Οι εραστές - René Magritte
Μέσα στο κάδροΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Σε αυτό το επεισόδιο γνωρίζουμε ένα από τα πιο αινιγματικά έργα του René Magritte. Δύο άνθρωποι φιλιούνται, όμως τα πρόσωπά τους καλύπτονται από λευκά υφάσματα. Είναι ένας πίνακας για τον έρωτα, για την απώλεια ή για το μυστήριο που κρύβει κάθε ανθρώπινη σχέση; Ας προσπαθήσουμε να τον αποκωδικοποιήσουμε.
Εικόνα του έργου: "Οι εραστές"
Πηγές:
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Πριν διαβάσουμε ημερομηνίες, πριν ακούσουμε ερμηνίες, στεκόμαστε απλώς μπροστά σε ένα έργο. Είμαι ο Λευτέρης και εδώ για λίγα λεπτά μπαίνουμε μέσα στο κάδρο. Υπάρχουν πίνακες που χρειάζονται πολλές εξηγήσεις. Και υπάρχουν πίνακες που μας κάνουν να σταματήσουμε για λίγα δευτερόλεπτα και να πούμε μόνο μία λέξη. Γιατί. Γιατί αυτοί οι δύο άνθρωποι έχουν καλυμμένο τα προσωπά τους.
Γιατί φιλιούνται χωρίς να μπορούν πραγματικά να αγγίξουν ο ένας τον άλλον. Και γιατί μια τόσο απλή εικόνα μπορεί να προκαλέσει τόσο έντονη αμηχανία. Το έργο που θα γνωρίσουμε σήμερα είναι οι Ιεραστές ή στα γαλλικά Le Zamo του Βέλγου σορρεαλιστή ζωγράφου René Magritte. Δημιουργήθηκε το 1928. Πρόκειται για ελεογραφία σε καμβά με διαστάσεις περίπου 54x73 εκατοστά.
Σήμερα το συγκεκριμένο έργο εκτίθεται στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη και παρόλο που είναι σχετικά μικρό έχει γίνει μία από τις πιο διάσημες εικόνες του 20ου αιώνα Με την πρώτη ματιά η σκηνή φαίνεται απόλυτα συνηθισμένη Ένας άντρας, μια γυναίκα σκεύουν ο ένας προς τον άλλον για να φιληθούν και μετά αντιλαμβάνεσαι το παράξενο Τα πρόσωπά τους είναι τυλιγμένα με λευκά υφάσματα Δεν μπορούν να δουν ο ένας τον άλλον, δεν μπορούν να αγγίξουν πραγματικά τα χείλη τους Το ύφασμα βρίσκεται ανάμεσά τους και ξαφνικά μια σκηνή αγάπης μετατρέπεται σε κάτι βαθιά ανησυχητικό Αυτό είναι και το μεγαλείο του Μαγκρίτ Δεν σογράφησε φανταστικά τέρατα, δεν δημιούργουσε χαοτικές εικόνες Έπαιρνε κάτι απόλυτα φυσιολογικό και άλλαζε μία μόνο λεπτομέρεια Αυτή η μία λεπτομέρεια αρκούσε για να διαλύσει κάθε βεβαιότητά μας Ο Μαγκρίτ ήταν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του σουρεαλισμού ενός καλλιτεχνικού κινήματος που γεννήθηκε μετά τον πρώτο παγκοσμίο πόλεμο Οι σουρεαλιστές πίστευαν ότι ο κόσμος των ονείρων, του υποσυνείδητου και της φαντασίας
είναι εξίσου αληθινός με τον κόσμο που βλέπουμε καθημερινά Γι' αυτό και οι πίνακές τους μοιάζουν συχνά σαν όνειρα. Όλα φαίνονται λογικά, μέχρι που κάτι δεν ταιριάζει. Στους εραστές αυτό το κάτι είναι το ύφασμα. Και εδώ αρχίζουν οι ερμηνείες. Η πιο γνωστή συνδέεται με την προσωπική ζωή του ίδιου του Μαγκρίτ Όταν ήταν μόλις 13 ετών, η μητέρα του αυτοκτόνησε πέφτοντας σε έναν ποταμό Όταν βρέθηκε το σώμα της σύμφωνα με μια ιστορία που κυκλοφόρησε αργότερα Το νυχτικό της είχε τυλιχτεί γύρω από το πρόσωπό της Η εικόνα αυτή θεωρήθηκε από πολλούς ιστορικούς της τέχνης Όσο σπεθανή πηγή έμπνευσης για τα καλυμμένα πρόσωπα Ωστόσο, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι ο ίδιος ο Μαγκρίτ ήταν παρόν ή ότι αυτή η εικόνα τον σημάδεψε άμεσα.
