Οι Θεές του Ολύμπου (δεύτερο μέρος)

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 και την Περσεφόνη που ζούσε πότε στον Όλυμπο και πότε στον Κάτο Κόσμο μαζί με τον Άδη. Σήμερα, όπως καταλαβαίνετε, θα μιλήσουμε για τις υπόλοιπες θέες του Ολύμπου και θα ξεκινήσουμε με μία θεά από τις πιο δημοφιλείς ανάμεσα σε θεούς και θνητούς, μία θεά της οποία σε παρουσία έκανε πάταγο, περπάταγε και τρίζανε τα πεζοδρόμια από την ομορφιά της.

00:50 Μιλάω φυσικά για τη θεά της ομορφιάς, του έρωτα και του πάθους, την Αφροδίτη. Η Αφροδίτη όπως είχαμε πει και σε ένα από τα πρώτα επεισόδια γεννήθηκε από το μέλος του ουρανού που πετάχτηκε στη θάλασσα από τον Κρόνο Αναδύθηκε λοιπόν από τους αφρούς της θάλασσας γι' αυτό και ονομάστηκε Αφροδίτη Αυτή η θεά δεν ανήκει ούτε στα παιδιά της Ρέας και του Κρόνου ούτε στα παιδιά του Δία Είναι κόρη του ουρανού και της θάλασσας Και αν θέλουμε να ορίσουμε μια συγγενική σχέση με τους άλλους θεούς θα λέγαμε ότι είναι κάπως σαν μακρινή τους θεία.

01:27 Η θεά της ομορφιάς, όπως καταλαβαίνετε, αγαπήθηκε από πάρα πολλοί κόσμο, άνδρες και γυναίκες, θεούς και θνητούς και αξίζει να σημειώσουμε ότι τόσο τα Κίθυρα όσο και η Κύπρος ισχυρίζονται ότι μετά τη γέννησή της η Αφροδίτη ξεβράστηκε πρώτα-πρώτα στον τόπο τους. Βγήκε από τους αφρούς της θάλασσας, κολύμπησε μέχρι μια ακτή, οι Κύπροι ισχυρίζονται ότι η ακτή αυτή ήταν η Κύπρος ενώ οι Κυθύροι ισχυρίζονται ότι η ακτή αυτή ήταν τα Κύθυρα.

01:55 Κι έτσι τα δύο νησιά διεκδικούν σαν να λέμε σε εισαγωγικά την Αφροδίτη σαν δικιά τους θεά. Όπως είπαμε και σε ένα από τα προηγούμενα επεισόδια η Αφροδίτη είχε παντρευτεί τον Ήφαιστο αλλά αγαπούσε τον Άρη με τον οποίο έκαναν αρκετά παιδιά θα λέγαμε. ανάμεσα στα οποία ήταν και ο έρωτας που πετούσε βέλη και αν σε πετύχαινε ερωτευόσουν.

02:15 Ένα άλλο τους παιδί ήταν η Αρμονία η οποία παντρεύτηκε τον Κάδμο, το μυθικό βασιλιά της Θήβας. Τον έχουμε αναφέρει κανένα δύο φορές τον Κάδμο. Η Αφροδίτη επειδή ήταν πανέμορφη και πολυπόθητη, είχε πάρα πολλές σχέσεις, έκανε γενικά ό,τι γούσταρε και δεν τολμούσε κανείς να της πει τίποτα. Σαν χαρακτήρας ήταν κάπως κοκέτα αλλά παράλληλα πολύ ανοιχτόμυαλη και προοδευτική Επίσης μπορεί να σας φανεί περίεργο Αλλά η Αφροδίτη ήταν αυτή η οποία καθιέρωσε την παντόφλα σαν τιμωρία για διάφορες άτακτες πράξεις Στην εικονογραφία συχνά τη συναντάμε να κρατάει ένα σανδάλι στο χέρι Και να είναι έτοιμη να το σβουρίξει στο κεφάλι είτε του Πάνα είτε του Έρωτα που ήταν γνωστή φαρσέρκια ανακατοσούρες Αυτή η συνήθεια της Αφροδίτης διατηρήθηκε για αιώνες Θυμάμαι ότι όταν ήμουν μικρή και παίζαμε στη γειτονιά Αν η μπάλα έπεφτε στο παράθυρο κάποιας γειτόνισσας με δύναμη Η απάντηση πολύ συχνά ήταν η πτάμενη παντόφλα Είχαμε μάθει να τις αποφεύγουμε όπως στο Μάτριξ Αυτό που δεν ήξερα τότε βέβαια

