Επ. 04: Ταξίδι μέσα στο κύτταρο

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

01:00 βοηθάει ιδιαίτερα, θέλω να το κάνουμε λίγο πιο διαφορετικό. Θέλω να φανταστούμε το Κύταρο σαν μια μικροσκοπική και απίστευτα οργανωμένη πόλη ή ακόμα καλύτερα σαν ένα μεγάλο εργοστάσιο που λειτουργεί 24x7, έχει σύνορα, έχει κυταρική μεμβράνη, έχει κεντρική βιβλιοθήκη με όλες τις οδηγίες, μηχανές παραγωγής, γραμμές επεξεργασίας, τμήμα συσκευασίας και αποστολών.

01:26 Έχει αποθήκες, κίντρο ανακύκλωσης, μονάδα παραγωγής ενέργειας και όλα αυτά λειτουργούν ταυτόχρονα. Οπότε σήμερα δεν θέλω να πηδάμε από το ένα οργανίδιο στο άλλο, αλλά θα ακολουθήσουμε μία διαδρομή. Θα μπούμε στο κύτταρο και θα δούμε βήμα-βήμα πώς λειτουργεί αυτή η πόλη. Είσαστε έτοιμοι. By the way, για να ακούτε λίγο διαφορετική τη φωνή μου είναι επειδή φώναζα τις προηγούμενες μέρες αρκετά.

01:51 Μην τρομάζετε, εγώ είμαι. Το πρώτο πράγμα που συναντάμε πριν μπούμε στην πόλη μας είναι η κυταρική μεμβράνη. Σκεφτείτε τη σαν τα σύνορα ενός οργανωμένου κράτους ή σαν την ελεγχόμενη είσοδο ενός εργοστασίου που δεν μπορεί να περνάει ο καθένας και το κάθεται η ελεύθερα. Οπότε καταρχήν η μεμβράνη 1. περιβάλλει το κύτταρο, 2. χωρίζει το εσωτερικό του από το εξωτερικό περιβάλλον, 3. Ελέγχει ποιες ουσίες μπορούν να μπουν και να δουν 4. Περιέχει πρωτεΐνες που βοηθούν στη μεταφορά ουσιών και στην λήψη πληροφοριών πάρα πολύ σημαντικό Ε, θα το δούμε και σε εξχωριστό επεισόδιο αυτό και προστατεύει τη διαφορετική εσωτερική κατάσταση που χρειάζεται το κύτταρο για να επιβιώσει Δεν θα την αναλύσουμε περισσότερο σήμερα, γιατί η κυτταρική μεμβράνη θα έχει ολόκληρο δικό της επεισόδιο αμέσως μετά από αυτό Οπότε κάντε λίγη υπομονή και για την ώρα κρατήστε μόνο τη μεμβράνη, είναι τα ελεγχόμενα σύνορα της κυταρικής μας πόλης.

03:02 Και τώρα που περάσαμε την πύλη, πάμε να μπούμε μέσα. Μέσα στο κύταρο συναντάμε το κυταρόπλασμα. Εδώ θέλω να ξεχωρίσουμε δύο λέξεις που πολύ συχνά μπερδεύονται. Άλλο είναι το κυταρόπλασμα, άλλο το κυταροδιάλειμμα. Το κυταρόπλασμα περιλαμβάνει γενικά ό,τι βρίσκεται μέσα στην κυταρική μεμβράνη και έξω από τον πυρήνα. Το υγρό περιβάλλον αλλά και τα οργανίδια του.

03:29 Ενώ το κυταροδιάλυμα είναι συγκεκριμένα το υγρό μέρος που υπάρχει στο κυταρόπλασμα. Είναι δηλαδή το υδατικό περιβάλλον μέσα στο οποίο βρίσκονται διαλυμένα ιόντα, μικρά μόρια, πρωτεΐνες και ένζημα. Και αν το κυτταρό μας είναι εργοστάσιο, το κυτταρό πλάσμα θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι ολόκληρος εσωτερικός χώρος του εργοστασίου.

