Πώς βρέθηκε ένα νεκροταφείο των Ρωμαίων στο Καματερό;
Ιστορία μιας πόληςΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Το 2008, μια σωστική ανασκαφή στο Καματερό αποκάλυψε ένα σημαντικό ρωμαϊκό νεκροταφείο. Η αρχαιολόγος Σταματία Κατσανδρή μιλά για τα ευρήματα, τη σημασία τους για την ιστορία της Δυτικής Αττικής και τις προκλήσεις της αρχαιολογικής έρευνας μέσα σε μια σύγχρονη πόλη.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
θεωρείται ένα από τα δυτικά προάστια της Αθήνας. Βρίσκεται στο δυτικό τομέα Αθηνών και είναι στους πρόποδες του Πικίλου Όρους, το οποίο ουσιαστικά είναι η βόρεια απόλυξη του Όρους Εγάλεο. Βρίσκεται νότια των Αχαρνών του Μελιδίου, του σύγχρονου Δήμου, ο οποίος ταυτίζεται και με τον αρχαίο Δήμο των Αχαρνών. Ανατολικά έχει τους Αγίους Αναργύρους και το ποταμό Κηφισό και στα νότια του Καματερού είναι η Πετρούπολη και το Ήλιον.
Η περιοχή έχει και αρκετούς λόφους, ανεβαίνει και λίγο πάνω στο πυκκυλό όρος. Άρα έχει θέα το Λεκανοπέριο. Έχει θέα, έχει θέα. Έχει όμως και μία έφορη κοιλάδα, φανταζόμαστε έφορη στην αρχαιότητα γιατί δεν έχει απομείνει και πολύ, από την κοιλάδα. Και αυτή η πυκκυλομορφία χαρακτηρίζεται επίσης και από πάρα πολλούς χυμάρους, οι οποίοι κατεβαίνουν κυρίως από τοπική λόρος και εκβάλλουν στον Κήφισο.
Οπότε η περιοχή κόβεται από διάφορα ρέματα και χυμάρους που κατεβαίνουν, με σημαντικότερο το ρέμα της Εσχατειάς, το οποίο πηγάζει από την Πάρνηθα και διασχίζει το Καματερό και εκβάλλει στον Κήφισο περίπου στα σύνορα με το ήλιο και το περιστέρι. Τι γνωρίζουμε για την περιοχή γενικά στην αρχαιότητα, όχι μόνο κατά τη ρωμαϊκή περίοδο?
Γνωρίζουμε πολύ λίγα πράγματα. Με βάση τους μελετητές η περιοχή μπορεί να ταυτίζεται με τον αρχαίο δήμο του Χολαργού, τον Αττικό Δήμο του Χολαργού, τον οποίο βέβαια διεκδικεί και το ήλιο και το περιστέρι η σύγχρονη δήμη. Και που δεν έχει καμία σχέση με το σημερινό Χολαργό. Καμία σχέση με το σημερινό Χολαργό και ήταν μια περιοχή με χωράφια.
Ο αρχαίος Χολαργός, ένας δήμος αγροτικός. Άλλοι μελετητές επίσης τονίζουν ότι το σημερινό Καματερό βρίσκεται κοντά και στον αρχαίο Δήμο των Ευπηρειδών, ο οποίος ίσως είναι στα σημερινά νέα λιώσια. Γενικά όμως οι ταυτίσεις με τους δήμους είναι λίγο προβληματικές και δεν έχουμε επιγραφικές μαρτυρίες για να ξέρουμε με βεβαιότητα ποιος είναι ο Δήμος.
Και το πιο γνωστό μνημείο που ξέραμε ότι υπάρχει είναι το λεγόμενο τείχος του Καματερού. Αυτό είναι αυτό που γνωρίζαμε μέχρι την αποκάλυψη του νεκροταφύγου για το οποίο θα μιλήσουμε. Ναι. Η περιοχή δεν ελεγχόταν αρχαιολογικά. περίπου μετά το 2010 άρχισε η συστηματική παρακολούθηση των εξκαφών σε δημόσια και ιδιωτικά έργα.
