#11 | Η οικονομία της Ε.Ε. απέναντι στον πόλεμο
InsideEUΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Στο 11ο επεισόδιο συζητάμε τις οικονομικές επιπτώσεις της νέας κρίσης στη Μέση Ανατολή και πώς αυτές μεταφράζονται σε αυξήσεις στην ενέργεια και τα τρόφιμα. Μαζί με τον δημοσιογράφο και οικονομικό αναλυτή Νίκο Φιλιππίδη, αναλύουμε τι έχει κάνει μέχρι τώρα η Ευρωπαϊκή Ένωση, ποια μέτρα εξετάζονται και πόσο προστατευμένοι είναι οι πολίτες. Πόσο πιθανό είναι ένα νέο κύμα πληθωρισμού; Υπάρχει κίνδυνος ύφεσης; Και ποιο είναι το χειρότερο σενάριο αν η σύγκρουση κλιμακωθεί; Μια συζήτηση για την οικονομία, την καθημερινότητα και τις επιλογές της Ευρώπης σε μια νέα περίοδο αβεβαιότητας που έχει αρχίσει.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Αναλύσουμε την οικονομική κατάσταση που επικρατεί αυτή την ώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση τρεις εβδομάδες σχεδόν μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, πώς έχει δράσει για την ώρα και μέχρι πού είναι πιθανό να φτάσει αυτή η κρίση. Για όλα αυτά και όσα προκύψουν στην κουβέντα μας, θα συζητήσω σήμερα με τον δημοσιογράφο και οικονομικό αναλυτή του Sky και της Καθημερινής, τον Νίκο Φιλουπίδη τον οποίο έχω και απέναντί μου και τον ευχαριστώ.
Γεια σου. Γεια σου Νίκο. Ευχαριστώ για την πρόσκληση. Παρακαλώ. Αρχικά, Νίκο είδαμε τους ηγέτες Ευρωπαϊκής Ένωσης που συναντήθηκαν στις Βρυξέλλες για να αντιμετωπίσουν την απότομη αυτή άνοδο των τιμών ενέργειας που έχει παρατηρηθεί. Και στο πλαίσιο αυτό είδαμε και την πρόεδρο της Κομισιόν πρότεινα ένα πακέτο άμεσων παρεμβάσεων.
θέλω να μας πεις αυτή τη στιγμή που βρισκόμαστε και τι περιμένουμε στο άμεσο μέλλον. Ναι, ξέρεις, η αλήθεια είναι ότι πιο κοντά σε, πώς να τους πούμε, σε αυτούς που κοιτούν τα άστρα, στους αστρολόγους, παρά να μπορείς εύκολα με κάποια σταθερά στοιχεία να κρίνεις τι γίνεται και τι θα γίνει το επόμενο διάστημα. Αλήθεια είναι αυτό.
Αλλά επειδή μας αρέσει και η αστρολογία και δεν έχουμε παροπίδες, μπορώ να σου πω του εξής, ότι πρώτα απ' όλα όσα βλέπουμε είναι μέρος της αναταραχής τραμπ του τελευταίου δωδεκαμίνου στο οποίο πραγματικά δεν έχουμε βαρεθεί ήρθε σε μια λογική να ταράξει έτσι και να αναδείξει τα κακώς κείμενα στη δική μας περίπτωση της Ευρώπης. Έχει καταφέρει σε ένα βαθμό να προκαλέσει μια κινητοποίηση, μια φασαρία των ευρωπαϊκών αρχών, να κινητοποιηθούν, να νιώθουν ότι κάτι πρέπει να κάνουν πιο γρήγορα.
Δεν είμαι βέβαιος ότι το έχουν καταφέρει σε μεγάλο βαθμό. Δεν είναι πρόθυμοι να αλλάξουν, δεν είναι πρόθυμοι να προσαρμόζονται και ως εκ τούτου οι λύσεις και καθεριμένα γίνονται, αλλά και φαίνεται ότι δεν έρχονται να λύσουν ή να περιορίσουν το όποιο πρόβλημα. Άρα αυτή τη στιγμή ζούμε σε μια κατάσταση που στο πεδίο των μαχών δεν φαίνεται απεγκλωβισμός, η οικονομία μας αφορά εμάς αστανάτου ορμούς, με κανέναν τρόπο μάλιστα δηλαδή ακόμα και να σταματήσει αύριο ο πόλεμος η ανασφάλεια που έχει δημιουργηθεί στην περιοχή ότι ξαφνικά ένα φουσκωτό από την άλλη πλευρά της όχθης σε πλευρά του Ιράν ή ένα ντρόν δεν θα απειλήσει ένα δεξαμενόπλυνο να το τυνάξει στον αέρα δεν θα φύγει άρα αφού δεν θα φύγει θα συνεχίσει να λειτουργεί ως οικονομικό πρόβλημα για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα και όταν έχεις μπροστά σου μια κρίση με μεγάλο χρονικό διάστημα το πρώτο που κάνεις είναι να βρεις σε συνεχή κινητοποίηση.
