταιρείες να δοκιμάσουν πράγματα γρήγορα.

Στο πεδίο εννοείς. Στο πεδίο, σε ρεαλιστικές συνθήκες. Αυτό νομίζω πολλοί κόσμοι δεν το καταλαβαίνουν. Ότι σε αυτό το τομέα η δυνατότητα να δοκιμάσεις πράγματα στο πεδίο έχει τρομακτική αξία. Η αγορά, ας πούμε, κατά τα άλλα, είναι πάντα ανοιχτή. Άμα βγάλεις ένα καινούριο προϊόν, πας και το δείχνεις στην αγορά και ο καταναλωτής αποφασίζει.

Στην άμυνα δεν λειτουργεί έτσι. πρέπει κάποιος να σου ανοίξει την πόρτα του πεδίου για να δοκιμάσει τα προϊόντα. Εκτός κι αν είσαι αρκετά θεραλείος, έτσι ώστε να πηγαίνεις στην Ουκρανία και να δοκιμάζεις πράγματα. Σωστά. Στην Ουκρανία, στην πόρτα. Το οποίες εσείς το κάνετε. Ναι. Οπότε ένα πράγμα θα ήταν όλη η τεχνογνωσία που έχει σε βάθος αιώνων, κυριολεκτικά, οι ελληνικές ενόπλες δυνάμεις, να μπορούν να δημιουργήσουν ένα πεδίο δοκιμώνας, ώστε και οι ίδιες να μπορούν να επιλέγουν τώρα τις νέες τεχνολογίες που έρχονται πιο έξυπνα το τι δουλεύει, τι όχι.

Το δεύτερο που θα έλεγα θα ήταν να προκαλέσουμε κάποιο είδους επαναβιομηχανοποίηση. Ξέρω λίγο αυτό μπορεί να ακούγεται λίγο κλισέ. Όχι. αλλά εγώ συγκρίνοντας τις ικανότητες της αγοράς εδώ σχέση με τις αγορές εξωτερικό, είδα ότι εδώ το να βρω μηχανουργούς ή ηλεκτροσυγκολητές, που είναι αρκετά σημαντικό για την αμυντική βιομηχανία, είναι πολύ πιο εύκολο σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρώπης.

Αυτό πρέπει να το χτίσουμε κι άλλο. Δηλαδή, η συμμετοχή της παραδοσιακής των μηχανουργείων, των αυπηγείων, που δεν είναι απαραίτητα να είναι μεγάλης εταιρείας άμυνας μπορεί να είναι ένα μεχανοργείο 20 ανθρώπων μια εταιρεία 100 ανθρώπων που κάνει καλωδιώσεις μια εταιρεία 50 ανθρώπων που κάνει σίδερα που στην Ελλάδα συνήθως εκπροσωπούνται από το ΣΕΚΠΗ το Σύλλογο της Αμετικής Βιομηχανίας με μικρές τρακόσες εταιρείες εκεί πέρα κάποιες είναι μεγάλες, είναι τεχνολογίες αλλά κατά βάση είναι μικρές SMEs βιοτεχνίες αυτό δεν πρέπει το ότι έχουμε ακόμα τέτοιες εταιρείες δεν πρέπει να το υποτιμήσουμε είναι κάτι που το ζητάνε στο εξωτερικό, στο εξωτερικό πάνω να το ξαναεφεύρουν το ότι εμείς εδώ έχουμε ηλεκτροσυγκολητές το ότι έχουμε ναυπηγοί ακόμα και έτσι που είναι παρατημένα και τώρα πάνω να ξαναγεννηθούν, δεν είναι λίγο είναι τρομακτικό πλουνέκτημα της χώρας κάτι τρομακτικό είναι ένα σημαντικό γρανάζι στην παγκόσμια αλυσίδα αξίας ανοικίου μηχανίας που μπορεί να φέρει η χώρα.

Ας πούμε λίγος κόσμος ξέρει ότι το Leopard, ας πούμε που όλοι το ξέρουν, έχει πάρα πολλά components που γίνονται σε ελληνικά μηχανουργία. Δηλαδή αυτό το οποίο για μας μπορεί να θεωρείται και λίγο παρακατιανό μηχανουργείο. Το μηχανουργείο αυτή τη στιγμή είναι κάτι σπάνιο στην Ευρώπη γιατί κλείπει. Και άρα έχει μεγάλη αξία.

Και δεν θα αντικατασταθεί από τον κλώδη. Και δεν θα την κατασταθεί. Κοίτα, αυτό που λες πάντως είναι ενδιαφέρον, μου λέγε κάποιος, κοίτα λέει, η Ευρώπη πρώτα έστειλε τη βιομηχανική της παραγωγή στην Κίνα, κατά κάποιο τρόπο, και τώρα είναι έτοιμη να στείλει και όλη την εγκεφαλική παραγωγή στην ανθρώπικη, στην OpenAI, και στο τέλος με τι ακριβώς μένουμε παρά μόνο κάποιες υπηρεσίες, το οποίο δεν μπορεί να σου εξασφαλίσει καθόλου καλό μέλλον, αυτό είναι σίγουρο.

οπότε νομίζω η επιστροφή σε τέτοια πράγματα σαν αυτά που λες που είναι μια επανοαβιομηχανοποίηση ουσιαστικά της χώρας με αφορμή την άμυνα μου ακούγεται πάρα πάρα πολύ λογικό το θέμα είναι κατά πόσο ξέρεις τελικά μπορεί να του δοθεί η απαραίτητη προτεραιότητα διότι αυτά τα πράγματα δεν γίνονται όπως λες από μόνα τους πρέπει να υπάρχει και ένα πλαίσιο που να σε βοηθάει το γερμανικό που περιέγραψες φαίνεται να είναι ένα ενδιαφέρον, πολύ πιο ευέλικτο και πολύ πιο φιλικό προς νέες εταιρείες περιβάλλων.