Μέχρι τότε γνωρίζαμε για το τείχος του Καματερού το οποίο το είχαν δει παλαιότεροι μελετητές και περιπατητές σημειώνεται μάλιστα στο Κάρτεν Φωνάτικα αυτό το εμβληματικό έργο των Κούρτιους και Κάουπετ που σημειώνουν τα μνημεία που έβλεπαν περπατώντας την Αττική Γη. Το τείχος ήταν οχυρωματικό πάνω σε ένα λόφο που ονομάζεται Γεροβουνό και μοιράζεται στο Δήμο Χαρνών, το βόρειο κομμάτι και στο Καματερό, το νότιο κομμάτι.
Υποτίθεται ότι αυτό το τείχος είχε μεγάλες διαστάσεις, ήταν περίπου 500 μέτρες και θεωρούν ότι ήταν κλασικής εποχής, κλασικών χρόνων, δηλαδή 5ο-4ο αιώνα π.Χ. ή λίγο μεταγενέστερο της ελληνιστικής εποχής, τον 3ο-2ο. Το τείχος ήταν ορατό μέχρι περίπου το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο Από τότε εξαφανίστηκε Χάθηκε Χάθηκε, όπως πολλές άλλες αρχαιότητες Κυρίως λόγω της ανικοδόμησης Την χωρίς αρχαιολογική επιβλέψη Ανικοδόμηση Οπότε σήμερα πραγματικά δεν ξέρουμε πού είμαι Έχουμε περπατήσει την περιοχή πάρα πολλές φορές Δεν υπάρχει ούτε ένα λιθαράκι Είχε και πύργους το τείχος και θεωρούν ότι η είσοδός του, το άνοιγμα, ήταν στη νότια πλευρά.
Να σας πω ότι ακόμα και σήμερα από το λόφο η θέα είναι καταπληκτική. Βλέπεις μέχρι τον Πειραιά, βλέπεις το Φάλυρο, στα δεξιά σου έχεις το Εγάλεο, το όρος Εγάλεο, από πίσω σου έχεις την Πάρνηθα και βλέπεις, δεν θα πω τη γνώμη μου για αυτό, προς τα βόρεια της Αττικής, ανάμεσα στην Πάρνηθα και την Πεντέλη. Ναι, το ξέρω ότι η θέα από το λόφο είναι εκπληκτική, είναι μοναδική.
Είναι ό,τι απέμεινε. Ναι, σωστά. Μπορείς να παρακολουθείς ακόμα και τα καιρικά φαινόμενα του λακανοπεδίου από εκεί. Είναι πολύ εντυπωσιακό. Και φαίνεται και η Ακρόπολη πάρα πολύ ωραία και νομίζω ότι θα την εγγίξεις. Ναι, και ο καινούριος πύργος του ελληνικού επίσης πάρα πολύ εύκολα. Άρα γνωρίζαμε για το τείχος και τι συμβαίνει το 2008 εκεί γύρω στο 2008 πώς γίνεται η ανακάλυψη αυτού του ταφικού συνόλου Τον Απρίλου λοιπόν του 2008 δεχόμαστε ένα τηλεφώνημα υπεύθυνη για την περιοχή τότε ήταν η Μαρία Πλάτωνος Γιώτα γνωστή αρχαιολόγος που δραστηριοποιήθηκε στη περιοχή της βορειοδυτικής Αττικής και την ενημέρωσαν ότι γινόντουσαν εργασίες ανάπλασης σε ένα οικόπεδο του Δήμου Καματερού. Ξέχασα να πω ότι το Καματερό πλέον, από το 2010 είναι μαζί με τους Αγίους Αναργύρους ένας Δήμος.