Εκεί στην Ευρώπη δεν τα καταλαβαίνουμε έτσι τα πράγματα. Πάμε λίγο πιο αργά, πάμε λίγο πιο να το δούμε, να κάνουμε μια σύνοδο, να συνέχισε το Eurogroup, να συνέχισε το Κολέγιο των Επιτρόπων, να προτείνει, να συζητήσει, άντε να το συζητήσουμε και λίγο στο Κοινοβούλιο, να κάνουν και μια ευχή σε έργο, να ρωτήσουμε για τις ηγέτιδες δυνάμεις, μήπως έρχεται κόντρα ή μήπως διαφωνούν.
Και κάπως έτσι έχουμε μπλέξει και σε ένα σπιράλ το οποίο με τα βεβαιότητας θα καταλήξει σε σημαντικές ανατιμήσεις. Θα είναι ένα πληθωριστικό σπιράλ αυτό το οποίο έρχεται, το οποίο ήδη πλέον χτίζει βάσεις παντού και διαχέεται, χωρίς να το καταλαβαίνουμε όπως πάντα γίνονται σε αυτές τις καταστάσεις, παντού στην οικονομία.
Και πάνω σε αυτό που είπες, ποιοι είναι οι τομείς της Ευρώπης που θα πληγούν πρώτοι ουσιαστικά, της οικονομίας. Πρέπει να σου πω ότι ήδη κλείνουν και αναστέλνουν τη λειτουργία τους, καθώς δεν μπορούν να παραδώσουν προϊόν, γιατί δεν έχουν πρώτη ύλη, χημικές βιομηχανίες. Άμεσα έτσι, δηλαδή μέσα σε τρεις εβδομάδες. Ναι, έχει συμβεί ήδη. Αυτό που λέμε τώρα έχει συμβεί.
Άρα αντιλαμβάνεσαι ότι άμα αρχίζουν μεγάλες χημικές βιομηχανίες να στέλνουν παραγωγή σημαίνει ότι θα αρχίσουν να λείπουν ποσότητες. Άρα θα έχουμε ένα πρόβλημα πλέον το οποίο θα είναι το πρώτο χαρακτηριστικό που ακόμα δεν το έχουμε δει σε κανένα τομέα ελήψεων και κατά δεύτερο λόγο που το βλέπουμε ήδη θα είναι αντιμήσεων.
Υπάρχουν τομείς για παράδειγμα, το οποίο τους είδαμε νωρίς νωρίς να μπλέκουν, γιατί η αλήθεια είναι ότι ένας από τους παράγοντες που προκάλεσε την πρώτη οικονομική ζημιά αυτού του πολέμου ήταν το πρόωρο, υποχρεωτικό, δεν γνωρίζω, δεν είμαι στην περιοχή, κλείσιμο της λειτουργίας του βιομηχανικού κόμπλεξου εκεί του Κατάρ, το οποίο σταμάτησε το LNG.
αυτό επειδή σταμάτησε το LNG αυτόματα σταμάτησαν να λειτουργεί και διπλανή μονάδα που παρέγαγε τη βασική ουσία λιπασμάτου την ουρία άρα ξαφνικά προκάλεσαν να τιμήσει τα λιπάσματα ταυτόχρονα σταμάτησε παραδίπλα η άλλη μονάδα που παρέγαγε το αλουμίνιο όλα αυτά ήταν σε ποσότητες που ήταν κοντά στο 20-30% της παγκόσμιος παραγωγής με εξαίρεση το LNG που είναι μικρότερη η συμμετοχή Άρα λυσίδωτα θες να πεις ότι Ναι, να πούμε τι κάνουν το αλουμίνιο. Το αλουμίνιο είναι βασικό κατασκευαστικό υλικό.
Άρα αυτόματα το κόστος κατασκευής μιας οικοδομής παντού στον κόσμο, συμπεριλαμβανωμένης της Ελλάδας, η οποία είναι μια ανοιχτή, διεθνοποιημένη οικονομία, δεν είναι μια περίκλειστη οικονομία, προφανώς επηρεάζεται αμέσως. Το ίδιο συμβαίνει και με τα υπόλοιπα προϊόντα που επηρεάζονται ο αγροτικός μας ταμέας, μέσα στο λιπασμάδο.