Εντάξει, το παράδειγμα της Ουκρανίας, νομίζω, μας δίνει και ένα πρόσφατο, αν θες, πείραμα σε πραγματικές συνθήκες του τι δουλεύει και τι δεν δουλεύει. Βέβαια, η Ελλάδα, νομίζω, θα πρέπει να προετοιμοποιήσει ακόμα περισσότερο αυτό το κομμάτι. Νομίζω ότι ναι, σίγουρα οι Γερμανοί σαν λαός είναι πολύ πιο προνοητικοί από εμάς, στάθηκαν τουλάχιστον τις τελευταίες δεκαετίες.

Αλλά εγώ κάνω την εκτίμηση ότι αυτός ο κύκλος και επανεξοπλισμού της Δύσης δεν είναι κάτι το οποίο ήρθε τώρα παροδικά λόγω της εισβολής Ρωσίας στην Ουκρανία. Ή της αντίδρασης του Τραμπ, πολύ πιστεύω. Ακριβώς. Εγώ εκτιμώ ότι αυτό είναι μέρος κάτι πολύ βαθύτερου. Αυτό το βαθύτερο είναι ο ανταγωνισμός Αμερικής Κινάς. Αυτό δημιουργεί ένα νέο είδος ψυχρού πολέμου.

Αυτό θα κρατήσει δεκαετίες, μάλλον. και σε αυτόν τον νέο ανταγωνισμό, τα πράγματα τα οποία τα εμπιστευτήκαμε αλλού, δηλαδή την παραγωγή μας στην Κίνα, την ενέργεια στη Ρωσία και την ασφάλεια στις ΗΠΑ, ίσως πρέπει να τα ξαναεφεύρουμε εδώ. Την παραγωγή εδώ ώστε να έχουμε πιο ασφαλείς supply chains, αν η Κίνα είναι στο άλλο στρότο εδώ.

την ενέργεια εδώ λόγω το ότι η Ρωσία φαίνεται ότι πηγαίνει προς το στρατόπεδο της Κίνας και την ασφάλεια σε κάποιο βαθμό εδώ γιατί οι σύμμαχοι μας οι ΗΠΑ δεν μπορούν μόνοι τους οι ίδιοι λένε ότι θέλουν να κάνουν φόκους στον ελληνικό δεν μπορούν να αστυνομεύουν ακόμα και την Ανατολική Ευρώπη δεν έχουν το καπάσι οπότε Και αυτό είναι μια δύναμη της ιστορίας που δράει είτε το θέλουμε είτε όχι.

Μπορεί να την αγνοήσουμε, ναι. Αλλά ότι θα γίνει, θα γίνει. Παράδειγμα σε αυτό είναι ότι σε μια... Υπάρχει το NATO Rapid Adoption Plan, ας πούμε, που αποφασίστηκαν οι Νατοκίες χώρες, που αποφασίστηκαν μαζί, ότι είπανε, ο μέσος χρόνος μας παίρνει να αγοράσουμε ένα οπλικό σύστημα, από εδώ να πούμε ότι το θέλουμε είναι πέντε χρόνια.

αυτό είναι στην καλύτερη ο Μέσος Κορνικλέ θέλουμε να το μειώσουμε στα δύο άρα πιστεύω ότι οι δυνάμεις αυτές δεν είναι τώρα λόγω μόνο της Ουκρανίας ναι προφανώς είναι τώρα σε έξαρση ναι θα υπάρχουν κάποια bubbles που θα σκάσουν κάποιες ιδέες που θα ήταν σωστές αλλά δεν είναι κάτι που θα κρατήσει δύο χρόνια πιστεύω ότι μπαίνουμε σε ένα κύκλο που θα είναι τουλάχιστον μία με δύο δεκαετίες που θα μοιάζει με το Space Race του ψυχρού πολέμου ή με το πώς το ψυχρό πόλεμο ανταγωνίζονταν δύο πλευρές ας πούμε τεχνολογικά.

Ωραία. Το αφήσαμε για λίγο πιο αργά συζήτηση μας αλλά νομίζω τώρα που έχουμε συζητήσει για το πλαίσιο ίσως να μας πεις λίγο παραπάνω πράγματα για την Τίλια και για την εμπειρία σου ως προς το πώς φτιάχτηκε τι εμπειρία σου έχει δώσει μέχρι τώρα αλλά και τι φτιάχνει ακριβώς και τι προβλήματα πάει να λύσει. Ξεκινώντας στην εταιρεία εμείς, εγώ αποφάσισα να επικεντρωθώ παρά το ότι είχαμε μια ομάδα που είχε εμπειρία από όλο τον κόσμο και πλέον αυτή τη στιγμή είμαστε 60 άνθρωποι στην εταιρεία 15 είναι στο Λονδίνο 1 είναι στη Γερμανία έχουμε μια εταιρεία στην Αγγλία μια εταιρεία στην Ελλάδα έχουμε δύο ξεχωριστές οντότητες που είναι σε ένα κοινό όμιλο ας πούμε η πλειοψηφία είναι στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή και έχουμε μια αρκετά διεθνή ομάδα εγώ δηλαδή ήμουν 6 χρόνια στην Αμπλ ο διευθυντής του λογισμικού έχει τελειώσει το Στάνφορντ ήταν 5 χρόνια στο Facebook 2 χρόνια στο Uber, στο LinkedIn έχουμε ανθρώπους που ήταν 6 χρόνια στη McKinsey ανθρώπους που ήταν σε κάποιες της μεγαλύτερης ελληνικές ιδιωτικές

εταιρείες άμυνας για χρόνια ανθρώπους που ήταν δεκαετίες στον Βρετανικό στρατό στην Βρετανική εταιρεία που έχουμε έχουμε διεθνή ομάδα εγώ υπέλεξα στην αρχή παρά το ότι εξ αρχής η ομάδα είχε διεθνή εμπειρία λέω ok θα πάμε να επικεντρωθούμε ίσως ήμασταν και πολύ ρεαλιστής, δεν ξέρω ας συμπληκτρωθούμε σε μια αγορά για αρχή, να φτιάξουμε εδώ πρώτον η εταιρεία να επιτελέσει την αποστολή που έχω στο μυαλό μου δηλαδή όσο και να υπάρχει αυτή τη στιγμή μια μεγάλη ευκαιρία διεθνώς στην άμυνα εγώ ξεκίνησα την εταιρεία πριν γίνει το Ουκρανικό και ο λόγος που ξεκίνησα την εταιρεία ήταν ότι θέλω να κοιμάμαι ήσυχος το βράδυ, ότι αν ποτέ γίνει κάτι άσχημο στο Αιγαίο ότι εγώ θα έχω κάνει τα πάντα να μπορώ, έτσι ώστε να αποφευκθεί αυτό, τεχνολογικά τουλάχιστα.

