Ψηφιακή ανάγνωση στην εποχή της AI – Μέρος Β΄ | OrasiTech 41

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 podcast στο οποίο συζητάμε για την τεχνολογία, την προσβασιμότητα και την τεχνητή νοημοσύνη. Σίλβια, στο προηγούμενο επεισόδιο φτάσαμε από το Braille, τις μπομπίνες και τις κασέτες, μέχρι το Daisy και τις διαδικτυακές βιβλιοθήκες. Σήμερα ποιος αναλαμβάνει την ανάγνωση? Σήμερα, Κωνσταντίνε, στο αναγνωστήριο μπαίνει δυναμικά η τεχνητή νοημοσύνη.

00:54 Θα γνωρίσουμε τις σύγχρονες συνθετικές φωνές, τις εφαρμογές που μετατρέπουν το γραπτό κείμενο σε ομιλία και τους αναγνώστες που οργανώνουν ηλεκτρονικά και ηχητικά βιβλία. Ευτυχώς, χωρίς να χρειαστούμε βαλίτσα με κασέτες. Ας ξεκινήσουμε από μια βασική διάκριση. Άλλο είναι ένα ηχητικό βιβλίο, που έχει ήδη ηχογραφηθεί από άνθρωπο ή συνθετική φωνή, και άλλο ένα ηλεκτρονικό βιβλίο, όπως ένα e-pub ή pdf, το οποίο διαβάζεται εκείνη τη στιγμή από μια μηχανή σύνθεσης ομιλίας.

01:27 Υπάρχουν όμως πλέον και υβριδικές εφαρμογές. Στην ίδια βιβλιοθήκη μπορούν να διαχειρίζονται ηλεκτρονικά βιβλία, έγγραφα και έτοιμα αρχεία ήχου. Ο χρήστης επιλέγει αν θα ακούσει ανθρώπινη ηχογράφηση ή αν θα αφήσει μια συνθετική φωνή να μετατρέψει το κείμενο σε ομιλία. Οι παλαιότερες συνθετικές φωνές ήταν χρήσιμες, αλλά συχνά μονότονες και μηχανικές.

01:52 Έκαναν σωστά τη βασική δουλειά, όμως δύσκολα μπορούσες να τις ακούς επί πολλές ώρες χωρίς να αισθανθείς ότι το βιβλίο διαβάζεται από τον αυτόματα τηλεφωνητή κάποιας υπηρεσίας. Οι σημερινές φωνές τεχνητής νοημοσύνης προσπαθούν να κατανοήσουν τη στίξη, τον ρυθμό και το νόημα της πρότασης. Κάνουν παύσεις, αλλάζουν ένταση και μπορούν να αποδώσουν συνέστημα.

02:15 Δεν ακούν ούτε καταλαβαίνουν όπως ο άνθρωπος, αλλά το αποτέλεσμα πλησιάζει όλο και περισσότερο τη φυσική αφήγηση Μία από τις γνωστότερες εταιρείες στον χώρο είναι η Eleven Labs Υποστηρίζει ελληνικά, διαθέτει μεγάλη συλλογή φωνών και επιτρέπει την παραγωγή αφήγησης για άρθρα, podcast και ολόκληρα βιβλία Ο χρήστης μπορεί επίσης να προσαρμόσει παραμέτρους όπως η σταθερότητα και το ύφος της φωνής Υπάρχει ακόμη το Voice Design, με το οποίο περιγράφεις τη φωνή που θέλεις Ανδρική ή γυναικεία, νεότερη ή όρημη, ήρεμη ή δυναμική, ζεστή, αφηγηματική ή θεατρική Το σύστημα δημιουργεί μια καινούρια φωνή με βάση αυτή την περιγραφή Κάπως έτσι απέκτησα και εγώ ψηφιακές συγγενείς, αλλά δεν θα τις καλέσουμε όλες μαζί στο μικρόφωνο Υπάρχει βέβαια και η κλωνοποίηση φωνής, κατά την οποία το σύστημα δημιουργεί ένα ψηφιακό αντίγραφο από ηχογραφημένο δείγμα.

03:17 Εδώ δεν έχουμε μόνο τεχνικά ζητήματα, αλλά και σοβαρά θέματα συνένεσης, δικαιωμάτων και προστασίας από την κατάχρηση. Η φωνή είναι στοιχείο της ταυτότητας ενός ανθρώπου. Επομένως, δεν κλωνοποιούμε τη φωνή κάποιου επειδή απλώς διαθέτουμε μια ηχογραφήση του. Χρειάζεται η σαφή σαδιά του και πρέπει να γνωρίζει πού και πώς θα χρησιμοποιηθεί το αποτέλεσμα.