Μάλιστα, ο ίδιος απέφευγε να επιβεβαιώνει τέτοιες ψυχολογικές ερμηνείες. Και αυτό είναι σημαντικό, γιατί ο Μαγκρίτ δεν ήθελε οι πίνακές του να αντιμετωπίζονται σαν γρίφη με μια σωστή απάντηση. Έλεγε χαρακτηριστικά «Οι πίνακές μου δεν σημαίνουν τίποτα. Το μυστήριο δεν μπορεί να εξηγηθεί». κοντά και ταυτόχρονα απελπιστικά μακριά. Το φιλί τους μοιάζει τρυφερό, αλλά και αδύνατο. Κάποιοι βλέπουν στον πίνακα τη μοναξιά, άλλοι την αδυναμία της πραγματικής επικοινωνίας.
Άλλοι την ιδέα ότι ακόμη και στον πιο μεγάλο έρωτα υπάρχει πάντα ένα κομμάτι του άλλου που δεν θα γνωρίσουμε ποτέ. Και εδώ βρίσκεται η μαγεία του έργου. Ο Μαγκρίτ δεν μας υποδεικνύει τι να σκεφτούμε. Δεν υπάρχει τίτλος όπως η μοναξιά ή η απώλεια. Το ονομάζει απλώς οι αιραστές. Και αφήνει εμάς να αναρωτηθούμε γιατί αυτή η εικόνα μας προκαλεί τόση αμηχανία.
Παρατηρήστε επίσης τη σύνδεση. Το φόντο είναι σχεδόν άδειο. Δεν υπάρχουν αντικείμενα που να αποσπον την προσοχή. Ο φωτισμός είναι ήρεμος. Οι μορφές είναι σχεδόν φωτογραφικά ρεαλιστικές. Αυτό ήταν χαρακτηριστικό του Μαγκρίτ. Ζωγράφιζε με απόλυτο ρεαλισμό Πράγματα που δεν θα μπορούσαν ποτέ να υπάρξουν Έτσι το παράλογο γινόταν ακόμη πιο έντονο Αν οι μορφές ήταν παραμορφωμένες Ίσως να μην μας ξένιζε τόσο Όμως είναι φυσιολογικές Και ακριβώς για αυτό το παράξενο στοιχείο Γίνεται αδύνατο να αγνοηθεί Αξίζει επίσης να γνωρίζουμε ότι υπάρχουν Δύο διαφορετικοί πίνακες με τον ίδιο τίτλο ζωγραφισμένη την ίδια χρονιά.
Στον δεύτερο πίνακα, οι δύο μορφές στέκονται αντικριστά μέσα σε ένα δωμάτιο πάλι με καλυμμένα τα πρόσωπα. Ο Μακρύτ φαίνεται πως επέστρεψε ξανά και ξανά σε αυτή την ιδέα. Ήταν μια εικόνα που τον αποσχολούσε βαθιά. Όχι γιατί είχε βρει την απάντηση, αλλά γιατί είχε βρει τη σωστή ερώτηση. Και ίσως αυτό είναι τελικά που κάνει τον πίνακα τόσο διαχρονικό.
Σχεδόν έναν αιώνα μετά τη δημιουργία του, εξακολουθεί να μας κάνει να στεκόμαστε μπροστά του λίγο περισσότερο από όσο είχαμε σκοπό. Όχι επειδή καταλαβαίνουμε τι σημαίνει, αλλά επειδή νιώθουμε ότι μας αφορά προσωπικά. Γιατί όλοι, κάποια στιγμή στη ζωή μας, έχουμε αγαπήσει κάποιον. Και όλοι έχουμε ανακαλύψει ότι ακόμη και ο άνθρωπος που βρίσκεται πιο κοντά μας, παραμένει ως ένα βαθμό, ένα όμορφο μυστήριο.
Αν αυτό το ταξίδι μέσα στο κάδρο σου άφησε μια σκέψη μπορείς να ακολουθήσεις το podcast και να το μοιραστείς με κάποιον που αγαπά ή θέλει να αγαπήσει την τέχνη Τα λέμε στο επόμενο έργο
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