Οπότε η πρώτη αποστολή που είχα για μένα ήταν αυτή. Σε αυτό το έχουμε καταφέρει αρκετά καλά. Αυτά αυτή τη στιγμή έχουμε συστήματα επιτήρησης, τόσο θαλάσσια όσο και εναέρια. Είναι επιχειρησιακά. Έχουμε καταφέρει να έχουμε υπογεγραμμένες συμβάσεις συμβάσεις με τους μεγαλύτερους οργανισμούς και μεγάλους οργανισμούς της Ελληνικής Ενόπλαις Δυνάμεις και με την Ελληνική Αστυνομία και με το Υπουργείο Μετανάστευσης και με το Πολεμικό Ναυτικό και με δύο μεγάλες θηκήσεις του Στρατού Ξηράς θα ήταν πιο εύκολο να πούμε ποιους δεν έχουμε αυτή τη στιγμή και το βασικό σύστημα το οποίο προσφέρουμε είναι σύστηματα επιτήρησης αυτό είναι το πρώτο που ξεκινήσαμε δηλαδή σε επίπεδο λογισμικού όταν έχω πολλές κάμερες και ραντάρ να επιτηρούν μια περιοχή να επιτηρούν ας πούμε μια περιοχή πώς μπορώ να ενώσω τα δεδομένα από όλα αυτά για να βρω πού είναι τα πλοία που έχω εντοπίσει τι θέση έχουν, τι είναι αυτά τα πλοία ή αντίστοιχα όταν κάνουμε αέρια επιτήρηση πού έχω εντοπίσει

τελευταίους τρόνους, τι είδους τρόνου είναι αυτά, ποια είναι η θέση τους, ποια είναι η ταχύτητά τους. Αυτό συνήθως γινόταν χειροκίνητα. Δηλαδή ένας άνθρωπος χειριζόταν ένα ραντάρ, το ραντάρ του έδειχνε δύο στίγματα στη θάλασσα, γύρναγε μια κάμερα και ο ίδιος σκεφτόταν, α, τι είναι αυτό το πλοίο που βλέπω, να το συγκρίνω μετά.

Οπότε το πρώτο πρόγραμμα που κάναμε ήταν λογισμικό που αυτοματοποιεί αυτή τη διαδικασία. Να πω κάτι απλά για να το καταλάβουν και αυτοί που μας βλέπουν, γιατί τα συστήματα επιτήρησης μπορεί να μην το... Να θυμηθείτε όλοι αυτές τις εικόνες όταν το Ιράν έστειλε επετέθη στο Ισραήλ, αυτή η ασπίδα που είχε το Ισραήλ και βλέπαμε άπειρες εκρήξεις στον ουρανό και τελικά νομίζω φτάσανε ελάχιστα γλύματα μέσα στο Ισραήλ, ήταν ουσιαστικά μια σπίδα προστασίας, η οποία είχε να κάνει με την πολύ σωστή επιτήρηση του αερίου χώρου.

Το Iron Dome, που είναι το σύστημα αεράμινας του Ισραήλ, το οποίο έχει χρηματοδοτηθεί και σε μεγάλο βαθμό έχει αναπτυχθεί κοινά από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, έχει δύο τεχνολογικά θαύματα. Ένα τεχνολογικό θαύμα είναι το πώς πάρα πολλά ραντάρ και κάμερες αυτόματα επιτηρούν μια μεγάλη περιοχή ώστε οτιδήποτε εισέλθει στον Άγιο Χώρο να μπορούν γρήγορα να το εντοπίσουν να ξέρουν τη θέση του και να αυτόματα να καταλάβουν τι είναι.

Γι' αυτό το ανέφερε ότι είναι το απόγειο αυτού που περιγράφεις, της επιτήρησης. Ακριβώς. Στο βαθμό πλέον ενός θόλου που προστατεύει τη χώρα συνολικά. Σαν μια σπίδα. Οπότε μπορείς να πεις ότι αυτό το οποίο εμείς καταφέραμε να φτιάξουμε Σαν πρώτο βήμα ήταν κάτι αντίστοιχο Αλλά εγχώριο Και σε επίπεδο λογισμικού και σε μεγάλο επίπεδο και σε επίπεδο υλικών Όσον αφορά ένα τη θαλάσσια επιτήρηση Και δύο την επιτήρηση για τοπισμό ντρόμους Και να το προσαρμόσουμε αυτό στις ανάγκες της χώρας μας Με την έννοια ότι η χώρα μας έχει μια επικράτεια από πάρα πολλά διάσπαρτα νησιά Που μπορεί να μην έχουμε ρεύμα δεν είναι όπως είναι το Ισραήλ ας πούμε μπορεί να μην έχουν ρεύμα να μην έχουν υποδομές, να μην έχουν δρόμους πώς ας πούμε φτιάχνεις ένα τέτοιο δίκτυο και ένα το λογισμικό έτσι ώστε όλο αυτό να σκέφτεσαι σαν ένας εγκέφαλος δύο τα υλικά έτσι ώστε να μπορείς αυτό να αντέξει τον αέρα στο Αιγαίο την υγρασία στο Αιγαίο, το αλάτι στο Αιγαίο και το ότι μπορεί να πρέπει να μπει

σε μέρη που οριακά έχουν υποδομές ή δεν έχουν καθόλου υποδομές. Αυτό ήταν το πρώτο πρόβλημα το οποίο δουλέψαμε. Το δεύτερο κομμάτι που είδαμε μαζί με αυτό ήταν... Και εδώ λίγο θα περιγράψω και το πώς προσπαθούμε να επικταθούμε εκτός Ελλάδας. Το δεύτερο κομμάτι που είδαμε σε αυτό ήταν το κομμάτι των παρεμβολών. Ωραία, εντοπίζω έναν τρόπο.

