Ρηγγίνα Λέζα 13/18) Γρηγόριος Ξενόπουλος
ΜυθιστορίεςΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Διαβάζει η Χριστίνα Μπράβου
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Όλες ήταν ανοιχτές και τα παράθυρα στις κάμαρες το ίδιο. Ο ήλιος είχε πέσει. Στην κατοικία το φως ήταν χλωμό. Πήκε στην πόρτα που της είχε πει και κοίταξε ολόγυρα την κάμαρα. Ήταν αρκετά μεγάλη, η μεγαλύτερη ίσως του σπιτιού, με δυο παράθυρα προς τον ελαιόνα. Ένα λευκό κρεβάτι, ένα απλό λαβομάνο, μια αρμαράδα, ένα τραπεζάκι δίπλα στο κρεβάτι και ένα μεγάλο τραπέζι γραφείο σχεδόν στη μέση. Πουθενά ρούχο, πουθενά ακαταστασία, ίσως και γιατί την περίμενε.
Στο τραπέζι έναν θογιάλι μεγαζίες, μια σειρά από βιβλία δεμένα με τις ράχες προς τα απάνω, σωρή από χαρτιά πλακωμένη με μαρμαράκια ή με όστρακα και ένα μεγάλο καλαμάρι που είχε μέσα δύο φτερά. Πάνω από το τραπεζάκι ψηλά στον τοίχο η θλιμμένη Παναγιά Αυτήν ο Σολωμός την κουβαλούσε όπου πήγαινε Θα λέγες πως ήταν αδύνατο να κοιμηθεί αν δεν την αισθανόταν κοντά του Και από κάτω ένα άσπρο μεταξωτόμπερ τεδάκι Κρεμασμένο με κλώστινα δαχτυλιδάκια από ένα μετάλλινο ραβδί Που φαινόταν σαν στολίδι του εικονίσματος Μα η μινιατούρα της Ριγκίνας δεν ήταν πουθενά Ούτε σε τείχο ούτε σε τραπέζι Πού την έχει συλλογίστηκε Και πρώτα πρώτα σήκωσε το μαξιλάρι του κρεβατιού Με την ιδέα πως θα την έβρισκε από κάτω Ίσως γιατί κι αυτή κάτω από το μαξιλάρι της έβαζε τα πραγματάκια που αγαπούσε Μα τίποτα Μην ήταν σε κανένα σιρτάρι Το τραπεζάκι είχε ένα και το μεγάλο τραπέζι δύο Μα έκανε να τα ανοίξει Δισταχτική πλησίασε πρώτα το τραπεζάκι Τότε τα μάτια της ξανά πέσαν στον περτεδάκι του τείχου
Της φάνηκε σαν παράξενο να βρίσκεται εκεί χωρίς να σκεπάζει τίποτα Μη σκέπαζε τη μινιατούρα Μα δεν ήθελε να πιστέψει πως είχε κρεμασμένη την εικόνα της κάτω από την Παναγιά Και με μεγάλο δισταγμό, θα ντρεπόταν και η ίδια για το γέλασμά της Άρχισε να το παραμερίζει «Α, να τη!» Με ένα απότομο κίνημα έστειλε τον Περτεδάκη μαζεμένο στην άκρη του ραβδιού και η εικονίτσα της μέσα στη στρογγυλή μαύρη κορνίζα την κοίταζε σαν ζωντανή με ένα χαμόγελο χαράς και θριάμβου.
«Ναι, εκεί, δίπλα στο κρεβάτι του, μαζί με την Παναγία του», είχε και τη Ρυγκίνα. Και το μεταξωτό Περτεδάκη είχε μπει για να μην τη βλέπουν οι βέβυλοι. Με τη μεγάλη χαρά είχε και ένα παράξενο συνέστημα Της φάνηκε πως κι αυτή η ίδια τη στιγμή εκείνη ήταν μια βέβηλη Να σαν να μπαίνε στο ιερό μιας εκκλησιάς Ή στα άγια των αγίων μιας ψυχής Την κυρίεψε σαν ένα δέος Κι απότομα πάλι χωρίς να κοιτάξει πια την εικονίτσα Τράβηξε τον Περτεδάκη στη θέση του Και βγήκε από την κάμαρα τρεχάτη Συνήλθε Το δέος έφυγε Η χαρά έμεινε Από την ανοιχτή πόρτα έριξε μια ματιά και στην αντικρίνη κάμαρα Ήταν μια απλούστατη τραπεζαρία Με ελαφρά έπιπλα, γυμνούς τείχους και ψάθα στο πάτομα Η άλλη δίπλα ήταν της υπηρεσίας Ένα στενό κρεβάτι όπου θα κοιμόταν βέβαια ο Λάμπρος Και ένα μεγάλο τραπέζι όπου υπήρχαν καντυλέρια, λάμπες του λαδιού και κυροστάτες με τρία ή με πέντε κεριά.
