Αντώνης Γαλανόπουλος: «Τα media στην Ελλάδα δεν διδάχτηκαν τίποτα από όσα ζήσαμε με τη Χρυσή Αυγή»
LIFO POLITICSΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Ο πολιτικός επιστήμονας και συνεργάτης του Ινστιτούτου Eteron, Αντώνης Γαλανόπουλος, μιλά στη LiFO για το ακροδεξιό revival στην Ευρώπη αλλά και στην Ελλάδα, όπου η αποφυλάκιση Κασιδιάρη έγινε… «viral» για τους λάθος λόγους.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Φίλες και φίλοι, καλώς ήλθατε στα podcast της LIFO. Είμαι ο Θοδωρής Αντωνόπουλος και σήμερα φιλοξενούμε τον πολιτικό επιστήμονα και συνεργάτη του Ινστιτούτου Έτερων, Αντώνη Γαλανόπουλο, με τον οποίο θα συζητήσουμε για το λεγόμενο κρεδεξιό τσουνάμι που απελεί την Ευρώπη και κατά επέκταση σε κάποιο παθμό ενδεχομένως και την Ελλάδα.
Για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο, ακολουθήστε μας στα όλοι οι podcasts στο Spotify και στο κανάλι της LIFO στο YouTube. Είμαστε οι άνθρωποι μας και τα έργα τους. Η ακροδεξία δεν βρίσκεται πλέον στην ευρωπαϊκή πολιτική περιφέρεια, όπως φαίνεται, αλλά στο κέντρο της. Η κλοική νίκη του ΑΦΕΝΤΕΣ της εξωνοίας ΑΝΧΑΛΤ, που απλήττε να επαναληφθεί στο Μεκλεμβούλου Άνω Πομερανία, αποτελεί ένα ιστορικό ορόσμο, θα λέγαμε, για τη μεταπολμική Γερμανία και ταυτόχρονα ένα σημάδι της βαθιάς μετατόπισης του ευρωπαϊκού πολιτικού τοπίου όχι απλά προς τα δεξιά, αλλά προς τα άκρα δεξιά.
Σίγουρα η μετανάστευση, η ακρίβεια, η οικονομική ανασφάλεια, ο πόλεμος στην Ουκρανία, αλλά και η δυσπιστία στους εθνισμούς και την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και η αίσθηση ενός σημαντικού τμήματος των κοινωνιών ότι τα δεξιακά κόμματα δεν εκφράζουν πλέον τις αγωνίες τους, Δημιουργούν ένα έδαφος πάνω στο οποίο η ακροδεξία επιχειρεί να εμφανιστεί ως μια, όχι πια μια περιθωριακή δύναμη διαμαρτυρίας, αλλά σαν μια αναλλακτική στην ουσία διακευένησης.
Και βέβαια υπάρχει η ελληνική περίπτωση η οποία αναδείχθηκε πολύ έντονα αυτές τις μέρες μετά από φυλάκις Κασίδιαρη και τον πολιτικό επιστήμονα και συνεργάτη του Ινστιτούτου Έτερων Αντώνη Γαλανόπουλο. Όταν δηλαδή και το πολιτικό σύστημα αλλά και το μηδιακό σιγόντα έλεγε την Χρυσή Αυγή και αναρωτιάμε αν και οι συνάδελφοι που το κάλυψαν έχουν διδαχθεί τίποτα από το παρελθόν αυτό και τι μπορεί να σημαίνει όμως και η απίξη που φαίνεται να έχει σε νεότερο κόσμο ειδικά ο άνθρωπος αυτός Αλλά νομίζω ότι καλύτερα να ξεκινήσουμε καταρχήν από το τι συμβαίνει στα Γερμανία και πώς κατάφεραν ακόμα προς το AfD να φτάσει τόσο ψηλά Καλησπέρα και αρχικά ευχαριστώ για την πρόσκληση να συζητήσουμε για αυτό το όχι τόσο ευχάριστο θέμα, αλλά δυστυχώς αναγκαζόμαστε από την πραγματικότητα.
Ήδη περιγράψετε αρκετούς από τους παράγοντες που θα πρέπει νομίζω να αναλύσουμε σταδιακά στην κουβέντα. Νομίζω ότι η αρχική μου παρατήρηση είναι ότι έχουμε περάσει από τη φάση που είμαστε στη διαδικασία κανονικοποίησης της ακροδεξιάς, αυτό που είπατε ότι γίνεται πια mainstream, Είμαστε σε μια διαδικασία θα έλεγα παγίωσης της ακροδεξιάς σαν ένα mainstream κόμμα στα εκλογικά συστήματα της Ευρώπης.
Είναι ελαφρώς διαφορετικό από τον προηγούμενο κύκλο συζήτησης που είχαμε ότι κανονικοποιείται, περνά από το περιθώριο στο κέντρο. Αυτά έχουν γίνει πια. Ειδικά για μεγάλες χώρες, την Ιταλία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, είμαστε σε αυτή τη συνθήκη. δεν έχει γίνει ιδιαίτερα στο Ηνωμένο Βασίλειο λόγω του εκλογικού συστήματος αλλά σε επίπεδο λόγου κοινωνίας ρητορικής νομίζω ότι έχει γίνει και εκεί θα δούμε τις εξελίξεις στην Ισπανία και στη χώρα μας αυτό που προς το παρόν εμποδίζει την εμφάνιση μιας ίδιας εικόνας με την Ευρώπη είναι ο κατακαιρματισμός στον χώρο και της ακροδεξιάς αλλά νομίζω ότι μπορούμε σιγά σιγά να μπούμε βαθύτερα ανάλογα με το εθνικό πλαίσιο που θέλετε να συζητήσουμε.
Καταρχήν να δούμε αν η λεγόμενη υγειονομική ζώνη, μιας ξεκινήσαμε με την Γερμανία, απέναντι στο Άθεντε, εξεκολουθεί να λειτουργεί ή τίθεται και αυτή πλέον υπό αμφισβήτηση. Όχι, νομίζω είναι εύκολο ότι το θεσμικό τείχος προστασίας που υπήρχε στη Γερμανία έχει καταρρεύσει, αλλά εν γέννη θα έλεγα ότι η συζήτηση για την κορδόν σανιτέρα, Αυτή είναι η υγειονομική ζώνη.
Μια σύνηθις πρακτική των προηγούμενων δεκαετίων δεν υφίσταται πια. Ούτε στο εθνικό πλαίσιο, ούτε στο Ευρωκοινοβούλιο. Πια αν δείτε υπάρχουν διαφοροποιημένες ζώνες που έχουν αποφασίσει τα mainstream κόμματα στο Ευρωκοινοβούλιο για τις τρεις διαφορετικές ευρωομάδες της ακροδεξιάς. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι έχει καταρρεύσει.