03:42 Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για εμάς έχει η συνεργασία της Eleven Labs με τον Φάρο Τυφλών της Ελλάδος. Αυτή την περίοδο δημιουργούνται βιβλία με συνθετικές φωνές, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο για τον εμπλουτισμό της προσβάσιμης συλλογής. Είναι μια σημαντική εξέλιξη γιατί η συνθετική αφήγηση μπορεί να επιτρέψει την παραγωγή περισσότερων βιβλίων σε μικρότερο χρόνο.

04:05 Δεν σημαίνει όμως ότι πατάμε ένα κουμπί, φεύγουμε για καφέ και όταν επιστρέψουμε βρίσκουμε ένα άψογο ηχητικό βιβλίο να μας περιμένει. Πριν δοθεί το κείμενο στη φωνή, χρειάζεται προσεκτική επιμέλεια. Πιθανά λάθη αποσάρωση ή OCR πρέπει να διορθωθούν. Χρειάζεται έλεγχος της στίξης, των παραγράφων, των ξένων ονομάτων, των συντομογραφιών, των αριθμών, των υποσημειώσεων και όσων μπορεί να μπερδέψουν το σύστημα.

04:33 Ένα λάθος στο κείμενο δεν εξαφανίζεται επειδή η φωνή ακούγεται φυσική. Αντίθετα, μια εξαιρετική φωνή μπορεί να διαβάσει το λάθος τόσο καθαρά και πιστικά, ώστε να το κάνει ακόμη πιο ενοχλητικό για τον ακροατή. Χρειάζεται επίσης ακουστικός έλεγχος μετά την παραγωγή. Κάποιος πρέπει να ακούσει το αποτέλεσμα, να εντοπίσει λανθασμένους τονισμούς, αφήσικες παύσεις και προβληματικές προφορές και να διορθώσει το κείμενο ή τις ρυθμίσεις πριν το βιβλίο φτάσει στη βιβλιοθήκη.

05:04 Γι' αυτό θεωρούμε σωστό η διαδικασία να προχωρήσει σταδιακά. Αρχικά με περιορισμένο αριθμό βιβλίων, με σταθερό έλεγχο ποιότητας και κυρίως με αξιολόγηση από τους ίδιους τους ανθρώπους με οπτική αναπηρία που θα τα ακούσουν. παραχθούν περισσότερες ώρες ήχου. Είναι ο αναγνώστης να απολαμβάνει μια καθαρή, συνεπή και ξεκούραστη αφήγηση.

05:30 Η ποσότητα έχει αξία μόνο όταν συνοδεύεται από την ποιότητα. Και βέβαια, οι συνθετικές φωνές δεν έρχονται για να διαγράψουν τους επαγγελματιές αναγνώστες και τις αναγνώστριες. Η ανθρώπινη αφήγηση διαθέτει ερμηνεία, πολιτιστική γνώση και προσωπική σχέση με το κείμενο. Η τεχνολογία προσθέτει έναν ακόμη δρόμο, ιδιαίτερα για βιβλία που διαφορετικά ίσως δεν θα ηχογραφούνταν ποτέ.

05:55 Εκτός από την Eleven Labs υπάρχουν και άλλες πλατφόρμες με ελληνικές φωνές. Μία από αυτές είναι η Minimax Audio, η οποία προσφέρει σύνθεση ελληνικής ομιλίας, έτοιμες ανδρικές και γυναικείες φωνές, επιλογές εκφραστικότητας και δυνατότητες δημιουργίας προσωπικής φωνής. Η Minimax μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μεγάλα κείμενα, αφήγηση βιβλίων, podcast και εκπαιλευτικό υλικό.

06:22 Όπως σε κάθε αντιστοιχή υπηρεσία όμως, η ουσιοστική δοκιμή δεν είναι πόσες φωνές εμφανίζει ο κατάλογος, αλλά αν μία από αυτές μπορεί να διαβάζει σωστά ελληνικά επί μία ή δύο ώρες χωρίς να κουράζει. Μια ακόμη επιλογή είναι το Narakit, το οποίο μετατρέπει ελληνικό κείμενο και έγγραφα σε αρχεία ήχου. Προσφέρει πολλές διαθέσιμες φωνές και είναι χρήσιμο για κάποιον που θέλει να δημιουργήσει γρήγορα αφήγηση χωρίς να εγκαταστήσει ειδικό πρόγραμμα.