03:19 Ήταν ότι η κυραλένη απλά προσπαθούσε να διατηρήσει μια αρχαία παράδοση Που τη συνέδεε βαθιά με την Αφροδίτη Τώρα πια, ξέρω Τώρα, η Αφροδίτη σαν αγαπημένη θεά είχε πάρα πολλούς ναούς αφιερωμένους σε αυτήν Ο σημαντικότερος όμως βρισκόταν στην περιοχή της Παλέπαφου, στην Κύπρο Η επόμενη θεά της λίστας μας είναι ένα πολύ αθλητικό τυπάκι Οικολόγος, δυναμική και ανεξάρτητη γυναίκα Η Άρτεμις Η Αρτέμιδα ήταν θεά του κενιγιού, των δασών και των βουνών ενώ παράλληλα θεωρούνταν προστάτηδα των παιδιών και ειδικά των κοριτσιών αλλά και προστάτηδα των ζώων.

04:02 Τώρα θα μου πείτε πώς είναι δυνατόν να ήταν και κυνηγός και προστάτηδα των ζώων παράλληλα, δεν καταλαβαίνουμε. Ένα δίκιο θα το έχετε, δεν λέω. Αλλά έτσι είχαν τα πράγματα. Θεωρούσε απολύτως εντάξει το να κυνηγήσεις για να φας αλλά αν κάποιος έκανε ακρότητες ή ήταν βίαιος χωρίς λόγο απέναντι στα ζώα ή για παράδειγμα κυνηγούσε ένα από τα αγαπημένα της ζώα, τον περίμενε αυστηρότατη τιμωρία και εκδίκηση από την Άρτεμη.

04:30 Η Αρτέμη, όπως αναφέραμε ένα-δύο επεισόδια πιο πριν, ήταν κόρη της Λυτούς και του Δία και δίδυμη αδερφή του Απόλλωνα. Γεννήθηκε κι αυτή σαν τον Απόλλωνα στο νησάκι της Δήλου. Την προηγουμένη φορά όμως δεν σας είπα ολόκληρη την ιστορία για τη γέννηση των δύο δίδυμων αδερφών. Θα σας τυμπώ τώρα όμως. Λοιπόν, κατά το γνωστό τροπάριο, ο Δίας ενώθηκε με τη Λιτό, η οποία έμεινε έγκυος και πρόκειται να γεννήσει αθάνατους θεούς, τον Απόλλωνα και την Άρτεμη.

05:01 Όταν αυτό το έμαθε η Ήρα, έγινε έξω φρενών και απείλησε κάθε τόπο της γης, ότι αν τολμήσει να δεχτεί τη Λιτό απάνω του για να γεννήσει, θα τον εξαφανίσει από προσώπου γης. Γυρνούσε λοιπόν η ετοιμόγενη Λιτό από τόπο σε τόπο ζητώντας καταφύγιο για να γεννήσει Αλλά όπως είναι φυσικό όλοι αρνιόντουσαν γιατί φοβόντουσαν την οργή της Ήρας Τότε ένα μικρό κομματάκι γης που έπλεε πάνω στη θάλασσα χωρίς να έχει σταθερή βάση Αλλά και χωρίς να έχει όνομα, ήταν άδειλο δηλαδή που σημαίνει αδείλωτο χωρίς όνομα είπε στη Λιτό «έλα να γεννήσεις εμένα.

05:42 Δεν είμαι δεμένος στη γη, δεν είμαι καν τόπος θα έλεγε κανείς οπότε δεν μπορεί να με τιμωρήσει η Ήρα». Η Λιτό το χιλιοευχαρίστησε και του υποσχέθηκε ότι πάνω του θα χτιστεί ο πιο λαμπρός ναός προς τιμήν του γιού της του Απόλλωνα αλλά και ότι θα πάψει να είναι άδειλο και πλωτό. Κι έτσι μετά τη γέννηση της Αρτέμιδας και του Απόλλωνα η Δήλος έπαψε να είναι άδειλος και έγινε Δήλος, ένα μικρό κατάφωτο νησάκι στο κέντρο των Κυκλάδων.