03:51 Και το κυτταροδιάλυμα είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο βρίσκονται και λειτουργούν όλα τα επιμέρους τμήματα. Και κάπου μέσα σε αυτό το χώρο υπάρχει και το πιο προστατευόμενο δωμάτιο της πόλης, η βιβλιοθήκη μας. Πτάνουμε λοιπόν στον πυρήνα Αν έπρεπε να δώσουμε έναν ρόλο στην πόλη μας Θα ήταν ταυτόχρονα και η κεντρική βιβλιοθήκη Αλλά και το αρχείο οδηγιών του εργοστασίου Εδώ φυλάσσεται το DNA μας Και το DNA μας περιέχει τη γενετική πληροφορία Που χρειάζεται το κύτταρο για να ζήσει και να λειτουργήσει ομαλά Όμως αυτή η πολύτιμη πληροφορία δεν βρίσκεται εκτεθειμένη, ο πυρήνας περιβάλλεται από έναν πυρηνικό φάκελο, δηλαδή δύο μεμβράνες αντί για μία, που τον χωρίζουν από το υπόλοιπο κύτταρο, τον διαχωρίζουν βασικά.

04:48 Γιατί πάνω σε αυτόν τον φάκελο υπάρχουν πυρηνικοί πόρυνες σαν πόρτες που επιτρέπουν την επικοινωνία μεταξύ του πυρήνα και του υπόλοιπου κυττάρου. Δεν είναι απλώς τρύπες επιτρέπουν την επιλεκτική είσοδο και έξοδο συγκεκριμένων μορίων όπως πρωτεΐνες που πρέπει να μπουν στον πυρήνα, Vice Crack, ή μόρια RNA που πρέπει να βγουν προς το κυταρόπλασμα.

05:14 Για τους πιο προχωρημένους φίλους μας θέλω να θυμάστε και ότι μέσα στον πυρήνα υπάρχει επίσης ο πυρηνίσκος, μια περιοχή που σχετίζεται με την παραγωγή του RNA και τη δημιουργία των υπομονάδων των ρηβοσωμάτων. Τώρα υπόλοιποι κρατηθείτε για μερικά ακόμα επεισόδια και πραγματικά θα μάθουμε αναλυτικά τι στο καλό είναι αυτό το RNA και τα ρηβοσώματα.

05:40 Αλλά ας επιστρέψουμε στη μεγάλη μας ιστορία. Το DNA είναι το πρότυπο βιβλίο οδηγιών. Δεν θέλουμε όμως να το παίρνουμε κάθε φορά έξω από τη βιβλιοθήκη. Γι' αυτό όταν το κύτταρο χρειάζεται να κατασκευάσει μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη, φτιάχνει ένα αντίγραφο της απαραίτητης πληροφορίας. Αυτό είναι το mRNA. Και το mRNA περνά από τους πυρηνικούς πόρους και βγαίνει στο κυταρόπλασμα.

06:08 Και τώρα η εντολή παραγωγής βρίσκεται έξω από τη βιβλιοθήκη και πρέπει κάποιος να τη διαβάσει. Και εδώ εμφανίζονται τα ρηβοσώματα. Τα ρηβοσώματα είναι οι μικροσκοπικές μηχανές παραγωγής πρωτεϊνών, παίρνουν το μήνυμα που έφερε το mRNA και χρησιμοποιούν αυτή την πληροφορία για να ενώσουν τα μινοξέα στη σωστή σειρά. Και θα μου πείτε τώρα εσείς τι είναι τα μινοξέα.

06:32 Τα μινοξέα είναι μικρότερα μόρια τα οποία δομούν μία πρωτεΐνη. Είναι σαν να λέω εγώ στην μικρότερή μου αδερφή την Αγγελική που ασχολείται και με αυτά. Αγγελική μπορείς να μου φτιάξεις ένα κολλέ. Τα μινοξέα είναι η χάντριση του κολλέ που θα μου φτιάξει. Όλο το κολλέ είναι πρωτεΐνη. Και επίσης στην Αγγελική δεν θα δώσω όλο τον κατάλογο με όλα τα κολλέ που υπάρχουν.