Εμείς σε αυτή τη στιγμή μπορούμε να πάμε να καταστήσουμε τα στήματά μας σε ένα νησί, σε συγκεκριμένα σημεία, και να μπορούμε να πούμε ότι οποιοδήποτε drone εισέλθε εκεί πέρα θα μπορούμε να το εντοπίσουμε σε κάποια απόσταση. Ωραία, το εντοπίζεις, τι κάνεις. Εκεί πάλι υπάρχουν πάρα πολλά αντίμετρα. Αντίστοιχα, ας πούμε, και το σύστημα του Ισραήλ έχει πάρα πολλούς τρόπους εξουδετερώσης ενός drone.

Ένας τρόπος που εμείς ήταν ο πρώτος με τον οποίο ασχοληθήκαμε και έχουμε φτιάξει κάποια προϊόντα, είναι οι παρεμβολήτους. Δηλαδή όταν εντοπίσουμε ένα εισερχόμενο drone, στον τομέα τον οποίο το εντοπίσαμε, να πάμε να παρεμβάλουμε είτε τη δορυφορική πλοήγηση, το GPS δηλαδή, έτσι ώστε να χάσει την πορεία του, είτε να παρεμβάλουμε το σύστημα που έχει επικοινωνιώνει με το χειριστή του.

Αυτός ο κλάδος λέγεται ηλεκτρονικός πόλεμος. Παραδοσιακά τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου ήταν κάτι μεγάλη κλωβή σε ένα φορτηγό. Είχαν τρεις χειριστές. Έναν ο οποίος, ας πούμε, άκουγε στο ραδιόφωνο να δει πού μπορεί να εκπέμπει ο εχθρός, σε ένα σπέκτογγραμμα ας πούμε. Ένας δεύτερος κατηγοριοποιούσε ποιος είναι ο εχθρός, σε ποια συχνότητα λειτουργεί και ένας τρίτος έκανε παρεμβολές σε κάποια συχνότητα, από τα ναυτεί τρεις άνθρωποι.

Και έχεις κάτι τεράστιο, ας πούμε, ιδιαίτερα από γερμανικές ή Ισραηλινές ή Τούρκες εταιρείες, κάτι μεγάλο, σύστημα του ηλεκτρονικού πολέμου. Στην Ουκρανία φάνηκε ότι αυτό που υπήρχε ανάγκη ήταν μικρά συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και φτηνά. Δηλαδή, οδηγάμε με ένα τζιπάκι τεσσεράτουμα ή οδηγάμε μία ανταλήχα για να φέρουμε προμήθειες, δύο άνθρωποι.

Και μας επιτίθενται τρόμου. Χρειάστηκε δηλαδή ξαφνικά να φτιαχτούν πάρα πολλά φτηνά συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου. Και πλημμύρισε η αγορά στην Ουκρανία από φτηνά συστήματα, ιδιαίτερα κινέζικα συνήθως, τα οποία είχαν προγραμματισμένες τις συχνότητες που παρεμπάλανε. Ήταν χαζά κάπως. Δηλαδή έκανε παρεμβολή σε μία συχνότητα, αν ο εχθρός άλλαζε συχνότητα ήταν άχρηστη αυτή η συσκευή.

Παρ' όλα αυτά ακόμα και αυτά τα στήματα σώσανε πολλές ζωές. Οπότε είδαμε αυτό το κενό στην αγορά. Ήτανε κάτι που χρειαζόμασταν εδώ για να συμπληρώσουμε το σύστημά μας. Δηλαδή έχουμε ένα σύστημα επιτήρησης που εντοπίζει πιθανές απειλές. Το πρώτο πράγμα, το πιο ας πούμε, τεχνικά όρες είναι ο μη φωνικός τρόπος για να το εξετατερώσεις, είναι ο ηλεκτρονικός πόλεμος, είναι η παρεμβολής.

Είδαμε ότι η παρεμβολής είναι κάτι το οποίο είτε είχες τεράστια συστήματα πανάκριβα από τη Γερμανία, είχες πολύ φθηνά συστήματα από την Κίνα. Και λέμε δεν γίνεται, υπάρχει αυτό το κενό στην αγορά. Θέλουμε έξυπνα, συστήματα χαμηλού κόστους, έξυπνα, αλλά φτιαγμένα με δυτικό IP, με δυτικής προνορικής δεκτουσίας. Βρήκαμε κάποιους ανθρώπους που είχανε ηλεκτρονικούς, ραδιορασυτέχνες κτλ. που είχανε δεκαετίες εμπειρίας σε αυτά τα θέματα.

Φτιάξαμε ένα τμήμα πριν έναν χρόνο και έχουμε καταφέρει από εκεί να έχουμε συμμετέχει σε τρεις διαφορετικές ασκήσεις, όπου έχουμε παρεμβάλλει, έχουμε δείξει ας πούμε λάιπ την παρεμβολή και την κατάρρυψη drone. Αυτό οφανώς θα πρέπει να προσαρτήσει στο σύστημα μας, έτσι ώστε να μην κάνουμε μόνο επιτήρηση, να μπορούμε να κάνουμε και soft kill ας πούμε, να μπορούμε να κάνουμε παρεμβολή των εισερχόμενων απειλών.

Αυτό τώρα με βοήθησε λίγο και με τη στρατηγική της εταιρείας, για το πώς θα μεγαλώσει η εταιρεία. Και αυτό που είδα είναι ότι οι πελάτες οι οποίοι έχουμε είναι τριών ειδών. Ένα είναι χώρες σαν την Ελλάδα που χρειάζονται να έχουν θαλάσσια επιτήρηση, είτε έχουν αρχιπελαϊκή δομή είτε χρειάζονται να έχουν θαλάσσια επιτήρηση.