06:13 Τι κατάφωτο δηλαδή, σκέτη καρακαντήλα είναι. Να σημειωθεί ότι αυτό το νησάκι είχε τεράστια θρησκευτική αλλά και πολιτική σημασία κατά την περίοδο της κλασικής αρχαιότητας. Κατά τη διάρκεια του τοκετού, η Άρτεμις γεννήθηκε πρώτη, πριν από τον Απόλλωνα δηλαδή. Με το που γεννήθηκε ανέλαβε ρόλο μέας και βοήθησε τη μητέρα της να γεννήσει τον αδερφό της Γι' αυτόν τον λόγο οι Άρτεμις μαζί με την Ηλίθια που είχαμε δει σε προηγούμενο επεισόδιο Θεωρούνταν και οι δύο προστάτηδες των γυναικών κατά τη διάρκεια της γέννας Η Αρτέμιδα σαν προσωπικότητα ήταν πανέξυπνη, δυναμική και δεν φοβόταν τίποτα Αγαπούσε πολύ τη φύση και περνούσε τον καιρό της στα βάση και τα βουνά, κυνηγώντας και κάνοντας τη φάση της γενικά.

07:06 Ήταν κάπως μοναχικός τύπος και λίγο ζόρικη θα λέγαμε. Επίσης, το είχε ξεκαθαρίσει εξ αρχής στον πατέρα της, τον Δία, ότι δεν έχει καμία αδιάθεση για γάμους και για έρωτες. Δεν την ενδιέφερε το θέμα αυτό καθόλου. Και γιατί να την ενδιαφέρει άλλωστε, περνούσε τέλεια και μόνη της. Ο Δίας που ήξερε πολύ καλά ότι ό,τι λέει η κόρη του το εννοεί, το δέχτηκε αυτό και δεν την πίεσε ποτέ να παντρευτεί.

07:33 Ας περάσουμε τώρα όμως στην τελευταία θεά που θα μας απασχολήσει σήμερα, την αγαπημένη κόρη του Δία, τη χαϊδεμένη του θα λέγαμε, την Αθηνά. Η Αθηνά ήταν η θεά της σοφίας, της στρατηγικής σκέψης αλλά και της ελιάς. Το σύμβολό της ήταν η Σοφή Κουκουβάγια ή αλλιώς Γλάφκα Αλλά και η ασπίδα της η Αιγίδα Την Αιγίδα ελπίζω να τη θυμάστε και από τα πρώτα επεισόδια Θυμίζω ότι την είχε φτιάξει ο Ήφαιστος για το Δία με το δέρμα της κατσίκας Αμάλθιας Ο Δίας λοιπόν αυτή την ασπίδα κάποια στιγμή τη δώρισε στη πολύ αγαπημένη του κόρη Και από τότε έγινε σύμβολό της Τώρα μπορεί να αναρωτιέστε γιατί ο Δίας από όλα του τα παιδιά είχε τέτοια ιδιαίτερη αγάπη και αδυναμία για την Αθηνά Ο πρώτος λόγος είναι πιστεύω ότι ήταν θεάδη σοφίας, έξυπνη και σπουδαγμένη Και ξέρετε τώρα πως καμαρώνουν οι γονείς όταν ένα παιδί είναι διαβαστερό και του κόβει Λες και αν είσαι φυσιοδύφη σαν την Άρτεμη είναι λιγότερο σημαντικό Τέλος πάντων Ο άλλος λόγος όμως που πιστεύω ότι την έκανε να ξεχωρίζει στα μάτια του Δία