06:54 Στην ίδια ευρύτερη κατηγορία συναντάμε και το Speechify. Συνδυάζει την ανάγνωση κειμένων, εγγράφων και ιστοσελίδων με εργαλεία παραγωγής συνθετικής αφήγησης. Οι υπηρεσίες αυτές εξελίσσονται γρήγορα. Γι' αυτό οι δυνατότητες, τα πακέτα και οι διαθέσιμες φωνές μπορεί να αλλάζουν συχνά. Περνάμε τώρα στις εφαρμογές ανάγνωσης.

07:24 Το Voice Dream Reader είναι μια από τις πιο όριμες λύσεις για συσκευές της Apple. Υποστηρίζει πολλές μορφές κειμένου και προσφέρει μεγάλη ελευθερία στη φωνή, στην ταχύτητα, στην εμφάνιση και στην πλοήγηση. Για έναν άνθρωπο με οπτική αναπηρία, έχει σημασία ότι δεν περιορίζεται στην απλή αναπαραγωγή. Μπορεί να μετακινηθεί μέσα στο βιβλίο, να βάλει σελειδοδείκτες, να αναζητήσει περιεχόμενο και να επιστρέξει στο σημείο όπου σταμάτησε.

07:54 Δηλαδή, να χρησιμοποιήσει το βιβλίο και όχι απλώς να το ακούσει. Στο Android υπάρχει το Lezer Reader, το οποίο συνεχίζει την ίδια λογική προσβάσιμης ανάγνωσης και διαχείρισης περιεχομένου. Για αρκετούς χρήστες, αποτελεί μια πρακτική λύση για ηλεκτρονικά κείμενα και βιβλία μέσα σε περιβάλλον σχεδιασμένο με έμφαση στην προσβασιμότητα.

08:17 Το Dolphin Easy Reader έχει ακόμη πιο άμεση σχέση με την κοινότητα των ανθρώπων με δυσκολίες ανάγνωσης και οπτική αναπηρία. Υποστηρίζει EPUB, PDF και DAISY και μπορεί να συνδέεται με προσβάσιμες βιβλιοθήκες, ώστε ο χρήστης να αναζητεί και να διαβάζει περιεχόμενο μέσα από μια ενιαία εφαρμογή. Αξίζει επίσης να αναφέρουμε το Speech Central.

08:43 Διαβάζει ηλεκτρονικά βιβλία, έγγραφα, ιστοσελίδες και ειδησιογραφικό περιεχόμενο, ενώ προσφέρει πολλές δυνατότητες οργάνωσης και παραμετροποίησης. Είναι μια ενδιαφέρουσα επιλογή για τον χρήστη που θέλει να συγκεντρώνει διαφορετικές πηγές ανάγνωσης στην ίδια βιβλιοθήκη. Καθεμία από αυτές τις εφαρμογές έχει διαφορετική φιλοσοφία.

09:05 Άλλη δίνει μεγαλύτερη έμφαση στο ηλεκτρονικό κείμενο, άλλη στο DAISY, άλλη στην οργάνωση άρθρων και εγγράφων. Δεν υπάρχει ένας αναγνώστης που να είναι ιδανικός για όλους. υπάρχει εκείνος που ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες του καθενός. Στην κατηγορία των ηχητικών βιβλίων έχουμε και μια ελληνική δημιουργία στην οποία είχαμε αναφερθεί όταν παρουσιάσαμε συνολικά τη δουλειά του Στέλιου Πλάτση.

09:30 Πρόκειται για το BookCraft Audio, έναν προσβάσιμο αναγνώστη και μετατροπέα ηχητικών βιβλίων για iPhone και iPad. Το Bookcraft Audio υποστηρίζει DAISY, ZIP και αρχεία MP3, M4A, M4B και WAV. Επιτρέπει πλοήγηση σε κεφάλια ή σε σελίδες, σελειδοδείκτες, αλλαγή ταχύτητας, χρονοδιακόπτη ύπνου και μετατροπή ενός βιβλίου σε ενιαίο αρχείο M4B.