Αυτή η περίοδο συνέπεσε δυστυχώς για μας με τις ανοιξιάτικες αρινές καλλιέργειες, τις εκτατικές μεγάλες, που υπάρχει μεγάλη κατανάλωση λοιπασμάτων και χωρίς λοιπάσματα δεν έχεις αποδόσεις, χωρίς αποδόσεις δεν έχεις επάρκεια και στη δικιά μας περίπτωση το τίμημα είναι οι τιμές. σε άλλες χώρες, ενδεχομένως να υπάρχει και θέμα επιστυστικής κρίσης.
Άρα αυτή τη στιγμή ο πόλεμος αυτός, ειδικά το θέμα των στενών του ορμούς και το κλείσιμο, έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε βασικούς τομείς της παγκόσμιας οικονομίας και της ελληνικής. Αν πρέπει να συγκρίνουμε αυτή την κρίση με μια προηγούμενη που είναι πολύ πρόσφατη χρονικά και μιλάω για την κρίση που προήλθε από την εισβολή της Ρουσίας στην Ουκρανία. Βλέπεις έντονες διαφορές, βλέπεις πάρα πολλά κοινά βλέπεις πράγματα που μας έχουν επηρεάσει το ίδιο ή διαφορετικά Δεν είναι εντελώς διαφορετικές καταστάσεις αλλά δεν είναι και ίδιες. Να θυμίσουμε απλώς τότε ότι το πρόβλημα εκδηλώθηκε κατά κύριο λόγο στο φυσικό αέριο υπήρχε η εναλλακτική είναι τεχνολογικά πολλά εργοστάσια που δουλεύουν και με φυσικό αέριο και με δίζελ αλλά επειδή δεν είχε επηρεαστεί το δίζελ σε πρώτη φάση, είχε στη δυνατότητα τότε να μετατρέψεις και πολλοί άλλαξαν τη λειτουργία τους από το πανάκριβο φυσικό αέριο που τιμήθηκε τότε είχε πάει 350-400 ευρώ η ΜΒ τώρα, τώρα είναι λίγο πάνω από τα 50,
σε δίζελ, το οποίο δεν είχε επηρεαστεί. Άρα τότε υπήρχαν λίγο περισσότερες αναλλακτικές βέβαια, πιαστήκαμε και πραγματικά ευνηδιασμένοι, γιατί είχαμε να ζήσουμε ενεργειακή κρίση τρεις-τέσσερις δεκαετίες και παραπάνω από την δεκαετία του 70. Άρα δεν ξέραμε ακριβώς και τι σημαίνει. Επίσης δεν είχαμε καταλάβει και το βαθμό εξάρτησης της Ευρώπης, κυρίως των μεγάλων χωρών όπως η Γερμανία, από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Το βλέπαμε, αλλά άλλο να το βλέπεις και άλλο να το ζεις. Το ακούζεις πάρα πολύ. Ναι, αλλά το είδαμε στην πράξη. γιατί είχε συμπέσει και με το κλείσιμο του σταδιακό των πυρηνικών εργοστασίων παραγωγής ρεύματος η Γερμανία οπότε πραγματικά εκεί βρέθηκε δημιουργήθηκε μια κατάσταση η οποία προκάλεσε μια οικονομική κρίση τότε είχαμε να θυμίσουμε βέβαια και το πληθωριστικό σοκ που προκαλούσε μεταπανδημική περίοδος η οποία είχε εκτοξεύσει τις τιμές πάλι όχι τόσο πολύ όσο τώρα τώρα είναι περισσότερο στα κοντέινερ πολλά προϊόντα σε όλο το δυτικό κόσμο και στην Ελλάδα.
Άρα θα σου έλεγα ότι έχουμε πολλά κοινά και πολλά τα οποία δεν είναι κοινά. Τότε το πρόβλημα φαινόταν ότι μπορούσαν να απομονωθεί. Τότε δηλαδή οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επηρεάστηκαν από τον πόλεμο. Τώρα βλέπουμε στις Ηνωμένες Πολιτείες το νούμερο ένα θέμα συζήτησης να είναι πόσο πήγε σήμερα η τιμή της βεζίνης αναγαλώνει.