08:43 Ήταν ότι τη γέννησε ο ίδιος Είχε λοιπόν μαζί της ένα δέσιμο μητρικοπατρικό ας το πούμε Ένα δέσιμο ιδιαίτερο Πώς ακριβώς συνέβη αυτό σας ακούω στο μυαλό μου να ρωτάτε Ο Δίας λοιπόν σε κάποια φάση πριν παντρευτεί την Ήρα Είχε ζευγαρώσει με την Οκεανίδα νύμφη Μύτιδα Η Μύτητα Παρεβιπτόντος ήταν η θεά της λογικής και της στρατηγικής πονηριάς Η Γαία τώρα, η αγαπημένη μας Γη, είχε γενικά ένα συνήθιο όποτε βαριόταν να ανακατεύει λίγο τα πράγματα για να τα κάνει λίγο πιο ενδιαφέροντα Έτσι λοιπόν μια μέρα που την είχε πιάσει λίγο μια βαρεμάρα, αποφάσισε να κάνει μια προφητεία και να την ανακοινώσει στο Δία Πήγε και του είπε λοιπόν ότι από τη μύτιδα που ήταν τώρα έγκυος θα γεννηθεί μία κόρη που θα γίνει σοφότερη από τον πατέρα της και ένας γιος που θα εκθρονίσει τον πατέρα του από την εξουσία Αν θυμάστε από το επεισόδιο που κάναμε για τη δημιουργία του κόσμου και τη ντιτανομαχία το να εκδιωχθεί κάποιος κυρίαρχος θεός από την εξουσία ήταν ο μεγαλύτερος φόβος του

09:57 Ο ουρανός για παράδειγμα προκειμένου να μην τον εκθρονήσει κάποιον από τα παιδιά του τα καταχόνιαζε στα τάρταρα Ενώ ο Κρόνος για τον ίδιο λόγο τα έτρωγε όπως θυμάστε Μόλις άκουσε αυτή την προφητεία ο Δίας τον έπιασε μια κολούμπρα Τον έλουσε κρύος υδρότας, ταράχτηκε και αποφάσισε ότι προκειμένου να μην γίνει η προφητεία πραγματικότητα Η καλύτερη λύση θα ήταν να μετατρέψει τη μύτιδα σε σταγόνα και να την καταπιεί Καταπληκτική ιδέα, το ότι ο πατέρας του ο Κρόνος είχε κάνει τις καταπόσεις άλλων θεωτήτων χόμπι και στο τέλος κατέληξε να χάσει την εξουσία, δεν τον απασχόλησε και πολύ τον Δία.

10:37 Έτσι που λέτε, αποφάσισε να προχωρήσει με το σχέδιό του. Μετέτρεψε λοιπόν τη μύτη δασέ στα αγώνα και με μεγάλη ευκολία την κατάπιε. Αυτό που δεν υπολόγισε όμως ήταν ότι η μύτη δα, που ήταν ήδη έγκυος στην Αθηνά, συνέχισε να ζει μέσα στο κεφάλι του Δία και το έμβριο συνέχισε να μεγαλώνει μέσα στη μύτηδα που ήταν μέσα στο Δία.

11:00 Κάτι σαν μπάμπουσκες δηλαδή είχαν οι γεννήτριες τους. Ξέρετε αυτές τις ξύλινες κούκλες που είναι η μία μέσα στην άλλη. Κάποια στιγμή λοιπόν, αφού η Αθηνά συνέχισε να αναπτύσσεται το κεφάλι του Δία άρχισε να φουσκώνει όπως η κοιλιά μιας εγκύου με αποτέλεσμα ο Δίας να έχει τρομερούς πόνοκεφάλους. Πάει λοιπόν στον Ήφαιστο που όπως είπαμε έπιαναν τα χέρια του και του ζητάει βοήθεια Μην ανησυχείς του λέει ο Ήφαιστος θα το λύσουμε ας το πάνω μου Παίρνει λοιπόν ο Ήφαιστος που λέτε έναν πέλεκι ένα τσεκούρι δηλαδή Και του δίνει μια κατακούτελα του δία ντάνγ και του ανοίγει την κεφάλαια στη μέση Τότε πετάγεται από μέσα η σοφή Αθηνά όντας πάνοπλη και φορώντας περκεφαλαία Ένα είδος κράνους δηλαδή Ο Δίας ανακουφισμένος που του έφυγε επιτέλους ο πονοκέφαλος ευχαρίστησε τον ύφεστο και αμέσως ένιωσε να τον πλημμυρίζει το συνέστημα της αγάπης για τη μικρή θεά την οποία είχε μόλις γεννήσει Πάντως να πούμε ότι δεύτερο παιδί από τη Μίτιδα δεν γεννήθηκε άρα το τέχνασμα του Δία με τη σταώνα πέτυχε και παρέμεινε στην εξουσία