Τότε ήταν μόνο του το 8. Μας ειδοποίησε λοιπόν ένας αστυνομικός από το τμήμα του Καματερού ειδοποίησε τη γυναίκα του που Δούλευε στην υπηρεσία, η οποία ειδοποίησε την κυρία Πλάτωνος, η οποία πήρε με ένα τηλέφωνο και πήγα επί τόπου και είχαν βρει λοιπόν κατά τη διάρκεια της εξκαφής για την παιδική χαρά, το μηχάνημα, χωρίς παρακολούθηση εννοείται αρχαιολογική, το μηχάνημα είχε σηκώσει μία πλάκα και από κάτω φάνηκε μία τρύπα με κόκκαλα.
Αυτή ήταν η περιγραφή. Πήγαμε λοιπόν εκεί με δύο εργάτες της υπηρεσίας Και διαπιστώσαμε ότι πρόκειται για ένα χτιστό τάφο Ο οποίος αποτελούνταν από τούβλα, πλύνθους όπως τα λέμε εμείς Και κονίαμα, σαν κυβότιο Και από πάνω καλυπτόταν με δύο πέτρες, με δύο πλάκες Και άλλη μία που είχε μείνει στη θέση της Και από πάνω είχε και το χώμα Οπότε αρχίσαμε εμείς να αφαιρούμε το χώμα πάνω από την πλάκα που είχε μείνει στη θέση της από την οποία βλέπαμε τη στενή πλευρά.
Και άρχισε μετά και η έρευνα στο εσωτερικό. Πρέπει να πω, να ομολογήσω ότι είναι από τις πιο χαρούμενες ημέρες της ζωής μου της επαγγελματικής διότι κάποια στιγμή που μπήκα μέσα στον τάφο, ενώ έβλεπα αυτή την πλάκα, κατάλαβα ότι είναι δουλεμένη αλλά δεν την είχα επεξεργαστεί. Την ώρα που είμαι μέσα και καθαρίζω, σηκώνω το κεφάλι και βλέπω μια πολύ όμορφη κυρία να με κοιτάζει.
δεν ήταν μια απλή πλάκα, ενώ οι άλλες δύο ήταν απλές πέτρες. Ήταν μια στήλη επιτύμβια με ανάγλυφο που είχε αυτή την καταπληκτική μορφή και έτσι πήρε κι άλλο ενδιαφέρον, απέκτησε κι άλλο ενδιαφέρον η ανασκαφή εκείνης της ημέρας. Ήταν ο μόνος τάφος, όχι είναι η απάντηση. Όχι. Τι είδους τάφοι εντοπίστηκαν σε αυτή την ανασκαφή και σε τι κατάσταση βρέθηκαν, θα έλεγες γενικά.
Ο τάφος ο συγκεκριμένος ήταν ακέραιος. Μάλιστα. Δηλαδή ήταν σαν να μην έχει περάσει μία μέρα. Είχε μέσα λίγο χώμα, βρήκαμε τα κτερίσματα. Φοβερό. Ο σκελετός ήταν σε πολύ κακή κατάσταση, οπότε δεν μπόρεσε να διατηρηθεί κάτι ώστε να πάρουμε παραπάνω στοιχεία. Και σε μικρή απόσταση από τον κτιστό τάφο αυτόν, βρέθηκαν δύο ακόμα οι λεγόμενοι κεραμοσκεπείς, δηλαδή με σκέπασμα από κεραμίδες, να το πω έτσι, και μια κατασκευή πάλι από κεραμίδες, τετράγωνη περίπου, η οποία ήταν ένα ουστεοφυλάκιο.
Ήταν δηλαδή κάποια παλαιότερη ταφή, μάζεψαν τα κόκαλα για κάποιο λόγο και τα βάλανε σε αυτή τη θήκη. Μαζί πάλι με το κτερισματάκι. Αυτό ήταν μια πρακτική στη ρωμαϊκή περίοδο. Ήταν μια πρακτική και στη ρωμαϊκή περίοδο. Αυτή ακολούθησε μετά και στα πρώιμα χριστιανικά χρόνια. Είναι συχνή η ανακομιδή. Ποια ήταν τα σημαντικότερα ευρήματα μέσα στους τάφους?