06:57 θα της δώσω ένα χαρτάκι, αυτό είναι το mRNA, που θα της λέω ακριβώς με ποια σειρά να βάλει τις χάντρες, ώστε να βγει ακριβώς ο κολλές το χρώμα που θέλω. Πάμε τώρα πάλι πίσω και τι είπαμε, ότι τα ριβοσώματα ουσιαστικά παίρνουν αυτό το χαρτάκι που μου έδωσε η Γκλικη, το mRNA, και χρησιμοποιούν αυτή την πληροφορία για να ενώσουν τα μινοξέα στη σωστή σειρά.

07:22 Με πολύ απλά λόγια, το mRNA φέρνει τη συνταγή και το ριβόσωμα τη φτιάχνει. Το mRNA είναι το χαρτάκι, το ριβόσωμα είναι η αγγελική. Τώρα, τα ριβοσώματα μπορούν να βρίσκονται είτε ελεύθερα μέσα στο κυταρόπλασμα, είτε προσκολλημένα πάνω σε ένα οργανίδιο που λέγεται ενδοπλασματικό δίκτυο. Όπα, όπα, όπα, όπα! Τι είναι το ενδοπλασματικό δίκτυο?

07:45 Λοιπόν, είναι ένα μεγάλο δίκτυο μεβρανών μέσα στο κύτταρο και ο βασικός του ρόλος είναι η γραμμή παραγωγής πρωτοεινών και λιπηδίων αλλά δεν έχει όλο το ενδοπλασματικό δίκτυο ρηβοσώματα πάνω του Υπάρχουν δύο είδη ενδοπλασματικών δικτύων Το πρώτο είναι το αδρόενδοπλασματικό δίκτυο δηλαδή τραχή ενδοπλασματικό δίκτυο και γιατί το λέμε έτσι?

08:14 Το λέμε έτσι επειδή στην επιφάνειά του υπάρχουν πολλά ριβοσώματα και κάτω από το μικροσκόπιο φαινόταν τραχή, σε αντίθεση με το λίον ενδοπλασματικό δίκτυο, το οποίο δεν περιέχει πάνω του ριβοσώματα. Το αδρό ενδοπλασματικό δίκτυο για να έχει πάνω του ριβοσώματα σημαίνει ότι θα σχετίζεται έτσι πιο πολύ με την γραμμή παραγωγής πρωτεϊνών.

08:35 Εδώ πέρα πιο συγκεκριμένα αρχίζουν να διπλώνονται οι πρωτεΐνες στη σωστή τους μορφή, μπορούν να υποστούν κάποιες αρχικές τροποποιήσεις και γίνεται ένας πρώτος έλεγχος γιατί στη συνέχεια θα ετοιμαστούν για το επόμενο στάδιο, το κέντρο συσκευασίας. Πάμε όμως να δούμε λίγο και το λιοενδοπλασματικό δίκτυο, το οποίο έχει διαφορετική λειτουργία.

08:58 Συμμετέχει πιο πολύ στη σύνθεση λιπηδίων, σε διαδικασίες αποτοξίνωσης στα υπατικά κύτταρα, να το θυμάστε αυτό, και σε ορισμένα κύτταρα στην αποθήκευση και ρύθμιση του ασβεστίου. Άρα με απλά λόγια, το αδρόενδοπλασματικό, πρωτεΐνες. το ΛΙΑΝΙΔΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟ, κυρίως λιπίδια και άλλες ειδικές μεταβολικές λειτουργίες. Και τώρα επιστρέφουμε στην πρωτεΐνη μας.