Και τα ποσοστά είναι εντυπωσιακά εκεί. Δηλαδή όσο ήταν να θεωρεί ο πρόεδρος Τραμπ ότι επειδή για λόγους επάρκειας έχει καταφέρει να το απομονώσει, οι αγορές είναι διασυνδεδεμένες. Τα προϊόντα αυτά είναι χρηματιστηριακά. Το γεγονός δηλαδή ότι έχει επάρκεια και έχει δική της παραγωγή σχιστολιθικού και πετρελαίου και φυσικού αερίου οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν σημαίνει ότι έχει αλλάξει την εξάρτησή της σε ότι συντημολόγησε από τις αγορές.
με αποτέλεσμα το πληρώνει με πληθωρισμό και θα το πληρώσει και στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών. Άρα έχουμε μεγαλύτερες επιπτώσεις από ό,τι ήταν στον πόλεμο του 1922 που διαρκεί μέχρι τώρα ο Ρωσίας, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία αλλά είχαμε και εναλλακτικές τότε που τώρα δεν φαίνονται ότι υπάρχουν. Και θα έλεγα ότι υπήρχε και μια ορμή τότε σε ευρωπαϊκό επίπεδο που μας ενδιαφέρει στο δικό σου podcast το γεγονός ότι υπήρχε πάγωμα των δημοσιονομικών κανόνων, οι οποίοι είχε προέλθει από την πανδημία.
Άρα τότε δεν είχαμε δημοσιονομικούς κανόνες. Είχε μόλις τελειώσει η περίοδος των παχαίων αγελάδων και των επιστρεπτέων και μη επιστρεπτέων προκαταβολών και των χρημάτων από το ελικόπτερο που πέφτουν απάντως στην Ευρώπη και υπήρχε ακόμη η διάθεση αυτή να συνεχιστεί. Τώρα βλέπουμε ότι δεν υπάρχει αυτή η διάθεση. και σε ενός καινούργια μέτρα.
Δηλαδή μετά από πανδημία, μετά από Ρωσία-Ουγρανία, μετά από τον Κιζογιώγο και άλλο, έρχεται και αυτό τώρα και κουμπώνει. Και τα σε έκτακτες καταστάσεις παίρνουν σε έκτακτα μέτρα. Αυτό λέει η πρώτη σε συνταγή, για να προλάβεις με καλύτερο κακό. Εμπροκειμένως στην Ευρώπη καταφέραν και σώσαν τις οικονομίες σε μια περίοδο που περάσαμε όλα αυτά που λέγαμε πανδημίες χωρίς σοβαρή ύφεση, με ωριακή ανάπτυξη ή ανεμική.
Σε είχαν αντιδράσει και σχετικά γρήγορα για δεδομένα Ευρώπης. Ακριβώς. Και μετά τώρα όλη αυτή την περίοδο που πολλοί φοβηθήκαν ότι ακόμα και η Γερμανία ύφεση σοβαρή δεν σημείωσε, δηλαδή ωριακή ή στασιμότητα. Δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να συμβεί αν δεν προλάβεις. Γιατί συνήθως του πληθωρισμού έπονται αυξήσεις επιτοκίων, των αυξήσεων επιτοκίων έπεται στασιμότητα ή ύφεση και εκεί αρχίζει και εκδηλώνεται αυτό το φαινόμενο που λέμε στην οικονομία στασιμοπληθωρισμός, κάτι το οποίο συνήθως συνοδεύεται από μεγάλη ανεργία και επειδή αυτοί οι οποίοι παίρνουν τις αποφάσεις είναι πολιτικοί και γνωρίζουν αυτή την αλυσίδα των πραγμάτων έχω μια μικρή αίσθηση ότι ειδικά το τελευταίο που δεν θα θέλαμε τίποτα να συμβεί στην Ευρώπη θα τους υποχρεώσει στο τέλος να πάρουν αποφάσεις οι οποίες να είναι γρήγορες.
