Δεν έχεις καταρρεύσει… αλλά μήπως έχεις ήδη εξουθενωθεί;

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Συχνά μιλάμε για τον burnout, την εργασιακή εξουθένωση. Σπανιότερα μιλάμε για τις συνθήκες πριν από αυτή την κλινική κατάσταση, την παθολογική και την ψυχοπαθολογική κατάσταση και τα σημάδια τα οποία υπάρχουν γύρω από αυτό. Ας δούμε ένα παράδειγμα. Ας δούμε τον άνθρωπο ο οποίος καθημερινά σηκώνεται και πάει στη δουλειά του, πριν από αυτό έχει ετοιμάσει τα παιδιά του και τα έχει πάει στο σχολείο, τηρεί τις υποχρεώσεις του, τηρεί τις υποχρεώσεις μετά την εργασία με τις καθημερινές λειτουργίες της οικογένειας ή και του ίδιου.

00:29 Αν το ρωτήσεις η τυπική απάντηση πολλές φορές είναι «Είμαι μια χαρά». Αλλά επί της ουσίας αν το ρωτήσεις ξανά και διερευνείς λίγο βαθύτερα ή και πολύ περισσότερο αν ρωτήσουμε τους εαυτούς μας «Πώς είσαι» η απάντηση είναι «Είμαι εξαντλημένος». Και το πιο επικίνδυνο σε αυτό, όταν αυτή η απάντηση δεν είναι μόνο μία φορά, αλλά είναι η ίδια απάντηση μέρες, εβδομάδες ή μήνες, είναι ότι ο άνθρωπος αυτός πέρα από την εξάντλησή του συνεχίζει να καλύπτει όλες τις υποχρεώσεις παίρνοντας ενέργεια από τις αποθήκες του σώματος και του ψυχισμού του.

01:04 Ας μιλήσουμε όμως για κάποια στοιχεία. Το 40% των εργαζομένων παγκοσμίως δήλωσαν ότι την προηγούμενη μέρα βίωσαν έντονο εργασιακό στρες. Το 45% των διοικητικών στελεχών δήλωσαν το ακριβώς ίδιο στοιχείο. Και 2 στους 3 εργαζομένους παγκοσμίως δήλωσαν ότι τον προηγούμενο μήνα είχαν στοιχεία εργασιακής εξουθένωσης. Αντιλαμβάνομαστε λοιπόν ότι αυτό που συζητάμε δεν είναι καθόλου απλό και δεν είναι καθόλου σπάνιο.

01:33 Το τι υπάρχει σε σχέση με το τι εκφράζεται και στους άλλους και στους εαυτούς μας πολλές φορές έχει μεγάλη απόσταση Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να ξεχωρίσουμε αυτό το οποίο συζητάμε σήμερα σε σχέση με τον burnout με την εργασιακή εξουθένωση Το στοιχείο της εξουθένωσης υψηλής λειτουργικότητας έχει κάποια στοιχεία τα οποία τα διαφοροποιούν από αυτή την κατάρρευση που βιώνουμε στο burnout Συζητάμε για στοιχεία που το άτομο συνεχίζει να λειτουργεί, να αποδίδει, παρά το ψυχικό κόστος που αρχίζει και αντιλαμβάνεται ότι βιώνει. Δηλαδή είναι ένας άνθρωπος ο οποίος καλύπτει αυτά που του ζητούνται, παρά το συνεχόμενο συναισθηματικό κόστος που συνήθως εμφανίζεται με το στοιχείο του στρες. Δηλαδή, συνεχίζει να δουλεύει, συνεχίζει να τηρεί τις υποχρεώσεις του, συνεχίζει να καλύπτει ό,τι του ζητά το εργασιακό πλαίσιο, αλλά κάθε μέρα αντιλαμβάνεται ότι πρέπει να καταναλώσει όλο και περισσότερη ενέργεια, κυρίως σε ψυχικό επίπεδο, για να κάνει αυτά που έκανε την προηγούμενη εβδομάδα.

02:34 Και πώς φαίνεται αυτό. Μήπως κοιμάσαι και ο ύπνος δεν είναι αρκετός όταν πηγαίνεις στη δουλειά σου. Μήπως τελειώνει το οχτάωρό σου ή οι ώρες σε οποίες δουλεύεις και στον απογευματινό σου χρόνο το μυαλό σου είναι ακόμα στη δουλειά. Μήπως νιώθεις να είσαι ευερέθιστος ή ευερέθιστη Με τους δικούς σου ανθρώπους Μέσα από την πίεση και το φορτίο που σου αφήνει το εργασιακό πλαίσιο Μήπως έχετε το Σαββατοκύριακο Και αντί να περάσεις χρόνο με αυτούς που αγαπάς Πραγματικά δεν μπορείς να αντέξεις ούτε τη φωνή τους Και κάτι πιο ύπουλο Μήπως η δουλειά που μέχρι πριν σου άρεσε Πλέον αρχίζεις και λειτουργείς Σε ένα πλαίσιο τυπικότητας να βγάλω τη δουλειά, να περάσει η ώρα και να φύγω.

03:21 Μήπως τα στοιχεία ευχαρίστησης που είχες σε κάποια σημεία της δουλειάς σου έχουν αρχίσει και εξαφανίζονται. Όταν πετυχαίνεις το στόχο που είχες θέσει για τον εαυτό σου, πλέον η απόλαση έχει φύγει και απλώς είναι ικανοποιητικό ότι απλώς τελειώσαμε τη διαδικασία. Αν όλα αυτά λοιπόν τα σημεία αρχίζουν και εμφανίζονται σταδιακά στη ζωή σου, φαίνεται ότι η εξουθένωση και η εξάντληση έχουν χτυπήσει την πόρτα της ψυχής σου.