Οπότε ένα set, μία πηγή εσόδων ή ένα είδος έργων που προσπαθούμε να κάνουμε είναι αντίστοιχα με αυτά σε χώρες παρόμοιες. Το δεύτερο όμως που είδαμε είναι ότι έχουμε κάποιες τεχνολογίες που έχουμε αναπτύξει σαν εταιρεία που είναι μοναδικές από μόνες τους σαν component Ένα από αυτά είναι οι παρεμπολίες μας Οπότε εκεί πέρα κάνουμε ένα μεγάλο εφόρτο αυτή τη στιγμή να αναπτυχθούμε να κάνουμε συνεργασίες με εταιρείες και στην Ανατολική Ευρώπη και στην Κεντρική Ευρώπη όπου επιτουσίας να δούμε πώς θα μπορούσαν τους παρεμπολίες μας που έχουν σχετικά χαμηλό κόστος με τίποτα άλλο στην αγορά και μικρό βάρος να τους προσαρτήσουν στα χήματα τους για προστασία προστασία από ντρόμους.

Οπότε ένα δεύτερο κομμάτι που κάνουμε είναι η παρεμπολίση και ηλεκτρονικός πόλεμος. Είμαι πολύ περήφανος γι' αυτό επειδή υπάρχουν πολλές, πολύ λίγες ευρωπαϊκές εταιρείες αυτή τη στιγμή που μπορούν να φτιάξουν ένα παρεμπολέ από το 0. Είναι κάποιοι στο Ισραήλ, κάποιοι στη Γερμανία. και είμαστε και μία είμαστε εμείς πλέον.

Το δεύτερο κομμάτι που ξεκίνησε εξ αρχής στη Βρετανία είναι πριν κάποια χρόνια πήγαμε στο... ξεκίνησαμε να πηγαίνουμε στο Κίβο. Εκεί μιλώντας με τις εταιρείες τις ουκρανικές, τους ρωτήσαμε τι χρειάζεστε, τι θα ήταν αυτό που θα θέλατε. Και μας είπανε ένα από τα πράγματα που χρειάζονται είναι ένα σύστημα πλοήγησης χωρίς GPS.

επειδή το GPS παντού στο μέτωπο δεν λειτουργεί, αν θέλεις να πετάξει ένα ντρόν μέσα σε αυτή την περιοχή, να περάσει αυτή την περιοχή, είναι σημαντικό να μπορεί να πλοηγηθεί χωρίς GPS. Εγώ εκείνη τη στιγμή τρελάθηκα, γιατί αυτό ήταν αυτό ακριβώς που δούλευα σαν φοιτητής και νόμιζα ότι έχει λυθεί αυτό το πρόβλημα. Γιατί τουλάχιστον έχει λυθεί σε άλλες βιομηχανίες.

Οπότε μιλώντας εκεί μου λένε, Όχι, δεν έχει λυθεί και δεν έχει λυθεί σίγουρα στο κόστος που θέλουμε. Δηλαδή αυτό το πρόβλημα μπορεί να είναι λυμένο για ένα πύραυλο κρούζ που κάνει 2 εκατομμύρια ευρώ. Αλλά στο κόστος, έτσι ώστε να μπορείς να έχεις μαζική παραγωγή δρόμους και να μπορείς να κάνεις μια επίθεση κορεσμού, μια επίθεση με πάρα πολλά δρόμους, χρειάζεται να έχεις μια συσκευή πλούγησης χωρίς GPS, πολύ χαμηλού κόστος.

Οπότε αυτό είναι το βασική αποστολή της αγγλικής εταιρείας μας που δουλεύει πάνω σε αυτό το πρόβλημα. Είναι μια τεχνολογία που έχω δουλέψει πάρα πολλά χρόνια και κάνουμε διαρκώς δοκιμές εκεί πέρα στο πώς να κάνουμε όλο και περισσότερα χιλιόμετρα χωρίς να χρησιμοποιούμε καθόλου δορυφορική πλοήγηση. Χρησιμοποιώντας αποκριστικά επιτουσίας οπτική πλοήγηση.

Το πώς δηλαδή το σύστημα, αυτό που κάνει είναι ότι καταλαβαίνει την κίνησή του με αξιλερόμετρα, γυροσκόπια και κάποιες κάμερες που έχει. Το δεύτερο που κάνει είναι ότι συγκρίνει τις εικόνες που βλέπει με δορυφορικές φωτογραφίες. Πώς τα κάναμε εμείς άμα είχαμε το Google Maps, κοιτάμε γύρω μας και λέμε ok, αντιστοιχίζουμε τις οδούς ή τις πλατείες κτλ. στο χάρτη.

Αυτοματοποιεί αυτή τη διαδικασία. Κάνει αυτή τη διαδικασία πολλές φορές κάθε δευτερόλεπτο. και το κάνουμε αυτό σε ένα τρομακτικά χαμηλό κόστος. Δηλαδή μιλάμε για μία με δύο τάξεις μεγέθυνες φθηνότερα από οποιονδήποτε ανταγωνιστή. Βέβαια αυτό είναι κάτι τελείως... Οπότε αυτά είναι τα τρία σημαντικά project της εταιρείας.

Ένα τα συστήματα επιτήρησης που ξεκινήσαν για την αποστολή που έχει η εταιρεία και γιατί την ξεκινήσαμε και όπου είπαμε ποιο είναι ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα που μπορείς να λύσεις στο Αιγαίο είναι όταν καταφέρεις να δημιουργήσεις ένα χώριο θόλο ή κομμάτι του θόλου ας πούμε short range θόλο οπότε είναι αυτό τα αισθήματα ας πούμε θαλάσσιας επιτήρησης και εναερίας και τα δύο πράγματα που βγήκανε στην πορεία και είπαμε οκ εδώ έχουμε κάτι όμορφο που μπορεί να ενδιαφέρει και άλλες χώρες στο εξωτερικό είναι ένα είναι η παρεμβολής όπου τους αναπτύσσουμε εδώ και στόχο έχουμε τις αγορές της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης και κάποιες συνεργασίες που θα ανακοινώσουμε εκεί και ιδιαίτερα με αυτοκινητοβιομηχανίες.