όταν κάνεις διαφορετικές σκάλες προστασίας δεν έχεις πια τη σκληρή γραμμή, αλλά έχει καταρρεύσει ως αποτελεσματική στρατηγική εδώ και χρόνια. Είχαμε ενώ τα παραδοσιακά κόμματα, το mainstream της πολιτικής. Αυτή τη ζώνη σε διάφορες χώρες, όπως και στο Βέλγιο, ας πούμε, για παράδειγμα, αυτά δεν έχουν αποδώσει, το έχουμε δει στην πράξη τις τελευταίες δεκαετίες και γι' αυτό έχει μείνει πίσω.
Είναι μια συζήτηση δύο ή τριών δεκαετιών πριν η Κορντών Σανιτέρ. Το ξέρουμε και στην Ελλάδα στην πράξη. Ήταν μια συζήτηση όντως η προβολή που είχε η Χρυσή Αυγή στα μίντια, ήταν και η άλλη συζήτηση, η άλλη πλευρά που έλεγε να μην εμφανιστούν πουθενά, να αποκλειστούν από παντού. Τίποτα από τα δύο δεν φάνηκε να λειτουργεί στην πράξη.
Γιατί δεν υπάρχει στην πραγματικότητα μία μαγική λύση, είτε στο επικοινωνιακό πεδίο είτε στο αμυγός κομματικό. Χρειάζεται να δούμε έναν πλουραλισμό τακτικών για την αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων και να είναι και ευέλικτες οι στρατηγικές όσο ευέλικτη είναι πια η σύγχρονη ακροδεξιά. Εγώ θα λέγαω δεν είμαι απλώς ευέλικτη αλλά παρατηρώ και κάτι όχι μόνο εγώ, το παρατηρούμε και τόσο κόσμο.
Στην Ελλάδα τον τελευταίο καιρό ειδικά, δεν έχω εικόνα ακριβώς τι γίνεται στο εξωτερικό, υπάρχει μια πολύ συντονισμένη επίθεση και στα κοινωνικά δίχτυα και στο ίντερνετ ένα κύμα ολόκληρο ας πούμε μακροδεξιών είτε πραγματικών είτε πλασματικών προφίλ τα οποία επιτίθονται και εμφανίζονται ακόμα και σε σελίδες και προφίλ στα οποία δεν είχαν ποτέ παρουσία ή τέτοιο κίνδυνο δηλαδή το βλέπουμε και τώρα και με την αποφλάξη της Κασιδιάρης ένα βάθμιμο που έχει γεμίσει το ίντερνετ ύμνους και σχόλια Όσο και να λέμε ότι έχει ανέβει κατ' αδεξιά ότι εδιστηκούν σε ένα ποσοστό τεράστιο σαφνικά της ελληνικής κοινωνίας που περίμενε τον Λιάκο να βγει από τη φυλακή.
Είναι σωστή η παρατήρηση. Αν εξαιρέσουμε τα τελευταία χρόνια περιπτώσεις χαρισματικών προσωπικότητων όπως ο Μαμδάνης στις ΗΠΑ, οι καλύτεροι πολιτικοί δρόντες στην ψηφιακή σφαίρα έχει αποδειχθεί ότι ήταν ακροδεξοί. Στην Αμερική ειδικά. στην Αμερική ειδικά αλλά και στην Ευρώπη έχουμε δει ότι έχουν καταλάβει τους όρους του ψηφιακού παιχνιδιού το εφαρμόζουν αποτελεσματικά και στην περίπτωση του ΆΕΒΔ που συζητάμε που ήταν η αφορμή της συζήτησης έχει μια ψηφιακή επικράτηση μια ηγεμονική σχεδόν παρουσία στα social media αυτό δίνει πολύ μεγάλη ικανότητα διάχυσης του λόγου και προσφέρει και τη δυνατότητα να τριπλάρουν διάφορες προσπάθειες στα παραδοσιακά μίντια να αποκλειστούν υιοθετώντας τακτικές άμεσης επαφής με το κοινό στην ψηφιακή σφαίρα. Είναι επίσης πολύ ενδιαφέρον που είπατε για το AI αν είναι πραγματικά ή όχι αυτά τα προφίλ.
Ειδικά στη Γερμανία το AI έχει κάνει μεγάλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, όχι μόνο για συγκεκριμένο content για να φτιάξει μια εικόνα που είναι ψευδή αλλά ολόκληρα προφίλ είναι κατασκευασμένα ως AI avatar δεν υπάρχουν, δεν υπάρχει τίποτα είναι εντελώς φιγούρες κατασκευασμένες που είναι προσαρμοσμένες στο λόγο της ακροδεξιάς είχα παρακολουθήσει ένα σχετικό σημινάριο στη Γερμανία και υπήρχε ακόμα και ένας λογαριασμός στο Instagram που ήταν υποδιόταν ένα 16χρονο κοριτσάκι, ξανθό ωραίο, το οποίο απειλούνταν από τους Ισλαμιστές που έχουν γεμίσει και όλο το περιεχόμενο ήταν τέτοιο φτιαγμένο από AI.
Ξέρετε, ένα άλλο θέμα είναι ότι κατά πόσο έχει συμβάλει και η ίδια η mainstream δεξιά στην άνοδο της ακροδεξιάς, καμιά φορά και σε σωστά δημοκρατία σε κάποιες χώρες, υιοθετώντας ένα μεγάλο μέρος της ατζέντας της, ειδικά στο μεταναστευτικό και την ασφάλεια. Δηλαδή πόσο συμβάλλει τελικά η κρίση των παραδοσιακών κεντροδεξιών και κεντροαγεστριακών κομμάτων στην άνοδο της ακροδεξιάς, με το να προσπαθούν απεγνωσμένα να υθετήσουν αν όχι αυτούς, ας πει μεταλλαγμένες τις δικές της θέσεις, να καρδίσουν ψήφους, λες και δεν ξέρουν ότι όταν έχει να επιλέξει ο άλλος από το αθεντικό και τη μίμηση, θα ποτέ μην είναι το αθεντικό.