Τα σημαντικότερα, πέρα από τη στήλη που μπορούμε να μιλήσουμε και παραπάνω για αυτήν τη μετά, Βεβαίως να μιλήσουμε. Ήταν ένα χάλκινο νόμισμα που βρέθηκε μέσα στον κτιστό τάφο, το οποίο αρχικά όταν το είδαμε δεν του δώσαμε ιδιαίτερη σημασία γιατί δεν φαινόταν κάτι. Συντηρήθηκε όμως αργότερα στο μουσείο της Βραυρώνας που τότε πηγαίναμε τα μεταλλικά ευρήματα ως υπηρεσία ΒΕΡΕΙ αρχαιοτήτων όταν ήμασταν τότε και μετά τον καθαρισμό αποκαλύφθηκε παράσταση στο νόμισμα το οποίο τελικά μας χρονολόγησε και τον τάφο Πότε χρονολογείται λοιπόν?
Χρονολογείται στον τέταρτο αιώνα μετά Χριστόν είναι δηλαδή στα χρόνια του βασιλιά Κωνσταντίνου ή της οικογένειάς του είναι μέσα σε αυτόν τον αιώνα 320 και μετά και από τη μία το νόμισμα στον εμπροστότυπο, δηλαδή στην προστινή του όψη δείχνει την πρωτομή αυτοκράτορα και διαβάζουμε καθαρά το const αλλά τίποτα άλλο και στην πίσω όψη στον οπιστότυπο φαίνεται η πύλη στρατοπέδου ή πόλης με πυρούς το οποίο είναι πολύ κοινό νόμισμα να το πω έτσι δυστυχώς όμως δεν σώζεται κάτι άλλο από την επιγραφή για να καταλάβουμε ακριβώς ποιος αυτοκράτορας το έκοψε αυτό το νόμισμα. Να πάμε στην ίδια τη μαρμάρνη στήλη. Να πάμε. Λοιπόν, καθώς προχώρησε η έρευνα εκείνη την ημέρα, κάποια στιγμή ήρθε η ώρα να βγάλουμε την στήλη και ένα πολύ σημαντικό στοιχείο που μας δίνουν οι στήλες είναι οι επιγραφές τους, αν έχουν. Οπότε ήταν πολύ μεγάλη αγωνία να δούμε θα έχει επιγραφή για να δούμε κάτι. Γυρίσαμε λοιπόν τη στήλη και πέρα από αυτή την μορφή που έχει είχε και επιγραφή, ήμασταν πάρα πολύ τυχεροί
η επιγραφή λοιπόν λέει το όνομα της νεκρής η οποία λεγόταν Συμφέρουσα ένα πολύ ωραίο όνομα το οποίο δεν μπόρεσα να το βρω στη βιβλιογραφία δεν είναι πολύ κοινό είναι όμως πολύ κοινό το Συμφέρουσα με Μη και μάλιστα υπάρχει και ρωμαϊκή στήλη με αυτό το όνομα από τις Αχαρνές που δεν είναι πολύ μακριά Η συγκεκριμένη όμως είναι από τη Μίλητο γιατί η επιγραφή είχε και το εθνικό της, την καταγωγή της και ήταν κόρη του Καλίστρατου από τη Μίλητο Οπότε η επιγραφή είναι Συμφέρουσα Καλίστρατου Μιλησία Η ίδια η Συμφέρουσα λοιπόν παριστάνεται όρθια με ένα πολύ όμορφο ένδυμα αρχοντικό το οποίο κρατάει μπροστά από το στήθος της με το ένα χέρι τα μαλλιά της είναι μαζεμένα πίσω σε κότσο με χωρίστρα στη μέση είναι πολύ περιποιημένη και δίπλα της έχει ένα καλάθι και ένα καθρέφτη.