Και το δεύτερο είναι τα αισθήματα πλοήγησης χωρίς GPS που είναι κάτι που αναπτύσσουμε εξωτερικοί στο Λονδίνο και δοκιμάζουμε σε ρεαλιστικές συνθήκες στην Ουκρανία. Κοίτα, κλείνοντας το κεφάλαιο της Dillian που κουβεντιάσαμε πάντως επειδή είμαι λίγο μεγαλύτερος από σένα θα σου λέγαω ότι πριν από 10 χρόνια θα ήταν αδιανόητο να κάναμε μια τέτοια κουβέντα δηλαδή το λέω με την αισιόδοξη πλευρά ότι πολύ καλά μυαλά σαν και σένα μάλλον θα βρισκόντουσαν ακόμα στην Apple ή στην Google δεν θα είχαν ξαναπατήσει το πόδι τους εδώ και δεν θα ασχολούνταν με το να λύσουν ζωτικά προβλήματα της δικής μας χώρας και αυτό είναι κάτι το οποίο και πρέπει να το ενθαρρύνουμε αλλά και να το χαριστιόμαστε πρόσωπο, να το εκτιμάμε ότι όλο και περισσότερα άτομα που είναι πολύ, από αυτούς είναι και φιλοξενούμενοι σε αυτές τις συζητήσεις που κάνουμε είναι πάρα πολύ καλά μυαλά σαν και εσένα Δημήτρη, οι οποίοι αποφασίζουν να ασχοληθούν με ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα, το οποίο έχει μια πάρα πολύ δύσκολη λύση

το οποίο θα πάρει χρόνια σε ένα ξεκίνηση πορεία σου από το 9 ποτέ δεν βρίσκεις μια λύση σε ένα δύσκολο πρόβλημα μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα θέλει μια μισή ζωή για να έχεις τις γνώσεις να το κάνεις και τι να σου πω εγώ πραγματικά σου το λέω από τα βάθη της καρδιάς μου ότι θες μακάρι να είμαστε εδώ σε 5 χρόνια και η Dillian να είναι μια πολύ μεγάλη εταιρεία η οποία εξάγει σε όλο τον κόσμο διότι ξέρεις όσο πιο πολλές τέτοιες εταιρείες έχουμε τόσο πιο ασφαλής είναι η ένδειξη ότι η χώρα είναι πλέον μια πετυχημένη χώρα.

Γιατί η Ελλάδα, θα σπάσει και λίγο από αυτή την ιτοπάθεια που είναι δικαιολογημένη που περάσαμε μια πολύ δύσκολη κρίση. Οπότε αυτό το οποίο τώρα είναι φυσιολογικό, ότι είμαστε μια φυσιολογική χώρα για πολλοί κόσμο είναι μια ανακούφιση σε σχέση με αυτό που ήμασταν πολύ πρόσφατα, που ήταν μια βαθιά προβληματική χώρα με χαρακτηριστικά πιθανούς, ας πούμε, έκλειψης κυριολεκτικής.

Τώρα πρέπει λίγο να αλλάξουμε νομίζω νοοτροπία και να δούμε, ωραία, είμαστε πια μια κανονική χώρα. Πώς γινόμαστε μια πετυχημένη χώρα για την οποία θα είμαστε περήφανοι. Και νομίζω προσπάθειες σαν τη δική σου είναι πάρα πολύ σημαντικές και σε συγχαίρω για αυτό πραγματικά και ελπίζω να βρίσκεις το κουράγιο και τη δύναμη που νομίζω την έχεις να το συνεχίσεις να το παλέψεις γιατί τα δύσκολα είναι αυτά που τελικά έχουν τη μεγαλύτερη αξία και αυτό που πάει να κάνει ο Δημήτρης είναι δύσκολο διότι είναι νέος τομέας σε μια χώρα χωρίς ιδιαίτερη παράδοση στο θέμα τουλάχιστον της τεχνολογίας άμυνας και γενικά της τεχνολογίας οπότε ναι, νομίζω ότι είναι εισαξιέπαιρνος Να πω εδώ ένα σημαντικό ότι είναι και δεν το λέω με κλεισέ τρόπο ότι αυτό είναι κάτι χωρίς ομαδικό πνεύμα, δεν γίνεται να πετύχει μια τέτοια εταιρεία.

Εμάς δηλαδή, ακόμα και προσωπικό που είναι στη διοίκηση, γραμματής κτλ. έχουν μετοχές στην εταιρεία, γιατί χρειάζεται πολλοί άνθρωποι από τελείως διαφορετικές κοινότητες να βρεθούν και να δουλέψουν μαζί. Δηλαδή πώς καταφέρεις να έχεις ένα μηχανοργό που μπορεί να έχει τελειώσει ένα τεχνικό λήπιο, να έχει εκπληκτική φυσική αντίληψη να το βάλεις μαζί με ένα software engineer που μπορεί να ήταν στο facebook έτσι και στο stanford μαζί με κάποιον πρώην εξωματικό είτε από την Ελλάδα είτε από κάποια σύμμαχη χώρα που παρόμοι είναι εξωματική σε όλες τις χώρες όσον αφορά την κουλτούρα μαζί με κάποιον άνθρωπο ραδιοερασιτέχνη ηλεκτρονικό ειδικό σε θέματα ηλεκτρονικού πολέμου που έχει αφιερώσει τους έντονες αυτά και μαζί με κάποιον ο οποίος αντιλαμβάνεται πώς δουλεύουν οι δημόσιες συμβάσεις στην Ελλάδα, κάποιον που αντιλαμβάνεται πώς δουλεύουν στη Γερμανία, πώς δουλεύουν στην Βρετανία. Αν τους βάλεις όλους αυτούς αυτοί οι άνθρωποι αποκλείται να συναντηθούν στο ίδιο πάρτι.

Είναι αδύνατο. Τελείς να δημιουργήσεις κοινότητα. Το να καταφέρεις όλους αυτούς να δουλέψουν για τον ίδιο σκοπό είναι πολύ σημαντικό. Είναι δύσκολο. Και θα έλεγα ότι η... Εγώ για τη χώρα δεν μου αρέσει να λέω θετικά ή αρνητικά. Κυρίως μου αρέσει να λέω τι μπορούμε να κάνουμε για να γίνουμε καλύτεροι και να το κάνουμε. Με την έννοια ότι δεν νομίζω ότι έχει νόημα είτε να γκρινιάζεις είτε να αυτοεπενήσεις, αλλά έχει νόημα να προσπαθείς να κάνεις πράγματα.

Θα έλεγα οι άνθρωποι, επειδή είπες... Δεν νομίζω ότι... έχω κάνα ιδιαίτερο μυαλό, ας πούμε, και νομίζω αυτό έχει μετρηθεί σε... Ακαδημαϊκά, ας πούμε, δεν είμαι τρελό ή κάτι, αλλά έχω πάρα πολλή επιμονή. Αυτό νομίζω είναι το σημαντικό. Θα έλεγα ότι οι άνθρωποι στην εταιρεία είναι από τρεις-τέσσερις οδούς αυτή τη στιγμή.

Τώρα, καθώς μεγαλώνουμε, υπάρχει μία δόση που λέει η άμυνα είναι μια μεγάλη βιομηχανία, μεγαλώνει, θα μεγαλώσει. Έχουμε και δύο άνθρωποι που έρχονται, αναπόφατο. Αλλά η επιψηφία των ανθρώπων που είναι στην εταιρεία είναι ένα. άνθρωποι που πιστεύουν ότι αυτό είναι πολύ σημαντικό να συμβεί αυτή τη στιγμή, είναι πολύ σημαντικό η χώρα μας και η Ευρώπη να είναι εξοπλισμένες.

Πραγματικά έχουμε ανθρώπους που αφήσανε δουλειές στο εξωτερικό, μειώθηκε ο μισθός τους, είχαν ειδικό μικρή ευκαιρία να το κάνουν, γιατί πιστεύανε ότι πρέπει αυτό να συμβεί τώρα, ότι τώρα είναι η ώρα. Ήδη δηλαδή και με τον πόλεμο στην Ουκρανία βλέπεις αυτό το κύμα και το βλέπεις και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και μετά την εκλογή Τραμπ.

Το δεύτερο είναι παιδιά, νέοι ας πούμε, όχι και οπαρίντα νέοι, μηχανικοί νέοι τουλάχιστον στο μυαλό και από την Ελλάδα αλλά και Έλληνες του εξωτερικού και από το εξωτερικό ας πούμε δηλαδή και η εγγλική μας ομάδα στο Imperial που είναι κυρίως από το Imperial οι οποίοι θέλουν να κάνουν κάτι τεχνολογικά παγκοσμίου κλάσες από εδώ, από την Ευρώπη από την Ελλάδα και από την Ευρώπη και όχι από την Αμερική ή την Κίνα.

Όχι από κάποιο μίσος για τις άλλες χώρες, τουναντίον από κάποιο πρωταθλητισμό. Πόσο ο Τέντογλου είναι πρώτος στο άλμα, γιατί να μην είμαι κάποιος πρώτος, ας πούμε, στα ντρόμς στην Ελλάδα. Υπάρχουν, όπως είπα, υδιόπιρες νυχτώσεις, παράδειγμα. Οπότε υπάρχουν νέοι άνθρωποι στο μυαλό, κυρίως μηχανικοί, που θέλουν από εδώ να κάνουν κάτι πρωταθλητισμό, και έχουν μεράκι, έχουν αγάπη για craftmanship, να χτίσουν μια τέχνη, να γίνουν καλοί τεχνίτες σε κάτι.

Αυτά τα δύο είναι οι δύο κινητήριες δύναμες της εταιρείας και δεν νομίζω ότι είμαι μόνο εγώ, είναι μια ομάδα. Δεν γίνεται αλλιώς στον πλήμμυο των πολυπλοκότητας που φτάνει η ασκή. Νομίζω ότι το πόσο νόημα δίνετε όλοι σε αυτό που κάνετε τελικά θα προσδιορίσει και την αξία αυτού που κάνετε διότι νομίζω το πιο σημαντικό καμιά φορά δεν είναι τι κάνεις αλλά γιατί το κάνεις και πολλοί το ξεχνάνε αυτό ότι πρέπει να μπορείς να το απαντήσεις γιατί κάνεις αυτό που κάνεις Συ νομίζω έχεις πολύ καλή απάντηση σε αυτό και νομίζω δεν είναι τυχαίο ότι μπορείς και τραβάς αμαγνήτη σαν μαγνήτης πολύ καλούς ανθρώπους γύρω σου.

Θα τελειώσω αυτή τη συζήτηση με μια ερώτηση που έχω αναρωτηθεί πώς το βίωσαν άλλοι γιατί και εγώ έλειψα πολλά χρόνια από την Ελλάδα και άρα καμιά φορά πρέπει να χάσεις κάτι για να το εκτιμήσεις με έναν τρόπο. Αυτοί που δεν φύγαν ποτέ από εδώ ίσως δεν το έχουν αυτό το στοιχείο μπορεί να έχεις εσύ εγώ που λείψαμε. Τι είναι αυτό το πιο ελληνικό που αγαπάς και σου έλειψε ας πούμε.

Όταν ήμουν στο εξωτερικό. Και τώρα που είσαι εδώ μπορείς και να εκτιμήσεις καλύτερα ποια είναι αυτά τα πράγματα που αγαπάς τόσο πολύ σε αυτή τη χώρα. Νομίζω το ένα είναι, υπίστευα ότι είναι όταν ήμουν έξω, είναι το αίσθημα του ότι η κοινωνία στην οποία είσαι ότι ανήκεις. Δηλαδή ότι έχει κάποια κοινές Ανησυχίες με σένα Θυμάμαι ήταν Ήταν Ήταν όταν γινόταν το τμήμο ψήφισμα Και υπήρχαν διάφορες άσχημες εικόνες Όχι πριν το τμήμο ψήφισμα Κάποια από τα στιγμή μέσα των μνημονίων Και θυμάμαι που περίμενα να πάρω καφέ στην Αμερική Και να είναι Οι αμερικάνικες εφημερίδες Και να έχουμε και έκανα μια μεγάλη φωτογραφία στην Αθήνα και εγώ μ' έχω πάρει την εφημερίδα να προσπαθώ να δω τι γίνεται και γύρω μου οι άλλοι δεν τους ενδιαφέρει καθόλου.