09:23 Έχει δημιουργηθεί, έχει περάσει από την πρώτη επεξεργασία, το ενδοπλασματικό μας δίκτυο, και τώρα πρέπει να πακεταριστεί. Η συσκευή GOLGY είναι το κέντρο επεξεργασίας, ταξινόμησης και αποστολής της πόλης μας. Αν το ενδοπλασματικό δίκτυο είναι γραμμή παραγωγής, το GoldG είναι το τμήμα logistics. Οι πρωτεΐνες που φτάνουν εδώ τροποποιούνται περαιτέρω, τα ξηνομούνται, αποκτούν το σωστό σήμα προορισμού που είναι σαν μια ετικέτα που λέει που πρέπει να πάνε, πακετάρονται και ετοιμάζονται να σταλούν εκεί όπου χρειάζονται.

10:02 Γιατί κάποιες θα χρησιμοποιηθούν μέσα στο κύτταρο, κάποιες θα ενσωματωθούν στην κυτταρική μεμβράνη, ενώ κάποιες άλλες θα κρυθούν προς τα έξω, έξω από το κύτερο. Έξω από εδώ. Το γκόλζε λοιπόν δεν φτιάχνει από την αρχή το προϊόν. Το επεξεργάζεται, το ταξινομεί και το στέλνει. Έξω από εδώ. Και για να γίνει η αποστολή, χρειαζόμαστε μεταφορικά μέσα.

10:27 Τα κυστίδια είναι μικρές δομές που περιβάλλονται από μεμβράνη. Σκεφτείτε τα σαν τα μικρά φορτηγά του εργοστασίου, που μεταφέρει φορτία από το ενδοπλασματικό δίκτυο στον κόλτζι και από τον κόλτζι σε άλλα σημεία του κυτάρου και μερικές φορές μέχρι την ίδια κυτταρική μεμβράνη. Όταν ένα κυστίδιο φτάσει στη μεμβράνη, μπορεί να συγχωνευτεί μαζί της και να απελευθερώσει το περιεχόμενό του έξω από το κύτταρο.

10:56 Έξω από εδώ. Αυτό με λίγο πιο εντός εισαγωγικόν επιστημονική ορολογία ονομάζεται έξω κύττωση, την οποία θα την εξηγήσουμε πολύ καλύτερα στο επόμενο επεισόδιο για την κυταρική μεμβράνη. Και κάπου εδώ έχουμε ολοκληρώσει την πρώτη μεγάλη μας διαδρομή. Πρώτα ξεκινάμε από τον πυρήνα, από εκεί δίνεται η εντολή και υπάρχει πληροφορία για το πώς θα φτιαχτεί μια πρωτεΐνη.

11:23 Αυτή η πληροφορία γράφεται σε ένα εντόψιο ολικών μοριακό χαρτί, το οποίο λέγεται mRNA και θα βγει εκτός του πυρήνα και θα πάει να βρει τα ριβοσώματα. Τα ριβοσώματα θα πάνε να κατασκευάσουν την πρωτεΐνη και μετά θα πάνε στο αδρόνιτο πλασματικό δίκτυο όπου θα δεχτεί συγκεκριμένη επεξεργασία. Μέσα στο κυστηδίου θα πάει στο σύμπλεγμα GoldG το οποίο θα μας τροποποιήσει λίγο ακόμα την πρωτεΐνη μας θα μας την πακετάρει και θα μας βάλει και μια ετικέτα για το που να πάει και μετά ένα νέο κυστίδιο θα φτάσει στον τελικό προορισμό που είπαμε ή θα είναι κάπου μέσα στο κύτταρο ή στην κυταρική μεμβράνη ή έξω από το κύτταρο.

12:02 Έξω το κακό από το σπίτι. Αυτή είναι μία από τις σημαντικότερες γραμμές παραγωγής του ευκαριωτικού κυττάρου. Παιδιά, αν ακούτε έξω κάτι μου λόπεδα, πραγματικά συγγνώμη, δεν ξέρω κι εγώ τι να κάνω. έχω κλείσει πατζούρια, παράθυρα, σίτες και συνεχίζουν να ακούγονται. Δεν ξέρω, πρέπει να τους μηνύσω μάλλον. Θα πέσουνε μηνύσεις εδώ πέρα αν συνεχίσουνε.