12:10 Τώρα, μπορεί κάποια πολύ πολύ παρατηρητική ακροάτρια ή κάποιος πολύ πολύ παρατηρητικός ακροατής να πρόσεξε ότι κάπου υπάρχει μία μικρή τρύπα στο σενάριο. Γιατί πώς γίνεται η Μύτιδα να ζευγαρώνει με το Δία πριν αυτός παντρευτεί την Ήρα και στη γέννα της Αθηνάς να βοηθάει ο Ήφαιστος ο οποίος είναι παιδί της Ήρας και του Δία.

12:37 Ε, μην το ψάχνετε, δεν υπάρχει απάντηση. Ο χρόνος στη μυθολογία δεν είναι πολύ γραμμικός. Δεν πάμε δηλαδή πάντα από το Α στο Β και μετά στο Γ. Μερικές φορές ανακατεύονται. Και ούτως ή άλλως στους μύθους υπάρχουν πάρα πολλές αντιφάσεις. Γιατί όπως έχουμε πει γράφονται από πολλούς διαφορετικούς συγγραφείς και σε διαφορετικές περιόδους.

13:00 Τέτοιες τρύπες στο σενάριο θα υπάρχουν πάρα πολλές. Απλά αποδεχτείτε το. Πίσω στην ιστορία μας τώρα. Όταν η Αθηνά μεγάλωσε που λέτε ήθελε να γίνει προστάτηδα της πόλης των Αθηνών. Τον ίδιο ρόλο όμως διεκδικούσε και ο Ποσειδώνας, ο θεός της θάλασσας Οι δύο θεοί δεν τσακώθηκαν για να λύσουν τη διαμάχη μεταξύ τους Αλλά πολύ δημοκρατικά αποφάσισαν να αφήσουν τους κατοίκους της πόλης να διαλέξουν ποιος θα είναι ο προστάτης τους Για να εντυπωσιάσουν τους Αθηναίους, οι δύο θεοί έκαναν ο καθένας από ένα δώρο στην πόλη Το δώρο του Ποσειδώνα ήταν ότι χτύπησε το βράχο της Ακρόπολης με την τριενά του Και από μέσα άρχισε να αναβλύζει άφθονο θαλασσινό νερό Το βλέπουν αυτό οι Αθηναίοι Λένε, α ευχαριστούμε πολύ Ποσειδώνα, τι ωραίο δώρο Αλλά από μέσα τους σκεφτόντουσαν, έλεος τώρα δώρο είναι αυτό Τι να το κάνουμε το θαλασσινό νερό, ούτε να το πιούμε δεν μπορούμε Ελπίζω το δώρο της Αθηνάς να είναι λίγο καλύτερο γιατί αν είναι σαν του Ποσειδώνα μας βλέπουν να μένουμε χωρίς προστάτη.

14:09 Η Αθηνά όμως δεν τους απογοήτευσε γιατί τους έκανε δώρο την ελιά. Μόλις το είδαν αυτό οι Αθηναίοι λένε τώρα μάλιστα αυτό είναι δώρο. Και το λάδι μας θα βγάζουμε για να μαγειρεύουμε ωραία φαγητά και την ελιά μας την παστί θα έχουμε να τη βάζουμε στο κέντρο από το πιατάκι με το τζατζίκι να κάνει ωραία αντίθεση το μαύρο πάνω στο άσπρο και ξυλία θα μας προσφέρει το δέντρο το σημαντικότερο μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς που έχουμε σε ολόκληρη την Ελλάδα.