Οι αποφάσεις θα έπρεπε ήδη να έχουν προχωρήσει από τη στιγμή που πλέον δεν υπάρχει η ίδια σχέση στις ευρωατλαντικές σχέσεις που υπήρχε πριν την εκλογή Τραμπ. Θα έπρεπε ήδη να είχαν ενισχύσει το ρόλο του Ευρώ με εκδόσεις περισσότερες από αυτές που γίνανε στην πανδημία ή και μετά μετά τα μία ανάκαμψης κοινού χρέους. περισσότερες εκδόσεις κοινού χρέους αυτό θα πρέπει να έχει γίνει ήδη γιατί αυτό θα ίσχυε συναλλακτικά πάρα πολύ το ρόλο του ευρώ στην παγκόσμια οικονομία σε μια περίοδο που είναι ευκαιρία να το κάνεις γιατί φεύγανε πολλοί επενδυτές από το δολάριο και ερχόντουσαν προς το ευρώ όσο αργούμε νομίζω ότι χάνεται και η ευκαιρία να πετύχουμε τη μεγάλη αλλαγή η οποία θα ενίσχυει ακόμα περισσότερο μια ήδη πετυχημένη οικονομική σύνθεση όπως είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ευρωπαϊκό Οικοδόμημα να μην ξεχνάμε ο μεγαλύτερος καταναλωτής παγκοσμίως. Μεγαλύτεροι καταναλωτές παγκοσμίως αριθμητικά και ποσοτικά βρίσκονται εδώ, στη δική μας περιοχή στο δικό μας. Είναι εδώ που όλοι
θέλουν να πολλούν τα προϊόντα τους. Όχι και στις συνδομένες πολιτείες αλλιγότερο. Και ίσως εδώ που θέλουν να ζήσουν και οι περισσότεροι. Σαφώς. Αν το πάμε για παρακάτω δηλαδή. Και πολλοί Αμερικανοί. Σωστά. Τα εργαλεία που δημιουργήθηκαν στην περίοδο που προανέφερες δηλαδή κοινή αγορά ενέργειας μηχανισμοί στήριξης επαρκούν θεωρείς αυτή τη στιγμή για μια τέτοια κρίση ή πρέπει να βάλουμε και ένα πλαφόν ίσως στο τραπέζι πιστεύεις. Δεν νομίζω ότι έχουμε κοινή αγορά ενέργειας.
Είναι μόνο στα χαρτιά. Πρόκειται για ένα εφιολόγημα. Δεν έχουμε τίποτα απολύτως. Δηλαδή έχουμε την ηλεκτρική ενέργεια. Αν μια χώρα είναι στην κεντρική Ευρώπη, η Ευστρία, παραδείγματος Χάρη, μπορεί να έχει και 50 διασύνδεσεις γύρω-γύρω. Αν έρθουμε σε μια χώρα που είναι στην άκρη της Ευρώπης, στην Ελλάδα, έχει ένα καλώδιο με τη Βουλγαρία, ένα με τα Σκόπια και ένα με την Ιταλία.
Έχει και ένα που με την Τουρκία. Η Κύπρος δεν έχει κανένα καλόδιο. Ποια είναι η αγορά. Δεν έχουμε τίποτα απόλυτος από όλα αυτά. Άρα έχουμε ημιτελείς μεταρρυθμίσεις, αν μπούμε ότι ήταν μεταρρυθμίσεις, οι οποίες έγιναν. Οι χώρες επένδυσαν κάθε μία με το δικό της τρόπο. Η Ελλάδα επένδυσε πάρα πολύ στις νεόσπινες πηγές ενέργειας.
Το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή συζητάμε με σχετική άνεση, είναι επειδή η κρίση δεν έχει περάσει τον ηλεκτρισμό. Και δεν έχει περάσει τον ηλεκτρισμό γιατί πάει και στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, γιατί απέδωσε και μας καλύπτουν σε πολύ μεγάλο βαθμό οι επενδύσεις ιδιωτικές κατά κύριο λόγο που έγιναν σαν νεόσπινες πηγές ενέργειας τα προηγούμενα χρόνια.
Επίσης και αυτές είναι η μη τελήση ακόμα, δεν είναι σε πλήρη ορίμανση, ούτε όλες έχουν γίνει αλλά κυρίως δεν έχει υλοποιηθεί η μεταξέλιξή τους που είναι η αποθήκευση της ενέργειας αυτής σε μπαταρίες αυτό πλέον θα έπρεπε κανονικά να τρέχουμε να το κάνουμε προκειμένου να μην φύγει το πρόβλημα προς αυτή την κατεύθυνση έχουμε καταφέρει να χτίσουμε καλές άμυνες στην Ελλάδα με τις μονάδες φυσικού αερίου που παράγουν ρεύμα που αυτό επίσης είναι κάτι πάρα πολύ θετικό, σε ευρωπαϊκό επίπεδο όλα αυτά θεωρούνται δεδομένα.
Υπάρχουν. Ήταν πιο μπροστά. Ήταν πιο μπροστά γιατί και γεωγραφικά μπορούσαν να το κάνουν. Αυτό το οποίο αυτή τη στιγμή νομίζω μας λείπει περισσότερο είναι να αποφασίσουμε τι είδους οικονομία θέλουμε. Δηλαδή, επαναλαμβάνω αυτό που σου είπα νωρίτερα, ότι σε έκτακτες συνθήκες παίρνεις έκτακτες αποφάσεις. Εμείς έχουμε βάλει μέσα σε μία άνεση της καλής εποχής, εποχής, σε εισαγωγικά νεοπλουτισμού, ότι δεν μας νοιάζει μόνο να περνάμε καλά, αλλά πρέπει να σκεφτούμε, και ήταν πολύ ωραίο αυτό και συμφωνούσα και εγώ και συμφωνώ και εγώ, ότι θα πρέπει να φροντίσουμε και για το μέλλον, όχι μόνο το δικό μας, αλλά και των παιδιών μας και του πλανήτη.