12:22 Περίπου σπάντων. Τι λέγαμε, αυτή είναι μία από τις σημαντικότερες γραμμές παραγωγής του ευκαρετικού κιτάρου. Πάμε τώρα και σε ένα σύστημα αποδόμησης και ανακύκλωσης της κιταρικής πόλης. Τα λησοσώματα, τα οποία είναι οργανίδια, τα οποία περιέχουν ένζημα που μπορούν να διασπάσουν διάφορα μόρια και κυταρικά υλικά. Μπορούν να βοηθήσουν στη διάσπαση υλικού που μπήκε από το εξωτερικό, στην απομάκρυση φθαρμένων κυταρικών συστατικών, στην ανακύκλωση μορίων και γενικά στη διατήρηση της κυταρικής καθαριότητας.

13:03 Είναι λοιπόν κάτι σαν μονάδα πορυμάτων και κέντρο ανακύκλωσης. Δίπλα στα συστήματα ανακύκλωσης έχουμε και κάποια διαφορετικά οργανίδια Τα υπεροξιδιοσώματα είναι περισσότερο σαν ένα ειδικό χημικό εργαστήριο αποτοξίνωσης Δηλαδή συμμετέχουν στη διαχείριση δραστικών κακών ουσιών που μπορεί να είναι βλαβερές για το κύτταρο Π.χ. το υπεροξίδιο του υδρογόνου, μπορεί να το έχετε δει και ως ητα-2-O2 Το υπεροξίδιο του υδρογόνου είναι ένα παραπροϊόν μεταβολικών αντιδράσεων και επειδή μπορεί να προκαλέσει μεγάλη βλάβη στο κύτταρο, τα υπεροξιδιοσώματα διαθέτουν ένα σημαντικό ένζημο, πρωτεΐνη δηλαδή, την καταλάσση η οποία μετατρέπει το υπεροξίδιο του υδρογόνου σε ασφαλέστερα προϊόντα.

13:55 Άρα τα λησοσώματα διασπούν και ανακυκλώνουν, ενώ τα υπεροξιδιοσώματα πιο πολύ βοηθούν στην αποτοξίνωση βλαβερών ουσιών. Δύο διαφορετικά τμήματα, δύο διαφορετικές δουλειές. Και πάμε τώρα στο προτελευταίο μας οργανίδιο, το οποίο είναι απίστευτα σημαντικό, γιατί η πόλη μας χωρίς ρεύμα δεν μπορεί να ζήσει. Και εδώ συναντάμε τα μυτοχόνδρια. Τα μυτοχόνδρια ψυχνά χαρακτηρίζονται, σίγουρα θα το έχετε ακούσει, ως τα powerhouse of the cell, δηλαδή η ενεργειακή σταθμή του κυτάρου.

14:35 Και ο λόγος είναι ότι συμμετέχουν στην παραγωγή μεγάλου μέρους του ATP. Ωπα, τι είναι το ATP? Το ATP μπορούμε να το σκεφτούμε σαν ένα βασικό ενεργειακό νόμισμα του κυττάρου, το οποίο πρέπει να το δίνουμε κάθε φορά σε κάποιο οργανίδιο, σε κάποια πρωτεΐνη, κάπου τέλος πάντων, για να μας κάνει τη δουλειά που θέλουμε. Άρα τα μυτοχόνδρια παράγουν το ATP ή αλλιώς τριφοσφορική αδενοσύνη, ATP θα το λέμε, και είναι ιδιαίτερα σημαντικά σε κύτταρα που χρειάζονται πάρα πολύ ενέργεια, όπως ένα μυϊκό κύτταρο ή ένα νευρικό κύτταρο, το οποίο έχουν πολύ μεγάλες ενεργειακές απαιτήσεις.

15:15 Και γι' αυτό προβλήματα στη μυτοχονδριακή λειτουργία μπορούν να επηρεάσουν έντονα τέτοιους ιστούς. Επίσης θέλω να βάλουμε ένα στερίσκο και να θυμηθούμε από το προηγούμενο επεισόδιο του Deep Dive όμως ότι τα μυτοχόνδρια έχουν διπλή μεμβράνη γιατί μάλλον είναι πρόγονοι όπως ξέρουμε κάποιων προκαριωτικών κυτάρων και διαθέτουν και το δικό τους μικρό DNA.

15:41 Wow! Ας μην καθόμαστε πολύ στα μυτοχόνδρια γιατί θα τα δούμε και αργότερα Και ας πάμε σε κάτι που επίσης θα έχει το δικό του επεισόδιο Αλλά παιδιά πραγματικά όταν είχα μπει και εγώ στο πρώτο έτος Δεν ήξερα καν ότι υπήρχε Και αυτός είναι ο κύτερος σκελετός Τώρα έχουμε φτάσει σχεδόν στο τέλος της ξενάγησής μας Και μέχρι τώρα μπορεί να φανταζόμαστε Ότι τα οργανίδια βρίσκονται μέσα στο κύτερο Και κυστίδια πηγαίνουν από το ένα σημείο στο άλλο Μια γρα Αλλά πώς διατηρεί το κύτερο το σχήμα του πώς οργανώνει τον εσωτερικό του χώρο και πώς μπορούν να μετακινούνται δομές από το ένα σημείο στο άλλο μετάξυ.

16:21 Εδώ εμφανίζεται ο κύτερος κελετός. Δεν είχα ιδέα ότι υπήρχε τέτοιο πράγμα μέχρι το πρώτο έτος και όταν το άκουσα πρώτη φορά και είδα πραγματικά πώς λειτουργεί παιδιά πραγματικά μαγιέστηκα γι' αυτό και θα υπάρξει ξεχωριστό επεισόδιο όσο ένα-δύο επεισόδια νομίζω από τώρα για το κύτταρο σκελετό και το πώς λειτουργεί. Μέχρι τότε θέλω να θυμόμαστε ότι ο κύτταρος σκελετός είναι ένα δυναμικό δίκτυο πρωτεϊνικών εινιδίων, δηλαδή δομείται και αποδομείται συνεχώς.

16:50 Δίνει σχήμα στο κύτταρο, προσφέρει μηχανική στήριξη, οργανώνει το εσωτερικό του, συμμετέχει στην κίνηση κυττάρων και δομών και λειτουργεί σαν ένα είδος εσωτερικού οδικού δικτύου για πρωτεΐνες Μεταφορής. Οπότε αν τα κυστίδια είναι τα μικρά φορτηγά μας, τμήματα του κυταροσκελετού μπορούν να λειτουργήσουν σαν ράγες ή και δρόμοι πάνω στους οποίους οργανώνεται η μεταφορά.

17:19 Και κάπως έτσι ολοκληρώσαμε το χάρτη μας. Ας κοιτάξουμε τώρα από ψηλά όλη την πόλη. Πρώτα περάσαμε από την κυταρική μεμβράνη, δηλαδή τα ελεγχόμενα σύνορα της πανέμορφης αυτής πόλης μας, μπήκαμε στο κυταρόπλασμα και στο κυταροδιάλυμα, τον χώρο που πραγματοποιείται η κυταρική ζωή. Μετά φτάσαμε στην κεντρική βιβλιοθήκη, τον Πυρήνα, όπου προστατεύεται και διαφυλάσσεται το DNA.

17:49 Πήραμε ένα αντίγραφο της πληροφορίας και το μεταφέραμε στα ρηβοσώματα, την αγγελική δηλαδή, μέσω ενός χαρτιού, του mRNA. Ναι, από εκεί περάσαμε στο ενδοπλασματικό δίκτυο, το αδρό κάνει μια πρώτη επεξεργασία των πρωτεϊνών, ενώ το λίο βοηθάει στη σύνθεση λιπηδίων και άλλων ειδικών λειτουργιών. Μετά φτάσαμε στο GoldZip, το κέντρο συσκευασίας και ταξινόμησης και φορτώσαμε τα προϊόντα μας μέσα σε κυστίδια για να ταξιδέψουν στο σωστό προορισμό.

18:18 Επίσης αναφέραμε λίσοσώματα και υπεροξίδιοσώματα, Το πρώτο για καθαρισμό και ανακύκλωση, το δεύτερο για αποτοξίνωση και τέλος τα μυτοχόνδρια που τροφοδοτούν την πόλη με ενέργεια και ο κύτταρος σκελετός που κρατάει όλο το σύστημα οργανωμένο, στηριγμένο και σε κίνηση. Και αυτό είναι το πραγματικά εντυπωσιακό, ότι όλα αυτά συμβαίνουν σε ένα χώρο τόσο μικρό που δεν μπορούμε να δούμε με γυμνομάτι και όμως μέσα του λειτουργεί μια ολόκληρη πόλη.

18:48 Οπότε σήμερα κάναμε την πρώτη μεγάλη ξενάγηση στο εσωτερικό του κυτάρου. Προφανώς δεν αναλύσαμε τα πάντα, γιατί πρώτον είναι αμέτρητα και δεύτερον θα υπάρξουν κάποια ξεχωριστά επεισόδια, π.χ. για την κυτταρική μεμβράνη, τον κυτταροσκελετό, τα μυτοχόνδρια, την επικοινωνία. Γιατί πραγματικά ο χάρτης της ιατρικής δεν χτίζεται μαθαίνοντας τα πάντα μόνο μιας, Τι είζεται βάζοντας κάθε κομμάτι στη σωστή του θέση Την κατάλληλη στιγμή Και σήμερα βάλαμε αρκετά κομμάτια Και λογικό είναι να μπούχτησαμε λίγο Τώρα μέχρι να τα ξαναπούμε Ελπίζω να είστε καλά Να έχετε αφομοιώσει κάπως αυτές τις πληροφορίες Για ό,τι απορίες έχετε Μπορείτε να μου στείλετε Είτε εδώ με comment στο Spotify Ή το Apple Podcast Ή να μου στείλετε και στο Instagram Mapping Κατωπαύλα, κατωπαύλα, Μέντισινγκ Και γενικά να περνάτε όσο πιο όμορφα γίνεται.

19:43 Αυτά από μένα, την Ιωάννα. Ένα μεγάλο ευχαριστώ που ήσασταν σήμερα εδώ. Θα τα πούμε στα επόμενα επεισόδια, μικροί μου γιατροί. Φιλάκια! Πριν κλείσουμε, θα ήθελα να αναφέρω κάτι σημαντικό. Το περιεχόμενο του Mapping Medicine έχει αποκλειστικά εκπαιδευτικό και ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν υποκαθιστά την ιατρική συμβουλή, τη διάγνωση ή τη θεραπεία από επαγγελματία υγείας.

20:10 Για οποιοδήποτε θέμα αφορά την υγεία σας, συμβουλευτείτε πάντα τον γιατρό ή τον κατάλληλο επαγγελματία υγείας. Οι πληροφορίες που παρουσιάζονται στο podcast έχουν σκοπό την εκπαίδευση και την καλύτερη κατανόηση της ιατρικής και δεν προορίζονται για αυτοδιάγνωση ή αυτοθεραπεία. Παρόλο που καταβάλλεται κάθε εύλογη προσπάθεια για τη διασφάλιση της ακρίβειας και της επικαιρότητας του περιεχομένου, δεν παρέχεται καμία εγγύηση ως προς την πληρότητα, την ορθότητα ή τη διαχρονική εγκυρότητα των πληροφοριών.

20:39 Οι ακροατές οφείλουν να αξιολογούν κριτικά και να διασταυρώνουν τις πληροφορίες από αξιόπιστες επιστημονικές και επαγγελματικές πηγές. Σας ευχαριστώ πολύ.