15:10 Τώρα, η Αθηνά, να ξέρετε ότι σαν χαρακτήρας αγαπούσε πολύ τη δημιουργική σκέψη, την εξυπνάδα και τη δικαιοσύνη. Αλλά ήταν και κάπως φιλοπόλεμη. Της άρεσε ο πόλεμος και η μανούρα. Όπως είδαμε άλλωστε, πετάχθηκε από το κεφάλι του Δία έτοιμη να καταταγήσει το πεζικό, όπλα περικεφαλαία, σπίδα, με πλήρη εξάρτηση. οπότε σε πολλούς μύθους τη βλέπουμε να συμμετέχει στις πολεμικές σειράξεις και να καθορίζει με τη στρατηγική της σκέψη την έκβαση της κάθε μάχης.

15:41 Αλλά δεν συμμετείχε στους πολέμους μόνο σαν στρατηγός. Όπως ίσως θυμάστε από ένα από τα πρώτα επεισόδια, κατά τη διάρκεια της Γιγαντομαχίας κυνήγησε τον Γίγαντα Εγγέλαδο κάτω από την Έτνα το μεγάλο ηφαίστειο στη Σικελία. Η Αθηνά που λέτε είχε πολλά στο κεφάλι της Όλο έκανε σχέδια, όλο μπλεκόταν σε πολέμους Όλο βοηθούσε κάποιον ήρωα να γλιτώσει από δύσκολες καταστάσεις Και γενικά δεν είχε ούτε χρόνο ούτε όρεξη για έρωτες Ήταν περισσότερο αφιερωμένη και αφοσιωμένη στην καριέρα της θα λέγαμε Συνεπώς η θεά της Σοφίας δεν μας άφησε από γόνους Ούτε θεούς ούτε ημίθεους και συνεπώς δεν αναφέρεται σαν ματριάρχης καμίας μυθικής οικογένειας θνητών.

16:30 Να ξέρετε το έκαναν αυτό στην αρχαιότητα μερικές πλούσιες οικογένειες με εξουσία. Λέγαν «Α, ξέρετε, εμείς καταγόμαστε από τον Έστορα, το μυθικό βασιλιά της Πύλου, που ο πατέρας του ήταν ο Νιλέας, που ο πατέρας του ήταν ο Θεός Ποσειδώνας». Οπότε βρε παιδιά είναι λογικό να έχουμε πλούτια και εξουσία. ούτε τα κλέψαμε, ούτε εκμεταλλευτήκαμε την εργασία δούλων για να τα φτιάξουμε, από την ευγενική μας τη γενιά και τη θεϊκή μας καταγωγή τα έχουμε.

16:57 Παραμύθια της χαλμάς ήταν φυσικά όλα αυτά. Μπούρδες. Αλλά στην περίπτωση της Αθηνάς, κανείς δεν μπορούσε να το πει αυτό. Γιατί, όπως είπαμε, η θεά με βάση τη μυθολογία δεν έκανε παιδιά και άρα κανείς δεν μπορούσε να ισχυριστεί ότι ήταν απόγονός της, που σημαίνει ότι εν τέλει η θεά δεν μας την άφησε κλήρονο μια και παρακαταθήκη της σοφία της.

17:19 Δεν ξέρω, λέτε να φταίει αυτό που βγήκαμε λίγο βλαμμένοι σαν λαοσιτορινοί. Και με την ιστορία της Εθνάς κλείνουμε λοιπόν με τους θεούς και τις θέες του Ολύμπου και σε αυτό το σημείο θέλω να κάνω μια τελευταία επισήμανση. Τονίζω λοιπόν ότι για τους αρχαίους δεν υπήρχαν μόνο αυτοί οι 12-13 αποθεότητες. Το έχετε καταλάβει πιστεύω.

17:40 Από θεούς και θεές έβριθε ο τόπος Όποια πέτρα και να σήκωνες, τσουπ ένας θεός από κάτω Είχαμε μουσες, νηριείδες, νύμφες, τιτάνες, γίγαντες, όρες, μοίρες, στοιχεία της φύσης Χαμός γινότανε Απλά αυτή η 12η ή η 13η ήταν η πιο σημαντική Οι ίδιοι αρχαίοι δηλαδή θεωρούσαν ότι αυτές οι προσωπικότητες άξιζαν λίγο προσοχή παραπάνω και τα λέμε σύντομα.