Και τι κάναμε? Φορτώσαμε όλα μας τις αγορές, τις αγορές της ενέργειας, τις αγορές των προϊόντων, τις αγορές των μεταφορών, όλες τις αγορές με πολλούς φόρους περιβαλλοντικούς. Με πολλά τέλη περιβαλλοντικά. Το οποίο τι κάναμε με αυτόν τον τρόπο? Μειώσαμε την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών προϊόντων. Γιατί το ίδιο τέλος δεν το βάλαμε στα εισαγόμενα προϊόντα από τρίτες χώρες.
Αυτό το πολύ απλό πράγμα, δηλαδή να πούμε, πώς σταματάμε. Τα τέλη ρήπων, τα οποία φορτώνουν αυτή τη στιγμή με υπέρ μετροκόστος και την τιμή της ενέργειας και την τιμή των μεταφορών και κάθε προϊόν που έχουμε και καταναλώνουμε, την παγώνουμε. Το παγώνουμε για ένα διάστημα. Γιατί το παγώνουμε. Το παγώνουμε για ένα διάστημα γιατί προφανώς επήγει να τη βγάλουμε καθαρή από αυτή την κρίση.
Και όταν έρθουν καλές μέρες, εδώ είμαστε να το ξαναδούμε πάλι. Αυτού του είδους αποφάσεις στην Ευρώπη δυσκολεύονταν, δηλαδή πραγματικά είναι πολλές φορές σαν να βρίσκεσαι στον Τιτανικό και να αρνεί σε την πραγματικότητα ότι έχει χτυπήσει πάνω σε παγόβουνο. Να σου λένε παιδιά βουλιάζουμε και να λες μία μισό λεπτό να το συζητήσουμε.
Ακριβώς. Και να συνεχίσεις να κάνεις αυτά που έκανες. Να τηρηθεί το ωράριο του λοστρόμου και τα λοιπά. Είναι έκτακτες συνθήκες. Πρέπει να κάνουμε κάτι έκτακτο. Κάτι διαφορετικό. Και αλήθεια είναι ότι στην Ευρώπη αυτό δυσκολεύονται να το δουν. να στρίψουν να το πω πολύ απλά αυτό που μπορεί να δουν κάποια στιγμή είναι υποπίεση μεγάλη να κάνουν αυτές τις ρήτρες τις ρήτρες διαφυγής από τα δημοσιονομικά την κάναν πρόσφατα βέβαια να ρωτιέμαι ξέρεις πόσο μπορείς να κρύβεις ψεύτικα να κρύβεις νούμερα κάτω τα οποία είναι αληθινά και να λες ότι δεν μετρούν στο αποτέλεσμα μπορεί λογιστικά να μην τα καταγράφεις ή να τα καταγράφεις σε άλλο σημείο στο τελευταίο γραφείο πρέπει να τα έχεις τα λεφτά για να τα πληρώσεις, λόγια της αμυντικής δαπάνες οι οποίες υπάρχει η ρήτρα διαφυγής ενεργοποιημένη και πρέπει να πληρώνονται δεν μετρούν στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα και λέμε τώρα που έρχεται η κρίση αν πρέπει να προσθέσουμε εάν αυτό που πρέπει να προσθέσουμε δεν βγαίνει, ε μήπως
να σταματήσουμε λίγο τη ρήτρα διαφυγής για την άμυνα και να δούμε τη ρήτρα διαφυγής γιατί η οικονομία της κελούς εξοπλιστικά μέσα στο επόμενο χρόνο ώστε να έχουμε το στρατό που θα ονειρευόμασταν δεν μπορούμε να το δημιουργήσουμε. Ενώ τώρα το πρόβλημα εδώ επήγει. Να έχουμε μεγαλύτερα προβλήματα. Να μην έχουμε λεφτά να πληρώσουμε τους μισθούς των στρατιωτών που έχουμε ήδη.