09:58 Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι σχεδιάστηκε εξ αρχής με επίκεντρο την προσβασιμότητα. Υποστηρίζει πλήρως το voice-over, διαθέτει ελληνικό περιβάλλον και επιτρέπει ακόμη και τη λήψη βιβλίων από διαδικτυακές βιβλιοθήκες μέσα από την ίδια την εφαρμογή Το BookCraft Audio δεν διαβάζει ηλεκτρονικό κείμενο με συνθετική φωνή Επικεντρώνεται στα έτοιμα ηχητικά βιβλία και στο DAISY Αυτή η διάκριση είναι χρήσιμη γιατί μας θυμίζει ότι με τον όρο Reader περιγράφουμε εφαρμογές με αρκετά διαφορετικές λειτουργίες Και φτάνουμε στο Eleven Reader, την εφαρμογή της Eleven Labs που συνδυάζει ηλεκτρονικό αναγνώστη και τεχνητή νοημοσύνη.

10:42 Μπορεί να διαβάσει e-pub, pdf, έγγραφα Word, άρθρα, ιστοσελίδες, ακόμη και κείμενο που φωτογραφίζουμε ή σαρώνουμε. Το Eleven Reader διαθέτει πλέον ελληνικό περιβάλλον, συνεργάζεται πολύ καλά με το voice-over και προσφέρει σελειδοδείκτες και δυνατότητες πλοήγησης στο κείμενο. Ο χρήστης επιλέγει ανάμεσα σε πολλές φυσικές φωνές και μετατρέπει ένα ηλεκτρονικό βιβλίο σε μια εμπειρία που πλησιάζει το audiobook.

11:12 Μέσα από το Voice Design μπορεί επίσης να περιγράψει τη φωνή που επιθυμεί και να δημιουργήσει τον δικό του αφηγητή. Η δυνατότητα αυτή αφορά σχεδιασμένες φωνές. Η κλωνοποίηση φωνής προσφέρεται από την ευρύτερη πλατφόρμα της Eleven Labs, αλλά δεν υποστηρίζεται αυτή τη στιγμή μέσα στο Eleven Reader. Αυτό δείχνει πόσο αλλάζει η σχέση μας με τη συνθετική ομιλία. Δεν επιλέγουμε απλώς ανάμεσα σε δύο ή τρεις εγκατεστημένες φωνές. Μπορούμε να αναζητήσουμε ή να σχεδιάσουμε μια φωνή ανάλογα με το είδος του βιβλίου και τις προσωπικές μας προτιμήσεις.

11:49 Υπάρχει όμως και ένας κίνδυνος. Να ασχοληθούμε περισσότερο με την επιλογή φωνής παρά με το ίδιο το βιβλίο. Να δοκιμάζουμε 10 αφηγητές, να αλλάζουμε ύφος και ταχύτητα και όταν επιτέλους αποφασίσουμε να έχουμε ξεχάσει τι θέλαμε να διαβάσουμε. Γι' αυτό η καλύτερη τεχνολογία είναι εκείνη που πάπια στιγμή πάβεις να την προσέχεις.

12:11 Η φωνή δεν πρέπει να επιδεικνύει συνεχώς πόσο εντυπωσιακή είναι. Πρέπει να υπηρετεί το κείμενο, να μην κουράζει και να αφήνει τον ακροατή να ακολουθήσει την ιστορία ή την πληροφορία Το συμπέρασμα είναι ότι σήμερα έχουμε περισσότερες επιλογές από ποτέ Ανθρώπινα ηχογραφημένα βιβλία, daisy, ηλεκτρονικά κείμενα με κλασικές συνθετικές φωνές Αναγνώστες τεχνητής νοημοσύνης και δυνατότητα δημιουργίας προσωπικών αφηγητών Η πρόκληση πλέον δεν είναι μόνο να αποκτήσουμε πρόσβαση στο βιβλίο.

12:46 Είναι να επιλέξουμε τον τρόπο ανάγνωσης που ταιριάζει στο περιεχόμενο και στις ανόγκες μας, χωρίς να θυσιάσουμε την ακρίβεια, την προσβασιμότητα και την ποιότητα της ακρόασης. Εμείς ανανεώνουμε το ραντεβού μας για το επόμενο επεισόδιο. Αμέσως μετά την αποφώνησή μας, θα ακούσετε ένα σύντομο δείγμα φωνητικής ανάγνωσης με συνθετική φωνή της Eleven Labs από το βιβλίο του Χρήστου Κ. Χριστοδούλου.

13:13 Μουσταφά Κεμάλ. Ο βίος και η πολιτεία του στη Θεσσαλονίκη. Δεκατρίτη έκδοση. Εκδόσης επίκεντρο. Θεσσαλονίκη 2020. Ακούστε το προσεκτικά και κρίνετε μόνοι σας τη φυσικότητα, τον τονισμό, τις πάυσεις και την εκφραστικότητα της συνθετικής φωνής. Γιατί τελικά, ο καλύτερος έλεγχος δεν γίνεται σε έναν κατάλογο δυνατοτήτων, αλλά στην πραγματική ακρόαση ενός συνεχόμενου κειμένου.

13:40 Μπορείτε να μας αναζητήσετε στο YouTube, στο Spotify και στο Apple Podcasts. Από τον Κωνσταντίνο και τη Σίλβια σας ευχαριστούμε που ήσασταν μαζί μας. Καλές ακροάσεις, καλή ανάγνωση μέχρι το επόμενο επεισόδιο του Ωρασιτέκ. Γεννητούρια Θεσσαλονίκη, χειμώνας του 1881 Είναι νύχτα και επικρατεί σφοδρή χιονοθύελα. Στα θεοσκότυνα κατηφορικά σοκάκια της Πάνο Πόλης δεν κυκλοφορεί ψυχή.

14:18 Κάθε τόσο, σαν απόϊχος μέσα στο βουητό του παγωμένου αέρα, ακούγεται η στεντόρια φωνή του τοπικού νυχτοφύλακα που διαλαλεί. «Γείτονες, η ώρα είναι έξι αλλά Τούρκα και δώδεκα αλλά Φράνκα. Νοικοκυραίοι, κοιμηθείτε ήσυχα. Ο Μπεχτσίσας φυλάει από κάθε κακό». Κι αμέσως ακολουθεί ο χτύπος της μαγκούρας του έξι φορές στο χιονισμένο καλτερίμι.

14:45 Οι Θεσσαλονικοί αλλάζουν ευτυχισμένη πλευρό μέσα στα ζεστά γιατάκια τους. Ο Θεός να έχει καλά τον πολυχρονεμένο Σουλτάνο Αυδούλ Χαμίτ που φροντίζει να είναι ξένια στός ο ύπνος των υπηκόντου. Ένα ψηλό τριώροφο σπίτι στο μαχαλά του Ισλαχανέ, πολύ κοντά στη Ροτώντα, είναι το μόνο φωτισμένο σε όλη την περιοχή. Οι νοικοκυραίοι του έχουν μεγάλες χαρές. Μόλις ήρθε στ' αγκόσμου ο γιος τους. Ένα όμορφο ξανθό αγοράκι με γαλανά μάτια.

15:21 Το πολυάριφμο σόι και οι γείτονες, αψιφώντας το χιόνι, έχουν έρθει για να φέρουν δώρα και να ευχηθούν. Ευτυχής γονείς είναι ο 40χρονος Αλή Ριζά και η 20χρονη Ζουμπέιντε. Η Κεραθοδόρα, μια εξισλαμισμένη Ρωμιά της Θεσσαλονίκης που πήρε το όνομα Θατμέ Ρετζέπ Ογλού ήταν πρακτική μαμή θυμισμένη στην Πάνο Πόλη. Αυτήν εμπιστευόταν και ο στρατιωτικός αρχίατρος της Θεσσαλονίκης, ο αξιοσέβαστος Ζάκ Νισίν Πασάς.

15:55 Αυτή έφερε σε αίσιο πέρα στη γένα του ξανθωμάλικου αγοριού στο τριώροφο εκείνο σπίτι του Αλή Ριζά στον Ισλαχανέ. Ασφαλώς ήταν η σπουδαιότερη της καριέρας της Μόνο που δεν θα το μάθει ποτέ της Η γεροδεμένη μαμή βάζει τώρα σε τάξη τον οντά της λεχόνας Χαμηλόφωνα και γλυκά δίνει εντολές στις γυναίκες που βοηθούν Η ίδια τακτοποιεί στοργικά την εξαντλημένη ζουμπέιντε πάνω σε αφράτες μαξιλάρες Πασπαλίζει το μωρό με ψηλό αλάτι για την αντισηψία και το τυλίγει τρυφερά με ζεστά σκεπάσματα.