Παντού βασίλευε τάξη και πάστρα. Εκτός από το λάμπρο πήγαινε καθετόσο και μια γυναίκα που καθάριζε και συγύριζε το σπιτάκι. Η ίδια έπλαινε και σιδέρονε τα ρούχα του Σολομού που τα ήθελε πάντα να λάμπουν. Τον παραμικρό ρήπο δεν ανεχόταν ούτε πάνω του ούτε γύρω του. Η πάστρα ήταν η μανία του και το πολύ φως. Γι' αυτό είχε τόσα φωτιστικά στο σπίτι. Μόλις σκοτίνιαζε, ο λάμπρος θα ντάναβε και θα τα μοίραζε παντού, στην κάμαρα, στην τραπεζαρία, στο διάδρομο.
Για να φάει, για να εργαστεί, για να μιλήσει, ο Σολωμός ήθελε να φωτίζεται άπλετα. Μόνος αν ήθελε να συλλογιστεί, να ρεμβάσει, του άρεσε το μισόφωτο ή το φωτεινό σκοτάδι της θερινής νύχτας που όταν δεν καθόταν έξω το έβλεπε από τα ολά νύχτα παράθυρα. Η Ριγκίνα περιεργαζόταν ακόμα την κατοικία όταν γύρισε από το μικρό του περίπατο ο Λέζας και η έκπληξή του ήταν μεγάλη όταν δεν είδε στο πλάτωμα παρά το Σολωμό καθισμένο στην πολυθρόνα που τον είχε αφήσει να διαβάζει ένα μικρό βιβλίο της τσέπης.
«Πού είναι η Ριγκίνα» έκαμε. «Τώρα θα έρθει» χαμογέλασε ο Σολωμός. «Τσακωθήκανε» φοβήθηκε ο πατέρας. «Του έφυγε και τον άφησε μάρμαρο» «Μα πού πήγε» ξαναρώτησε. Ήθελε να ειδεί το σπίτι και την έστειλα Μέσα είναι Τώρα ο Λέζας εθάβμασε τη λεπτότητα Την έστειλε μονάχη για να μην βρεθούν οι δυο τους στο έρημο σπίτι Για να μην γυρίσει ο πατέρας και τους βρει κλεισμένους σε μια κάμαρα Μα μόνο για τον πατέρα το έκαμε Ή και για τη Ριγκίνα την ίδια Ή και για τον ίδιο τον εαυτό του Που μπορούσε σαν νέος να σκανδαλιστεί, να παραφερθεί να την αγκαλιάσει, να την φιλήσει.
Να άνθρωπος! Σε λίγο παρουσιάστηκε και η Ριγκίνα γελαστή. Α, γύρισες παπάκι! Τι όμορφο το σπιτάκι σας κόντε! Παπάκι κουράστηκες! Σ' έχασε και ανησύχησε, είπε ο Σολωμός. Που δεν με είδε μαζί σας, τι ενόμησε! Όχι καλέ, δεν ενόμησα τίποτα, διαμαρτυρήθηκε ο Λέζας. Θα ανησυχούσα αν μπορούσα να φανταστώ πως τσακωθήκατε, μα είναι δυνατόν».
«Το είπε», φώναξε φεδρά ο Σολωμός. «Φαντάστηκε πως λογοφέραμε και έφυγες κακιωμένη περιμένοντας να γυρίσει ο γιατρός για να μας συμφιλιώσει». Ο Λέζας τώρα γελούσε. «Δεν το πιστεύω», έκαμε η Ριγκίνα. «Να το πιστέψεις», είπε ο Σολωμός. «Δεν τον βλέπεις που γελάει». Το δειλινό είχε προχωρήσει, μα στο δυτικό ουρανό η πορφύρα ήταν ακόμα ζωηρή.
Στα δέντρα του πλατώματος πλήθος πουλιά που ετοιμάζονταν να κουρνιάσουν και ρετούσαν με γλυκά και λαϊδήματα το τελευταίο φως. Η συναυλία αυτή που άρχισε σχεδόν ξαφνικά δυναμώνοντας όλο ένα τους κράτησε λίγες στιγμές μαγεμένους. μαγεμένους. Έπειτα η Ριγκίνα είπε «περισσότερα πουλιά μαζεύονται στα δέντρα του Άι Νικόλα. Πάμε έναν περίπατο να τα ακούσουμε». «Πάμε», έκαμε ο Σολωμός. «Μα ο καημένος ο παπάκης μην είναι κουρασμένος». «Καθόλου», φώναξε ο Λέζας. «Σας πάω και ίσια με το γαϊτάνι. Μια στιγμή λοιπόν σκουζάτε».
Ο Σολωμός μπήκε στο σπίτι και σε λίγο ξαναγύρισε με την παγωλίνα του και με ένα κάτασπρο ψάθινο καπέλο που το κρατούσε στα χέρια. Ξεκίνησαν, κατέβηκαν στη Ρούγα και με τη ρυγκίνα στη μέση τράβηξαν κατά τον Άη Νικόλα. Εκεί, αντίκρι στην εκκλησούλα, κομμένη στη ρυζιμιά του λόφου, ήταν ο λόφος του κάστρου από το πίσω του μέρος Πάνω στο δρόμο, που η εκείθε πλευρά του κοβόταν απότομα σε κρυμνό, ήταν μια μεγάλη στρογγυλή ταράτσα, τριγυρισμένη από πεζούλι Δεξιά και αριστερά σε αυτή την ταράτσα ήταν δύο δέντρα, ψηλότερα και ωραιότερα από τα δέντρα που ήταν στο πλάτωμα του στράνη Και σε αυτά εκείνη την ώρα τα πουλιά χαλούσαν τον κόσμο. «Ακούτε, ακούτε», έκανε η Ρυγκίνα. «Αυτό είναι μια φορά κονσέρτο. Ας το απολαύσουμε», είπε ο Σολωμός.
