Μια Κυριακή από τη ζωή του Θωμά Μοσχόπουλου
Μια Κυριακή από τη ζωή σουΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Είναι κατά το ήμισυ Γιουγκοσλάβος, από μια χώρα που δεν υπάρχει πια, και έχει μακεδονικές ρίζες και από τις δύο πλευρές της οικογένειάς του. Με χιούμορ, λέει πως είναι «η λύση στο μακεδονικό πρόβλημα».
Είναι μεταφραστής, συγγραφέας και σκηνοθέτης.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
ΣΚΑΙ ΠΟΤΚΑΣΤ Μια Κυριακή από τη ζωή του Θωμά Μοσχόπουλου Είναι σκηνοθέτης, μεταφραστής, συγγραφέας, ηθοποιός Ισχύουν όλες αυτές οι ιδιότητες, πώς συστήνεστε Το ηθοποιός σου έχει πια σχεδόν ποτέ Γιατί έπαιξα όσο ήμουν μαθητής δραματικής σχολής Για έξι μήνες ήμουν ηθοποιός στο Κουθουβουέ Αλλά πάντα ο στόχος μου ήταν να γίνω σκηνοθέτης και όλα τα υπόλοιπα Και αυτό έληξε τότε, δηλαδή στα 21 μου έπαψα και ποτέ στην ουσία δεν ήθελα να είμαι ηθοποιός απλά δεν υπήρχαν τρόποι να προσεγγίσει κανείς στο θέατρο παρά να το δει από την πρακτική του πλευρά Οπότε ηθοποιός για έξι μήνες δεν χρειάζεται να αναφερθούμε ξανά σε αυτό Ναι όχι όχι καλύτερα όχι Ούτε μπορεί κάποια στιγμή να αισθανθείτε την ανάγκη να ανεβείτε στη σκηνή Με τίποτε πραγματικά απορώ όταν βλέπω τους οποίους θέλουν το τραβάνε αυτό το ζώρι Εκ των τραγούδι ας πούμε του Οδυσεβά Πού γεννηθήκατε Γεννήθηκα στην πίτωλα της τότε Γιουκοσλαβίας Τώρα είναι στη Βόρεια Μακεδονία Το μοναστήρι ελληνικά Γόνος μιας πολυβαλκανικής οικογένειας
Που όλες οι εθνότητες που μπορούσαν να υπάρξουν υπήρχαν στην οικογένεια Είμαι κατά το είμις Γιουκοσλάβος Μια χώρα που δεν υπάρχει πια Αλλά αυτό με κάποιο τρόπο αντιπροσώπηπε πιο καλά αυτό που συνέβαινε τότε όταν γεννήθηκα εγώ από τη μεριά του πατέρα μου που φυσικά είμαι Έλληνας θα έλεγα ότι το μακεδονικό στοιχείο έχει σκύει και από τις δύο πλευρές είμαι η λύση στο μακεδονικό πρόβλημα θα έλεγα αλλά πραγματικά αν κάποια στιγμή είχα το κουράγιο να κάτσω να γράψω την ιστορία της οικογένειάς μου θα ήταν η ιστορία των Μαλκανιών του 20ου αιώνα Υπάρχει μια ανάμνηση από την παιδική σας ηλικία που μπορεί να σας ακολουθεί μέχρι σήμερα.
Πάρα πολλές. Έχω μια μνήμη ελέφαντα και έχω μνήμες από τα τρία μου και πιο πίσω, ίσως και δυόμιση. Ένα που ίσως είναι χαρακτηριστικό είναι ότι επειδή ήδη από τα τρία μου διάβαζα μόνος, δηλαδή έμαθα να διαβάζω μόνος, ρωτούσα τι έλεγε κάθε πινακίδα και μου λέγανε αυτό και κάποια στιγμή πήρα μια αφημερίδα και έρχεσα να σας λαβίζω.
Θυμάμαι πάρα πολύ έντονα στην Θεσσαλονίκη, εκεί που μεγάλωσα αριστερτέλους και τσιμισκοίνα περίπτερο το οποίο έγραφε ένα Mickey Mouse Χριστούγεννιάτικο καλά Χριστούγεννα 1968 το οποίο σημαίνει ότι και διάβαζα και ήταν το 1968 το οποίο το θυμάμαι σαν τώρα, δηλαδή είναι αποτυπωμένο πολύ έντονο γιατί ήταν για μένα δραγάθημα ότι κατάφερα να καταλάβω τι γράφει αυτό το περιοδικό που έβλεπα κρεμασμένο στο περίπτερο Αυτό δεν ήταν ένα παιδί Υδιοθυεία που έκανε ξεχωριστά πράγματα Δεν μου αρέσει ο όρος Γιατί έχω ταλαιπωρηθεί από αυτό Και ακούγεται λίγο λαζονικό Όπως το λέω Αλλά θα έλεγα ότι ήμουν ένα παιδί Με κάποιες διαιτερότητες που αισθανόταν πολύ φυσιολογικό Άρα τι λέτε Δεν ήσασταν φτιαγμένος από διαφορετικό υλικό Όπως λέει ο Σέξπιρ Εγώ νομίζω ότι όλοι είμαστε από διαφορετικό υλικό Και επίσης πλέον και η επιστήμη που μιλάει για διαφορετικές ευφυίες δηλαδή μπορεί κάποιος να έχει κινητική ευφυία ο άλλος να έχει μια ευφυία που αφορά τη γλώσσα ο άλλος να έχει μαθηματική ευφυία
αυτό που η παιδαγωγική σήμερα λέει είναι ότι ο κάθε άνθρωπος έχει τη δική του ευφυβία που πρέπει να αναδειχθεί προκειμένου να αναδειχθούν και οι υπόλοιπες αυτό το σύστημα του σχολείου είναι καταστροφή τουλάχιστον αυτό το οποίο μέχρι τώρα ισχύει και πάνω σε αυτό να σας πω άλλη μια ιστορία μα κυνηγάει από τότε πάρα πολύ γράφει η δασκάλα Χούντα τότε και όλα τα σχετικά άνθρωπος αγράμματος ξύλο απελέκητο και λέει ποιο παιδάκι ξέρει τι γράφει εδώ ήμασταν κι άλλα παιδιά που ξέρουν να διαβάζουν σηκώνει ένα κοριτσάκι το χέρι λέει άνθρωπος αγράμματος και ξέρετε τι σημαίνει αυτό λέει η δασκάλα ότι όποιος δεν πάει στο σχολείο είναι κούτσορο εγώ σηκώνω το χέρι και λέω κοκκύρια διαφωνώ εικονογραφημένα με τα μανίας και κάλεσε τους γονείς μου βέβαια να δει τι είναι αυτό το πράγμα το οποίο της έλαχε.
Και τι έγινε μετά. Δυσκολεύτηκα να καταλάβω ότι αυτό το πράγμα με απομόνωνε κάποιες φορές. Δηλαδή υπήρχε μια μεγάλη απέτηση των ανθρώπων από μένα. Μου λέγανε εσύ, εσύ μπορείς τα πάντα, εσύ μπορείς αυτό. Και αυτό μου δημιούργησε άλλα τραύματα τα οποία πήρε χρόνο να τα λύσω και να μην προσπαθώ να αποδείξω Σας βοήθησε. Εγώ νομίζω ότι οτιδήποτε κάνεις για τον εαυτό σου, είτε είναι ζενβουδισμός, είτε είναι διαλογισμός, είτε είναι ψυχανάλυση, είτε είναι αυτά, αν ψάξεις να ανοίξεις έναν διάλογο με τον εαυτό σου, κάπως θα σε βοηθήσει.
Εμένα με βοήθησε. Ο πατέρας μου δουλεύει στον κήπο του, ας πούμε. Ο καθένας έχει τον τρόπο του. Και πώς διαλέξατε το αντικείμενό σας για τη θέατρο τότε. Λοιπόν, αυτά είναι τις ψυχανάλυσεις από κύματα. μπορώ να τα ερμηνεύσω και εγώ και να ταυτιστώ με αυτά. Με τον πατέρα μου είχαμε αυτή τη σύνδεση, μου διάβαζε μυθολογία και με πήγαινε στο θέατρο.
Οπότε με κάποιο τρόπο προσπάθησα να συνδεθώ και η ταύτιση μαζί του. Πολύ εκ των υστέρων το κατάλαβα ότι αυτό ήταν. Και αν σκεφτείτε ότι παίζω τον πατρικό ρόλο σε ένα θείασο, κάπου αναβιώνω αυτή τη σχέση. Ήθελα να λέω ιστορίες με τον τρόπο του παπά μου. που ο μπαμπάς μου δεν έλεγε ιστορίες, αναπαρήγαγε. Η γιαγιά μου, η μετέρα της μητέρας μου ήταν η φοβερή παραμυθού της οικογένειας η οποία μεγαλούχησε με όλο αυτό το πράγμα το οποίο μπορώ να χρησιμοποιήσω σαν ταυτότητα.
Δηλαδή, μ' αρέσει να λέω ιστορίες, μ' αρέσει να ακούω ιστορίες, μ' αρέσουν οι ιστορίες των ανθρώπων, μ' αρέσουν οι φανταστικές και οι πραγματικές ιστορίες των ανθρώπων. Ποιες είναι πιο ισχυρές? Οι πιο παρούσες. Αν μου πείτε τώρα την ιστορία σας εσείς, αυτή θα είναι η πιο σημαντική. Από όλες όσες έχετε ακούσει μέχρι τώρα.
Όχι, δεν τη συγκρίνω. Αυτή τη στιγμή είμαι παρόν εδώ. Δεν σκέφτομαι ότι διάβασα τον έρωτα στα χρόνια της χολέρας του Μάρκετ. Υπάρχει ωστόσο κάποιος εκτός από τον πατέρα που σας επηρέασε να πάρετε την απόφαση να κάνετε και δουλειά σας αυτό που ήταν το ζητωμένο. Πάρα πολλοί κόσμοι, γιατί πάντα είχα μια τεράστια περιέργεια και έναν πολύ μεγάλο σεβασμό στους ανθρώπους οι οποίοι ήταν παιδαγωγοί είτε του ξέραν είτε όχι.
Δηλαδή ήμουν καλός μαθητής, δεν θα το έλεγα με την έννοια του καλού παιδιού, αλλά λάτρευα να γνωρίζω ανθρώπους οι οποίοι ήθελαν να μεταδώσουν κάτι από την πρώτη τους εμπειρία. Οπότε υπήρξαν πολύ σημαντικοί άνθρωποι, η Ξένια Καλογεροπούλου είναι μια περίπτωση, ο Δημήτρης Μαυρίκης που ήμουν βοηθός του για χρόνια και συνεργάτης του ήταν μια άλλη περίπτωση ο Διονύσης Φωτόπουλος τον επειδή τον γνώρισα πολύ αργότερα και όχι μόνο αυτός, πάρα πολλοί άνθρωποι από τον ας πούμε καλλιτεχνικό χώρο αλλά και πάρα πολλοί από τον μη καλλιτεχνικό χώρο που με κάποιο τρόπο μου ενθάρρυναν την αυτοέκφραση μια καθηγήτριά μου στο γυμνάσιο μέσω της εφηβικής κατάθλιψης δηλαδή πέρασα μια πολύ ζόρικη περίοδο προσαρμογής στην εφηβεία και κάτι διέκρινε αυτή το οποίο δεν είχα καταλάβει ήμουν μαζεμένος ήμουν να φανταστείτε τώρα που μιλάμε και για την Οδύσσια του Νόλαν δεν καταλάβαινα την Οδύσσια δεν καταλάβαινα τι είναι αυτό το πράγμα το οποίο κάνουμε ήταν τόσο άσχημο το παιδαγωγικό σύστημα
που πάθαινα το απόλυτο μπλοκάρισμα και αυτή προφανώς κάτι διέκρινε και με την ενθάρρησή της άρχισαν να αναγεννάμε. Οπότε της οφείλω τα πάντα. Λέγεται το παλούδι και ζει στη Θεσσαλονίκη και είχε επαφή σχετικά πρόσφατα μαζί της και είναι όλοι αυτοί οι αόρατοι άνθρωποι που είναι τελικά πιο σημαντικοί από εμάς τους υποτίθεται πιο ορατούς.
Οπότε αυτό που είπατε περί σημαντικότητας δεν το εσθενίζομαι. Δηλαδή σκεφτείτε κάποιος ανακάλυψε τον τροχό κάποιος ανακάλυψε τη φωτιά κάποιοι ανακάλυψαν τη φωτιά είναι πολύ σημαντικότεροι από τους διάφορους στάρς που μπορούμε να έχουμε αυτή τη στιγμή δεν ξέρουμε ούτε που ήταν ούτε που υπήρχαν ούτε τίποτε για αυτούς αλλά υπάρχουν στο κύτταρό μας είμαστε το DNA τους Πότε έρχεσαι να δουλεύετε στο θέατρο να δουλεύετε και να πληρώνεστε Να δουλεύουμε και να πληρώνομαι γιατί από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου παραστάσεις έστεινα με τα Playmobil του αδερφού μου με κούκλες που μου φτιάχνανε κάτι φίλες της γιαγιάς μου αλλά πρώτη φορά νομίζω πληρώθηκα στην εφηβεία όταν φοιτητής στο Πανεπιστήμιο και στη Δραματική Σχολή του Κρατικού Θέατρου Βορρέ Ελλάδος δουλεύαμε ως κομπάρση στις παραστάσεις και εσύ έπαιρνα και μικρά ρολάκια οπότε υπήρξα για λίγο λίγο ηθοποιός και ήταν πάρα πολύ ωραίο τότε στα 17 σου και 18 σου να πληρώνεις έναν ωραίο τότε μισθό και να έχει την ανεξαρτησία κάτι το οποίο δεν συνέβη ποτέ μετά.