Άρα εδώ θέλει λίγο περισσότερο πρακτικό πνεύμα. Θέλει λίγο να φύγουν όλοι από το συνθισμένο από το κουτάκι τους. Έχω την αίσθηση Και εσείς. Το θέμα είναι ότι λέμε πολλές φορές για τη γραφειοκρατία της Ελλάδας, παραδείγμα τους χάριν. Αλλά και εδώ σε αυτό το πόντο έχουμε πολλές φορές ότι είναι μεγαλύτερη αυτή που επικρατεί στις Βρυξέλλες παρά εδώ.
Και αυτό είναι το... εντάξει, θα μπεις από τη μία είναι ένα σύμπλεγμα 27 κρατών. Λογικό δεν είναι να υπάρχει μια γραφειοκρατία. αλλά το σύστημα είναι φτιαγμανό για να μην καταλαβαίνουν ούτε οι ίδιοι που δουλεύουν εκεί μέσα πώς δουλεύει στο τέλος της ημέρας ή ποιος θα πάρει μια απόφαση. Είναι λίγο περίπλοκο, είναι πολύ εργοκίνητο το καράβι, αυτό που είπες και εσύ είναι.
Εγώ νομίζω ότι ο καθένας είναι χρήσιμος στη δουλειά του. Δηλαδή έχουμε παρακολουθήσει όλοι και εσύ και εγώ συζητήσεις, συζητήσεις, ξέρω, για τις προδιαγραφές τι πλυντήρια πρέπει να έχουμε στην Ευρώπη. Ατελείωτες συζητήσεις. Έχουν πάει, έχουν έρθει, έχουν συζητήσει το κοινοβούλιο, έχουν κάνει ερωτήσεις τι πλυντήρια ρούχων πρέπει να έχουμε στην Ευρώπη και τι προδιαγραφές πρέπει να έχει.
Το καταλαβαίνω, ενδεχομένως και να πρέπει να το κάνουμε αλλά αυτά είναι για ήρεμες περιόδους. Τώρα εδώ χρειαζόμαστε ανθρώπους που να λειτουργούν σε έκτακτε συνθήκες που θα πρέπει να αποφασίζουν γρήγορα, οι οποίοι θα πρέπει επίσης αυτή η ιστορία ότι μπορεί ένας ηγέτης να μπλοκάρει όλες τις αποφάσεις των πολλών είναι κάτι το οποίο πραγματικά και αυτό είναι μεγάλο πρόβλημα μεγάλο πρόβλημα για το τρόπος λήψης των αποφάσεων πράγμα που σημαίνει δηλαδή ότι σε κάποιον ο οποίος θέλει να προκαλέσει ρήγμα αρκεί συναγωγικά να πιάσει έναν είναι απίση έναν.
Και αυτόματα το έχει καταφέρει. Το έχουμε δει πρόσφατα με τον Όρμπαν και την πλευρά της Ρωσίας. Και της Λοβακίας. Και της Λοβακίας, βέβαια. Έτσι. Η αλήθεια είναι ότι εμφανίζεται και με πολλά πρόσωπα. Λοιπόν, πρέπει να αποφασίσουμε λίγο ποιους θα προχωρήσουμε και ποιους θα αφήσουμε. Και να λειτουργήσουμε λίγο πιο αποφασιστικά.
Η Ευρώπη είναι ένα πολύ ωραίο οικοδόμημα. Έχει δημιουργήσει ωραίο κόσμο. πιο ασφαλή για μικρές χώρες, ειδικά σαν την Ελλάδα, που είχαμε νομίσματα τα οποία ήταν ευτερός των άνεμων κυριολεκτικά, που δεν μπορούσαν να κάνεις καμία δουλειά ή δεν είχες ειστήσει ότι μία θα έχει την επόμενη ημέρα. Έχουμε δημιουργήσει εδώ πέρα μια κατάσταση η οποία έχει κάνει κοινό έδαφος σε όλους ότι προχωράμε σε έναν δρόμο ανάπτυξη, σε έναν δρόμο δυτικό έτσι δεν είμαστε μια κλειστή οικονομία, αλλά για να γίνουν όλα αυτά και να συνεχίσει να υπάρχει αυτός ο οργανισμός που λέγεται Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει διαρκώς να αλλάζει και να προσαρμόζει τους καιρούς.
Θέλω πριν κλείσουμε να βγάλουμε πάλι τη σφαίρα του αστρολόγου που επικαλέστηκε στην αρχή. Αν η σύγκρουση αυτή που βλέπουμε συνεχιστεί για μήνες, εντάξει βλέπουμε τον Τραμπ μία λέει θα το κλείσω σύντομα, μία θα το δεν με νοιάζει όσο πάρει και λοιπά, έχουμε χρόνο ότι πιασόμαστε. Ποιο είναι το χειρότερο σενάριο που μπορεί να προκύψει, οικονομικά μιλώντας, για την Ελλάδα και για την Ευρώπη Έχω μια μικρή αίσθηση ότι δεν έχει αποτυπωθεί για παράδειγμα στις τιμές της ενέργειας ούτε μέρος της κρίσης Τίποτα, θεωρείς?