Ήταν σαν να βλέπουν, να πούμε ότι οκ, πλημμύρισε στην Ινδονησία. Δεν τους ένοιαζε, ξέρω εγώ. Οπότε αυτό το αίσθημα είναι νοσταλγία έτσι, έτσι, και το να ανήκεις κάπου. Βέβαια, εδώ να πω αυτό που μου λέγει ένας φίλος μου, ας πούμε, Ουκρανός στην Αμερική, ότι ξέρεις, αφού γυρίσεις, είσαι ξένος και στα δύο μετά. Εκεί είσαι Έλληνας, εδώ είσαι Αμερικάνος, στον πώς σκέφτεσαι.

Οπότε κάπως αυτό μένει για πάντα, κάποιος είδους νοσταλγία. Δηλαδή όταν είσαι εδώ νοσταλγείς το εκεί. Ιδιαίτερα να μας πούμε πράσει πολύ χρόνο σε μια χώρα και την βλέπεις σαν δεύτερη πατρίδα σου με κάποιο τρόπο. Και εκεί ας πούμε κατά λίγο κατέληξα σε αυτό το ερώτημα ότι οι δύο πολιτισμοί, ας πούμε, ο Αμερικανικός και ο ελληνικός έχουνε περισσότερα κοινά πόσα γενικά νομίζουμε ότι έχουνε.

Με το που παιδιάζαμε και πριν και το έκανα κάπως σαν παρατήρηση ότι πιστεύω ότι έχουμε σε πολιτισμικό επίπεδο περισσότερα κοινά με το Μέσος. Ο Μέσος Έλληνας έχει περισσότερα κοινά με το Μέσο Αμερικάνο παρά με το Μέσο Ευρωπαίο, πολιτισμικά. Που είναι μια δικιά μου παρατήρηση. μπορεί βέβαια πάλι να είναι κάποιο είδους νοσταλγία και για τα παιδικά μου χρόνια εδώ και για τα χρόνια μου στην Αμερική.

Ποια είναι αυτά τα χαρακτηριστικά που θα έλεγες ότι μας ενώνουν? Νομίζω η Ελλάδα λόγω της γεωμορφολογίας της έχει καταλήγει να έχει μικρούς είχε παραδοσιακά οικισμούς που δεν είχαν κάποια αυστηρή κεντρική δίκηση ή δεν γινόταν να έχουν κάποια αυστηρή κεντρική δίκηση. Αντίστοιχα η Αμερική λόγω του πόσο μεγάλες είναι οι εκτάσεις, ιδιαίτερα στην Αμερικανική υπαρχή ας πούμε.

Δηλαδή αν πας σε ένα χωριό έξω από το Σαν Αντώνιο, χρειαστεί να πάω κάποια στιγμή για μια εβδομάδα και θύμιζε πολύ κάποιο χωριό της Πελοποννήσου η συμπεριφορά των ανθρώπων. Που είχαν κάποιας μορφής αυτονομία τουλάχιστον day to day. Στο πώς ας πούμε σκεφτόντουσαν, δρούσανε κτλ. Δηλαδή η καλώς εννοούμενη αμφισβήτηση κάποιας σκληρής κεντρικής δίκησης.

Αυτό θα έλεγα ότι είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό και των δύο λαών. Αυτό ναι, νομίζω ότι έχει τα θετικά του, έχει και τα αρνητικά του, αλλά στη δική σου περίπτωση η σκέψη με την οποία θα έκλεινε αυτή η κουβέντα είναι ότι τελικά αυτή η εγγενής ανάγκη αυτονομίας κάπως την έχεις μεταφέρει και στην ίδια σου την επιχείρηση, όχι μόνο γιατί έφτιαξες μια εταιρεία, αλλά και γιατί αυτό που παρέχει η εταιρεία είναι μεγαλύτερη ασφάλεια για τον τόπο σου και μεγαλύτερη αυτονομία ίσως από άλλους από τους οποίους ψωνίζουμε προϊόντα που θα μας δώσουν μεγαλύτερη ασφάλεια, και ότι ίσως έχει έρθει η στιγμή να φροντίσουμε και εμείς για τη δική μας ασφάλεια.

Και να έχουμε ένα backup plan σε περίπτωση που ομιγέννητο βρεθούμε σε κάποια αντίστοιχη θέση με αυτή της Ουκρανίας. Να μην εξαρτώμαστε μόνο από το αν θα έρθει νέα πολεμοφόδια από το εξωτερικό, είτε από τη Γαλλία, είτε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά να μπορούμε κάποια να τα κατασκευάζουμε εδώ πέρα. λοιπόν με αυτή τη σκέψη που ελπίζω ότι εμπνέει και άλλους ανθρώπους σαν και εσένα είτε να ξεκινήσουν κάτι ή να γίνουν μέρος τέτοιων προσπαθειών είτε είναι εντός Ελλάδος είτε είναι εκτός Ελλάδος μονοκερισμένοι μπορούμε να βγούμε Δημήτρη πραγματικά συγχαρητήρια για αυτά που κάνεις θα τα ξαναπούμε σύντομα ελπίζω και να πω στους ακροατές και θεατές μας.

Ραντεβού στο επόμενο επεισόδιο.

Σχόλια

Χωρίς σχόλια

Συνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση

Σύνδεση για Σχολιασμό

Δεν υπάρχουν σχόλια ακόμα

Πίσω 15 δευτ.
Play
Μπροστά 30 δευτ.
00:00:00
00:00:00