Ψεύμαντα, όχι, δεν έχω κακοπάθη. Δηλαδή, τα βγάζω πέρα από τα 18 μου που δουλεύω, δεν σταμάτησα ποτέ να μπορώ να βιοπορίζομαι από τη δουλειά. Ωστόσο, δεν γίνετε πλούσιος από αυτή τη δουλειά. Δεν νομίζω ότι γίνεται κανείς. Πώς γίνεται αυτό όμως, πώς συμβαίνει. Κάνει κανείς κάτι που αγαπάει πάρα πολύ, το υπερασπίζεται πάρα πολύ.
Ας πούμε, να πάρουμε ένα παράδειγμα. όσον αφορά το οικονομικό ζήτημα αποδίδει, ζεις με αυτό αλλά δεν γίνεται ο στόχος σου στους περισσότερους ανθρώπους πρωτογενής στόχος των να βγάλουν λεφτά έχεις ανάγκη να ισορροπήσεις το όνειρο με την πραγματικότητα και λίγο περδεύονται τα πράγματα Το αντικείμενό σας η δουλειά στο θέατρο πιστεύετε ότι έχει αντικρίσμα στην πραγματική ζωή βοηθάει έναν άνθρωπο που θα δει μια παράσταση. Έχω παραδείγματα ανθρώπων που είναι πολύ τονωτικά που νιώθεις ότι έχουν επηρεαστεί.
Δηλαδή υπήρξε στο παρελθόν άνθρωπος ο οποίος μας έστειλε μια επιστολή και είπε βλέποντας την παράστασή σας αποφάσισα να σταματήσω τη δουλειά που έκανα 20 χρόνια. Δεν ξέρω να είναι καλό ή κακό αλλά το έστειλε ο άνθρωπος. Στο παιδικό θέατρο σημαίνει πάρα πολύ εντον αυτό. Δηλαδή να βλέπεις την άμεση επιρροή που έχει στο παιδί και αυτό να είναι λυτρωτικό, γι' αυτό και δεν σταματάω να κάνω παιδικό θέατρο.
Είναι ένα πράγμα που με προβληματίζει συχνά πυγνά και όταν κατάλαβα ότι αυτό αποτελεί ένα μέρος μιας πυρήρης φιλοδοξίας είπα άστο, ό,τι καλύτερο μπορείς να κάνεις και θα σας πω πάλι δύο ιστορίες για αυτό. Η μία είναι με την ψυχοθεραπεύστρια μου λίγο Woody Allen που της λέω κάνω μια δουλειά που νομίζω ότι δεν βοηθάει αρκετά τον κόσμο και μου λέει σας είπε ο κόσμος ότι θέλει βοήθεια και πάντα όχι και το άλλο είναι κάποια στιγμή συζητούσα με τον πατέρα μου ο οποίος είχε αρχικά αντιρρήσεις με τον ασχοληθό μου το θέατρο μάλιστα μου είχε πει χαρακτηριστικά ρε παιδί μου εσύ θα μπορούσες να γίνεις καθηγητής πανεπιστημίου και όταν έγινα τελικά καθηγητής πανεπιστημίου το φύλαγα και τον πήρα τηλέφωνο και του λέω λοιπόν έγινα εντάξει ευχαριστήθηκε Ε, είχα αρκετό να συγκλίνω.
Εσείς? Ήταν σαν να κλείνω ένα παλιό λογοριασμό. Στο πανεπιστήμιο διδάσκεται όπως σκηνοθετείτε στο θέατρο. Πώς σκηνοθετώ στο θέατρο. Δεν ξέρω, φαντάζομαι θα υπάρχει ένας τρόπος. Θα υπάρχει ένας κώδικας δικό σας. Δεν ξέρω με ποιο τρόπο διδάσκω και με ποιο τρόπο σκηνοθετώ. Αλήθεια λέω, καλύτερα ρωτήστε Τους θεατές, τους ηθοποιούς ή τους μαθητές μου Τους φοιτητές μου Οργανώνω τα πράγματα Αλλά αφήνω πάρα πολύ ανοιχτό το πεδίο Να αλλάξει κάτι Και αυτό με προχωράει Δεν έχω παγιωμένες αντιλήξεις Ας πούμε θα βαριόμουν πάρα πολύ να ξέρω Πριν ξεκινήσω πρόβα πώς θα ανεβάσω ένα έργο Ακριβώς Ξέρω τι να κάνω την κάθε φορά Αλλά θέλω να έχω λίγο την περιπέτεια στο μυαλό μου Πώς καταφέρατε να κάνετε θέατρο για παιδιά με όρους σαν να απευθύνεστε σε ένα ενήλικο κοινό Η Ξένια λέγει πάντα κάτι πάρα πολύ ωραίο και λέει ότι κάνουμε θέατρο και για παιδιά Αυτή νομίζω είναι η απάντηση Δεν κάνουμε θέατρο για παιδιά, κάνουμε θέατρο για την περιοχή αυτή που το παιδί και ο ενήλικος ταυτίζονται
Και νομίζω ότι είναι λίγο βασανιστικό να κρατάς ζωντανή αυτή σου την περιοχή, στον εγκέφαλο σου δηλαδή δεν βγάζεις λεφτά, δεν ξέρω κανένα παιδί που να έχει βγάλει λεφτά αλλά είναι και ταυτόχρονα πολύ ανακουφιστικό και μοιράζεσαι τη χαρά Δεν ήσασταν πάντα στο θέατρο Πόρτα, ξεκινήσατε από το Αμόρει αν δεν κάνω λάθος Σχεδόν μαζί άρχισαν, τα πρώτα ήταν το Πόρτα και μετά το Αμόρει Δηλαδή έκανα μια πρώτη παράσταση στο Διπεθέ Καλαμάτας όταν ήμουν 25 χρονών ήταν τότε ο Γιάννης ο Κακλέας πρώτο εμφανιζόμενο σχεδόν διευθυντής στο Διπεθέτης Καλαμάτας με είχε συστήσει ο Μονόλος ο Παντελιδάκης και έκανε ένα παιδικό έργο εκεί όπου έτυχε και ήρθαν κάποιοι δημοσιογράφοι γραφτήκαν καλά εκεί το τσίπησε η ξένη αυτό με πήρε τηλέφωνο και μου είχε πει το εξής επικό στο τηλεφωνητή Γεια σας, Καλογεροπούλου λέγομαι έχω ακούσει κάποια καλά για εσάς, έχω ακούσει και κάποια αντιφατικά αν θέλετε να γνωριστούμε να δούμε ποια είναι η αλήθεια και με την Κάγκελο εγώ και ξεκίνησε πρώτα με την Ξένια
και αμέσως μετά ήταν σχεδόν κάποιους μήνες διαφορά με το θέατρο του Νότου με του Γιάννη του Χουβαρδά Α, είχα την εντύπωση ότι πρώτα ξεκίνησε το Αμόρε και μετά η Πόρτα Πρώτα ήταν η Καλαμάθα, το Πόρτα και το Αμόρε και παράλληλα η τότε ακόμα φιλοδοξούσα ότι θα έκανα και ταινίες και τι έγινε έκανα διάφορα βιντεοκλειπ με τον Γιώργο Νταλάρα έκανα διάφορες ανατομίες ενός εγκλήματος να θυμάστε βεβαίως έκανα ένα ντοκιμαντέρ με μεγάλο μήκος το οποίο βραβεύτηκε και έχει πάρει το κρατικό βραβείο και κάποιες μέρες άνα καταλαβαίνω ότι η πίτα είναι πολύ μικρότερη στο σινεμά και ότι αν πρέπει να περιμένω εδώ πέντε χρόνια για να κάνω μια ταινία θα τερλαθώ Ποιο ήταν το βιντεοκλιπ που κάνατε με τον Ταλάρα Ήτανε τέσσερα Ήτανε το ανεμολόγιο λιγότερο γνωστά το αν υπάρχει λόγος που ήτανε με τους Κατσιμιχαίους η Άνη Σικίδωνη λεγόταν το άλλο και ο Διαβολάκος νομίζω Δύο μεγάλες επιτυχίες πάντως τα τέσσερα Ήτανε μια πολύ ωραία εμπειρία αλλά ευτυχώς κράτησε λίγο γιατί θα είχα κακομάθηστα πολλά λεφτά
γιατί τότε πληρωνόμασταν καλά κάνοντας τα βιντεοκλίπ Άρα παράλληλα το αμόρε και το πόρτα εκεί αναπτύχθηκε αυτό που σήμερα ονομάζουμε νεωτερικότητα του θέατρου Υπήρχε αυτό σαν στίχη μας στο μυαλό σας ότι θα κάνω θέατρο με καινούριους όρους Υπήρχε πάντα η έννοια ενός περίεργου ερετικού παιχνιδιού όχι με διάθεση πρόκλησες αλλά και πρόκλησες ακόμα ήταν σπουδαίο το ότι και ο Γιάννης Οχβαρδάς και η Ξένια Καλογεροπούλου με τελείως διαφορετικούς τρόπους και ιδίω ενίσχυαν οποιαδήποτε νεανική διάθεση υπήρχε και προστάτευαν τους ανθρώπους οι οποίοι δούλευαν και όχι πατριναλιστικά, όχι πατρονάρνοντας αλλά ερχόμενοι οι ίδιοι σε διάλογο με αυτό και ενισχύοντας το πάρα πολύ δηλαδή ήταν σπουδαίο το ότι υπήρχε αυτό και επίσης ήταν σπουδαίο το ότι αυτό το πράγμα το εγκολπόθηκε το Υπουργείο Πολιτισμού το οποίο έδινε πολύ καλές υποχωρηγήσεις.
Κανείς μας δεν ζούσε πλουσιοπάραχα αλλά μπορούσαμε να δοκιμάζουμε πράγματα που δεν βασίζονται στο ειστήριο και μόνο. Αυτό ήταν μια γενικότερα χρυσή εποχή που δεν το καταλαβαίναμε. Νομίζω ότι έτσι πρέπει να είναι. Όταν καταλάβαμε το άλλο πώς είναι εκεί δυσκολευτήκαν λίγο πολλοί μη ποπχοί, οι υποποί μας. Αυτή η διάθεση για το αιρετικό όπως λέτε παραμένει ένα στοίχημα για σας Έχει αλλάξει το όραμά σας από τότε μέχρι σήμερα Το αιρετικό πια δεν το αντιλαμβάνομαι ως κάτι το οποίο θα αλλάξει τον κόσμο Αλλά δεν μπορώ να έχω την αίσθηση ότι κάποιος μου λέει ότι αυτά τα πράγματα γίνονται κάπως έτσι και όχι αλλιώς Πάντα θέλω να δοκιμάσω το γιατί όχι έτσι Και ποιο είναι το αποτέλεσμα συνήθως ενθαρρυντικό γιατί έχω μάθει να κρατάω τα γκέμια μου λίγο περισσότερο αλλά ταυτόχρονα να μην με νοιάζει και να αποκαθυλώσω λίγο τον εαυτό μου δεν με παίρνω πολύ σοβαρά Αυτό πως το καταφέρνετε Δεν εύκολο Ένα από τα βασικά στοιχεία του να δουλέψεις στο συναγκίσισμό σου δουλεύεται σε ένα τέτοιο πλαίσιο
Ξέρετε τι νομίζω ότι οι απαντήσεις υπάρχουν σε όλες τις φιλοσοφίες που μπορούμε κάποια τώρα να ακολουθήσουμε και έχουν να κάνουν με το τέλος. Δηλαδή όλα τελειώνουν. Κάποια στιγμή, μέχρι να τελειώσουν όμως... Τα χαίρεσαι. Αρκεί αυτό? Για μένα πολύ. Αρκεί να χαίρεσαι σε ευώμενο στο διπλανό σου. Αν τον αναγνωρίζεις, αν δεν τον βλέπεις...
Μα εδώ μιλάμε όλους κάθε στιγμούρι σου και δεν τον αναγνωρίζεις. Μιλάμε για τα βασικά. Εδώ δηλαδή δεν υπάρχει η πρόθεση να δεχτείς ότι δεν είσαι το κέντρο του κόσμου από πάρα πολλοί κόσμο πια. Αυτό συμβαίνει σήμερα ή συνέβαινε πάντα? Δεν ξέρω, δεν ήμουνα παλιά. Σε αυτή την ηλικία είμαι τώρα. Α, αντιλαμβάνεται κανείς κάτι τέτοιο δηλαδή όταν φτάνει σε μια συγκεκριμένη ηλικία.
Νομίζω ναι, νομίζω ναι. Για μένα τουλάχιστον είσαι. Πότε αρχίσατε να το υποψιάζεστε? Ε, νομίζω από τα 35-40 και μετά ναι. Νίκη Ριγεκέπο τη ζωή του Θωμά Μοσχόπουλου είναι σκηνοθέτης, ματαφραστής, συγγραφέας για 6 μήνες ήταν ηθοποιός Θωμάς ποιος ήταν ο παππούς ο πατέρας του πατέρα μου Μακεδονάς ναι από την Ημαθία μιλούσε μακεδονίτικα περισσότερο άνθρωποι που ήταν στη Φλόρινα, στην Καστοριά και λιγότερο στην Ημαθία στην Αθήνα δεν υπήρχαν άνθρωποι που γνώριζαν Σλάβικα νομίζω Είδα αυτό το πράγμα, την ιστορία του Βαλκανίου, του Βυζαντίου, δηλαδή λαοί οι οποίοι ήταν ανακατεμένοι σε ένα και κάποια στιγμή μπήκε ένα σύνορο, η οικογένεια της γεγιάς μας, μισή βρέθηκαν στην Ελλάδα, η άλλη μισή βρέθηκαν στην τότε Σερβία και μετά η Γεγοσλαβία.
Είναι ένα πράγμα το οποίο εμένα με στήχωσε όταν έγινε ο πόλεμος της Γεγοσλαβίας, τόσο προσχεδόν αρνήθηκε οποιαδήποτε επαφή περί το να σας πω πόσο γελία αισθάνομαι με όλο το θέμα το μακεδονικό και από τις δύο πλευρές. Δηλαδή δεν βρίσκω καμία άκρη και λογική σε οποιαδήποτε μορφή σεθνικισμού. Αλλά θα ζήσουμε και με αυτό τι να κάνουμε.
Νιώθετε ένα διχασμό εντός σας δηλαδή. Εως δίδυμος ναι. Τώρα πια όχι. Δηλαδή και βοήθησε και το θέατρο πολύ γιατί είναι η τέχνη του συγκρούεστε αρμονικά. Στο παρελθόν όμως υπήρχε αυτός ο διχασμός Δεν αισθανόμουν τίποτα Ούτε εθνικά ούτε σε επίπεδο ταυτότητας Ένιωθα ότι είμαι ξεκρέμαστος Αυτό είναι το πιο φυσιολογικό Εμείς πιέζουμε τους εαυτούς μας να είμαστε ένα Δηλαδή η ανθιθυμία Το ότι έναν άνθρωπο μπορεί να τον λατρεύεις Και να τον μισήσεις ταυτόχρονα Μου φαίνονταν αδιανόητοι Τώρα την αποδέχομαι και λέω σήμερα σε μισώ Αλλά δεν σημαίνει ότι θα σε μισήσω για πάντα Αν όμως αυτό συμβαίνει και αύριο δεν είναι λίγο πρόβλημα Ή και μεθαύριο Όχι γιατί υπάρχω και εγώ που είμαι απέναντι στο πρόβλημα Αναλάβατε κάποια στιγμή το restart του θεάτρου Πόρτα Εκτός αν κάνω λάθος Όχι το ανέλογα είναι αρκετά χρόνια πια Χωρίς κρατικές επιχορηγήσεις Και με χρέος Ήταν εύκολο να μείνετε πιστός στην ποιότητα Κατ' όπου καινούργιες συνθήκες οι οποίες δεν σας έδιναν αυτή την πολυτέλεια που λέγατε λίγο πριν.
Εύκολο δεν ήταν τώρα η απάντηση περιλαμβάνεται στην ερώτηση προφανώς. Αλλά δεν μπορούσα και διαφορετικά, δεν ήξερα να κάνω το άλλο. Δηλαδή και να μου λέγατε γίνε με κάποιο τρόπο ο άνθρωπος που βγάζει λεφτά. Σας είπα δεν το καταφέρνω. Οπότε προσπάθησα να δημιουργήσω κάτι το οποίο θα ήταν όσο το να ήταν πιο αθεντικό. Όχι μονολυθικό.
Δηλαδή ανοιχτός στην επικοινωνία και στα καινούργια πράγματα Ακόμα και αν αυτά δηλώνουν μία μετατόπιση προς την μία προς την άλλη κατεύθυνση Δεν μπορώ και σε σχέση με τα κοινωνικό-εθνικό-πολιτικά που λέμε Δεν μπορώ τις ακαμψίες Είμαι άνθρωπος του διαλόγου Τι ψηφίζετε? Δεν ψηφίζω εδώ και πάρα πολύ καιρό Είναι χρήσιμο αυτό?
Όχι καθόλου τρέπομαι γι' αυτό Αλλά αποδέχτηκα ότι πρέπει να πάρω τη θέση αυτού του ανθρώπου που λέει ούτε από εδώ ούτε από εκεί, γιατί να πολλώνουμε κάθε φορά. Η ταύτιση που έχει συμβεί τουλάχιστον στα μάτια των θεατών με την Ξένια Καλογεροπούλου ήταν πάντα ένα χρήσιμο εργαλείο για εσάς ή μπορεί και να στάθηκε εμπόδιο.
Όταν συμβιώνεις, γιατί συμβιωτική είναι η σχέση μας εδώ και πολλά χρόνια, συγγενική σε πολύ μεγάλο αθώο, έχει πολλά υπέρ, έχει και πράγματα τα οποία είναι δύσκολα. Αυτό το οποίο είναι πάρα πολύ ενθαρρυντικό είναι ότι τα ξεπερνάμε, με ειλικρίνη και καθαρότητα ένας απέναντι στον άλλον και η τελική σούμα ας πούμε είναι μόνο θετική Ποιο είναι το αγαπημένο σας έργο της Πρέπει να είναι απαραίτητα θεατρικό Όχι πείτε Είναι το πρώτο μέρος από το γράμμα στον Κωστή Όταν ξεκίνησε και μου το έδωσε να το διαβάσω μόλις το είχε γράψει αισθάνθηκε ότι είναι το πιο ευαίσθητο πράγμα που είχε γράψει ποτέ Επειδή αυτό μπορεί και να μην το έχουν διαβάσει όλοι το γράμμα στον Κώστη μπορεί να έχουν δει όμως τις περισσότερες παραστάσεις σας αυτά τα έργα που έχει γράψει Ξένια τα μόνας τα οποία δεν είχα εμπλοκή ήταν ο Δισεβάκη και η Ελίζα δεν μπορώ να τα συγκρίνω να πω το έναντι το άλλο θυμάμαι όμως ότι ήμουν στην πρώτη παράσταση στην επίσημη παράσταση της Ελίζας και είχα ενθουσιαστεί, είχα τρελαθεί
αργότερα είπα θέλει να το ξανακοιτάξουμε και το ξανακοιτάξαμε φέτος αλλάζοντας λίγο τα φώτα ο Λεωί παρέμεινε το ίδιο το πλαίσιο άλλαξε λίγο και ήταν πολύ μεγάλη πλάκα που ξαφνικά ήταν πάρα πολύ δύσπιστη, λέγει γιατί το κάνουμε έτσι όταν έφυγε από την πρώτη παράσταση ήταν αισιοποιημένη και λέει δεν ξέρω δεν καταλαβαίνω εγώ είχα στο μυαλό μου την άλλη Λίζα με παίρνει μετά από τρεις μέρες και μου λέει όχι είναι αριστούργημα τελικά και το λέω υπάρχουν τριβές που είναι δημιουργικές τελικά.
Και εμείς πολλά διαβάσαμε για να τα θυμηθούμε. Για να γίνουμε μπροστά σας. Ανοίξτε τα τα μάτια σας. Τεντώστε τα ταφιά σας. Για να γίνουμε μπροστά σας βασιλιάδες, τρατιώτες, πειρατές. Άγγλοι, Γάλλοι, παπαγάδια. Γενναία παλικάρια. Και κορίτσια αντριωμένα. Ερωτευμένα. Για να ζήσετε μαζί μας περιπέτειες τρομερές. Μοναδικές.
Αστείες. Ερωτικές. Για να δείτε φοβερές ξυφομαχίες Ναυμαχίες Και όλα τούτα θα τα παίξουμε μπροστά σας Ελίζα της Ξένιας Καλογεροπούλου Το έργο που μεγάλωσε γενιές θεατών επιστρέφει στο θέατρο Πόρτα Σε διασκευή και σκηνοθυσία Θωμάμου Σχόπου Και αυτή τη φορά μας ταξιδεύει ως το διάστημα Κι αν με δεις θα με γνωρίσεις Μα σε κοιτάζω και θα λέω είναι, δεν είναι Δεν νομίζετε όμως ότι οι άνθρωποι είναι βραδιφλεγείς Ακόμη κι ένας τόσο μοιημένος Φυσικά Δεν πάβει να είναι θεατής Και μέσα μας νομίζω ότι κάτι συντελείται Μετά την αποχώρηση από το θέατρο Και όχι μόνο αυτό Νομίζω ότι και το θέατρο από μόνο την βραδιφλεγές Αλλιώς δεν θα μένει τίποτε Δεν μένει ούτως ή άλλως κάτι το οποίο μπορεί να ξανακοιτάξεις Οπότε μένει μνήμη και αν η μνήμη λειτουργήσει σε ένα πιο βραδύ ρυθμό κουβαλάς κάτι και αυτό μπορεί να σε αλλάξει πολύ καιρό μετά.
Γιατί πιστεύετε ότι θέλουν οι άνθρωποι να πηγαίνουν στο θέατρο? Είναι από τα τελευταία πράγματα που κάνουμε μαζί οι άνθρωποι. Δεν μπορεί να κάνεις θέατρο μόνος σου. Δηλαδή μπορεί να ακούσεις μουσική μόνος σου, μπορεί να δεις ταινία μόνος σου ίσως και καλύτερα κιόλας. Αν και εγώ νοσταλγώ τις εποχές που έμπαινα στο σινεμά και υπήρχε μια κινηματογραφική κατάνυξη.
Τώρα είναι σαν να βλέπουμε μια μεγάλη τηλεόραση όταν πάμε στις σκηνές. Αλλά το θέατρο δεν μπορεί να συντελεστεί χωρίς κοινή παρουσία ανθρώπων πάνω και κάτω σκηνή και πάνω στις σκηνές και κάτω. Και αυτό κάτι από μια συλλογική μνήμη πρέπει να ενεργοποιεί. Σας πειράζει αν οι θεατές δεν καταλαβαίνουν πάντα αυτό που συμβαίνει στη σκηνή.
Όχι. Προσπαθώ να κάνω ότι μπορώ να τους μοίσω δικαίωμά τους. Αυτό το οποίο με ενοχλεί πάρα πολύ είναι η ανέδεια και οι ανάγωγοι άνθρωποι οι οποίοι θεωρούν ότι είναι το κέντρο του κόσμου. Ότι μιλάνε στο κινητό και δεν νοιάζουν ότι ενοχλούν το διπλανό τους που θέλουν να παρακολουθήσει. Ή έσαι έξω ή ας πούμε έρχονται καθυστερημένοι στο θέατρο ενώ ξέρουμε ότι απογορεύεται η είσοδος μετά από κάποια ώρα και θέλουν να μπουν και όχι απλά να μπουν με περιμένω το διάλειμμα να μπουν και να κάτσουν και στη δέση που είχαν στο εστίριο και κάνουν και φασαρία αυτοί δεν θέλουν να έρχονται στο θέατρο χαίρομαι που το λέτε όχι νομίζω ότι πλέον θα έρχεσαν να το λέω δεν τους θέλω στο θέατρο πότε ένα γεγονός στο θέατρο κύριε Μοσχόπουλε γράφει ιστορία το αμόρια έγραψε ιστορία η πόρτα επίσης πότε αλλάζει κάτι και λέμε να τώρα γυρίζουμε σελίδα έχουμε περάσει σε μια νέα εποχή νομίζω με έναν τρόπο θέλετε δεν θέλετε είστε τότε δεν ξέρω να σας πω πως εγώ απλά έκανα τη δουλειά μου
άρα μπορεί η ιστορία να αλλάζει γιατί η δουλειά εξελίσσεται νομίζω μόνο η ρήμη μας δεν μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο εγώ βλέπω ας πούμε ότι τα μεγάλα βήματα τα κάνουν οι άνθρωποι οι οποίοι νοιαζόντουσαν και κάτι έξω από τον εαυτό τους δηλαδή μπορεί να ήταν ένα ιδεολόγημα μπορεί να ήταν μια ομάδα ανθρώπων μπορεί να ήταν κάτι που ξεκινούσε λίγο πιο διευρημένο από το κοιτάζω να προβληθώ εγώ Με αυτόν τον τρόπο παράγει η πολιτική το θέατρο Νομίζω ναι, είναι ο μόνος τρόπος Δηλαδή δημιουργεί μικρούς θύλακες που από μόνο τους μπορεί να πολλαπλασιαστούν όπως τα κύτταρα αλλά όχι να αλλάξουν τον κόσμο να καταγράψουν την αλλαγή του κόσμου Σε αυτή την καταγραφή τι θα σημειώνατε αν χρειαστεί κάποια στιγμή να την κάνετε ότι στη βάση τους οι ιστορίες είναι πάντα ανθρώπινες και όταν λες μια ιστορία δεν λες τίποτα άλλο παρά πέρα από να μιλάς για τον εαυτό σου με έναν ευγενικό τρόπο υπάρχουν πολλά είδη θέατρου πάρα πολλά είδη έκφρασης, πάρα πολλά είδη αφήγησης άπειρα όσοι και άνθρωποι
είναι χρήσιμο αυτό νομίζω αν κανείς καταλάβει τη δύναμη που έχει τη δύναμη που έχει το κάθε είδος να λες την ιστορία σου Βλέπετε παραστάσεις άλλων Όχι όσο θα ήθελα ή όσο θα άντεχα Γιατί με κάποιο τρόπο όταν δουλεύεις 20 ώρες την ημέρα Λέγοντας θέατρο δεν θες θέατρο Θες νεμάτα, θες θεατόριο Προσπαθόμαστε να ενημερώνουμε Αλλά με την υπερπληθόρα παραγωγών που γίνονται Δεν μπορώ να τις παρακολουθήσω όλες Οπότε λέω έχω δει τόσες παραστάσεις του Τάδε συνάδελφου αν κάποιος δεν μου πει σήκω πήγαινε δε στο οπωσδήποτε μπορεί να μην είναι η πρώτη μου προτεραιότητα Αν πει κανείς έχω δει μια παράσταση του Μοσχόπουλου αυτή είναι αρκετή για να είναι ενδεικτική της δουλειάς που κάνει Όχι αλλά αν προλαβαίνει τόσο πάλι καλά που πήγε και είδε και μία Α σας φτάνει αυτό δεν σας πειράζει Κοιτάξτε έχω λίγο διαχειριστεί τα θέματα της ματαδοξίας μου κάπως καλύτερα από την παλιά Πάλι ψυχανάλυση Οι γονείς μου, δηλαδή καταλαβαίνω ότι πολύ σημαντικοί, πολύ σημαντικοί άνθρωποι για μένα όπως οι γονείς μου ή η γιαγιά μου που σας έλεγα ή τα λοιπά δεν ήτανε στο παιχνίδι της διασημότητας ή της αναγνωρισιμότητας γιατί πρέπει να ακούσω τους ανθρώπους του χώρου πιο πολύ τι έχουν να πούνε πάνω σε αυτό και να μην ακούσω τους ανθρώπους από τους οποίους έχω πάρει ό,τι έχω πάρει ουσιαστικά εννοώ.
Σε σχέση με την αναγνωρισιμότητα μαζί σας συμβαίνει κάτι πολύ ιδιαίτερο το όνομά σας είναι πολύ αναγνωρίσιμο και όλοι ξέρουν ότι κάνετε πάντα καλές παραστάσεις αλλά ίσως ελάχιστοι έχουν δει το πρόσωπό σας Δεν ξέρετε τι χαρά μου δίνει αυτό Δηλαδή μια φορά στο δρόμο κάποιος άνθρωπος με συνάντησε και πολύ ευγενικά μου λέει συγχαρητήρια είστε πάρα πολύ καλός και πανικοβλήθηκα Δεν καταλάβαινα λέω για ποιο πράγμα Με βλήκει σκηνοθέτης στην Ιστικλή και με ξέρετε Έχω μια αγοραφοβική λίγο διάσταση Εγώ νομίζω ότι μπόρεσα να κοινωνικοποιηθώ πολύ περισσότερο μέσα του θεάτρου Του πρώτου καιρό δηλαδή έρχονταν άνθρωποι να με σιχάρουν Και εγώ κρυβόμουν πίσω από τα σκηνικά Για ποιο λόγο θέλει κάποιος να γίνει σκηνοθέτης Εκτός από το να αφηγείται ιστορίες Υπάρχει ένας εσωτερικός κόμπος που πρέπει να λυθεί συνδέεται με αυτόν του ηθοποιού Παραμυθάς είναι πάλι, απλώς δουλειάζει να είναι πρωτογενής παραμυθάς Εγώ το κατάλαβα όταν άρχισα να γράφω λίγο πιο θαρετά και να πω ναι θα υπογράψω ένα κείμενο
που είναι δικό μου Εκεί κατάλαβα ότι υπήρχε ένα μικρό κόμπλεξ υπήρχε μια μικρή αγωνία Αν και τελικά ο σκηνοθέτης Παύλα δραματουργός που το συναντάει κανείς πιο εύκολα στο σινεμαντοτέρα ας πούμε έχει όλη αυτή την πολυσυλλεκτικότητα που δεν την έχει ας πούμε ο ηθοποιός οπότε κάπου λίγο το κόμπλεξ κάπου λίγο η ανάγκη να ασχοληθώ με πολύ διαφορετικά πράγματα που όλα με ενδιαφέρανε με οδηγήσανε στο να κάνω το σκηνοθέτη αλλά στην ουσία παραμυθάσια Η Οδύσσια του Νόλαν σας άρεσε Δεν την είδα Ακόμα Θέλετε να τη δείτε όμως Ναι, έχω περιέργεια Αν και σήμερα σκεφτόμουν παρακολουθούσα χθες μια ρουμάνικη ταινία στο Σινόμπο ότι για μας είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσες σαν πηγή έμνευσης αυτές οι μικρές παραγωγές των φεστιβαλικών ταινιών είναι πιο κοντά στο τι μπορούμε να κάνουμε παρά να δεις κάτι το οποίο δεν θα μπορέσεις να το προσεγγίσεις με κανένα τρόπο ποτέ Το βλέπετε από τη μεριά του δημιουργού Δυστυχώς έχω πάθει επαγγελματική παρομόρφωση τέτοια που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο κάτι θα πρέπει να κουβαλήσω μετά
Θετικό, αρνητικό, ξεχνιέμαι με έναν blockbuster, θα ξεχαστώ, δεν υπάρχει περίπτωση. Αλλά είναι πολύ λίγες οι ταινίες που με έχουν κάνει να χαθώ μέσα σε αυτές. Δηλαδή η ανατομία μιας πτώσης, έμεινα κάγκελο. Με την απλότητα και την πυκνότητα που είχε αυτή η ταινία. Μπορεί η σκηνή να αποδομήσει στερεότυπα Τα πάντα μπορούν να αποδομήσουν στερεότυπα Αν ο άνθρωπος ο οποίος είναι στο χώρο αυτό Προφασίζει καταρχήν να κάνει αυτοκριτική και αυτοαποδόμηση Και με κάποιο τρόπο να πείσει και τους υπολείπους να το κάνουν Και άλλωστε εμένα δεν μου λέει τίποτα η αποδόμηση Αν δεν υπάρχει επαναδόμηση Από τα πρώτες σας βήματα στο θέατρο μέχρι σήμερα έχουν αλλάξει τα στερεότυπα.
Υπήρχαν ή είναι μια συζήτηση κάπως φιλολογική που κάνουμε τα τελευταία χρόνια. Νομίζω ότι είναι πρωτεϊκά. Μεταμορφώνονται διαρκώς αλλά παραμένουν τα ίδια. Δηλαδή οι ίδιες ανάγκες οδηγούν τον άνθρωπο στην δημιουργία στερεότυπων. Οι ψευδείς αίσθησεις ασφάλειας μπορούν να σου δημιουργήσουν ενώ στην ουσία σε καταστρέφουν. αλλά αυτό απλά αλλάζει όψη είναι άλλο το στερεότυπο υπάρχει ανάγκη ενός στερεοτύπου σε κάποια συγκεκριμένη χρονική στιγμή μετά αλλάζει η όψη του αλλά η ουσία παραμένει ίδια η ανάγκη του ανθρώπου για ασφάλεια είναι αυτό που λέω καμιά φορά σε φοιτητές μου άμα θες να συνδυάσεις το θέατρο με την ασφάλεια κάνει λάθος επιλογή είναι σαν να λες θα κάνω σκιά αλλά δεν θα γλιστράω αλλά δεν γίνεται Αν έπρεπε να αριθμίσετε τέσσερα βασικά στερεότυπα που παραμένουν διαχρονικά στη χώρα μας, ποια είναι?
Ένα είναι η απόλυτη ματαιοδοξία και εγωκεντρισμός, ότι εγώ και άλλος κανένας. Το άλλο είναι ακατάσχετη φλιαρία, λέμε πολλά και λίγα ουσιαστικά, η μη μάθεια και τρομερή όρεξη για ζωή. Αυτό θα το πείτε στερεότυπο? Ναι, γιατί το κάνουμε λίγο και το διαθυμίζουμε. ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχει νομίζω είμαστε καταθλιπτικοί θα περίμενε κανείς να μιλήσετε για εκείνα τα στερεότυπα που έχουν ας πούμε απέναντι τα δύο φύλλα και η πατριαρχία είναι αυτή που μπορεί να εξοργίζει ακόμη πολύ μεγάλο μέρος των γυναικών ας το περίμενε λοιπόν έχω μιλήσει πολύ πρόσφατα για αυτό το θέμα με μια παράσταση και ένα έργο που έχω γράψει, τον κύριο Ζιλ, που στην ουσία αυτό με ενδιαφέρεται η οπτική της πατριαρχίας μέσα από το ανδρικό φύλλο.
Και με πειρέσε πάρα πολύ έναν άγνωσμα, το ΧΥ της Ελίζα Μπεν Παντιντέρ, η ανδρική ταυτότητα λέγεται το βιβλίο, το οποίο μιλάει ακριβώς γι' αυτό, για το ότι το ασθενές φύλλο τελικά είναι ο άντρας. Το πιστεύετε αυτό? Ναι, απόλυτα. Όχι το ευαίσθητο. Το ασθενές. Το ασθενές. Εξαιτίας αυτού του κόμπλεξου έχουμε οδηγηθεί και υπόχουμε οδηγηθεί.
Πώς μπορείτε να το αναλύσετε λίγο παραπάνω. Καταρχήν αυτό που υποστηρίζει η κυρία Μπαντεντέρ είναι ότι και μόνο η ανάγκη του να επιλεγεί ο άντρας για να τεκνοποιήσει τον καθιστά ευάλωτο. Δηλαδή πρέπει να αποδείξει τη στήση του, την ικανότητά του. Δεν είναι φυσικά συνδεδεμένος με την συνέχεια και αυτό δημιουργεί ένα τεράστιο πρόβλημα.
Αντί λοιπόν να κοιτάξουμε να ενωθούμε τα δύο φύλλα ώστε να αντιμετωπίσουμε ένα κοινό πρόβλημα όχι με την έννοια του ότι είμαι ο καημένος ντάντεψέ με αλλά έχω και εγώ ζητήματα, έχω και εγώ ευαισθησίες Αντί λοιπόν να κάνουμε αυτό απλά χρησιμοποιούμε το πατριωτικό μοντέλο από τη μεριά των γυνακών πια Έχοντας αντιστρέψει την έννοια Με το δίκιο τους βέβαια θα έλεγα πολλές γυναίκες αλλά από κάποια στιγμή και έπειτα νομίζω δημιουργούμε πρόβλημα.
Θεωρώ ότι είναι πολύ πιο θεμινίστες γυναίκες, ας πούμε, της γενιάς της μητέρας μου που κάναν το μεγάλο άλμα, δουλέψανε, εξαρτοποιήθηκαν από τα σπίτια τους, χωρίς να το κραυγάζουν, από κοπέλες που γνωρίζω τώρα που απλά φωνάζουν και δεν έχουν πραγματικά πρόβλημα να λύσουν και αντί να πάμε ένα βήμα παραπέρα, κλωσάμε τα προβλήματα που έχουμε ήδη κληρονομήσει θέλουμε να ζήσουμε την γοητεία της επανάστασης Είναι πιο εύκολο για έναν άντρα να γίνει πετυχημένος σκηνοθέτης ή είναι εξίσου εύκολο για μια γυναίκα να γίνει πετυχημένης σκηνοθέτης Επειδή διδάσκω στο τμήμα θεάτρου έχουμε 10 κορίτσια ένα αγόρι Είναι πολύ πιθανό όμως το αγόρι να κάνει τη δουλειά Όχι Εγώ αυτό πιστεύω δεν είναι αυτό το κριτήριο Για το αν θα γίνει κανείς καλός που να θέτει Σε κακό που να θέτει Ότι το φύλλο δεν ορίζει την επιτυχία ή την αποτυχία Αλλά Αλλά κάτι που ακόμα το ψάχνουμε Αλλιώς αν είχαμε βρει τη συνταγή θα τη χρησιμοποιήσαμε όλοι μας Πώς εξηγείτε όμως ότι Οι δέκα κοπέλες είναι
Στο τμήμα θεοτρολογίας Άλλες δέκα κοπέλες είναι στη δραματική σχολή άλλες 10 γυναίκες παρακολουθούν μια παράσταση, άλλες 10 γυναίκες διαβάζουν ένα βιβλίο και ένα μέσα τους είναι ένας άντρας. Σαφέστατα υπάρχει η φιλική πλευρά ας πούμε είναι η πιο δεκτική, η πιο ευαίσθητη αυτό δεν υπάρχει καμία αντίρρηση αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και ανθρωπικές αυστησίες.
Δεν τις αμφισβήτησε κανείς. Μιλάτε σοβαρά. Προσωπικά όχι, δεν τις αμφισβητώ Όλο το προσωπικά. Λέμε γενικά. Και εγώ δεν έχω υποστεί, ας πούμε, την σοβαρή καταπίεση της πατριαρχίας, αλλά έχω δει πολλούς ανθρώπους γύρω μου, άντρες και γυναίκες, να έχουν συνθληβεί κάτω από αυτό. Δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχε αυτό. Δηλαδή, σε μια γνωστή μου οικογένεια, ο άντρας που είχε αποκτήσει ένα παιδί του ζευγάρι, πρότεινε να αφήσει τη δουλειά του.
είναι και δύο άνθρωποι που είχαν καριέρα προσωπική γιατί ήθελαν να ασχοληθεί με την κόρη του και η μητέρα είπε όχι γιατί αυτό προφανώς αποδιοργάνωνε το σχέδιο που είχες στο μυαλό της το οποίο όμως τι δεν είναι ένα στερεότυπο φυσικά πολύ μεγάλο μα δεν είπε κανείς ότι οι άντρες είναι αυτοί που δημιουργούν τα στερεότυπα αυτό λέω ακριβώς αυτό λέω δηλαδή ας πιαστούμε λίγο χέρι χέρι ξέρετε μου αρέσει πολύ αυτό το από Ανατολίτικο που λένε ότι το κακό και το καλό είναι αυτό που διαιρεί και αυτό που ενώνει.
Προτιμάτε τη σύνθεση πάντως. Πάντα. Γι' αυτό δουλεύετε περισσότερο με ομάδες. Όχι, γι' αυτό δουλεύω στο θέατρο. Γιατί το θέατρο αυτό καταγράφει. Καταγράφει συγκρούσεις που είτε λύνονται είτε δεν λύνονται. Τι κακό παθαίνουμε όταν δεν λύνονται και τι ωραία που είναι όταν λύνονται. Είναι δύσκολο όμως να πετύχει κανείς τη λύση.
Φαντάζομαι ότι είναι πολύ πιο δύσκολο να έχεις να κάνεις κάποιος διοχειρουργός ή κάτι άλλο Είναι σαν αυτό που λέω ότι δεν πεθαίνει κανείς από κακό θέατρο Από κακό γιατρό πεθαίνει Μήκηρχε εκεί από τη ζωή του Θωμά Μοσχόπουλου Είμαι σκηνοθέτης, ματαφραστής, συγγραφέας, πανεπιστημιακός Ας πούμε ναι, όχι ναι, επίκουρος Στο Τμήμα Θεάτρου στη Θεσσαλονίκη Πήγαινο έρχεστε Ναι, μια φορά τη δεμάδα Και πώς είναι αυτό το ταξίδι κάθε φορά.
Εξωτερικό. Δεν σκέφτεστε όμως ότι κάποιοι περιμένουν από εσάς να ακούσουν κάτι συναρπαστικό. Όχι. Κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ, αλλά δεν βλέπω. Δηλαδή, αν ο άλλος σε βάλει σε βάθρο την κατάρκυση της σχέσης τελείως. Πρέπει να είναι ένα διαρκές γείγνεστα που να παίρνεις και να δίνεις. Και όταν έχω φοιτητές που δίνουν πίσω, τους δίνω δεκαπλάσια και αυτό είναι υπέροχο.
Και αυτό πώς το πετυχαίνετε μέσα σας, αυτή την ισορροπία. Ισορροπία είναι η προσπάθεια να κρατηθεί η ισορροπία. Μπορεί να είναι και προσπάθεια, εσείς ξέρετε καλύτερα. Δεν ξέρω να σας απαντήσω πώς το καταφέρνω και δεν ξέρω να καταφέρνω κάτι. Ξέρω ότι ένα πράγμα που με λυπεί πολλές φορές είναι με παιδιά που έχω δουλέψει είτε σε δραματικές σχολές είτε στο πανεπιστημίο, ότι βλέπεις ότι όταν πλαισιώνονται ανθίζουν και όταν αφαιρέσεις το πλαίσιο δεν μπορούν να το διατηρήσουν μόνοι τους κατεραίνουν πάλι Είναι κάποιοι άνθρωποι φτιαγμένοι για πρωταγωνιστές Σίγουρα, αλλά είναι τελείως διαφορετικό αυτό το οποίο κάνει κάποιον πρωταγωνιστή είχα χθες αυτή την κουβέντα με μια φίλη νομίζω πρωταγωνιστής είναι ο οποίος μπορεί να σύρει το κάρο να πάρει την ευθύνη να δημιουργήσει μια κοινότητα και να τη φροντίσει Όχι αυτός ο οποίος είναι ο πιο ταλαντούχος, ο πιο λαμπερός Ακόμα και δείχνοντας με τη δουλειά του και τον τρόπο που δουλεύει Πώς θα έπρεπε να δουλεύει κανείς
Αυτός είναι πρωτογνωστής Αυτός που θέλει απλά να ξεχωρίζει δεν είναι Αλλάξατε ποτέ την προσωπική σας ιστορία για χάρη ενός έρωτα Κάνατε κάτι πολύ τολμηρό, κάτι πολύ τρελό Αφήσατε τη δουλειά σας για ένα διάστημα, δεν ξέρω Δεν είμαι σίγουρος αν ήταν τρελό, ήταν λογικό. Δεν ξέρω να απαντήσω, δεν μπορώ να με δω απ' έξω. Ναι, νομίζω ότι αυτό που σίγουρα πιστεύω είναι ότι ο έρωτας είναι το προδόρπιο για το κυρίως γεύμα.
Αν δεν εξελιχθεί, δεν πάει κάπου παραπέρα. Δηλαδή, ωραία η αμυγδαλιά με τα ανθάκια της, αλλά κάποιες δε θέλουμε και αμύγδαλα. Πρέπει να πάρει τη σάρκα και οστά η πραγματικότητα. Δεν πιστεύω πολύ στην αγάπη και λιγότερο στην έρωτα. Όχι ότι δεν αναγνωρίζω ότι υπάρχει Απλά αυτή η αιμονή του να μένουμε για πάντα ερωτευμένοι μου φαίνεται λίγο αστεία Πιστεύετε πως είναι αιμονή και όχι ανάγκη Νομίζω ότι είναι αναξιστική αιμονή Αυτή η περίοδος δηλαδή που όλα λειτουργούν στο κόκκινο Η οποία είναι αναγκαία, υπέροχη, καταπληκτική Είναι μια εποχή στην οποία οι ορμόνες σου παράνε το κεφάλι Δηλαδή δεν μπορείς να είσαι συνέχεια υπό την επίρρεια ναρκωτικών Αν δεν γίναμε αδιάκριτοι έχετε ρωτευτεί πολλές φορές ή λίγες Και τα δύο Υπάρχουν ιστορικές στιγμές που καθόρισαν την προσωπική σας διαδρομή Αναφερθήκατε προηγουμένως Μπόνομα της Ισλοβίας Ναι αυτό προφανώς Αλλά δεν το καταλάβανα τότε η Χούντα Την οποία ας πούμε θυμάμαι να κάνουμε αντίσταση με τη μητέρα μου την ημέρα του πολυτεχνείου
που έχουν κλεισεί όλοι οι δρόμοι στη Θεσσαλονίκη εκεί μέσα από ένα παράθυρο κλεισμένο με παντζούρια και κοροϊδεύουμε ένα αστυνομικό σφυρίζοντας και γυρνώντας ο καημένος δηλαδή από πού κούγεται αυτό το σφύριγμα. Δεν καταλάβαινα πόσο σημαντικά ήταν αυτά τα πράγματα που ζούσα, τα κατάλαβα πολύ αργότερα. Ιστορικές στιγμές.
Σίγουρα η πτώση του τείχους τέλος πάντων επέδρασε και εξελικτικά με την διάλυση της Ισχυροσλαβίας αρκετά, αλλά περισσότερο την ιστορικότητα την ελαμβάνομαι ως μία ροή, ως ένα φλούξ, ως κάτι το οποίο δεν είναι ημερομηνίες, είναι δυναμικές που εξελίσσονται. Και δεν σκέφτεστε ότι αν δεν είχατε γεννηθεί εκεί που γεννηθήκατε, η ζωή σας θα ήταν τέλειως διαφορετική.
Ναι, το έχω σκεφτεί, αλλά είναι ένα παιχνίδι του μυαλού. Καθόλου βοηθητικό για τον ρεαλισμό. Ναι, ευτυχώς που δεν γεννήθηκα εβραίος στη Γερμανία του 1936. Σταθήκατε πολύ τυχερός. Ναι. Πιστεύετε όμως ότι η ιστορία διαμορφώνει το πλαίσιο των ανθρώπων, την αισθητική τους, τις επιλογές τους. Απολύτως. Την κουβαλάω την ιστορία. Δηλαδή γι' αυτό δεν την βλέπω απέναντι. Έχω καλή σχέση με τη συλλογική μνήμη.
Ξέρετε, δεν θα σας το πω εγώ, ότι γράφετε την ιστορία του θεάτρου μαζί με κάποιους άλλους ανθρώπους, τη σύγχρονη ιστορία του Κοιτάξτε, ζω τη ζωή μου μέσα από το θέατρο Τώρα, αν γράφω ιστορία ή δεν γράφω αυτό, το γράψουν αυτό που λένε οι φίλοι μου θα γίνω γνωστός μετά το θάνατός Το δικό μου όμως, όχι το δικό σου Μα ναι, αυτό μου λέει, θα αναγνωριστώ μετά το θάνατός Πώς άλλαξε μέσα στα χρόνια η προσωπική σας ανάγκη για το τι είναι πρωτοπόρια, τι είναι ρήξη, τι είναι καινούργιο Τι πρέπει να κάνω τώρα Ας σας πω ότι η μελέτη του παρελθόντος πάντα με ξεκολλάει από τις αιμονές του παρόντος Δηλαδή Δηλαδή όταν ανακάλυψα πόσο σπουδαίο ήταν ο μοντενισμός του 20ου αιώνα σε επίπεδο μελέτης Όταν ανακάλυψα τη Βιριτζίνα Γουλφ των Τζόις και τους οικαστικούς της ανάλογης εποχής και κατάλαβα τη γραμματική αυτού του πράγματος, μπόρεσα να μετακομίσω τον εαυτό μου ένα βήμα πιο πέρα.
Νομίζω τα μοτίβα, σχεδόν χεγγελιανό θα ακουστεί αυτό το πράγμα, της δράσης αντίδρασης, της εναλλαγής της ιστορίας, μιας περίεργης διαλεκτικής, με συναρπάζουν. Δεν θέλω να μπω στη διαδικασία πρόβλεψης του μέλλοντος, αλλά πολλές φορές δικαιώνομαι δυστυχώς. Δηλαδή ας πούμε όταν δουλεύω για τους Ολυμπιακούς Αγώνες για την τελετή λήξης Δυστυχώς έβλεπα την κρίση που ερχότανε Τη βλέπαμε σε μικρό κόσμο Και όλοι ήταν χαρούμενοι και εγώ ήμουν σε κατάθλιψη Και λέγαμε παιδιά δεν βλέπετε αυτά που βλέπουμε εμείς Τι διαισθανθήκατε τότε ότι δεν θα αξιοποιηθεί τίποτε από ότι στήθηκε Ότι είναι μια φούσκα πολύ ευχάριστη την οποία όλοι μεθυσμένοι τη ζούμε Και λίγο μετά δεν θα υπάρχει τίποτε Το ότι ζήσετε όμως Σε αυτή τη φούσκα Ανεκτήμητο Δεν με φοβίζει τίποτε πια Που σημαίνει ότι μπορεί να συμβεί Δηλαδή μπορεί να στυθεί Και νομίζω ότι συμβαίνει συνέχεια Στην ιστορία της ανθρωπότητας Στύνεται, γκρεμίζεται Και πάμε πάλι από τη μέρα Φαντάζομαι πως όχι Αλλά δεν και τόσο τρομακτικό τελικά
Νιώθετε περήφανος ως Έλλην Που ήσασταν μέρος αυτής Της σπουδαίας διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων για ένα κομμάτι των Ελλήνων πάρα πολύ δηλαδή είδαν ανθρώπους οι οποίοι δίναν την ψυχή τους με έναν ρομαντισμό και μια αγνότητα τεράστια και για ένα άλλο κομμάτι ντρέπομαι πως ακροβατείτε από την επίδαυρο στο παιδικό θέατρο δηλαδή πως ενώ πως στείνεται ένα αρχαίο δράμα έχει τις συνταγές του Βοσέβ δεν λέει τα μυστικά του πάντα το φαντάζομαι Μόνο μην μου πείτε όσο πάρει με το μάτι Αυτό που έλεγε η γιαγιά μου Πόσο βάζει Ποιο όμως πείτε πόσο σοβαρό είναι αυτό Φαντάζομαι ναι Αλλά δεν μπορώ να καταλάβω τις αντιστοιχίες Σε μια θεατρική παράσταση Η εμπειρία τι είναι Δεν είναι συνταγή Γι' αυτό δεν είναι της ζαχαροπλαστικής Είναι της μαγειρικής Που μπορεί να το κλέψει Και να βάλει κάτι που δεν θα μπορούσε να καταλάβει ποτέ Τι άλλαξε ή να είναι και λάθος ακόμα Θυμάστε όλες τις παραστάσεις που έχετε ανεβάσει.
Έκανα ένα ριφρέσ του τελευταίου καιρό. Όταν χρειαζόταν να ετοιμάσω κάποια βιογραφικά για το Πανεπιστήμιο και τα λοιπά. Και τις πήρα μία, μία, μία, μία. Ομολογώ ότι έχω καλή μνήμη, ναι. Πάντα αναρωτιέμαι πώς ένας σκηνοθέτης θυμάται. Πού τοποθετεί έναν ηθοποιό. Φαντάζομαι ότι ο βοηθός του κάτι σημειώνει. Ξέρετε όμως δεν είναι τοποθέτησης η σκηνοθεσία.
Είναι αυτό που έλεγε ένας φίλος μου αν ξέρω που είναι η τουαλέτα και μου λες ότι κατουργέμαι δεν χρειάζεται να μου πεις πώς θα πάω. Κάπως έτσι φτιάχνω τις παραστάσεις. Δηλαδή να υπάρχουν κάποιοι κανόνες οι οποίοι να μπορούν να... Άλλοτε είναι αυστηρία, άλλοτε είναι λιγότερο άλλοτε είναι πιο ελεύθερο αλλά υπάρχει μια γραμματική, υπάρχει ένα συντακτικό ένα λεξιλόγιο.
Ωραία τότε μπορώ να το θέσω διαφορετικά γιατί δεν ξέρω θέλω να το μάθω για κάποιο λόγο Ένας σκηνοθέτης λέει τώρα θα σκηνοθετήσω ένα μπέκετ θα σκηνοθετήσω Να σου πω και το μπέκετ που είπατε γιατί πρόσφατα ανέβασα το περιμένοντας το κοντό και είναι από μια από τις πολύ ευτυχιές στιγμές γιατί και εγώ τον αγαπώ πολύ Παιδευόμασταν, το βλέπαμε από εδώ, το βλέπαμε από εκεί Και είχαμε υπολογίσει ότι θα κάνουμε μια σχεδόν χωροθεατρική παράσταση όπου οι άνθρωποι μόνο θα κινούνται και μια ραδιοφωνική παράσταση που μόνο ο λόγος θα δημιουργεί και μετά θα τα ενώσουμε.
Κάναμε πρόβα με μουσικούς, κάναμε πρόβα με κινησιολόγους, κάναμε, κάναμε και τελικά ακολουθήσαμε έναν πάρα πολύ απλό κανόνα. Αυτό είναι της αντίθεσης. Δηλαδή βγαίνουν οι δύο αθωοποίοι επάνω στη σκηνή Όταν ο ένας είναι φορτισμένος ο άλλος είναι ήρεμος Όταν ο άλλος δεν κινείται αργά ο άλλος δεν κινείται γρήγορα Χωρίς να είναι δεδομένο Κάνει την κάθε μέρα το ίδιο πράγμα Σας απασχολεί αυτό που είχε στο μυαλό του ο συγγραφέας Ναι και νομίζω το ακολουθήσαμε Πολύ πιστά ακολουθώντας την παρτιτούρα Και όχι την ερμηνεία της παρτιτούρας Δεν ξέρω τώρα αν μπορείτε να μου απαντήσετε Και αν πρέπει μπορώ να ενάκομψω αυτό που κάνω Αλλά αναρωτιέμαι τι έχει στο μυαλό του ένας σκηνοθέτης Όταν αποδομεί εντελώς ένα θεατρικό έργο Γιατί συμβαίνει αυτό τα τελευταία χρόνια Νομίζω ίσως μπορεί να μας φωτίσει κάτι Του τελευταίου καιρό είχα την τύχη να ανέβουν δύο έργα μου Και να τα ανεβάσω εγώ Το ένα ήταν στο πόρτο ο κύριος Ζιλ Και το άλλο ήταν η Δελφίνη που το ανέβασε στο κρατικό θέατρο Βορειοελλάδος
Δεν είχα χειρότερο σκηνοθέτης Γιατί δεν ήξερα, δεν μπορούσα να αναλύσω τον εαυτό μου Και τι κάνατε Σου έλεγα κάνε το έτσι, γιατί δεν ξέρω έτσι, έτσι μπορούσα έτσι Ενώ όταν πρέπει να αναλύσω κάποιον άλλο βρίσκω χιλιάδες τρόπους να ερμηνεύσω Τον εαυτό μου δεν μπορούσα να τον ερμηνεύσω Δεν ήξερα και μου έχει συμβεί και παλιότερα δηλαδή με ηθοποιούς Του λέβαμε αυτοσχεδιαστικά μια σκηνή την καταγράφαμε Και θέλαμε μετά να την αναπαράξουμε σε ένα πείραμα δραματουργικό Και λέγανε οι ηθοποιοί τι σκεφτόμασταν και το κάναμε αυτό Δεν καταλαβαίνουμε Εκεί πολλές φορές λειτουργεί κάτι άλλο μάλλον Δηλαδή βλέπω ή ακούω έργα που έχω γράψει Να είναι πάνω σκηνή Να γίνονται σε μια πρόβα Και λέω εγώ αποκλείται να έχω γράψει αυτή τη φράση Αυτή τη λέξη δεν την έχω χρησιμοποιήσει στη ζωή μου Άρα υπάρχει κάποια μεταφυσική Όχι δεν είναι μεταφυσική Νομίζω ότι είναι τη διεργασία των κεφάλων που εκφράζεται Είναι αλήθεια ότι το παιδικό κοινό είναι αθώο Σας ρωτάω γιατί δεν το πιστεύω
Το αθώο δεν σημαίνει ότι είναι ήρεμο, γλυκό και αγγελικό Όχι, καθόλου Καμιβαλάκια είναι Είναι υπέροχα όμως Φαντάζομαι, ναι Είναι τόσο αμήλικτη η σύγκρουση Λες, ή θα το πάρω με τη μεριά μου ή θα με καταστρέψει Σας έχουν βοηθήσει τα παιδιά Πάρα πολύ Σας έχουν κάνει αυτό που λέμε καλύτερο άνθρωπο και με ποια έννοια Όχι, όχι, μιλάω για τη δουλειά καθαρά επαγγελματικά.
Δηλαδή έρχεται ένα παιδί και δεν λέει θα πάω να δω την παράσταση του Μοσχόπουλου ο οποίος έχει κάνει αυτό και έχει κάνει τον μπέικετ και έχει κάνει εκείνο. Ή του αρέσει ή δεν του αρέσει. Και τα παιδιά είναι τελείως άλλα αυτά που ήταν πριν από 10 χρόνια, πριν από 20 και πριν από 30 που ξεκίνησα να κάνω δουλειά. Α, δηλαδή πώς είναι.
τώρα έχουν πολύ μεγαλύτερη διάσπαση προσοχής έχουν πολύ μεγαλύτερη ανάγκη επαφής έχουν πολύ μεγαλύτερη ανάγκη να ξέρουν ότι είναι μαζί σου εκείνη την ώρα μαγεύονται πολύ λίγο από το εθέ και πολύ περισσότερο από τη φυσική παρουσία δηλαδή αν πας και τους μιλήσεις μετά θα έρθουν και θα σε ψάξουν στο διάλειμμα γιατί είσαι ο δικός τους φίλος που έπαιξε αυτό όμως για να γίνει πρέπει να τους τραβήξεις την προσοχή με έναν τρόπο που θα ξεπεράσει το πρόβλημα του θάματος.
Δηλαδή δεν νομίζω ότι μας άνε. Αυτός είναι και ένας βαθμός δυσκολίας φαντάζομαι για τη δουλειά σας το να τους μαγιέψετε. Ναι, αλλά όταν βρεις το πρόβλημα, όταν εντοπίσεις ότι υπάρχει πρόβλημα έχεις μεγαλύτερες πιθανότητες να βρεις μια λύση. Το θέμα είναι ότι θεωρούμε ότι αυτό που κάνουμε δεν έχει κανένα πρόβλημα και είναι τέλειο.
Έρχονται στο θέατρο με τα κινητά τους. Πριν από αρκετά χρόνια, γύρω στα 15-20 χρόνια Πρώτη φορά που ανεβάσαμε όχι στο πόρτα αλλά στο Μαγκάρο Μουσικής Τη διασκευή που κάναμε πάνω στον Ισσήρ του Θησαυρών Και θυμάμαι τον Αργύρη τον Ξάφη που έπαιζε τον Λόγγιντζον Σίλβερ το βασικό ρόλο Να πηγαίνεις σε ένα παιδάκι και να του λέει μη με τραβάσουμε το κινητό Είμαι εδώ μπροστά σου, κοίτα με Και λέει το παιδάκι και οι φίλοι μου που θα ξέρουν ότι σε είδα Αυτό ήταν τόσο καθοριστικό για μένα Και εκεί πρέπει να ψάξω να δω τι χάνεται στην επικοινωνία με το κοινό Στο παρελθόν δηλαδή κάποιος Φανταζόμαι οποιοςδήποτε άνθρωπος δεν είχε αυτή την αγωνία Απλώς τα περιέγραφε στο φύλλο του αυτό που είδε Ή θα το βίωνε Έχουμε φύγει δηλαδή από εκεί Εντελώς Αλλά η ανάγκη για το μαζί είναι πολύ συγκινητική Το ότι θέλει να το μοιραστεί Ναι Άρα ας μην είμαστε τόσο επικριτικοί σε εκείνους που θέλουν οπωσδήποτε να καταγράψουν τη στιγμή.
Συμφωνόκολητος. Απλώς πείσαι τον και εξήγησέ του γιατί εκείνη την ώρα που θα βγάλεις το κινητό να με τραβήξεις κάτι χάνεις από την επαφή σου μαζί μου. Παραμένουν ανεξερεύνητοι ο Σέξπιρ, ο Μολέρος, ο Εσχύλος, ο Σοφοκλής ή στην πραγματικότητα είναι πια πολλοί οικοίες πρόσωπα και θέλουμε να συνομιλούμε μαζί τους. Εγώ νομίζω ότι ευτυχώς είναι καταδικασμένοι να έχουν αποτυχημένες ερμηνείες.
Δεν θα πάθουμε ποτέ πώς πρέπει ή πώς ήταν ή ιστορικά. Αν το δεί κανείς ιστορικά είμαστε αποτυχημένοι. Αν εμπνέεσαι από αυτό σημαίνει ότι κάτι κρατιέται ζωντανό. Αλλά αν πετυχαίναμε το ανέβασμα του ιδανικού αισχύλου θα σταματώσαμε να παίζουμε τον ασχύλο. Έχει σημασία να περνάει κανείς καλά βλέποντας μία παράσταση ή είναι πιο σημαντικό να πει «Α, μου άρεσε αυτό»
Με τη σειρά που τα είπατε Α, πρώτα να περάσει καλά Να έχει μία αίσθηση ότι είμαι καλά που είμαι εδώ, δεν θέλω να φύγω και μετά κουβάλισα και κάτι μαζί μου Έχετε σκεφτεί, δεν ξέρω αν έχει περάσει από το μυαλό σας γιατί είστε από την άλλη πλευρά του ποταμού Ότι οδηγός για έναν θεατή είναι πάντα το σώμα του, αν αυτό δυσφορεί σημαίνει ότι δεν περνάει καλά το κοινό ακίνητο ας πούμε και να μην μπαίνει ανάσα, λέω ok το κάναμε Αν το κοινό κινείται όμως και δυσφορεί και θέλει να βγει Ή είναι το λάθος κοινό ή είναι η λάθος παράσταση πάντως κάτι υπάρχει λάθος Υπάρχει περίπτωση να μην το εντοπίσετε σε όλη τη σεζόν Φυσικά Και τότε τι γίνεται Προσπαθώ την άλλη φορά να μην κάνω το ίδιο λάθος Αγχωτικό δεν είναι όλο αυτό Τι δεν είναι Δεν ξέρω, τώρα που το λέτε έτσι όπως το βάζετε στο τραπέζι, όλα αγχωτικά είναι.
Το θέατρο είναι η τέχνη του εφήμερου. Γεννιέται, πεθαίνει κάθε βράδυ. Ναι, ναι. Γιατί όμως εξακολουθεί να συναρπάζει τόσο τους ανθρώπους. Γιατί είμαστε εφήμεροι. Η δραματική συνειδητοποίηση ότι ό,τι γίνει είναι τώρα, είναι ένα υπέροχο μεθύσιο. Διόνυσος ήταν ο θεός του θέατρου. Ήταν ούτε η Αθηνά, ούτε ο Πόλων. Και όχι. Το έχω κάνει, αλλά δεν μου βγήκε σε καλό.
Δεν θα ρωτήσατε τι κάνατε. Έχω κάνει αναβολές. Έλεγα, θα γίνει αυτό κάποτε. Όχι, τώρα. Και αν δεν μπορώ δεν πειράζει. Θα κάνω ό,τι μπορώ τώρα. Ναι, Κυριακή, από τη ζωή του Θωμά Μοσχόπουλου. Είμαι σκηνοθέτης, μεταφραστής, συγγραφέας. Τι σας αρέσει περισσότερο να κάνετε. Πότε περνάτε καλύτερα. Όταν σκηνοθετείτε, όταν μεταφράζετε, όταν γράφετε Αυτή την περίοδο γράψιμο, συγγραφή, σκηνοθεσία Με άλλη σειρά δηλαδή Ναι, είναι ακριβώς αντίθετη Τότε που ήσασταν αυτό το μικρό παιδί θαύμα που διάβαζε τις πινακίδες Θαύμα, ναι, δεν θα το αγοράσω αυτό Ωραία, αυτό το παιδί που ήξερα να διαβάζει πάρα πολύ νωρίς Ναι Είχε περάσει από το μυαλό σας τι δουλειά θέλετε να κάνετε ή πώς θα είναι η ενήλικη ζωή σας Ήμουν τόσο όνειρο πόλος που κάθε μέρα ήθελα κάτι άλλο Ανάμεσα σε ποια επαγγέλματα διαλέξατε το σκηνοθέτη Όταν ήμουν μικρός και όταν ήμουν έφηβος Όταν ήσασταν μικρός Όταν ήμουν μικρός δεν είχα ανάγκη, είχα άλλο το κόσμο δικό μου Δηλαδή τι θα γίνω όταν μεγαλώσω, το καλύτερο
Ποιο είναι θα δούμε Α δεν υπήρχε ένα στάνταρ για το καλύτερο Νομίζω είχαν τόσα ερεθίσματα τα οποία αφομείωνα που δεν είχα ανάγκη να εκφράσω κάτι παραπάνω Πάντως σίγουρα το παραμυθιακό στοιχείο ήταν πάρα πολύ σκηρό Έχετε φίλους στο θέατρο Νομίζω ότι για να έχεις κάποιον φίλο δεν θα πρέπει να εξαρτάται το επαγγελματικό στοιχείο από αυτόν ή εσύ από αυτόν κτλ Έχω συγγενικές σχέσεις με τους ανθρώπους στο θέατρο φίλους δεν θα έλεγα γιατί επηρεάζεται η δουλειά τους από τη δική μου οι δικοί μου από δικοί τους οπότε εκεί κάπου λίγο η φιλία δεν είναι τόσο ισότιμη Και αυτή η συγγένεια πώς είναι γιατί ακούγεται λίγο σαν οικογενειακή τραγωδία Οικομοδία Ναι Οικογενειακή είναι πάντως σίγουρα και απλώς αυτό που προσπαθώ να κάνω τώρα είναι να μην τη φορτίζω με την οικογενειακή παθογένεια δηλαδή να είναι το καλό κομμάτι της οικογένειας που θέλεις να βλέπεις αλλά όχι είσαι καταναγκασμένος να βλέπεις Δηλαδή δεν νιώθω ούτε υποχρεωμένος να δουλεύω στάνταρ με τους ίδιους ανθρώπους, ούτε αυτοί να δουλεύουν με εμένα.
Κάποτε μια μορφή ανασφάλειας μου το δημιουργούσε έντονο αυτό, δηλαδή μια περίεργη κτητικότητα. Τώρα χαίρομαι να είμαι με ανθρώπους πολύ περισσότερους, όπως θα μπορούσε να δημιουργήσει ένας κλειστός κύκλος. Ερωτευτήκατε κάποια παράσταση παράφορα και θέλατε να έχει... Δικημού. Ναι δική σας και θα θέλατε να έχει διάρκεια Είναι σαν να μου λέτε Έχετε ερωτευτεί ποτέ την εικόνα στον καθρέφτη Γιατί αυτό δεν συμβαίνει Νομίζετε μερικές φορές με κάποιους ανθρώπους Μπορεί αλλά δεν μου συμβαίνει Όχι Να αγαπήσετε τόσο πολύ μια δουλειά που έχετε κάνει Που να πείτε θέλω να την επαναλάβω Ναι μου συμβαίνει Με κάποιες δουλειές Αλλά ξέρω ότι δεν θα είναι ίδια Θέλει μια επιστροφή Που δεν είμαι σίγουρος ότι μου αρέσουν πολύ επιστροφές Η επιβράβευση έρχεται από το κοινό, από την κριτική, από τους συναδέλφους σας.
Αν δεν έρθει από τον εαυτό σου, αν δεν μπεις πατ-πατ στην πλάτη του εαυτό σου, κάτι έκανες σήμερα, όσο και να σου δίνουνε, όσο και που όλοι τη θέλουμε, όλοι τη χαιρόμαστε. Αλλά αν δεν λυθεί αυτό το θέμα να πεις στον εαυτό σου ότι έκανες πραγματικά ό,τι καλύτερο μπορούσε παιδί μου και σε άλλους αρέσει, σε άλλους δεν αρέσει.
κάποιος τους επηρεάζει, κάποιοι κάτι βρήκανε δεν λύνεται το θέμα Συνδέεται πάντως αυτό με την επιτυχία γιατί φαντάζομαι είναι ζητούμενο η επιτυχία φαινός για να λειτουργήσει το θέατρο Φυσικά, φυσικά απλώς είναι άλλο πράγμα η επιτυχία και άλλο η ευτυχία Τι διαφορά έχουν Αν και η ευτυχία δεν νομίζω ότι είναι κάτι που μπορεί να βιώνει κανείς σε μόνιμη βάση η ευδαιμονία ναι, δεν παίζω με τις λέξεις νομίζω ότι η επιτυχία είναι ένα εξαρτώμενο στοιχείο δηλαδή ξατάται από κάποιον άλλον αν θα συγκρίνει ως πετυχημένο ή αποτυχημένο η ευδαιμονία είναι κάτι που μπορείς να το έχεις λίγο πιο δικό σου Τα εισιτήρια σας ενδιαφέρουν?
Σε έναν οθόν ναι, όσο χρειάζεται για να επιβιώσουμε δηλαδή όσο μπορώ να κρατηθώ σε ένα επίπεδο αξιοπρέπειας που πρέπει να ομολογήσω δεν έχω πέσει με κάποιες εξαιρέσεις ίσως πολύ έξω από αυτό το επίπεδο της αξιοπρέπειας το οποίο επικαλούμε με ενδιαφέρουν αλλά δεν ζω για αυτά Ανθίζει το θέατρο από την πανδημία και μετά όπως λένε πολλοί Φαινομενικά Ουσιαστικά όχι Όχι δεν έχει πάει καθόλου παραπέρα Το λέτε και από την πλευρά της σκηνής και από την πλευρά της πλατείας Όχι από την πλευρά της πλατείας υπάρχουν μεγάλες εμπορικές επιτυχίες οι οποίες όμως δεν αφήνουν κανένα αποτύπωμα ούτε καν στους ανθρώπους που την επόμενη χρονιά δεν θα δούνε το καλλιτέχνη που τους χάρισε την τυχεία που είδανε πριν γιατί δεν είναι πια της μόδας Είναι μέσα στο παιχνίδι όμως αυτό δηλαδή δεν είναι κομμάτι αυτής της δουλειάς Είναι, αλλά εγώ πιστεύω πραγματικά σε έναν ας πούμε πιο σταθερό διάλογο. Πώς πηγαίνεις σε ένα μαγαζί που λες θα πάω να φάω εκεί αυτό το φαγητό που πάντα το κάνουν καλά. Είναι ωραίο να υπάρχει αυτό
Σας αρέσει το φαγητό την έννοια που το λέτε. Έχετε σκεφτείτε τον Αγιο Βασίλη λίγο και θα καταλάβετε. Είστε λίγο υπερεβολικός. Αυτό είναι το πολύ ωραίο με τη δουλειά μας, ότι μπορείς να είσαι υβριστής, αλαζόνας, τα πάντα. Έχεις το δικαίωμα επί δύο ώρες όσο είσαι πάνω στη σκηνή μπορείς να είσαι τέρας. Αν αυτό το τέρας το κουβαλείς μετά στη ζωή σου, ιερό τέρας, ανίερο τέρας.
Αλλά δεν μπορείς να είσαι ούτε αυτό που είσαι στη σκηνή εκτός σκηνής, ούτε αυτό που είσαι εκτός σκηνής πάνω στη σκηνή. Κάτι πρέπει να μεταβληθεί. Τι έχετε μάθει για τους ανθρώπους όλα αυτά τα χρόνια της εμπλοκής σας με το θέατρο, κυρίως τη στριβή σας με τα μεγάλα έργα ή με τα μικρότερα. Ότι ο άνθρωπος είναι ένα όντραγικό μικό και εξαρτάται κάθε μέρα από πού θα το δεις το πώς θα σου φανεί.
Τραγικός ή κομικός. Αυτή η μάσκα που βάζουμε για το θέατρο που μια γελάει και άλλη κλαίει. Ε αυτό αυτό το διπλό, αυτό το δυσπόστατο και δεν μπορώ να θυμώνω πια με τους ανθρώπους που δεν είναι μονοδιάστατοι ή σταθεροί. Ούτε έχετε ανάγκη να νιώθετε ασφάλεια με ανθρώπους που είναι Φυσικά. Απλά μπορώ να τους συγχωρήσω αν δεν μπορέσουν να είναι όσο σταθεροί ανάγκη. Αυτό από ποια ηλικία και μετά αρχίζει να γίνεται Θα σας πω και την ώρα Θα το ήθελα να σας πω την αλήθεια Θα βοηθούσε και εμένα και τους εκροατές μας Έγινε πολύ σταδιακά Και δεν ξέρω καν αν έγινε Το λέω τώρα για να το πιστέψω και εγώ Νιώθετε ότι το θέατρο Πόρτα Είναι το σπίτι σας Ή δεν υπάρχει τέτοια αναγωγή Τώρα αυτή την εποχή είναι το σπίτι μου Έχω και μια πολύ αστεία ιστορία για το θέατρο Πόρτα Τη χρονιά που άνοιξε Ήμουν φοιτητής στη δραματική σχολή στη Θεσσαλονίκη και μας είχαν πει όλοι πηγαίνετε να δείτε το υψήλιστα αυτιά του Φεντό που είχε ανεβάσει τότε με το άνοιγμα του η Ξένια με το Βολανάκι και διάφορους άλλους τοπίους
και θυμάμαι εγώ κατέβαινα κάθε δεύτερο Σαββατοκύριακο να δω παραστάσεις στην Αθήνα. Φτάνω λοιπόν στο πόρτα και υπάρχει μια τεράστια ώρα στο ταμείο προχωράει, προχωράει, προχωράει, φτάνοντας στον Κισε μου λέει μόλις δώσαμε το τελευταίο εισιτήριο και ήμουν απ' έξω και δεν είδατε την παράσταση την είδα στην Θεσσαλονίκη όταν ανεβήκαν τον επόμενο χρόνο αλλά το σκέφτομαι πάθα φορά όταν πηγαίνω στο ταμείο και λέω που να έξερε εκείνος ο Πιτσιγικάς εκείνη την ώρα θα είδω πέρα το πρωί στο πράδι αυτό δεν είναι εντυπωσιακό όμως αν ξέραμε τι θα ακολουθήσει δεν θα το κάναμε δεν θα το κάναμε λέτε Νομίζω ότι θα μας τρόμαζε η ευθύνη Α, δεν θα παίρναμε λιγότερο σοβαρά τον εαυτό μας Ή μπορεί και αυτό Όταν σβήνουν τα φώτα και φεύγουν οι θέτες Φαντάζομαι είστε κάθε μέρα στο θέατρο Όχι κάθε μέρα, συχνά Τις περισσότερες φορές Άμα έχω κάνει πρόβα από το πρωί δεν κάθεμε εδώ και παράσταση Θέλετε το κοινό να φεύγει με ένα αίσθημα Ναι, αλλά δυστυχώς πρέπει να αποδεχτώ ότι θα φεύγει με το αίσθημα που θέλει το κοινό
όχι αυτό που θέλω εγώ απαραίτητα Εσείς όμως ανεβάζοντας ένα έργο κάθε φορά αφού έχετε να πείτε κάτι συγκεκριμένο Όχι μην το λέτε Καμιά φορά όταν εκφράζεσαι δεν ξέρεις ακριβώς τι λες, δηλαδή όταν τραγουδάς με μελωδία και σε επηρεάζει δεν είναι ακριβώς ξεκάθαρο τι κάνεις αλλά ξέρεις ότι υπάρχει ηλικρινής ανάγκη να το κάνεις Οπότε εκεί μπορεί να είναι ένα σημείο συνάντησης με τον άλλον Νομίζω ναι Γιατί πιστεύετε ότι έχουμε αυτή την έντονη ανάγκη να συναντηθούμε οπωσδήποτε με τους άλλους Να το χρησιμοποιήσω λίγο με τον πλατωνικό όρο του μύθου του Γιατί ξέρω ότι μπορεί να είμαστε ο χαμένος κρίκος εξωγήινων που ήρθαν κάποια στιγμή και Πραγματικά δεν ξέρω, με βάζετε σε πολύ βαθιά φιλοσοφικά μονοπάτια Πάντως σίγουρα το αναγνωρίζω Δεν είναι κάτι που σας είπα εγώ τώρα και σας ξάφνισα Όχι δε δε Απλά είναι κάτι που δεν έχω απαντήσει Είναι κάποιοι άνθρωποι που Θεατές κυρίως που λένε Εμείς δεν μπορούμε να καταλάβουμε αυτά τα έργα Δεν μπορούμε να καταλάβουμε τη Βιρτζίνια Γούλφ
Είναι μια κουλτούρα η οποία είναι κάπως ξένη Δεν το πιστεύω Σε σχέση με εμάς Δεν μπορούμε να καταλάβουμε τον Ίψεν, τον Στρινμπερκ Δεν το πιστεύω Εγώ να κάθετα Νομίζω ότι ένα μέρος της παιδείας μας είναι βαθιά δυτικό Το άλλο είναι ανατολίτικο Και αυτός ο Γερανός είναι υπέροχος Γιατί μπορεί να συναισθανθεί και τις δύο πλευρές Νομίζω ναι Άλλωστε και αυτό ήταν και το ελληνικό στοιχείο Σε επίπεδο πνευματικό αιώνες τώρα Έχουμε σήμερα ελληνικό έργο Το οποίο να είναι ικανό Και να μας εκπροσωπεί πολιτισμικά Δεν ξέρω να σας απαντήσω Το ψάχνω κι εγώ Δεν νιώθετε μέρος αυτής της διαργασίας δεν είδατε το το τίτλο πριν πω στη διαδικασία δηλαδή αυτό πρέπει να το βάλει κάποιος άλλος ταμπελάκι σε εμένα εγώ δεν το βάζω εγώ κάνω ό,τι μπορώ και αντέχω αυτή τη στιγμή και πολλές φορές πρέπει να σας πω εγώ να δουλεύω στο εξωτερικό το ταμπελάκι που σου βάζουν οι άλλοι είναι τρομακτικό δηλαδή δουλεύοντας στον Καναδά και αναβάζοντας στο αρχαίο δράμα με αντιμετωπίσανε σαν να ήμουν
ο γκουρού που ήρθε από την Ελλάδα να τους μάθει το αρχαίο δράμα και τους έλεγε ψάχνομαι οπότε πάντα ο άλλος είναι αυτός ο οποίος αξιολογεί τοποθετεί κλπ και εκεί είναι λίγο περίεργο έχουμε ανάγκη έναν μεσία ο ναι γι'αυτό τους ευευρίσκουμε και τους σταυρώνουμε με αυτή την έννοια όμως ο καθένας μας είναι μεσίας για κάποια λεπτά μέσα στη μέρα για κάποιον άλλον αν το πάει σοβαρά όμως και το πιστεύεις και αρχίζεις κυκλοφορείς με μουσιακές Ναι, είναι πρόβλημα. Έχετε δίκιο.
Πιστεύετε ότι η εποχή που διαμιούμε είναι μοναχική. Νομίζω ότι η ανθρωπότητα είναι μοναχική. Το πιστεύετε. Ναι, απολύτως. Και όσο κανείς το καταλαβαίνει τόσο μετά είναι ευγνώμονος όταν έχει στιγμές συντροφικότητας. Αν πιστεύεις ότι είσαι συντροφικός και μετά είσαι πάντα μόνος οδηγείς προς την απογοήτευση. Τα περισσότερα θεατρικά έργα τι πραγματεύονται κατά τη γνώμη σας.
Έχετε την πτώση του οτιδήποτε. Από την οποία δεν θα γλιτώσουμε μάλλον. Ενίοτε και φτυχώς κιόλας. Άρα υπάρχει μια συμφιλίωση έτσι κι αλλιώς. Ακριβώς. Με αυτό το δεδομένο. Το ορνητικό. Το ορνητικό το οποίο κουβαλάει πτώση. Πονάει. Καταστρέφει. Υπάρχει και κάτι που να μην πονάει όμως. Είναι αυτό που λέμε πονάει αλλά μ' αρέσει.
Δεν ξέρω. Αλλά φαντάζομαι πως οτιδήποτε ουσιαστικό. Ναι, αλλά ξέρετε δεν μπορεί να πας έχοντας αυτόν τον σκοπό να πονέσεις για να συμβεί κάτι αυτό θα σου συμβεί έτσι ή αλλιώς Ποιο είναι το βασικό κίνητρο της ζωής σας Κάθε μέρα Έτσι απλά κάθε μέρα Ναι, είχα και κάποια θέματα υγείας τα οποία μου βάλανε τόσο απλά το θέμα βγάλα τα πέρα τώρα σήμερα Δηλαδή έλεγα τώρα θα καταφέρω να κάνω την πρόβα μου σήμερα Τα κατάφερα, πάμε καλά Πάμε παραπέρα Αντί για την πρόβα θα μπορούσατε να κάνετε κάτι άλλο Το έχετε σκεφτεί Νομίζω ότι δουλεύω πολύ καλύτερα από τότε που μπόρεσα να πιστέψω Ότι θα μπορούσα να κάνω το οτιδήποτε Αλλά γιατί συνεχίζετε να κάνετε την πρόβα Γιατί αυτό ήξερα Και εκεί οι συνθήκες της ζωής μου με φέρανε Αν μου δοθεί ευκαιρία να κάνω κάτι άλλο Το οποίο θα με βέβαιτε καλύτερα Θα με ξεκουράζει περισσότερο Θα έχω όλα αυτά τα ωφέλη που έχω και δεν θα έχω αυτή τη μετατόπιση ως ένα σοκ που έρχεται να το κάνω.
Είστε ανοιχτός γι' αυτό. Ναι, αν έχει κανείς προσφορά, περιμένω. Υπάρχει ένα επίτευγμα στη ζωή σας για το οποίο νιώθετε περήφανος. Κάποιες ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις. Πώς τις πετύχατε, πώς γίνανε ουσιαστικές. Ποια είναι αυτή η δουλειά εκτός από τη δική σας ψυχανάλυση. Γιατί μια σχέση απαιτεί δύο. Η κατανόηση, η συνέστηση, η υπομονή, το να με αντέχεις που λένε και να σε αντέχω.
Να κατανοείς κάτι που δεν είναι δικό σου, είναι ξένο. Αυτό βοηθάει το θέατρο πάρα πολύ σε αυτό. Να καταλάβεις ότι δεν καταλαβαίνω έναν ρόλο. Ε, αυτό όμως είναι που πρέπει να υποδοθείς. Πώς είναι δυνατόν να μην κατανοείς κάτι το οποίο πρέπει να το υποστηρίξεις μετά. Άρα μπαίνω στη θέση του άλλου, μπαίνω στο παπούτσι του άλλου.
με τελείως άλλη γενεοδορία από την πραγματική στιγμή. Είναι δηλαδή ένα εργαστήριο ενσυναίσθησης. Ποιο είναι το έργο που αγαπάτε περισσότερο από όλα? Πολύ παρονομητικά τώρα που μου έρχεται είναι ο Βυσσινόκηπος. Συνδέεται πάλι με την πτώση όμως. Ναι, αλλά γελάει. Κάνει ιδιοφιές πράγματα. Το οποίο το έγραφε πεθαίνοντας. Κορυφώνει το έργο στην τρίτη πράξη και μείνει μια πράξη χωρίς δράμα.
Δηλαδή το δράμα του Βυσσινόκηπου τελειώνει στην τρίτη πράξη Που λέει το Βυσσινόκηπος τελειώνεται ρόλο και στην τέταρτη πράξη Απλά περιφέρουν διάθροποι ανακουφισμένοι που ξεσπεθήκαν από ένα γράμμα Αυτό το βρίσκω οι δύο θείες Είναι το πρώτο μεταδραματικό έργο Σα το ορίζατε και μοντέρνο για τον καιρό του Απολύτως, απολύτως Και κομμωδία όπως λέει ο ίδιος Τι καθιστά μοντέρνο, πρωτοποριακό, καινοτόμου σε μια εποχή Είναι ένα ξανακοίταγμα ενός πράγματος που το θεωρούσες δεδομένο Και το βλέπεις από άλλο γονίκελες όψη Δηλαδή, μου αρέσει πάρα πολύ η ιστορία του Καντίντσικου Ο οποίος άρχισε να ζωγραφίζει αφηρημένα Όταν κάποια στιγμή είδε έναν παραστατικό του πίνακα Αναποδογυρισμένο στο ατέλειέ του Και είπατε ξαφνικά αυτός αντέχει να είναι συνθετικά σωστός Ακόμα και ανάποδα Είναι σχήματα, χρώματα, εντάξει Και έρχεται να ζωγραφίζει εφηρημένα Αυτό για μένα ήταν αποκαλυπτικό όταν το διάβασα Αυτός δεν έχει πει τη φράση για το πνευματικό στην τέχνη Ναι Υπάρχει Νομίζω αν δεν υπάρχει δεν θα υπήρχε τέχνη
Δηλαδή δεν είναι απλά μία ψυχαγωγή Είναι κάτι λίγο πιο Κάτι λίγο που μας πάει παραπέρα Κάτι που μας συνδέει με κάτι που είναι άφατο Πώς διαλέγετε τους ηθοποιούς σας σε μια παράσταση Διαστητικά Όχι αν πληρούν τις προϋποθέσεις εξωτερικά Το εξωτερικό είναι το λιγότερο Το εσωτερικό είναι το βασικότερο Το οποίο πώς αντιλαμβάνεστε Διαστητικά Πάλι διαστητικά Δεν υπάρχει μια διαδικασία Μπορεί καν να σε εμπνεύσει ένας άνθρωπος πάρα πολύ κάποια συγκεκριμένη χρονική στιγμή Γιατί έχει κάτι που κουβαλάει που σε εμπνέει Και να πεις ότι θα επιλέξω ένα έργο γιατί θέλω να δουλέψω με αυτόν τον άνθρωπο Επηρεάζεστε από τις προσωπικές σας σχέσεις.
Σε έναν βαθμό επηρεαζόμουν πολύ. Τώρα έχει μειωθεί αρκετά. Και τι κάνατε όταν επηρεάζόσασταν. Λάθη. Παρ' όλα αυτά δεν έχουμε να μιλήσουμε για τα σκηνοθετικά λάθη του Μοσχόπουλου. Λέμε για τις ώρες. Θέλετε να σας απαριθμίσω λάθος διανομές. Αν σας είναι χρήσιμο γιατί όχι. Δεν μου είναι. Εσάς. Γιατί θα θίξω ανθρώπους και δεν πρέπει.
Αυτό πότε το καταλαβαίνετε όμως αφού ανέβει η παράσταση Σίγουρα με χρονική απόσταση Εκείνη την ώρα πρέπει να επερασπιστείς την επιλογή σου πάση στη σειρά Έχουμε την εντύπωση μπαίνοντας στο θέατρο Την τέλει όλα Ότι ο σκηνοθέτης τα έχει προβλέψει όλα Ναι ο Θεός Εκείνη τη στιγμή ή για μας ή για μένα τουλάχιστον Είστε ένας μικρός Θεός Έλα μετά κατεβαίνω από το σημεφάκι Ναι, μετά έχω βγει πολλές φορές απογοητευμένη Αλλά νομίζω πως είμαι εγώ περίεργη Και λέω, α, δεν ήταν ο κατάλληλος αυτός Δηλαδή δεν με έπεισε γι' αυτό το ρόλο Αλλά για να τον είδε ως σκηνοθέτης έτσι Πάει να πει ότι ήταν ο σωστός Είναι λίγο σαν τους γάμους Είναι λίγο σαν δεν πετυχαίνουν όλοι Αυτή η ευτυχισμένη συγκυρία Που όλα είναι κομπλέ, δεν ξέρω πώς γίνεται Όλα είναι τέλεια Είναι πολύ σπάνια περίπτωση Όχι πια Αυτό είναι το περίεργο και θέλω να το ψάξω μέσα μου λίγο περισσότερο Δηλαδή τον τελευταίο καιρό περνάω πάρα πολύ καλά τις πρόβες Και περνάει και ο κόσμος καλά Κάνω λιγότερα λάθη
Δεν λέω να κάνω πιο πετυχημένες παράστασεις Αλλά υπάρχει κάτι πιο αβίαστο Η πιο πετυχημένη σας παράσταση ποια ήτανε Η ζωή μου Πιστεύουν όλοι ότι είμαι αυτό που δείχνω Ενώ δεν είστε Όχι μόνο Στο θεάτρο ποια είναι η πιο πετυχημένη σας παράσταση Η επόμενη Α, δεν έχει έρθει ακόμη Έρχεται και μετά προσπερνάτε από κάποια άλλη Και η επόμενη είναι καλύτερη Και μετά έχω αγαπημένες παραστάσεις Αλλά μπορώ να πω ποιο είναι πιο πετυχημένη Πιο πετυχημένη το λέω και εμπορικά Και καλλιτεχνικά Και να ξέρετε Είναι άλλο το ένα και άλλο το άλλο Μπορεί να είναι μια παράσταση να είναι πετυχημένη εμπορικά Και να μην είναι καλλιτεχνικά είναι ένα καλλιτεχνικό ορόσημο και να το ρωτάνε πέντε άνθρωποι.
Δεν μπορώ να απαντήσω σε αυτό. Δεν είναι σαν τα τραγούδια μερικές παραστάσεις. Τα τραγουδάει ο κόσμος, άρα είναι η παιδιά. Ναι, αλλά υπάρχει μια επιτροπή που τα επιλέγει. Δεν τα επιλέγει ο καλλιτέχνης ή ο κόσμος. Δηλαδή, αν βρείτε εσείς τον κόσμο να το ρωτήσουμε όσοι έχουν δει τις παραστάσεις μου να μου πούνε ποια είναι η πιο αγαπημένη της παράστασης θα έχουμε ένα ας πούμε πιο αντικειμενικό αποτέλεσμα αλλά εγώ μπορεί για διαφορετικούς λόγους να αγαπάω μια παράσταση και όχι μια άλλη κάποια στιγμή στη ζωή μου αρκετά νωρίς είδα τη μούρη μου στους Times του Λονδίνου με μια κριτική πολύ καλή για μια παράσταση που είχαμε να βασικεί την οποία εγώ μισούσα είχε τεράστια επιτυχία στην Ελλάδα ακριβώς γιατί γράφτηκαν πράγματα στο βρετανικό τύπο για Shakespeare μάλιστα και εγώ ήθελα να πεθάνω Ποια είναι η πιο πετυχημένη παράσταση Εντάξει, εγώ ρώτησα ποια ήταν η πιο πετυχημένη παράσταση για εσάς Ναι, αλλά το κοινό είπε το ότι καθορίζει τις επιλογές Το top 10 Ναι, με έναν τρόπο
Άρα έχουμε μια αντίφαση εδώ Ποιο αρχαίο έργο είναι αυτό που είναι πιο σημαντικό για τη ζωή ενός ανθρώπου Θα πρέπει Οι βάπιες Επειδή έχουν αυτή την αντίφαση Επειδή είναι ένα απίστευτο Ολοκληρωμένο έργο τέχνης Γιατί επειδή έχει το πρωτόγωνο ένστικτο Και τη σύγκρουση και την ακαμψία Γιατί και άλλα τόσο Μπορεί να μιλάμε με τις ώρες Χρειάζεται να μιλάμε με τις ώρες για το θέατρο Όχι Οι παραστάσεις πρέπει να έχουν συγκεκριμένη διάρκεια Νομίζω ναι Και το συγκεκριμένη σημαίνει Έχω δει ας πούμε και έχω απολαύσει 9 ώρες παράσταση Και έχω μείνει να νιώθω ότι είναι αφορήτη μια ωραία παράσταση.
Αν είναι η επικοινωνία σαφώς προσανατολισμένη ότι θα δεις μια παράσταση σε 9 ωρών και εγώ πω ναι θέλω να τη δω είναι άλλο από το να μην θέλω να τη δω και να μην τελειώνει με τίποτα. Οπότε σίγουρα πρέπει να έχουν μια επαφή με το που αποτείνονται οι παραστάσεις. Έχετε ανάγκη να θυμούνται κάτι οι άνθρωποι από εσάς όταν θα φύγετε.
Προφανώς. Τι θα ήταν αυτό. Κάτι. Κάτι ελάχιστο. Για το πώς χαμογελούσα, ας πούμε. Το όνομά σας θέλετε να το θυμούνται. Το Θωμάς. Το Θωμάς Μοσχόπουλος. Το παππού μου που το λέγαν Θωμά Μοσχόπουλο, δεν είχα πάει στην κηδεία του και πήγα να δω τον τάφο του, που έως νόμιζα ότι θα γράφει το όνομά μου. Και κάποιος έκανε λάθος και έγραψε Θωμάς Μοσχόπουλος.
Σας ευχαριστώ πάρα πολύ. Εγώ ευχαριστώ πολύ. Λα λα λα Ακολουθήστε μας στο Spotify και στα Apple Podcast ή ακούστε μας μέσα από το sky.gr και skyradio.gr.
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