Εγώ θεωρώ ότι αυτή τη στιγμή τα 100 δολάρια είναι απλώς μια παρενόχληση πλοίων στον περσικό, όχι κλείσιμος των όρμους. Αυτή τη στιγμή θα μας λείψει το τιμές ενέργειας, βασικής ενέργειας όπως είναι τα ορεικτά καύσιμα. Ενδεχομένως αυτό θα μας δημιουργήσει σε απλό ενέκτημα, αν πούμε ότι έχουμε καταφέρει να δημιουργήσουμε μια εξηλεκτρισμένη οικονομία που βασίζεται σαν νέοσυμες πηγές ενέργειας. Άρα θα πρέπει να γίνουμε λίγο πιο επιθετικοί σε αυτό.
Και όποιος το βλέπει πραγματικά απλώς θέλει να πάει με το ρεύμα που έχει δημιουργήσει ο πρόεδρος Τραμπ του drill baby drill και τα λοιπά αλλά για να το κάνεις αυτό πρέπει να έχεις πρόπολα για να κάνεις το drill baby drill να έχεις πετρελοπηγές. Εμείς λέμε ότι θα έχουμε εάν έχουμε και αν βρούμε. Αντίθετα εδώ πέρα έχουμε εολικά φωτοβολταϊκά, υδροηλεκτρικά σε καταπληκτική κατάσταση που παράγουν ρεύμα και έχουμε μια δυνατότητα να εξελεκτρήσουμε περισσότερο την οικονομία μας ώστε να μειώσουμε την εξάρτησή μας από τα ορεικτά καύσιμα.
εδώ είναι η παγίδα η μεγάλη παγίδα να πέσουμε μέσα σε μια παγίδα απόλυτης εξάρτησης λες και είμαστε στα 70's από τα ορυκτά καύσιμα και χωρίς αυτά δεν θα μπορέσουμε να κινηθούμε θα έχει η τελεπορία και θα έχει και οι βρυδικές λύσεις στα δεκαετία του 70 πολλά πράγματα σταμάτησαν να κινούνται κάποια στιγμή όταν τα πράγματα παρέγγιναν δηλαδή δεν υπήρχε τρόπος να κινήσεις το αυτοκίνητό σου εμείς βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή σε μια περίοδο που κοιτάμε με τρόμο την τιμή της Αντλίας υπάρχει ένα άλλο πιο κειδινολογικό να κοιτάσανε αν αμένουν το φως στο βεζινάδικο δηλαδή αν λειτουργεί το βεζινάδικο το οποίο δεν το έχουμε λογαριάσει και καλό είναι να μην το λογαριάσουμε και πιστεύω ειλικρινά ότι δεν θα μας έρθει μια τέτοιου είδους ακραία κατάσταση αλλά ουδείς αυτή τη στιγμή οι παγκοσμίους μπορεί να απαντήσει πώς και με ποιο τρόπο μπορούν σε σύντομο χρονικό διάστημα και το σύντομο είναι από τώρα ως και 6 μήνες μετά, ασφαλεί και ανοιχτά τα στεντά του ορμούς.
Εκεί που διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενέργειας και μεγάλο μέρος των παγκόσμιων πρώτων υλών. Δεν ξέρω πώς μπορεί να γίνει αυτό. Είναι από την άλλη πλευρά 90 εκατομμύρια άνθρωποι με πολύ ισχυρά φτηνά πολεμοφόδια, πάρα πολύ φθηνά που δημιουργούνται σε μία μέρα και αποδοσιαζονται με μεγάλη ευκολία. Δεν ξέρω. Μπορεί πραγματικά να μας εκπλήξει όλους για μια ακόμη φορά ο πρόεδρος Τραμπ, το περίφημο τάκο να μην γίνει πράξη και αντίθετα να κάνει όχι μόνο την Αμερική great again αλλά και τον υπόλοιπο κόσμο.
Να θα βοηθήσει αυτό όλους. Σε κάθε περίπτωση. Νίκος, ευχαριστώ πολύ για την παρουσία σου. Σας ευχαριστούμε και όσους μας άκουσαν και ραντεβού στο επόμενο επεισόδιο. Είμαι ο Νικός Λούρδας και ακούσατε τη σειρά podcast του Sky Inside EU. Sky Podcast
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