Το καλάθι αυτό είναι ένα κονικό καλάθι που το χρησιμοποιούσαν για να μαζεύουν το μαλλί και να γνέθουν. Μάλιστα. Και ο καθρέφτης έχει σχέση με τον καλοπισμό. Οπότε αμέσως-αμέσως πέρα από την καλοντημένη δέσποινα που βλέπουμε στη στήλη βλέπουμε και δύο σύμβολα της ιδιότητάς της. ότι είναι καλή νοικοκύρα επιδέξια δηλαδή στο γνέσιμο και ίσως και στον αργαλιό και ο καθρέφτης που σημαίνει ότι φρόντιζε και για την εμφάνισή της.
Η ταφική αυτή στήλη βρέθηκε σε δεύτερη χρήση. Ναι, δεν προοριζόταν για αυτόν τον τάφο. Την είχαν χρησιμοποιήσει ως κάλυμα. Αυτή είναι η δεύτερη χρήση. Η στήλη χρονολογείται γύρω στο 50 μετά Χριστόν. Είναι δηλαδή του πρώτου αιώνα. Του πρώτου αιώνα. Και μετά από 250 χρόνια περίπου, την πήραν από το μνημείο το οποίο σήμενε και τη χρησιμοποίησαν ως κάλυμα στον τάφο.
Στον τάφο αυτόν, τα οστά όμως του οποίου δεν ήταν δυνατόν να μελετηθούν. Όχι, ήταν σε πολύ κακή κατάσταση. Σωζόταν λίγο από το κρανίο και λίγο από τα μακρά οστά. Δεν ξέρω γιατί ήταν τόσο κακή κατάσταση. Τα υπόλοιπα ακτερίσματα του τάφου ήταν όλα γυάλινα. Είχε πέντε γυάλινα αγγεία, τα οποία σώζονταν σε εξαιρετικά καλή κατάσταση.
Και ήταν λίγο περίεργο που το σκελετό τον βρήκαμε σε κακή κατάσταση, ενώ τα υπόλοιπα ήταν εξαιρετικά. και πρόκειται για μυροδοχεία, τα περισσότερα είναι μυροδοχεία και έχει και μία μικρή φιάλη, δηλαδή ένα μπολάκι, να το πούμε έτσι. Μπορεί κανείς να βγάλει κάποια συμπεράσματα για τους ανθρώπους της εποχής και τη ζωή τους εκεί ή είναι λίγα τα ευρήματα.
Είναι λίγα, είναι λίγα τα ευρήματα. Μπορούμε να πούμε όμως ότι έδειχναν την ίδια φροντίδα για τους νεκρούς τους που ξέραμε και από παλαιότερες εποχές, γιατί τους έβαλαν... Τους φρόντισαν. Τους φρόντισαν, έφτιαξαν, έκτισαν έναν τάφο με προσοχή για να τοποθετηθεί ο νεκρός ή η νεκρή, ξέρουμε τι ήταν. Σωστά βέβαια. Τοποθέτησαν τα μυροδοχεία, αυτά τα γυάλινα αγγεία, πιθανότατα με αρώματα για να τον συνοδεύσουν στον άλλο κόσμο.
Νόμισμα. Και το νόμισμα το οποίο συνήθως το έβαζαν για τα κόμιστρα για να περάσεις στον άλλο κόσμο. Ποια είναι η σημασία ενός πύληνου αγωγού ίδρευσης, αν δεν γίνω λάθος, που αποκαλύφθηκε δίπλα στους τάφους? Λοιπόν, ο ένας από τους τάφους, πρώτα απ' όλα, από κεραμίδες που είπαμε που στεγαζόταν, καλυπτόταν μάλλον από κεραμίδες πεταλόσχημες, δηλαδή σαν ένα ανεστραμένο γράμμα U, το U το αγγλικό.