16:34 Θα έρθει σε τρεις μέρες να πλύνει το βρέφος από τα λάτια και να το αλλάξει. Η νεαρή μητέρα της δίνει χίλιες ευχές. Όταν όλα είναι έτοιμα, η Φατμέ βγαίνει από το δωμάτιο της γέννας με επισημότητα. Ο ρόλος της δεν έχει τυλιώσει. Μπροστά στο συγκεντρωμένο πλήθος, χωριστά οι άντρες από τις γυναίκες, αρχίζει να μουρμουρίζει ξόρκια για το κακό μάτι και να απαγγέλει «Ο Θεός είναι μεγάλος».

17:04 Ξόρκια πανίσχυρα και απαραίτητα που μόνο αυτή σαν παλιά μαμή ξέρει. Και μάλιστα σε δύο γλώσσες και δύο θρησκείες. Όλοι την ακολουθούν πρόθυμα στις αποτρεπτικές της τελετουργίες. Κανείς δεν θέλει να προκαλέσει κακοτυχία στο νεογέννητο. Πολύ περισσότερο όταν ξέρουν ότι οι δύο παιδιά της οικογένειας δύο αγόρια, έχουν ήδη πεθάνει.

17:30 Φεύγοντας μέσα σε ευχές, τεμενάδες και ευχαριστίες, η μαμή ενημερώνει ευγενικά τον Αλή Ριζά ότι η γυναίκα του δεν έχει αρκετό γάλα για να θυλάσει το μωρό. Αυτή όμως θα φροντίσει να του βρει μια καλή παραμάνα. Δεν πρέπει να σκοτίζεται. Ο Αλή Ριζά της φυλά το χέρι με ευνομοσύνη. Ένα χρυσό νόμισμα γυαλίζει στο χέρι της όταν εκείνος αποσύρει το δικό του.

17:58 Να γιατί όλοι οι Σαλονικοί της Πάνω Πόλης προτιμούσαν αποκλειστικά αυτή την τουρκορωμιά μαμή στα γεννητούρια τους. Επί 50 χρόνια έκανε τη δουλειά της καλύτερα από γιατρός. Και όπως τα λέγανε οι στατιστικές, αν υπήρχαν τότε, είχε μηδενική θνησιμότητα. Είναι δυνατόν να μην ξεγέννησε αυτή το αγοράκι. Ας λένε κάποιοι ότι δήθεν το μζεγέννησε μια θεία του, η Χατιτζέ.

18:27 Ο Αλή Ριζά έφερε το βρέφος στο γιο του στο Σελαμλίκι, τον ανδρικό οντά του σπιτιού. Ο Χότζας, ο μουσουλμάνος ιερέας που είχε έλθει στο μεταξύ, πλησίασε με βασιλική σοβαρότητα τον νεογέννητο αγοράκι και κατά το Ισλαμικό έθιμο ψηθήρισε το όνομά του. Μουσταφά. Όλοι αναγάλιασαν από χαρά. Μουσταφά, που θα πει «ο επιλεγμένος».

18:56 Ο πατέρας, συγκινημένος, κρέμασε πάνω από το λίκνο του μωρού το στρατιωτικό του ξύφος. Φυλαχτό κατά της βασκανίας, επίκληση στις μοίρες ή μήπως σημαδιακό συμπολισμός, ο καιρός θα δείξει. Η γέννηση του Μουσταφά καταγράφηκε στο οικογενειακό κοράνιο. Άλλες διατυπώσεις δεν χρειάζονταν. Το πολύ πολύ αύριο κάποιος από την οικογένεια να δήλωνε τη γέννηση του παιδιού στα ληξιαρχικά τευτέρια της συνοικίας Αυτός ο ξανθός γαλανομάτης Μουσταφά, γεννημαθρέμα της Θεσσαλονίκης, ήταν ο Μουσταφά Κεμάλ Ο κατοπινός αναμορφωτής της σύγχρονης Τουρκίας, ο νικητής του 1922, ο εξολοθρευτής του ελληνισμού της Μικράς Ασίας, που γεννήθηκε στην Πάνο Πόλη Ένα βράδυ με χιονωθίελα Το σαραντάμερο της παγωνιάς Σύμφωνα με τις αφηγήσεις των δικών του Η χώρα του του έδωσε το προσωνύμιο Ατατούρκ Που θα πει πατέρας των Τούρκων Και η παγκόσμια ιστορία μια θέση στο πάμφαιο των εκλεκτών της Ακούσατε το Ράζι Τεκ Ένα podcast για την τεχνολογία και την προσβασιμότητα στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.

20:20 Για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο, κάντε εγγραφή στο κανάλι μας στο YouTube. Ακούστε μας και ακολουθήστε μας στο Spotify και στο Apple Podcast.