Ναι, το εντυπωσιακό είναι ότι αυτό που είπατε μόλις είναι κοινή γνώση στα πάντα. σε όλη την κοινωνική ζωή ξέρουμε ότι αν έχουμε να διαλέξουμε ανάμεσα στο πρωτότυπο και στο fake θα πάμε στον πρωτότυπο παρόλα αυτά τα κόμματα φαίνεται να μην το έχουν αντιληφθεί αυτό το βλέπουμε και στην Ελλάδα αυτό άλλωστε και είναι δίδαγμα της βιβλιογραφίας δεκαετίες τώρα όλοι οι ερευνητές που ασχολούνται με το θέμα και συναντούν το ζήτημα αυτού του της ιωθέτησης ρητορικής που μοιάζει με την ακροδεξιά όλοι καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα.
Είναι λάθος. Ακόμα και αν δουλέψει προσωρινά, μακροπρόθεσμα είναι λάθος. Παρ' όλα αυτά τα κόμματα συνεχίζουν να το κάνουν, είναι εντυπωσιακό. Είναι προφανώς αποτέλεσμα μικροκομματικών υπολογισμών στον ευραχή χρόνο ή ένωσπανικού που πιάνει τα κόμματα όταν καταλαβαίνουν ότι χάνουν ψηφοφόρους. Αλλά δεν είναι μια στρατηγική που μπορεί να αποδώσει.
Προφανώς η επιρροή της ακροδεξιάς αγγίζει πρώτιστα τα mainstream κόμματα της δεξιάς. Από εκεί είναι το βασικό πουλ ψηφοφόρων που μπορούν να αντλήσουν. Αν και το πολύ ενδιαφέρον στην περίπτωση του ΆΕΒΔ που είδαμε είναι ότι εκτός από τους ψηφοφόρους του ΣΕΝΤΕΟΥ άντλησε πολύ μεγάλη μερίδα των νέων ψηφοφόρων του απευθείας από την αποχή.
ένα πολύ σημαντικό ζήτημα το πώς καταφέρνει να κινητοποιεί ψηφοφόρος πηχανουγή εκτός της εκλογικής διαδικασίας, αλλά δεν έχω την αίσθηση, όπως ήδη είπατε, ότι περιορίζονται οι συνέπειες ή οι επιδράσεις της ανώδου της ακροδεξιάς απλώς στα κόμματα της παραδοσιακής δεξιάς. Είναι μια γραμμική προσέγγιση που λέει ότι διαδοχικά θα συμβεί η αλλαγή από την ακροδεξιά στη δεξιά, από τη δεξιά στο κέντρο.
Όχι, εγώ νομίζω ότι μπορεί να συμβεί ταυτόχρονα. Επηρεάζεται όλο το κομματικό σύστημα όταν η ακροδεξιά εμφανίζεται και εμφανίζεται με έναν τρόπο πετυχημένο. Και αυτό νομίζω είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα το Σοσιοδημοκρατικό Κόμμα της Δανίας. Ακριβώς. Αυτό εννοούσα πριν πονέθαγες στο Σοσιοδημοκρατία και πώς και αυτή καμιά φορά.
Είναι το κλασικό παράδειγμα που συζητάμε τα τελευταία χρόνια. η περίπτωση της Πρωθυπουργού της Δανίας που υπογράφει κοινές επιστολές για το μεταναστευτικό με τη Μελώνη νομιμοποιώντας απόλυτα τη θέση της και με μια ρητορική πολύ υπερασπιζόμαστε το χριστιανικό πολιτισμό στην Ευρώπη, είναι μια πολιτική που δεν έχει καμία σχέση με την σοσιαλδημοκρατία.
Το ότι φτάσαμε σε αυτό το σημείο είναι προφανώς αποτέλεσμα του ότι όλοι ανησυχούν ότι χάνουν ψήφους και στην προσπάθειά τους να ανακτήσουν τη χαμένη ψήφο θεωρούν ότι μπορεί να κάνουν τέτοια παιχνίδια χωρίς να υπολογίζουν τις συνέπειες που θα υπάρξει για τα ίδια τα κόμματα τους δηλαδή συμφεροντολογικά θα έπρεπε να σκεφτούν στην αρχή γιατί έχει αποδειχθεί τι κάνεις, χάνεις αξιοπιστία κανείς δεν πιστεύει πια ότι είσαι ένα προοδευτικό κόμμα ή ότι είσαι ένα κόμμα της σοβαρής της μετριοπαθούς κεντροδεξιάς δηλαδή λερώνεις το φιλελεύθερο προφίλ σου αν είσαι στη δεξιά, ο κόσμος το βλέπει.
Βλέπει ότι αλλάζεις πάρα πολύ εύκολα θέσεις και θα στραφεί σε αυτόν που είχε πάντα τη συνεπή δεξιά θέση, γιατί εσύ του είπες ότι αυτή η θέση είναι σωστή όταν την υιοθέτησες. Έχεις νομιμοποιήσει όλη την ακροδεξιά ατζέντα, όλη την ακροδεξιά ρητορική και μετά αναρωτιέσαι γιατί συνεχίζεις να χάνεις ψήφους. Ξέρετε όμως υπάρχει και μια ένσταση ότι η αριστερά σε γενικές γραμμές στην Ευρώπη ορισμένες φορές το μεταναστευτικό δεν έχει δηλαδή ναι οκ είναι λέμε οκ είμαστε με τους μετανάστες στηρίζουμε κάνουμε έχουμε ανοιχτά σύνορα αλλά λίγο στο πρακτικό επίπεδο το χάνει δηλαδή βλέπουμε καμιά φορά να μην μπορεί να το χειριστεί από την πλευρά της σωστά Δηλαδή να μπαίνει πολύ στο ιδεολογικό επίπεδο.
Δεν ξέρω δηλαδή αν και αυτό είναι ένας παράγοντας που ενισχύει τελικά το ακροδεξιό αφήγημα. Προφανώς το να υποτιμάς τη σημασία ενός ζητήματος πολιτικής, όποιο και αν είναι αυτό το πεδίο πολιτικής, θα μπορούσε να είναι η οικονομία, η παιδεία ή οτιδήποτε. Αν ένα ζήτημα βρίσκεται ψηλά στην ιεράρχηση των ανησυχιών των πολιτών και εσύ το υποτιμάς ή δεν ασχολείσαι με αυτό, αφήνει στο πεδίο ανοιχτό σε άλλες πολιτικές δυνάμεις να καθορίσουν τον τρόπο με τον οποίο θα το προσεγγίσεις.
Αυτό συμβαίνει και στην πολιτική και στα μίντια. Είναι το λεγόμενο agenda setting, το πώς καθορίζεις την συζήτηση. Όντως, το ζήτημα του μεταναστευτικού έχει αφαιθεί να καθοριστεί πάρα πολύ από τον ακροδεξιό, από μια ακροδεξιά πλαισίωση. Αυτό καθιστά αρκετά δύσκολο στην πράξη δυνάμεις της κέντρο αριστεράς να αρθρώσουν έναν λόγο εναλλακτικό.