Αρχικά όταν είδαμε τις κεραμίδες, θεωρήσαμε ότι προέρχονται από αγωγό, γιατί ήταν πολύ χαρακτηριστικές αγωγού. Είδαμε όμως τελικά ότι αυτές οι τρεις κεραμίδες Κάλυπταν μια ταφή που είχε ένα σκελετό Σε μέτρια πάλι κατάσταση διατήρησης Σκάβοντας λίγο πιο πέρα Βρήκαμε πάλι τέτοιες κεραμίδες Κάτω από ένα στρώμα με πέτρες Με μικρά πετραδάκια Με μικρά λιθάρια Άρα να καταλάβω η παιδική χαρά δεν έγινε Η παιδική χαρά δεν έγινε ποτέ Δηλαδή προσπαθώ να καταλάβω αλλά μάλλον δεν έγινε Συγγνώμη για τη διακοπή.
Ναι, έγινε όμως αρχαιολογικός χώρος. Ωραία, ναι. Για να τα καταλήξουμε. Οι κεραμίδες λοιπόν που κάλυπταν τον τάφο προέρχονταν από τον αγωγό που βρήκαμε δίπλα. Να πω ότι τα αρχαία αποκαλύφθηκαν σε πάρα πολύ μικρό βάθος. Ήταν γύρω στα 20 εκατοστά από τη σύγχρονη επιφάνεια. Α, εντυπωσιακό. Το οποίο είναι εντυπωσιακό, ναι, για την περιοχή.
Ο αγωγός λοιπόν, ο οποίος αποκαλύφθηκε περίπου σε μήκος 8 μέτρων, κάποια στιγμή σταμάτησε να λειτουργεί. Εμείς βρήκαμε αυτό το κομμάτι, το οποίο στην μία του απόλυξη φαινόταν ότι τον είχανε φράξει. Δηλαδή σταμάτησαν να τον χρησιμοποιούν, τον έκλεισαν. Και πήραν τις τρεις κεραμίδες από τον αγωγό και τις χρησιμοποίησαν για τον τάφη.
Μάλιστα. Που σημαίνει ότι πήραν το υλικό που είχαν κοντά τους για να το χρησιμοποιήσουν σε κάτι άλλο. χρονολογούμε και το πότε σταμάτησε να χρησιμοποιείται ο αγωγός. Και πότε είναι αυτό? Αυτό είναι περίπου στον 1ο-2ο αιώνα μετά Χριστό. Μπορεί δηλαδή αυτός ο τάφος να ήταν λίγο προγενέστερος από το κτιστό. Ναι. Και σίγουρα μεταγενέστερος του αγωγού.
Η αγωγή αυτή είναι συνηθισμένη στην περιοχή. Είναι μια μορφή που τη βρίσκουμε συχνά. Να πω ότι ο αγωγός πέρα από τις... Είχε αυτές τις κεραμίδες αυτού του τύπου γιου, αλλά ήταν αναζεύγη δηλαδή ένα γιου ήταν γυρισμένο προς τα πάνω και ένα γιου ήταν γυρισμένο προς τα κάτω οπότε αυτά συναρμόζονταν και σχημάτιζαν λειπτική διατομή και από πάνω του είχαν βάλει αυτό το σκέπασμα με τις πέτρες για να το ισχυροποιήσουν και ο αγωγός συνεχίζεται δεν είναι μόνο στο οικόπεδο που τον βρήκαμε συνεχίζεται και στο διπλανό στο οποίο όμως δεν μπορούσαμε να μπούμε παρά μόνο λίγο μέσα φουσουλώντας και αυτό ήταν δεν μπορούσαμε να προχωρήσουμε άλλο.
Μπορούμε, Τάμι, να συμπεράνουμε κάτι για την εξέλιξη της περιοχής από τους κλασικούς χρόνους που μας είπες για το τείχος, για παράδειγμα, έως τη Ρωμαϊκή εποχή ή είναι πολύ αποσπασματικά τα ευρήματα, θα έλεγες. Τα ευρήματα είναι πάρα πολύ αποσπασματικά. Βέβαια, με την πάροδο των χρόνων έχουν ανακαλυφθεί πάρα πολλές αρχαιότητες στην περιοχή και κυρίως στο πλαίσιο έργων αντιπλημμυρικών, τη διευθέτηση του ρέματους εσχατειάς και συνοδών έργων που προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τα πλημμυρικά φαινόμενα της περιοχής.