03:46 Ας δούμε όμως και κάτι ακόμα σε σχέση με το προφίλ του ανθρώπου που πιο συχνά θα τον χτυπήσει αυτό που ονομάζουμε εξάντληση, εξουθένωση, ακόμα και αυτή η λειτουργική εξουθένωση που ακόμα είμαστε παραγωγικοί. Είναι αυτοί οι άνθρωποι που έχουν μάθει να ολοκληρώνουν τις δουλειές τους ασχέτως του κόστος το οποίο προκύπτει στο ψυχισμό τους ή στο σώμα τους.

04:06 Είναι οι άνθρωποι που τους άρεσαν, είναι τυπικοί, που τους αρέσει να παράγουν και να είναι δημιουργικοί. Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν ότι η εξουθένωση δεν χτυπάει ανθρώπους οι οποίοι απλά δεν τους αρέσει η δουλειά τους ή πλέον δεν είναι παραγωγικοί. Αντιφέτος, αυτοί που ήταν παραγωγικοί, που τους αρέσει να πετυχαίνουν πράγματα αλλά σε ένα πλαίσιο το οποίο δεν υπάρχει οριοθέτηση της αυτοφροντίδας είναι και αυτοί οι οποίοι είναι πιο εύκολο να πληγωθούν από το φορτίο του κόπου και τελικά να χάσουν τη σύνδεση με αυτό που προηγουμένως τους έφερνε ευχαρίστηση.

04:42 Ας σκεφτούμε όμως το τι μπορούμε να κάνουμε αν αυτό αρχίζει και συμβαίνει, ιδιαίτερα όσο αν το αντιληφθούμε αρκετά νωρίς ώστε οι αντοχές μας να υπάρχουν ακόμα. Ας ξεκινήσουμε με το βασικότερο. Το να προσέξω τον εαυτό μου και να φροντίσω τον εαυτό μου Πέρα από το πλαίσιο της εργασίας Δεν είναι κάποια ανταμοιβή Είναι κάτι δεδομένο Είναι κάτι που το χρειαζόμαστε ώστε να μπορέσουμε να συνεχίζουμε Και να αποδίδουμε στο επόμενο διάστημα Το να μπορώ να δημιουργώ χώρο Με αυστηρά όρια πολλές φορές Αν χρειαστεί απέναντι στον ίδιο μου τον εαυτό Να σταματήσω στο οχτάωρό μου Να ζητήσω την άδεια από τον εργοδότη μου ή από τον ίδιο μου τον εαυτό.

05:20 Όταν πραγματικά νιώθω ότι κουράζομαι και να επενδύσω σε πρόσωπα τα οποία μου προκαλούν ευχαρίστηση, να δώσω χρόνο στο σώμα μου και τη φροντίδα του, να επισκεφθούν τους γιατρούς μου, να πάρω τις διακοπές μου, χωρίς τύψεις, αντιλαμβανόμενος κυρίως ότι η επαγγελματική μου δραστηριότητα δημιουργεί σε μια κυκλικότητα σε σχέση με την προσωπική μου ζωή.

05:41 Δεν υπάρχει προσωπική ζωή αν δεν έχω ίσως μια σταθερότητα στα επαγγελματικά μου. Αλλά πολύ περισσότερον δεν υπάρχει επαγγελματική καταξίωση και παραγωγικότητα αν δεν φροντίσω το σώμα, το συνέστημα και τις σημαντικές σχέσεις για μένα. Αυτή λοιπόν η πυρηνική διαδικασία είναι το βασικότερο στοιχείο για να μπορέσουμε να φροντίσουμε το σώμα μας και το μυαλό μας και έτσι να προλάβουμε πράγματα τα οποία θα καταπονήσουν τον εαυτό μας επαγγελματικά και παραγωγικά.

06:08 Θα κάνουμε ένα τελευταίο μικρό τεστ για να καταλάβουμε το επίπεδο της εξουθένωσης που μπορούμε να έχουμε όλοι μας. Όταν βρείτε λιγάκι ελεύθερο χρόνο, επιτέλους ίσως λίγο ελεύθερο χρόνο, για να σκεφτείτε για τον εαυτό σας. Θέλω να αναρωτηθείτε. Αν είχα ελεύθερο χρόνο, πώς θα ήθελα να τον περάσω μέσα στην επόμενη μέρα. Να μιλήσω με αγαπημένα πρόσωπα, να γυμναστώ, να κάνω κάτι δημιουργικό και παραγωγικό εκτός εργασίας ή θα ήθελα να κάτσω στο κρεβάτι μου, στο κινητό μου για ώρες ή για μέρες να απομονωθώ και να ηρεμήσει το κεφάλι μου.

06:43 Νομίζω ότι μέσα από την απάντηση είναι προφανές το τι επίπεδα ενέργειας σας έχουν απομείνει σε σχέση με τη ζωή και την παραγωγικότητα στην ουσία της. Έτσι λοιπόν, αφού απαντήσουμε σε αυτό αξίζει να αναρωτηθούμε και να κλείσουμε με αυτό στο ποια είναι η αξία της προσωπικής μας ζωής και τι πραγματικά έχει σημασία στην ισορροπία μας Για να μην ξεχάσουμε ότι δεν είμαστε άτρωτοι το να πέφτει η ενέργειά μας επαγγελματικά δεν σημαίνει ότι είμαστε ανεπαρκείς Αντιθέτως σημαίνει ότι ίσως κάποιο άλλο σημείο της υγείας μας και της ψυχικής μας υγείας δεν είναι αρκετά καλυμμένο Και αν τελικά τα φροντίσω, η παραγωγικότητα θα γυρίσει πίσω και τελικά θα μπορέσω να έχω μια καλύτερη ισορροπία.

07:22 Ευχαριστώ πολύ.