Γιατί δυστυχώς είναι απόρρια δεκαετιών που στα μίντια ή στα κόμματα και στην κοινωνία θα έλεγα, συζητάμε με αυτούς τους όρους το ζήτημα. Επομένως εσύ μπαίνεις με ένα μειονέκτημα στην συζήτηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να αποφύγουμε το ζήτημα, να μην συζητήσουμε, να κάνουμε ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, γιατί προφανώς είναι πρόβλημα για κάποιους ανθρώπους.
νομίζω ότι πάντα εδώ χρειάζεται η στρατηγική συνέπεια του να μιλήσεις για το θέμα με τους δικούς σου όρους και να μην πιστεύεις ότι... Δηλαδή στην Ελλάδα συγκεκριμένα υπήρξε μια περίοδος που είχαμε ένα έντονο αυτό το... Δεν μ' αρέσει η φράση με τις λεγόμενες μεταναστευτικές ροές, δεν μ' αρέσει γιατί απανθρωποποιείς την πραγματικότητα της συνθήκης.
Σωστά, σωστά. Αλλά ας το πούμε έτσι. Όταν όλα τα κόμματα έβγαιναν στα κανάλια και αυτό που έκαναν είναι να τσακώνονται και να διεκδικούν το ποιος είχε την πατρότητα του φράχτη στον Εύρο Δεν μπορείς να αρθρώσεις ένα άλλο αφήγημα να εξηγήσεις στον κόσμο τι συμβαίνει γιατί έχουμε αυτές τις ροές ποια είναι η ιστορία της ανθρώπινης μετακίνησης Δεν υπάρχει τρόπος στην πράξη να σταματήσει ποτέ η μετακίνηση ανθρώπων Η μετανάστευση είναι ειγενές χαρακτηριστικό γενές στοιχείο της ανθρώπινης ζωής.
Θα συμβεί και θα συμβαίνει και θα συμβεί στο μέλλον λόγω της κλιματικής κρίσης. Υπάρχουν τρόποι να δούμε το θέμα, να το διαχειριστούμε, να συζητήσουμε ποια μπορεί να είναι τα ωφέλη από μια μετανάστευση η οποία θα γίνει δομημένο-δομημένο τρόπο. Πάντως το να κάνουμε... Αλλά και τις ανησυχίες του απλού κόσμου, που πολλές φορές είναι αυτός που επηρεάζεται.
Γιατί όταν σε μια γειτονιά, ας πούμε, υπάρχουν 500 άνθρωποι, οι οποίοι για τους νύοι κακούς λόγους βέβαια έχουν δέσει ένα περιφερόντιο χωρίς, ας πούμε, δουλειά χωρίς το οποίο ενδεχομένως σε βάζει σε ένα άλλο τρυπ το πώς τα επιβιώσεις αυτοί που καταρχήν επηρεάζονται θα είναι οι άνθρωποι της γειτονιάς, δεν θα είναι κάποιοι που μένουν σε κάποια άλλη περιοχή και τα βλέπουν από τα δίχτυα προφανώς Δηλαδή, εκεί θες λίγο, χωρίς φυσικά να καταλήξεις και εσύ για κοδεξιό φερέφωνο, ενδεχομένως, να ανθρώσεις έναν άλλο λόγο που μπορεί να απαντήσει και στην ανησυχία, έστω ότι να θέλει η ανησυχία, ας το πούμε και έτσι, του ανθρώπου που μένει δίπλα στο πρόβλημα.
Πρέπει να ξεχωρίσουμε έναν φόβο ο οποίος μπορεί να είναι αβάσιμος. Υπάρχουν περιπτώσεις χωρών που δεν έχουν μετανάστευση αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη, Δεν υπάρχει το φαινόμενο που ζήσαμε στην Ελλάδα ή σε άλλες χώρες που έχουν υποδεχθεί χιλιάδες ανθρώπους από το μεταναστευτικό κίνημα. Και παρόλα αυτά νιώθουν ότι η χώρα τους πολιορκείται.
Αυτός είναι ένας φόβος αβάσιμος. Και εδώ η ευθύνη των μίντια και των κομμάτων είναι να εξηγήσουν την πραγματικότητα. Υπάρχουν περιπτώσεις που... Εξηγήσουν χωρίς να βγάλουν παιτευθεία με το που θα αντιβέασει κάποιος ή σε γατσιστής. Καλά, προφανώς. Και αυτό κάπου λειτουργεί τελικά ανάποδα. Η δαιμονοποίηση δεν έχει βοηθήσει ποτέ κανέναν.
Από την άλλη υπάρχουν περιπτώσεις χωρών που το πρόβλημα είναι υπαρκτό. Είναι πρόβλημα διαβίωσης και των δύο πλευρών. Αυτό θα πρέπει να καταλάβουμε. Αυτό που είπατε ότι όταν έχεις ανθρώπους οι οποίοι έρχονται από μια χώρα που έχει πόλεμο, που είναι κυνηγημένοι, που είναι φτωχοί, προφανώς δεν έχουν συνθήκες να ζήσουν όπως ζούσαν οι γηγενοί στην ίδια γειτονιά.
Εδώ το ζήτημα είναι υποστήριξη, να βρούμε διαδικασίες ενσωμάτωσης, να βρούν δουλειά, εκπαίδευση, γλώσσα, να γίνουν προγράμματα για το πώς θα ζήσουν αυτές οι δύο πλευρές σε μια ίδια γειτονιά και το πάρα πολύ σημαντικό είναι προφανώς η αποφυγή της γκαιτοποίησης, ενός φαινομένου που συμβαίνει σε διάφορες μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις και τι είναι ενδεχομένως να συμβεί και στην Αθήνα σε ορισμένες γειτονιές και αυτό είναι που εν τέλει δημιουργεί το ζήτημα.
Αυτό που έχουμε δει σε μια έρευνα που κάναμε για τα κόμματα της... Εκεί θα ερχόμουν τώρα γιατί καταρχήν έχετε συμμετέχει σε μια συλλογική μελέτη με τίτλο How not to fight the far right λέω στα αγγλικά γιατί στα αγγλικά όμως όχι εκδοθεί έτσι. Μόλις εκδοθήκε για την ακρίβεια και στην οποία συμμετείχατε και διαλευνάμε λαπατόμενες στρατηγικές που υιοθέτησαν τα ευρωπαϊκά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα απέναντι στην άνοδο των ακροδεξιών κομμάτων.