Βρέθηκαν λοιπόν ταφές κλασικών χρόνων, όχι σε μεγάλη απόσταση από το σημείο αυτό που βρήκαμε τη στήλη της συμφέρου σας και τον αγωγό και βλέπουμε ότι υπάρχει μία διαρκής κατοίκηση και μία προσπάθεια διαχείρισης των υδάτων. Διότι αργότερα βρέθηκαν αναλυματικοί τείχοι, ένα υδραυλικό έργο σαν φράγμα, να σας το πω έτσι, και πάρα πολύ πυλή νεαγωγή.
Οπότε βλέπουμε ότι η περιοχή έχει μία συνεχή κατοίκηση, αλλά τα στοιχεία δεν είναι τόσα ώστε να μπορέσουμε να βγάλουμε συμπεράσματα για την ποιότητα ζωής. ή για τις συνήθειες. Θέλω να σε ρωτήσω ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζει σήμερα η αρχαιολογική έρευνα σε μια περιοχή πυκνοκατοικημένη όπως είναι το Καματερό. Τα προβλήματα είναι αυτά που αντιμετωπίζουμε σε όλες τις περιοχές τις δομημένες.
Πρώτα απ' όλα υπάρχει δυσκολία γιατί δεν υπάρχει αρκετός χώρος να μπορέσουμε να επεκτείνουμε τις έρευνες. Συνήθως τα αρχαία όταν είναι σε δίκτυα και σε έργα περιορίζονται στο χαντάκι του έργου και είναι πάρα πολύ πικρό να βρίσκεις κάτι το οποίο σε ενθουσιάζει και δεν μπορείς να επεκταθείς έξω από τα όρια του σκάματος. Και υπάρχει και πολύ σκεπτικισμός από τους κατοίκους, οι οποίοι ενοχλούνται.
Αυτό είναι πάγιο βέβαια. Αυτό είναι πάγιο. Δεν μόνο το καμπατερό. Είμαστε λίγο ενοχλητικοί οι αρχαιολόγοι. Αυτές είναι οι βασικότερες δυσκολίες και το άλλο είναι και ο σκεπτικισμός επειδή δεν γνωρίζουν ότι υπάρχουν αρχαιότητες στην περιοχή τους είμαστε λίγο οι γραφικοί τρελοί που πάμε και... Ενοχλώνουμε κάτω από κάθε πέτρα για να βρούμε κάτι.
Ο χώρος αναδείχθηκε και υπήρξε κάποια συνεργασία του Δήμου με την υπηρεσία προς αυτή την κατεύθυνση. Ναι, ο χώρος αναδείχθηκε χάρη στον δήμαρχο του Καματερού εκείνης της εποχής ο οποίος είχε έρθει στην ανασκαφή και είχε ενθουσιαστεί. και ήταν οι πρώτες αρχαιότητες ουσιαστικά που βρίσκονταν κατά χώραν στο δήμο του, ενώ συνήθως δεν διατηρούνται, δεν τις κρατάμε, γιατί δεν μπορούμε να διαχειριστούμε πολλούς αρχαιολογικούς χώρους, υπάρχουν πολλές δυσκολίες.
Βέβαια. Και οι υπηρεσίες συνήθως είναι υποστελεχωμένες, τα γνωστά, δεν υπάρχει χρηματοδοκτήση. Ήρθε λοιπόν ο κύριος Καμαρινόπουλος ενθουσιασμένος και λέει θέλουμε να τα κρατήσουμε τα αρχαία να κάνουμε έναν αρχαιολογικό χώρο θέλουμε να έχουμε κάτι στην περιοχή μας τα μόνα που μπορούσαν να διατηρηθούν ήταν ο αγωγός και ο κτιστός τάφος οι κεραμοσκεπείς δεν ήταν δυνατόν πρώτα απ' όλα διαλύονται κατά την ανασκαφική έρευνα οπότε κινηθήκαμε σε αυτή την κατεύθυνση έγινε προγραμματική σύμβαση ανάμεσα στην εφορία αρχαιοτήτων την β' εφορία προϊστορικών και κλασσικών και στο Δήμο.