Πήκαν στην ταράτσα και κάθισαν στο πεζούλι, με τη ρυγγίνα πάντα στη μέση. Ήτανε ρημιά. Δύο-τρεις άνθρωποι μόνο κάθονταν από το άλλο μέρος, μα και στη ρούγα οι περιπατητές ήταν αραιοί. Μόνο το χειμώνα συχναζόταν αυτός ο περίπατος. Το καλοκαίρι οι χωριάτες προτιμούσαν τα κρογιάλια. Άκουγαν τα πουλιά και κοίταζαν το πανόραμα που είχαν μπροστά τους, ως κάτω τους, από την ταράτσα εκείνη του κρυμνού.
Ο θαυμάσιος ακείνθινός κάμπος απλωνόταν ως πέρα στα βουνά που έκλειναν τον ορίζοντα της Δύσης. Εδώθε που άνοιγε πάλι φαινόταν και λίγη θάλασσα καθώς και το μεγάλο σαν κέρινο βουνό της Κεφαλονιάς. Όλα εξειδανικευμένα από σύθαμπο όπου είχαν αρχίσει από τον κάμπο να λάμπουν τα πρώτα φώτα. «Δεν είναι όμορφα εδώ» είπε η Ριγκίνα.
«Από τα πιο όμορφα μπελβεντέρε του νησιού μας», είπε ο Σολωμός. «Κάθε φορά που θα περάσω πρέπει να σταθώ, να καθίσω. Μα δεν το χορταίνω». «Α, τα πουλιά άρχισαν να σωπαίνουν». «Πραγματικώς, το κονσέρτο τελείωνε. Τα περισσότερα πουλιά είχαν κουρνιάσει και μόνο λίγα εξακολουθούσαν να κελαηδούν σαν κουρασμένα. Σε λίγο έπαψαν κι αυτά.
Το σκοτάδι είχε πέσει και τη σιγαλιά της εσπέρας μόλις διέκοπταν τα τριζόνια. «Είδες λοιπόν», της ψιθύρισε μια στιγμή ο Σολωμός, «τι έκαμε η Ρυγκίνα, που έχω την εικόνα σου. Α ναι, είδα, είδα, μα μου φαίνεται πως για μένα είναι πολύ». Ο Λέζας είχε σηκωθεί και στηρίζοντας τον μπαστούνι του στο πεζούλι κοίταζε προσεκτικά το βουνό της κεφαλονιάς.
Εκείνοι οι δυο εξακολούθησαν ψιθυριστά. Εμένα εκεί μ' αρέσει. Αυτή τη θέση της βρήκα. Αντιστοιχεί με εκείνη που έχει και μέσα στην καρδιά μου. Εγώ όμως δεν έχω τίποτα από σας που είναι το σκίτσο που μου υποσχεθήκατε. Παρόλα ντάτα θα σου το δώσω. «Πρέπει όμως να πάω καμιά φορά στη χώρα να το έβρω. Δεν το έχω στο στράνι».
«Πότε, το φθινόπορο» «Όχι, όχι, μια από τούτες τις ημέρες. Πρέπει να έβρω και κάτι άλλα πράγματα που μου χρειάζονται. Πρέπει να ειδώ και κάτι φίλους. Και θα σου το φέρω εγώ ίδιο στην πόχαλη». Ο Λέζας άκουσε την τελευταία λέξη και σαν να θυμήθηκε το σπίτι του είπε «Ριγκίνα τι λες, δεν γυρίζουμε τώρα». «Αν θα μας συντροφέψει και ο Κόντες, ναι», είπε η Ριγκίνα, «μα αν θα τον αφήσουμε στο στράνι, ας καθίσουμε λίγο ακόμα».
«Όχι, θα σας συντροφέψω», είπε ο Σολωμός. Και σηκώθηκαν. Τώρα βλέπονταν συχνά. Όταν τελείωνε η κουραστική του ημέρα και πριν αρχίσει η επίσης κουραστική νύχτα, ο ποιητής αισθανόταν την ανάγκη να διακόπτει την εργασία του, να βλέπει τη Ριγκίνα και προπάντων να της εμπιστεύεται τις καινούριες του συλλήψεις. Το δειλινό λοιπόν αντάμωναν σχεδόν κάθε δεύτερη ημέρα. Πότε εκείνος πήγαινε στην Πόχαλη που είχε γίνει ο πιο αγαπημένος του περίπατος, πότε εκείνη πήγαινε στους στράνοι.
Της συνόδευε πάντα και η μητέρα της, μα συχνότερα ο Λέζας, και επειδή οι γονείς είχανει δει πια πόσο αγνοί, πόσο ιδανικοί ήταν οι αγάποι των δύο νέων, στο τέλος άφηναν τη Ρυγκίνα να πηγαίνει και μόνη της με τον μικρό μποχαλιώτη Υπηρέτη, που την άφηνε στους τράνοι, και αφού έκαναν τον περίπατό τους ως τον Αη Νικόλα ή ως το Όμικρον, ύστερα τη γύριζε στο σπίτι της ο Σολωμός.
Την πρώτη φορά που κατέβηκε στη χώρα και κατέβαινε κάπου κάπου για δουλειές του ή για να ανταμώσει τον Ρώμα και τους άλλους φιλικούς και να μαθαίνει για την επανάσταση, δίνοντας όπου χρειαζόταν τη συμβουλή και τη βοήθειά του, βρήκε το σκίτσο που είχε υποσχεθεί στη Ριγκίνα και της το έδωσε. Έτσι και εκείνη είχε να βλέπει την εικόνα του όταν δεν μπορούσε να βλέπει τον ίδιο Δεν του έμοιαζε και τόσο πολύ Ή ο Ιταλός ζωγράφος που τον είχε σκιτσάρει δεν έδινε πολύ σημασία στην ομοιότητα Ή ο Σολωμός από τότε είχε αλλάξει Πάντα όμως τα μάτια, το μέτωπο, τα μαλλιά ήταν τα ίδια και με το να την κοιτάζει όλο ένα η Ριγκίνα κατάφερε να βλέπει τον Σολωμό στην εικόνα του όπως ήταν.
Ύστερα μάλιστα έγινε και κάτι παράξενο που γίνεται όμως συχνά. Έβλεπε τον ίδιο και ενόμιζε πως βλέπει την εικόνα του. Τη φύλαγε στο σιρτάρι του τραπεζιού που της χρησίμευε για γραφείο. Δεν την έκρυψε όμως από τους γονείς της, τους είπε μάλιστα πως πρώτα εκείνη είχε δώσει την εικόνα της στο Σολωμό που της την είχε ζητήσει και εκείνη καμιά δεν της έκαμαν παρατήρηση.
Ήταν τόσο βέβαιοι πια πως η αισθηματική αυτή ιστορία θα τέλειωνε γρήγορα με έναν ευτυχισμένο γάμο Και αν ήταν να πάρει η κόρη τους έναν κόντε Σολωμό Μπορούσαν να κάνουν όλες αυτές τις υποχωρήσεις Που βέβαια δεν θα τις έκαναν τόσο εύκολα ανεπρόκειτο για άλλον Κανένας λόγος δεν γινόταν πια για τον Τζόρτζι Αν ήταν δυνατόν ποτέ να θελήσει η Ριγκίνα τον ξάδερφό της τη στιγμή που ήταν τόσο ερωτευμένη με τον ποιητή.
Άλλωστε και ο Τζόρτζης δεν έδινε πια σημεία ζωής. Ούτε στον πατέρα του έγραφε, ούτε στη Ριγκίνα. Μόνο από άλλους μάθαιναν πως ήταν καλά και πολεμούσε γενναία. Και συμπέρεναν πως θα έμενε στο στρατό. Θα προβιβαζόταν για την ανδρεία του και μια μέρα θα τον έβλεπαν καπετάνιο. Επιτέλους τόμαθε και η μάνα του και στην αρχή έκανε σαν τρελή Ύστερα όμως η θρησκεία της έδωσε τη δύναμη να παρηγορηθεί, να εγκαρτερίσει Κι άλλο δεν έκανε παραλειτουργίες, παρακλήσεις και τάματα σε εκκλησιές και σε ξοκλήσια Για να φυλάει ο Θεός το παλικάρι της από βόλια γαρινού Στο εικονοστάσι της υπήρχε κι ένας χρυσός σταυρός που άνοιγε σαν κουτάκι και είχε μέσα διάφορα φυλαχτά και ακόμα μια σκληθρίτσα από το τίμιο ξύλο.
Αν ο Τζόρτζης μπορούσε να έχει απάνω του αυτό το σταυρό, οικογενειακό κοιμήλιο, κληρονομιά κάποιου παπαδρόγκα, προπάπου, που είχε πάει και στην πόλη. Βόλη δεν θα φοβόταν ποτέ. Η μάνα χάλασε τον κόσμο για να του το στείλει. Επιτέλους το κατάφερε. Ο άντρας της παρακάλεσε τη Ριγκίνα. Η Ριγκίνα παρακάλεσε το Σολωμό. Και αυτό στον Ρώμα. Το τίμιο ξύλο παραδόθηκε, κλεισμένο καλά σε ένα ξύλινο κουτί. Ο ίδιος ο δρόγκας το πήγε στο Ρώμα. Και η δρόγγε να έμαθε πως τάλθηκε με άνθρωπο πιστό.
Ήταν αλήθεια. Ο Ρώμας που έστελνε τόσα και τόσα στους πολεμιστές εφρόντισε να σταλεί και το κουτάκι εκείνο στο ζακινθινό παλικάρι του κολοκοτρώνη. Έφτασε τάχα ως τα χέρια του Πέρασαν πολλοί μήνες Χωρίς να μάθουν τίποτα γι' αυτό Τη δρόγγαινα όμως Τη βεβαίωσαν όπως μπόρεσαν Και η μάνα Με την ιδέα πως είχε απάνω του Το τίμιο ξύλο Δεν ανησυχούσε πια για το μοναχογιό της Η προσευχή της στο Θεό Ήταν τώρα να τελειώσει γρήγορα Ο πόλεμος Και να τον ειδεί πίσω νικητή Και δοξασμένο «Σημουδιά» έλεγε στις φιλενάδες της που τους το εμπιστευόταν «μην το μάθουν οι Εγγλέζοι και χαθήκαμε».
Ο ύμνος ωστόσο προχωρούσε, όχι όμως τόσο γρήγορα όσο επιθυμούσε η Ριγκίνα. «Για να τελειώσει έχουμε καιρό», της έλεγε ο ποιητής κάθε φορά που τον ρωτούσε, γιατί πολλά έπρεπε να μελετά, να μαθαίνει, να εξακριβώνει για τα διάφορα θέματά του, και ιστορικά και πολιτικά και γλωσσικά. Αυτή η μελέτη ήταν η πιο επίπονη εργασία και αυτή του έπαιρνε τον περισσότερο καιρό.
Η δεμή έμπνευση δεν του έλειπε ποτέ και πάντα με την ευκολία που είχε να αυτοσχεδιάζει πολλούς στίχους έκανε κάθε μέρα που τους αναθεωρούσε ύστερα πολλές φορές και τους επεξεργαζόταν. Ο θρύλος πως έγραψε τον ύμνο σε λίγες εβδομάδες προήλθε από την άγνοια της εποχής που τον συνέλαβε, τον σχεδίασε και άρχισε να γράφει άτακτα στροφές πότε από το ένα θέμα και πότε από το άλλο.
Για καμιά δεκαπενταριά ημέρες η Ριγκίνα τον έχασε. Είχε πάει στο κτήμα με τον αδερφό του για τη Βεντέμα, τον Τρίγο. Βιάστηκε όμως να γυρίσει στο στράνι και ύστερα από άλλες δεκαπέντε ημέρες που άρχισαν τα πρωτοβρόχια και έπιασε το πρώιμο κρύο, είπε της Ριγκίνας πως ετοιμαζόταν πια για τη χώρα. «Εμείς δεν αποφασίσαμε ακόμα», είπε η Ριγκίνα. «Ο παπάκις έλεγε να φάμε και τα πρώτα ραδίκια για το αντέτη».
«Πραγματικώς, και σήμερα ακόμα οι Ζακυνθινοί δεν γυρίζουν από τις εξοχές αν δεν φάνε και τα πρώτα ραδίκια του φθινοπόρου με νιό λάδι». Ο γιατρός όμως, άμα άκουσε πως ο Σολωμός ετοιμαζόταν για τη χώρα, είπε «Και εμείς τι να κάτσουμε ακόμα εδώ πάνω, δεν βαριέσαι, τα ραδίκια τα τρώμε και στο σπίτι της χώρας, πιο νόστιμα θα μας φανούν».
Έτσι την ίδια εβδομάδα του Οκτώβρη μετακομίστηκαν και ο Σολωμός και η οικογένεια Λέζα. Δεν ξανάρχισε όμως αμέσως η παλιά ζωή. Μόνο μια φορά ο ποιητής πήγε στον Παπαγεωργόπουλου και την άλλη εβδομάδα στο καπνίσι Έπειτα κλείστηκε, κάθηκε Ο ύμνος τον απασχολούσε τώρα ακόμα πιο επίμονα, πιο αποκλειστικά Κύριγκίνα αναγκάστηκε να του γράψει πως δεν μπορούσε να κάμει χωρίς να τον βλέπει Ύστερα από ένα ευτυχισμένο καλοκαίρι που πέρασαν μαζί στην εξοχή Ανάγκη να του θυμίζει την υπόσχεσή του στον Τρικούπη δεν ήταν πια Ήταν όμως μια άλλη, για αυτήν πολύ μεγαλύτερη Την ανάγκη αυτή δεν την αισθανόταν τάχα και εκείνος Και δεν μπορούσε να ξεκουράζεται κάπου κάπου το βραδάκι Όπως κι όταν εργαζόταν στους τράνοι Την άλλη μέρα ο ποιητής πήγε στο σπίτι της «Μη νομίσεις», της είπε, «πως με συγκίνησε το γράμμα σου. Θα ερχόμουν κι αν δεν μου έγραφες, γιατί την ανάγκη να βλεπόμαστε την αισθάνουμε το ίδιο κι εγώ.
Δεν μπορώ τώρα να πηγαίνω πουθενά, ούτε στον ουνού μου, ούτε στις Μαρίας. Μόνο για το σπίτι σου θα κάνω εξαίρεση. Και θα έρχομαι όσο συχνά ερχόμουν και στην Πόχαλη. «Λυπάμαι που δεν μπορείς να έρχεσαι στο δικό μου κι εσύ. Δεν είμαστε βλέποι στην εξοχή και το σπίτι μου δεν έχει νοικοκυρά. Μα εγώ θα έρχομαι. Μείνε ήσυχη».
Την κρατούσε ενήμερη στην εργασία του Της έλεγε μεγάλα τώρα κομμάτια από τον ύμνο που τα είχε τελειωμένα Από είκοσι, από τριάντα και περισσότερες ακόμα στροφές Τη ρωτούσε για κάποιες λέξεις και συζητούσε μαζί της για κάποιες ιδέες Ο γιατρός και η γυναίκα του με την εμπιστοσύνη που είχαν και στους δυο «Παιδιά είναι αυτά» έλεγαν μεταξύ τους άγγελοι, τους άφηναν μονάχους ώρες ούτε τους ένοιαζε καθόλου για τον κόσμο τι κι αν έβλεπε πως πήγαινε στο σπίτι της ένας ξένος νέος τόσο συχνά αύριο θα μάθαιναν πως αραβωνιάστηκε την κόρη τους και θα τελείωναν όλα ωστόσο ούτε λέξη ακόμα ούτε υπενιγμός εκ μέρους του Σολομού για τέτοιο πράγμα η Ριγκίνα καμιά φορά συλλογιζόταν Άμα τελειώσει το μεγάλο τραγούδι και ησυχάσει θα με ζητήσει Τώρα δεν μπορεί να έχει στο νου του τίποτε άλλο Έπαψε μάλιστα να τον ρωτά αν την αγαπούσε ακόμα Ή να του λέει το παραμικρό για την αγάπη της Όταν ήταν με τους άλλους μιλούσαν για άλλα Όταν ήταν οι δυο τους μιλούσαν για τον ύμνο Η αγάπη τους είχε γίνει πια η μεγάλη
η τέλεια εκείνη ψυχική και πνευματική επικοινωνία που δεν είχε ανάγκη από ειδικές εκδηλώσεις ούτε με λόγια ούτε με φιλιά. Κάπου κάπου όταν χωρίζονταν ο ποιητής της φιλούσε με ευλάβεια το χέρι. Κάπου κάπου και εκείνη σε στιγμές ενθουσιασμού όπως την ημέρα εκείνη του στράνη του άρπαζε και του φιλούσε το δικό του. Κι αυτό ήταν όλο.
Ποτέ δεν φιλήθηκαν στο πρόσωπο. στο στόμα. Αν ο ποιητής στη λατρεία του ένα τέτοιο φιλί το θεωρούσε βεβήλωση, μα και η Ριγκίνα δεν τολμούσε να το ποθήσει ακόμα. Και η δική της αγάπη στον λευκό σαν τον κρίνο, στον άσπυλο εκείνο νέο, άσπυλο και πάνω του και μέσα του και γύρω του. Είχε κάτι το θρησκευτικό. Ένα απόγευμα, νωρίς, πήγαινα την ιδίη Μαρία.
Ήταν διπλά λυπημένη Πρώτον γιατί εξακολουθούσαν οι ανεξήγητες πια αναβολές και αοριστίες του ρήκου της Τόσο που είχε αρχίσει να αμφιβάλλει αν την αγαπούσε αληθινά Και δεύτερον γιατί δεν πήγαινε πια στο σπίτι της ο Σολωμός Το ξέρω, της είπε, πως τώρα γράφει κάτι μεγάλο και δεν πηγαίνει πουθενά Ούτε στο σπίτι του δέχεται φίλο «Μα ήξερε να με παρηγορεί τόσο καλά και αισθάνουμε τόσο πολύ την έλλειψή του».
Η Ριγκίνα την παρηγόρησε. «Το έργο του θα τελειώσει γλίγορα και θα αρχίσει πάλι να έρχεται όπως ερχόταν», μου το είπε ο ίδιος. «Το ξέρω», έκαμε η Μαρία. «Εσένα σου τα λέει όλα και μόνο στο σπίτι σου έρχεται τώρα». «Ε, δεν μπορώ να παραπονεθώ. Αν θα έκανε μια εξαίρεση, θα την έκανε για σένα». «Σ' αγαπά αλλιώτικα από μένα». «Δεν είναι αλήθεια».
Η Ριγκίνα δεν μπορούσε να το κρύψει από τη Μαρία, που της είχε φανεί τόσο καλή φίλη, που της εμπιστευόταν τα δικά της, που την είχε παρηγορήσει μια φορά στη δυστυχία της και που στο κάτω-κάτω, σ' αυτήν χρωστούσε τη σημερινή της ευτυχία. «Ναι», της είπε, «με αγαπά και τον αγαπώ. Τώρα πια είμαστε εξηγημένοι». «Και θα σε πάρει», έκαμε ζωηρά η Μαρία.
«Α, δεν είπαμε ποτέ γι' αυτό», της αποκρίθηκε η Ριγκίνα. «Έχουμε καιρό. Για την ώρα χαιρόμαστε την αγάπη μας. Δεν είναι αρκετό». «Έχεις δίκιο. Εσύ μόλις έκλεισες τα είκοσι και εκείνος δεν θα είναι ούτε είκοσι πέντε. Δεν είσαστε σαν και εμάς που κοντεύουμε να αγεράσουμε Ξέρεις, ο Ρίκος είναι 35 χρονών κι ας μην του φαίνεται Έχετε καιρό εσείς Χαρείτε την αγάπη σας και αφήστε τις έγνες και τις πίκρες για αργότερα Ο γάμος πάντα έχει έγνες και πίκρες Δεν βλέπεις τώρα εμένα Μακάρι να ήμουν ακόμα 20 χρονών και να μπορούσα να λέω του Ρίκου Καλά, περιμένω όσο θέλεις «Για πες μου» και σκύβοντας απότομα στο αυτή της, τη ρώτησε «φιλώσαστε» «Α όχι» έκαμε κοκκινίζοντας η Ριγκίνα.
Η Μαρία δάγκωσε το χείλι της «Ε φυσικά» είπε «αφού δεν σου είπε ακόμα πως θα σε πάρει, δεν έπρεπε να σου κάνω τέτοια ερώτηση. Εμείς με το Ρίκο φιλιόμαστε, φιλιόμαστε πολύ, μα είμαστε αραβωνιασμένοι». «Όχι γι' αυτό», είπε η Ριγκίνα. «Εμείς, και αραβωνιασμένοι να είμαστε, μου φαίνεται πως δεν θα φιλιόμαστε». «Γιατί», έκαμε η Μαρία. «Αυτό δεν το καταλαβαίνω. Υπάρχει αγάπη χωρίς φιλιά. Η ιδανική ή η αγνή, το ξέρω. Μα και τα φιλιά μπορεί να είναι το ίδιο αγνά και ιδανικά. Φιλί από φιλί διαφέρει».
«Το ξέρω», είπε η Ριγκίνα. «Το φαντάζουμε. Μα ό,τι κι αν είναι, το φιλί είναι πάντα υλικό. Και τα υλικά δεν του αρέσουν, ω, καθόλου». «Εγώ όμως δεν πιστεύω στον άϊλο έρωτα», είπε η Μαρία. «Θα έρθει καιρός θα το ειδείς που θα φιλιώσαστε κι εσείς όπως όλοι». «Μπορεί», ψιθύρισε η Ριγκίνα. Κι ύστερα από αυτή την ομιλία άρχισε να συλλογίζεται πιο υλικά τον αγαπημένο Δεν της φαινόταν πια τόσο απίστευτο πως θα ερχόταν και καιρός να φιλιούνται όπως όλοι Πέρασε και ο χειμώνας εκείνος, μπήκε η άνοιξη και η ζωή τους εξακολουθούσε ίδια Μα απότομα πάλι άλλαξε Από την πρώτη εβδομάδα του Μάη Ο Σολωμός κουβαλήθηκε στο στράνι «Πάω να τελειώσω τον ύμνο»
Της είπε την ημέρα που την αποχαιρέτησε «Ένα δέσιμο θέλει μόνο Ως το τέλος τούτου του μηνός Ελπίζω να είναι έτοιμος για τύπο» «Α, έκαμε η Ριγκίνα Θα τον τυπώσετε» «Ναι, ο Τρικούπης που τον περιμένει Μου έγραψε πως θα τον τυπώσει στο Μεσολόγγι Μα υπάρχουν εκεί τυπογραφία Υπάρχουν Βγαίνει μάλιστα και μια γαζέτα τυπωμένη Ο Τρικούπης τη στέλνει του Ρώμα και τη βλέπω Τι καλά Ώστε όλος ο κόσμος θα διαβάσει το μεγάλο τραγούδι Όλος ο κόσμος Δεν το πιστεύω Μα θα το διαβάσουν πολλοί Εσείς πότε θα κουβαληθείτε στην Πόχαλη Μα ως το τέλος του μηνός ελπίζω «Τότε θα μου δείξετε τον ύμνο τελειωμένο»
«Είπαμε» «Να έρθω καμιά μέρα και στο μεταξύ» «Όχι» «Γιατί, αν καταφέρω τον παπάκι να κουβαληθούμε γλυγορότερα, δεν θα βλεπόμαστε» «Όχι» «Μα γιατί, για να τελειώσω τον ύμνο» «Πω, εγώ θα σας εμπόδιζα» Ο Σολωμός χαμογέλασε «Πρέπει να σου το πω κι αυτό» «Όρκηστηκα να μη σε ματαειδώ» αν δεν τον τελειώσω. Ήταν ο μόνος τρόπος για να βιαστώ.
Ο κνηρός δεν είμαι βέβαια, μα ως τώρα παραψιλολογούσα και αν πήγαινε έτσι φοβήθηκα πως δεν θα τελείωνε ποτέ. Ε, στου στράνη τώρα θα στρωθώ και με τον όρκο που έκαμα, δεν μπορεί, θα τον τελειώσω. Λυπάσαι? Η Ριγκίνα φιλοτιμήθηκε. Που θα αργήσουμε τόσο να ματαϊδωθούμε. «Όχι, απέναντι ας χαίρουμε που η αιτία είναι αυτή. Ένα μήνα μόνο και δυο και τρεις θα έκανα τη θυσία να σας ταιριθώ για να τελειώσει το μεγάλο τραγούδι».
Ωστόσο, για να βρίσκεται πιο κοντά στον αγαπημένο, κι ας μην τον έβλεπε, φαγώθηκε τον πατέρα της να πάνε στην πόχαλη αμέσως. Μα αυτή τη φορά ο γιατρός δεν της έκαμε τη χάρη Έλεγε πως ήταν νωρίς, έκαμε ακόμα κρύο και φοβόταν τον αρθρίτη του Τέτοιες παραξενιές χωρίς λόγο τον έπιαναν κάπου κάπου τον αγαθότατο γέρο Λέζα Μα πότε λογαριάζεις ρωτούσε η Ριγκίνα Άμα διορθωθούν οι καιροί και αν δεν διορθωθούν ούτε το θεριστή θα πάμε τον αλωνάρι «Αδύνατον! Ο Κόντες με περιμένει στο τέλος του Μάη να μου διαβάσει τον ύμνο του. Τι να σου κάμω! Παρακάλεσε να πιάσει κάψα. Δεν θα πεθάνω εγώ για τον ύμνο του»
Και η Ριγκίνα παρακαλούσε, μα και χωρίς να πάψει να τρώγεται. Ευτυχώς οι καιροί σε λίγο διορθώθηκαν. Οι ζέστες άρχισαν και ο γιατρός ευδόκισε να επιτρέψει τη μετακόμιση. Από τις 20 του Μάη η Ριγκίνα βρισκόταν κοντά στον αγαπημένο. Μόνο που δεν τον έβλεπε. Γιατί που να τολμήσει να πάει στο στράνι πριν να φανεί πρώτα εκείνος ή να την καλέσει. Του έστειλε όμως δύο λόγια με τον ποχαλιώτη. «Εδώ είμαι. Περιμένω». Και περίμενε.
Τώρα την τρογόταν ο πατέρας της Δεν θα πάμε σήμερα στο στράνι Α όχι δεν θα ειδωθούμε μου είπε αν δεν τελειώσει το ποίημα του Έτσι θέλει Τι με έφαγες λοιπόν να κουβαληθούμε από τα τώρα Μα άσχημα είναι εδώ Και μόνο για να βλέπουμε τον Κόντε ήρθαμε Έλα κατεργάρα Αν δεν ήταν εκείνος θα σε ένοιαζε εσένα αν ερχόμαστε και τον Αύγουστο Δεν καταλαβαίνω όμως τι ιδιοτροπίες είναι αυτές «Δικές μου, όχι εκείνου. Τόσο κλεισμένος και αποτραβηγμένος πρέπει να είναι για να τελειώσει. Εδώ πάει είμαστε, του το γράψες. Θα χαλάσει ο κόσμος αν έρθει κανένα βραδάκι ή αν σου μηνύσει να πας».
«Κι ιδιοτροπίες». «Ε, οι ποιητάδες έχουν τις ιδιοτροπίες τους», καμογέλασε η Ριγκίνα. Και σώπασε. Δεν μπορούσε να πει στον πατέρα της για ποιο λόγο ο Σολωμός, αν και ήταν τόσο κοντά τους, δεν ήθελε ακόμα να ειδωθούν. Συχνά ωστόσο έκανε τον περήπατό της κατά τον Άη Νικόλα για να περνά κάτω από τον λόφο του στράνι Και να κάθεται ύστερα στην ταράτσα να βλέπει το ηλιοβασίλεμα και να ακούει το κονσέρτο των πουλιών πάνω στα ψηλά δέντρα Ποτέ όμως δεν απάντησε πουθενά τον ποιητή Τον Λάμπρο έβλεπε καμιά φορά που φύλαγε κάτω μην ανέβει κανείς ακάλαιστος «Τι κάνει ο Κόντες» τον ρωτούσε πάντα. «Καλά κυρά μου, σε χαιρετάει. Πες του την καλησπέρα μου. Με τα χαράς κυρά μου».
«Να σου πω Λάμπρο, κατεβαίνει κάπου κάπου στη χώρα». «Τούτον τον καιρό ποτές, όλο εδώ. Έρχεται κανένας φίλος». «Έρχονται πολλοί, μα δεν δέχεται κανέναν». «Ούτε τον κύριο Ροήδη», γέλασε η Ρυγκίνα. Γέλασε και ο Λάμπρος. «Ω, τι τραβάω με δάφτωνε. Οι άλλοι κάνε φεύγουνε. Ο Σοροήδης μου βγάνει την πίστη ανάποδα». Μια μέρα ο υπηρέτης τη ρώτησε.
«Του λόγου σου, κυρά μου, γιατί δεν κοπιάζεις κανένα απόγευμα. Δεν πιστεύω να μη σε δεχτεί». «Λες», καμογέλασε η Ριγκίνα. «Λέω, δεν ξέρω πάλι, μα λέω». Η Ριγκίνα σοβαρεύτηκε. «Όχι, Λάμπρο, δεν κάνει. Ο αφέντης σου τούτο τον καιρό έχει μεγάλη δουλειά. Κανένας δεν πρέπει να τον ενοχλεί. Και εσύ πρόσεχε να τους διώχνεις όλους Εγώ ξέρεις πότε θα έρθω Όταν σε στείλει ο ίδιος την πόχαλη να μου το πεις Ήταν το 13ο μέρος από το μυθιστόρημα του Γρηγορίου Ξενόπουλου Ριγκίνα Λέζα από τη ζωή του Σολομού Στο μικρόφωνο η Χριστίνα Μπράβου
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