Για πείτε μας για αυτή τη μελέτη. Αυτή έγινε στο πλαίσιο του Δικτύου Νέων Ακαδημαϊκών του ΦΕΠ, ενός από τα μεγαλύτερα εινστιτούτα ερευνητικά κέντρα στην Ευρώπη. Αυτό που κάναμε είναι να εξετάσουμε κυρίως το ζήτημα της σοσιαλδημοκρατίας γιατί συνήθως στη βιβλιογραφία εστίαζαν στη δεξιά. Εμείς είπαμε ότι πρέπει να δούμε τι συμβαίνει αν είσαι εξ αρχής, αν ανήκεις στην άλλη πλευρά του φάσματος.
Αυτό που διαπιστώσαμε το έχουμε ήδη συζητήσει σε ένα βαθμό. Είναι ότι η βιβλιογραφία τα τελευταία 10-15 χρόνια έχει στραφεί στο ζήτημα της υιοθέτησης. Με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Δανία βλέπουμε ότι πάρα πολλά κόμματα νιώθουν τον πειρασμό να υιοθετήσουν μερίδα της ατζέντας της ακροδεξιάς σε αυτή την προσπάθεια επανάκτησης ψηφοφόρων.
Αυτό μας δείχνει ότι υπάρχει ο κίνδυνος υποχώρησης των εναλλακτικών. Μια δημοκρατία χρειάζεται εναλλακτικές. Δεν υπάρχει τρόπος να συμφωνήσουμε όλοι σε όλα τα ζητήματα, πόσο μάλλον σε τέτοια ζητήματα. Εδώ λοιπόν είδαμε ότι τα κόμματα, τα προοδευτικά, τα σοσιαλδημοκρατικά όπως θα ορίσουμε ή της ευρύτερης κέντρου αριστεράς έχουν αποφύγει να κάνουν την πραγματική πολιτική δουλειά που είναι να καταλάβουμε τις αιτίες ανόδου της ακροδεξιάς σε κάθε χώρα λαμβάνοντας υπόψη το εθνικό πλαίσιο χωρίς την υιοθέτηση που έχουμε αναφέρει και ιδίως στην κουβέντα μέχρι τώρα να προσπαθήσουν να ανακτήσουν την δυνατότητα να θέτουν ζητήματα στο δημόσιο λόγο, ώστε να σταματήσει όλη η συζήτηση να γυρίζει γύρω από ένα μεταναστευτικό ή γύρω από ζητήματα ασφάλειας μόνο.
Ξέρουμε ότι κομμάτι της ασφάλειάς μας είναι η αξιοπρεπής διαβίωση. Ακριβώς. Το ζήτημα της στέγης, τα μισθολογικά, οι ανισότητες. Των τιμών των προϊόντων καθημερινής ζωτικής ανάγκης που έχουμε. ή του πετρελαίου αύριο είναι πιο σημαντικό από την μετανάστευση νομίζω στις περισσότερες χώρες και το περισσότερο διάστημα δηλαδή αν εξαιρέσουμε στιγμές που το φαινόμενο μπορεί να οξύνεται όπως στη Θεούτα τώρα ή στον Εύρωπα αν εξαιρέσουμε στιγμές δεν είναι ένα ζήτημα το οποίο επηρεάζει την καθημερινότητά μας ή μας απασχολεί και το γνωρίζουμε από έρευνες αν δεν έρθουμε να ρωτήσουμε τον κόσμο πόσο πολύ σας ενοχλεί το μεταναστευτικό. Αλλά το ρωτήσουμε ποια είναι τα προβλήματά σου.
Συνήθως το μεταναστευτικό είναι πάρα πολύ χαμηλά. Είναι ακόμα και στην Ελλάδα. Ναι, ναι, ναι. Και με έρευνες που αφορούν την Ελλάδα σας μιλάω κι εγώ. Ξαρτάτε λοιπόν πώς πλησιώνουμε ένα ζήτημα. Πώς το θέτουμε μπροστά στον πολίτη. Τα κόμματα πάντως δεν είναι δουλειά των κομμάτων να παρακολουθούν αυτές τις έρευνες κοινής γνώμης και να λένε «Α, ο κόσμος θεωρεί πρόβλημα αυτό, ας λέω και εγώ ότι είναι πρόβλημα».
Η δουλειά των κομμάτων είναι να κάνουν την παρέμβαση. Είναι να θέτουν τα ζητήματα. Και να ανταποκρίνονται επιτυχώς τις πραγματικές ανησυχίες των πολιτών. Στην περίπτωση του ΆΕΦΔ, στο κρατήδι που κέρδισε πρόσφατα, υπάρχει μια έρευνα που λέει ότι το 65% των πολιτών που δήλωσαν σε exit poll ότι δυσκολεύονται πολύ στα οικονομικά τους, στην διαβίωσή τους, ψήφισε υπέρ του ΑΕΦΔ.
Εμείς εδώ θα κάναμε μία συζήτηση που θα έλεγε μόνο ξενοφοβία, αντιισλαμισμός κτλ. Υπάρχει όμως η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων που είχε οικονομική δυσκολία και επέλεξε αυτό το κόμμα. Δεν θεωρώ ότι θα μπορούσαμε να είχαμε αυτή την εικόνα για την ακροδεξιά στην Ευρώπη αν δεν μιλούσαμε για έναν συστημικό, δομικό, ας πούμε, δομική κατάρρευση των παραδοσιακών κομμάτων της κεντροδεξιάς και της κεντροαριστεράς.
Έχουν αποτύχει να ανταποκριθούν στα βασικά προβλήματα των πολιτών με βασικότερο, όπως ξέρουμε συνήθως στην ιστορία, το οικονομικό κοσκέλος, την διαβίωση, τους μισθούς, την στέγη, τις οικονομικές ανισότητες και δημιουργούν με αυτόν τον τρόπο το έδαφος για να εμφανιστούν κόμματα που παρουσιάζονται ως αντισυστημικά και εναλλακτικά και να κερδίσουν την ψήφα των πολιτών.
Και όσον αφορά την ελληνική περίπτωση, τι θα λέγαμε γιατί έχουμε τώρα μια κατάσταση στην Ελλάδα που δεν έχουμε βέβαια ένα τόσο μαζικό και συγκροτημένο δεξιό κόμμα, αλλά έχουμε τουλάχιστον τρία που είναι αυτή τη στιγμή στο κοινοβούλιο και έχουμε και τον Μπαλαντέρ που είναι περίπτωση του Κασιδιάρη. βέβαια μπορεί να με καταφέρει ο ίδιος δεν ξέρουμε ακόμα πως θα τα καταφέρει νομικά και αν θα τα καταφέρει γιατί πρέπει να αποφανθεί νομίζω άλλος πάγος αν θα μπορέσει να αγγιθεί ο ίδιος κάποιου κόμματος αλλά μπορεί μέσω αντιπροσώπου και πάλι να επιχειρήσει και τέλος πάντων φαίνεται ότι κεντρώνει ένα κοινό ενδεχομένως και υπολογίσιμο για να πάρει κάποιο ποσοστό Ναι, θα συμφωνήσω ότι παραμένει αξιοσημείωτο πως τα τα μίντια στην Ελλάδα δεν φαίνεται να διδάχτηκαν τίποτα από την προηγούμενη φάση ανόδου της Χρυσής Αυγής ή αυτό ή δεν ήθελαν να διδαχτούν ή δεν ήθελαν, ναι ναι ναι, είμαι καλοπροέρετο ήταν εντυπωσιακό αυτό που είδαμε τις προάλλες με την ακουφυλάκηση και ήταν εντυπωσιακό
όχι μόνο αυτό αλλά το πως έγινε η προετοιμασία για να φτάσουμε εκεί χωρίς κανένας δημοσιογράφος κανένας σχολιαστής της εκπομπές να αναφέρει ότι νομικά στην πραγματικότητα είναι πάρα πολύ δύσκολο να υπάρξει κόμμα κασεδιάρικη. Το συζητάμε εδώ και έναν μήνα σαν να ήταν εφεκτό, σαν να είναι κάτι πολύ απλό. Και χρειάστηκε να φτάσουμε τις τελευταίες δύο-τρεις μέρες για να αρχίσουν κάποιοι συνταγματολόγοι να λένε τι ακριβώς συζητάμε παιδιά, δεν γίνεται αυτό.
Ή αν γίνεται υπάρχει ένα πολύ μικρό παραθυράκι κτλ. Τα μίντια συνεχίζουν να παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην απεύθυνση τέτοιων προσώπων στο κοινό Χωρίς να λέω ότι είναι αποκλειστική τους ευθύνη προφανώς Αλλά είναι πάρα πολύ σημαντικό να αναλάβουν όλη την ευθύνη Όλοι εννοώ, όλοι τα κόμματα, οργανώσεις κοινωνίας των πολιτών, δημοσιογράφοι Πρέπει να καταλάβουμε ότι όλοι έχουμε ένα μερίδιο ευθύνης όταν συμβαίνουν αυτά τα φαινόμενα να έχουμε μία αντιμετώπιση που είναι όσο το δυνατόν πιο ορθή και δεν μεγενθύνει ένα ζήτημα.
Αυτή τη στιγμή έχουμε δημιουργήσει πάλι αυτό που στη βιβλιογραφία λέγεται hype, έχουμε φουντώσει το φαινόμενο και περιμένουμε να πέσει μόνο του ή να μην το δει ο κόσμος, δεν ξέρω. Κοιτάξτε, έχω την αίσθηση ότι αυτό που είπα πριν ως κατακαιρματισμό της ελληνικής ακροδεξιάς, κυρίως για δικές τους διαφωνίες, για το ποιος θα ηγηθεί, τι εκφράζει ο καθένας, με ποια συμφέροντα ενδεχομένως έχει συνδιαλλαγή ο καθένας, είναι ένας ανασταλτικός παράγοντας στην εμφάνιση ενός μεγάλου μαζικού κόμματος ακροδεξιάς.
Ένας δεύτερος παράγοντας για μένα είναι ότι στην πραγματικότητα έχουμε μια αρκετά παραδοσιακή ακροδεξιά στην Ελλάδα. Δεν έχει καταφέρει να υιοθετήσει αυτή την ευελιξία που είπαμε για την Ευρώπη. να σκεφτούμε απλά ότι η συμπρόεδρος του ΑΕΦΔ είναι μια γυναίκα, ομοφυλόφιλη με σύμφωνο συμβίωση με γυναίκα μεταναστευτικής καταγωγής.
Και έχει ενδιαφέρον ότι υπάρχουν και μελλοντικοί άνθρωποι που συμφίσουν να θένται στην Ελληναία και εθνικό μέτωπο στην Γαλλία. Ακριβώς. Και εκεί βέβαια υπάρχουν διάφοροι λόγοι που μπορούμε να αναλύσουμε. Αυτή η περιγραφή ως βασική φιγούρα ακροδεξίου κόμματος δυστυχώς ακόμα είναι διαλόγητη. Αυτό νομίζω ότι κρατάει την δική μας ακροδεξιά εντός των παραδοσιακών της ορίων.
Ξέρουμε από τις έρευνες κοινής γνώμης ότι υπάρχει ένας σκληρός ακροδεξιός πυρήνας γύρω στο 10-15% και το ξέρουμε από ερωτήσεις που έχουν να κάνουν με την αντίληψη για τη δημοκρατία, για τη δικτατορία, για τέτοια ζητήματα. Υπάρχει αυτός ο κόσμος. Υπάρχει τα τελευταία πολλά χρόνια. δεν είναι κάτι καινούριο, δεν έχει καταφέρει να εκφραστεί με τον τρόπο που εκφράζεται στην Ευρώπη για αυτούς τους λόγους.
Κατακαιρματισμός, παραδοσιακή ακόμα, παροχημένη θα έλεγα σε ένα βαθμό ακροδεξιά, είναι πολύ δεμένη με την εκκλησία, με το αίμα, με μια αντίληψη του έθνους μέσω του αίματος, είναι πολύ αντρική, ενώ αυτό έχει αλλάξει αρκετά στην Ευρώπη και έχει και πάρα πολύ μεγάλα νομικά προβλήματα στην περίπτωση Κασιδιάρη και Χρυσής Αυγής.
μένει να δούμε τι θα γίνει με την περίπτωση Κασεδιάρη, όχι μόνο στο νομικό σκέλος, αλλά και τι λόγο θα επιχειρήσει να αρθρώσει. Αυτό που παρατήρησα είναι ότι προσπαθεί να γίνει μια μεταφορά σχημάτων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα προσπαθήσει δηλαδή να δεθεί στο τραμπικό ρεύμα τα proud boys που λέγαμε άλλωστε φορούσε και το μπλουζάκι το πέρι πέρι ακριβώς, δεν καθόλου τυχαίο, ήταν όλο υπάρχει μια όμορφη σκηνοθεσία εδώ το μπλουζάκι, η σημαία στο χέρι ο κόσμος που τον περιμένει είναι όλο φτιαγμένο επομένως δεν πρέπει να δούμε τίποτα ως τυχαίο. Μένει να δούμε πώς θα εξελιχθεί, αλλά αυτή τη στιγμή με την εικόνα που έχουμε δεν φαίνεται να είμαστε μπροστά σε ένα σενάριο ούτε λεπέν, ούτε αεφντεμ, το οποίο είναι θετικό δεν σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει εφησυχασμός αλλά δεν είναι ότι πρέπει να κινούμαστε σε ένα εκκρεμές μεταξύ πανικού και φυσικασμού.
Δύο πράγματα που έχουν ενδιαφέρον εδώ νομίζω είναι ότι αφενός συμβαίνει αυτό που είπατε για την ακροδεξιά στην Ελλάδα, η πολυδιάσπαση και προσκόλλησε δεχομένως ένα πολύ αρχαϊκό στάδιο της ακροδεξιάς. Από τη μία έχουμε ακροδεξιάς τελέχη, μάλλον που προέρχονται από τον ακροδεξιακό στην κυβέρνηση και σε επίκαιρες θέσεις. δεν ξέρω αν συμβαίνει αυτό και στην Γερμανία ας πούμε ή στην Γαλλία ή στην ξέρω που αλλού αντίστοιχα το έναν αυτό και το δεύτερο είναι ότι αυτή η απήχηση που φαίνεται να έχει ο Κασίδιας στην περίπτωσή μας σε πολύ νέο κόσμο ο άνθρωπος ακόμα δεν είναι κανενήλικη είναι αυτή που θα ψηφίσουν σε ένα-δύο χρόνια και πώς μπορεί να εξηγηθεί αυτό δηλαδή πώς καταφέρει ένας τέτοιος άνθρωπος να τον εκτιμούν άνθρωποι 14 και 15 χρονών νέοι άνθρωποι.
Ναι. Τώρα έχετε βάλει μια σειρά αποζητήματα. Να το ξετήληξουμε. Είναι όντως πολύ χαρακτηριστικό του ελληνικού σκηνικού ότι οι εκλογικές επιδόσεις της ακροδεξιάς σχετίζονται πάρα πολύ με την εκλογική επίδοση του βασικού κόμματος της δεξιάς στη χώρα που είναι η Ν.Δ. Όταν μπορεί να έχει πολύ μαζική απεύθυνση η Ν.Δ. μειώνεται αντίστοιχα το ποσοστό των γραμμάτων της ακροδεξιάς. Γιατί κρατάει εντός τέτοια στελέχη ή τέτοιους ψηφοφόρους. Και πλέον και η φασολογία έχει αλλάξει προς το ακόμη πιο ακροδεξίο. Ακριβώς.
Το βλέπουμε και με την οικογένεια και με την παραδοσία εκεί και με τις αντιδράσεις για τα φύλλα είναι δύο. Η διαδικασία κανονικοποίησης της ακροδεξιάς ατζέντας έχει κομβικό σημείο το πώς απορρόφησε αυτά τα βασικά ακροδεξιά στελέχη είναι η Δημοκρατία και είναι πια σταθερά στην κυβέρνηση. Δεν είναι ότι απλά είναι βουλευτές ή μικρομεσιαστές στελέχη, είναι σταθερά μέλη της κυβέρνησης.
Ο ένας εξ αυτών είναι και αντιπρόεδρος του κόμματος. Ακριβώς. Έτσι, δεν μπορούμε να το αγνοήσουμε αυτό. Αυτό που λέτε ως περαιτέρω, ας το μπούμε συντηρητική στροφή του κυβερνών κόμματος, του κυβερνώντος κόμματος, έχει να κάνει κυρίως, κατά τη γνώμη μου, με τον κίνδυνο που αντιλαμβάνεται από τον Αντώνη Σαμαρά και λιγότερο με το γενικό διεθνές...
Ναι, είναι και ο Σαμαράς ο σπαράγοντας. Ναι, είναι ένας παράγοντας. Δεν μπορούμε να ξεχνάμε τη συντηρητική, βαθιά συντηρητική σφραγίδα της διακυβέρνησης του Αντώνη Σαμαρά την προηγούμενη περίοδο. Και προφανώς η κυβέρνηση νιώθει πια έναν βαθμό απειλής. Έχουμε δει ότι έχει αλλάξει τη στάση, έχει αλλάξει τη ρητορική της απέναντι στον πρώην Πρωθυπουργό.
Αυτός ο παράγοντας την πιέζει και την πιέζει να κάνει αυτή τη στροφή. Τώρα, το φαινόμενο νέων κυρίως ψηφοφόρων στα κόμματα της ακροτεξιάς, στις δικές μας έρευνες αλλά και σε άλλες, στις δικές μας εννοώ στο έτερον έρευνες κοινής γνώμης αλλά και αλλού, δεν παρατηρείται πολύ μεγάλη διαφορά στα ποσοστά υποστήριξης αθρηστικά κομμάτων της ακροδεξιάς από τον γενικό μέσο όρο.
Δυστυχώς οι νέες γενιές, ας το πούμε 16-17 με 34 χοντρικά να πιάσουμε την Gen Z και την Millennial έχουν περίπου ένα 20% υποστήριξη στα διάφορα κόμματα της ακροδεξιάς όπως συμβαίνει στο γενικό μέσο όρο. Δεν πιστεύω ότι πρέπει να δούμε τη νεολαία ως κάτι ουσιοδόσης διαφορετικό από όλους τους άλλους Δεν είναι ομοιογενής η νέα γενιά Δεν υπάρχει η προοδευτική νεολαία και οι συντηρητικές άλλες ηλικίες Υπάρχει μια πανσπερμία ιδεολογικών ρευμάτων και στους νέους και στις νέες Η συζήτηση που γίνεται διεθνώς αφορά ένα έμφυλο χάσμα εντός της νεολαίας Αυτό που έχει παρατηρηθεί είναι ότι νέες γυναίκες, οι νεότερες ας πούμε γυναίκες Εμφανίζουν πολύ πιο φιλελεύθερες ή πολύ πιο αριστερές στάσεις και εκλογική συμπεριφορά Από το σύνολο των γυναικών Αυτό έχει δημιουργήσει το χάσμα του να πιστεύουμε ότι περισσότεροι νέοι άντρες, νέα αγόρια κινούνται προς την ακροδεξιά Στην πραγματικότητα έχουμε το...
Και το λεγόμενο μάνοσφαιρ Ναι, υπάρχει, δεν είναι ότι δεν υπάρχει Απλά δεν διαφοροποιείται ουσιοδός από κάποιον που είναι 40-45. Σε αυτό επίσης την ψηφιακή σφαίρα, την ανδρόσφαιρα, συμμετέχουν και άλλες ηλικίες. Δεν είναι μόνο νέοι που συμμετέχουν. Πια κάνουμε όλη χρήση των social media. Απλά μπορεί να κάνουμε διαφορετικό.
Κάποιοι περισσότερο στο facebook μεγαλύτερες ηλικίες, tiktok και μικρότερες. Αλλά όλοι είμαστε μέτοχοι εδώ. Εγώ θέλω να επισημάνω και θέλω να το λέω σε κάθε σχετική συζήτηση, γιατί όντως είναι μια μεγάλη πρόκληση για την ελληνική πολιτεία το φαινόμενο που έχει παρατηρηθεί ιδίως στη Θεσσαλονίκη και στα δυτικά της πόλης με την πολύ μεγάλη διείσδυση και της Χρυσής Αυγής παλαιότερα και εθνικιστικών οργανώσεων στα σχολεία της περιοχής.
Σωστά. Αυτό είναι πολύ κρίσιμο. Φαίνεται να γίνεται μια συστηματική δουλειά στην προσπάθεια να προσελκύσουν νέο κόσμο και θα έλεγα ότι πρέπει να κοιτάξουμε πάρα πολύ το πώς μπορούμε να στήσουμε μια πραγματική αντιφασιστική αγωγή για τις νέες γενιές. Μια διαπαιδαγώγηση που να βασίζεται στην υποστήριξη της δημοκρατίας στον αντιφασισμό που είναι και φαινόμενο πάνω στο οποίο έχει διαμορφωθεί η σύγχρονη πολιτική κουλτούρα στην Ελλάδα.
Αυτό σίγουρα είναι ένα ζήτημα και ειδικά όσον αφορά τη βόλια Ελλάδα δεν ξέρω ανδεχομένως λόγω ιδιαίτερων κοινωνικοπολιτικών συνθήκων να συμβαίνει αυτό εκεί είναι ωστόσο ένα ζήτημα γιατί αν υποθέσιμο ότι πρόκειται για νέους με αγωνίες με ανησυχίες που ψάχνουν να βρουν ένα προσανατολισμό γιατί αυτούς δεν τους κερδίζει όπως το έκανα σε μεγάλο βαθμό παλιότερα ή αλλιώς σε διάφορες εκδοχές της και τους κερδίζει ένα συνονθήλευμα μακροδεξιών, συντηρητικών και φασιστικών ιδεών.
Κοιτάξτε, η βία γοητεύει. Το ξέρουμε αυτό ιστορικά. Είναι και μία μορφή κοινωνικοποίησης αυτή η δημιουργία ομάδων που περιφέρονται. Το έχουμε δει. Και δεν είναι τυχαίο ότι και οι σχέσεις που έχουν τα φαινόμενα αυτά και στη Βόρεια Ελλάδα αλλά και όχι μόνο με τα γήπεδα και με το οπαδικό κομμάτι. Ναι. Στην Ελλάδα ειδικά. Και πάλι δεν πιστεύω ότι πρέπει να βλέπουμε γενικά τον οπαδισμό ως ακροδίκτυο.
Όχι γενικά, μιλάει για τους φανατικούς οπαδούς λεγόμενους. Ένα κομμάτι τουλάχιστον. Ένα κομμάτι, ένα κομμάτι. Δεν υπάρχει γενικώς οποιοδήποτε κοινωνικό στρώμα και αν συζητάμε νέοι οπαδοί ή οτιδήποτε. Δεν υπάρχει μία ομοιογένεια. Θα πρέπει να αποφύγουμε αυτό το στερεοτυπικό. Σίγουρα. Γιατί αυτό μας στερεί την δυνατότητα να καταλάβουμε σε βάθος τι συμβαίνει εκεί.
Δηλαδή, χρειαζόμαστε να δούμε τις διαφοροποιήσεις που υπάρχουν εντός αυτών των ομάδων. Θέλει πολύ πιο ποιοτική δουλειά, θέλει focus group, ομάδες εστίασης. Δεν μπορούμε να το καταλάβουμε απλώς κοιτώντας από πάνω τι συμβαίνει. Αλλά νομίζω είναι μια καλή αρχή να δούμε ότι υπάρχουν διαφοροποιήσεις. Εγώ θα έλεγα ότι αυτές οι οργανώσεις προσπαθούν να δώσουν Αυτό που είπα πριν μορφές κοινωνικοποίησης βασισμένες στη βία, στον αποκλεισμό Στείνουν ένα όραμα μαύρο αν θέλετε, σκοτεινό Αλλά το στείνουν και το προσφέρουν σε ανθρώπους που αναζητούν τέτοια προβολή στο μέλλον Έχουν ταυτωτικές ανασφάλειες και κάποιος προσπαθεί να τους πληρώσει αυτό το κενό με ένα όραμα βασισμένο στον αποκλεισμό, στο ρατσισμό, στον εθνικισμό.
Εδώ είναι κρίσιμο να δούμε πώς άλλες πολιτικές δυνάμεις, πώς το ίδιο το κράτος θα μπορούσε να βοηθήσει σε αυτό το πεδίο να υπάρξει μια εναλλακτική που να είναι περισσότερο προοδευτική, περισσότερο συμπεριληπτική και να εμπνέει τον κόσμο. Δεν μπορούμε να αφήσουμε το πεδίο των συναισθημάτων στην ακροδεξιά. Θα ήταν ένα μοιραίο λάθος, πιστεύω.
Θα συμφωνήσω απόλυτα σε αυτό. Αν δεν έχουμε κάτι άλλο να προσθέσουμε στην συζήτηση αυτή, μπορώ να σας αφήσω ελεύθερο. Ευχαριστώ πολύ. Νομίζω ήταν μια ενδιαφέρουσα συζήτηση. Κάναμε μια γρήγορη επισκόπηση των βασικών προκλήσεων αυτή τη στιγμή. Θα μας απασχολήσει το ζήτημα ξανά και θα πρέπει και εσάς να σας απασχολήσει δυστυχώς.
Αλλά νομίζω ότι είναι ευθύνη να δούμε το θέμα όσο πιο σοβαρά γίνεται. Πολύ ωραία. Νομίζω ότι είπαμε αρκετά πράγματα στα πλαίσια ενός podcast και δώσαμε νομίζω και αφορμές για περαιτέρω προβληματισμό. Θα ευχαριστήσω λοιπόν εδώ τον Αντώνη Καλανόπουλο για την παρουσία του σε αυτό το podcast. Για να μην χάρετε κανένα επεισόδιο, ακολουθήστε μας στα Apple Podcasts, στο Spotify και στο κανάλι της Lifeo στο YouTube.
Είναι τα podcast της Life.
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