Τα έξοδα, να πω, τα κάλυψε όλο ο Δήμος. Ήτανε δαπάνη του Δήμου. Και το σημαντικότερο θέμα που έπρεπε να αντιμετωπίσουμε ήταν η συσσόρευση υδάτων στον αγωγό, γιατί ήτανε... υπήρχε ένα βάθος. Οπότε δημιουργήθηκε μία πλατφόρμα από μπετόν κάτω από τον αγωγό, σηκώθηκε με γερανό και επανατοποθετήθηκε στη θέση του, αλλά πολύ ψηλότερα.
Μάλιστα. Και κατασκευάστηκε ένα στέγαστρο να καλύπτει τον αγωγό και άλλο ένα στέγαστρο να καλύπτει τον τάφο. Αυτό έγινε το 2011, δηλαδή τρία χρόνια μετά την αποκάλυψη. Και αργότερα έγινε και η τελική περίφραξη του χώρου, την οποία την περιμέναμε πως και πώς. Μετά υπήρχαν δυσκολίες, τέλος πάντων τα καταφέραμε το 2019. Και επιτέλους και το 2023 ως εφορία αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής πλέον γιατί το Καματερό έχει περάσει από διάφορες υπηρεσίες Τοποθετήσαμε την πολυπόθητη ενημερωτική πινακίδα η οποία έχει κάτοψη της ανασκαφής έχει φωτογραφία της στήλης βέβαια της συμφέρουσας που είναι το σημαντικότερο έβριμα φωτογραφίες του αγώγου και εξηγούμε τι είναι όλα αυτά που έχουν βρεθεί εκεί Η συμφέρουσα είναι εκεί Η συμφέρουσα είναι στην αποθήκη της Αρχαιολογικής Συλλογής Αχαρνών, η οποία συγκεντρώνει όλα τα ευρήματα από τις περιοχές περίπου από το Περιστέρι προς τα Βόρεια.
Παλιότερα είχε και τα ευρήματα του Εγάλεο και είναι εκεί η στήλη. Δυστυχώς δεν έχουμε καταφέρει να την εκθέσουμε γιατί είναι περιορισμένος ο χώρος. Θα έρθει, θα έρθει και αυτό. Κλείνοντας, Τάμη, θέλω να σε ρωτήσω τι θέλεις ότι σημαίνει για τους κατοίκους του Καματερού το ότι υπάρχει ένα ρωμαϊκό νεκροταφείο κρυμμένο μέσα στο σύγχρονο Αττικό Εστώ μια αρχαιολογική θέση αναδειγμένη εκεί μέσα στη γειτονιά τους Δεν μπορώ να απαντήσω πολλά γι' αυτό ίσως έπρεπε να ρωτήσουμε τους ίδιους κατοίκους Θέλω να ελπίζω ότι για κάποιους είναι κάτι σημαντικό γιατί δίνει μια ταυτότητα στο χώρο Σωστά βέβαια Και είναι μια περιοχή η οποία χτίζεται ραγδαία Έχει τώρα 15 χρόνια που οικοδομείται πάρα πολύ Χάνει και την παλαιά ταυτότητα που είχε ως ένα προάστιο Με ήπια δόμηση και ελεύθερους χώρους Οπότε θέλω να ελπίζω ότι είναι κάτι ξεχωριστό για αυτούς Είναι βέβαιο, ευχαριστώ πάρα πολύ για αυτή τη συνομιλία Και εγώ ευχαριστώ πάρα πολύ για την πρόσκληση
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα