Skip to content
PodBase
Όσα Μύθια, Τόση Αλήθεια – Σπάρτη: Πίσω από τον μύθο των 300

Όσα Μύθια, Τόση Αλήθεια – Σπάρτη: Πίσω από τον μύθο των 300

Όσα Μύθια, Τόση Αλήθεια
Σεπτέμβριος 13, 2026 00:48:06 Σεζόν 1 Επεισόδιο 4
Συνδεθείτε για να δηλώσετε αν σας αρέσει
Συνδεθείτε για να δηλώσετε αν σας αρέσει
Προσθήκη σε Λίστα Επεισοδίων
Αποθηκεύστε αυτό το επεισόδιο σε λίστα.
Όνομα Λίστας

Σχετικά με αυτό το επεισόδιο

Σκληρή εκπαίδευση, απόλυτη πειθαρχία, λιτή ζωή και πολεμιστές που δεν γνώριζαν τον φόβο. Πόσα όμως από όσα πιστεύουμε για την αρχαία Σπάρτη ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα; Η Ευγενία Κούκουρα αναζητά την ιστορία πίσω από τον σπαρτιατικό μύθο, από την αγωγή και την κοινωνική οργάνωση μέχρι τους 300 του Λεωνίδα και τις Θερμοπύλες. Μια εξερεύνηση της πόλης που μετατράπηκε σε διαχρονικό σύμβολο στρατιωτικής ισχύος, ξεχωρίζοντας τις αρχαίες πηγές και τα ιστορικά δεδομένα από τον θρύλο.

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

Η Σπάρτη είναι εκείνη η οποία μας δίνει μια ιδέα πώς γινόταν η διαπαιδαγώγηση των παιδιών της τον 6ο αιώνα π.Χ. και πριν και μετά στα χρόνια του Λικούρου του Μεγάλου Νομοθέτη. Η Σπάρτη έλεγε ότι τα παιδιά της δεν ανήκουν στους γονείς. Τα παιδιά έμεναν με τους νόμιμους γονείς τους μόνο μέχρι τα 7 τους χρόνια και μετά η πολιτεία τα έπαιρνε και τα ανέθρεφε με τον τρόπο που ήταν ο καλύτερος για την πατρίδα.

Ένας νεαρός, μεγαλύτερος από τα παιδιά της Σπάρτης, των 7 ετών, αυτός 17 με 20 ετών, ονομαζόταν Ήριν. Ο Ήρινας αναλάμβανε την διοίκηση της ομάδας η οποία ονομαζόταν Αγέλη, μια αγέλη παιδιών, μια ομάδα όπου αυτός ο ίδιος ήταν ο αγελάτης, ο βουαγός δηλαδή των μικρών παιδιών που αποτελούσαν την ομάδα ή βουαγόρ στην λακωνική διάλεκτο.

Ο Ήρινας λοιπόν έπαιρνε τα παιδιά και έπρεπε να τους μάθει πώς να μπορούν να αυτοσυντηρηθούν, σαν μονάδες και σαν ομάδες. Τα παιδιά έπρεπε να βρουν μόνα τους την τροφή τους, έπρεπε να εξασκηθούν να βλέπουν ακόμα και τη νύχτα, να γίνουν δυνατοί σαν τους μεγάλους ήρωες των Πελοποννησίων, των Ήδα και των Λιγέρ. Τον είδα ο οποίος μπορούσε να σηκώνει και βουνά πάνω στους ώμους του, πάνω στα χέρια του, μεγάλες πέτρες Και τον Λυγγέα τον αδελφό του ο οποίος ήταν εξασκημένος να βλέπει ακόμα και τη νύχτα Γι' αυτό τα παιδιά της Σπάρτης δεν χρησιμοποιούσαν ρούχα, δεν χρησιμοποιούσαν φανούς για να βλέπουν τη νύχτα αλλά έπρεπε να σκίζουν με τα μάτια τους τα σκοτάδια και να μπορούν να τρυπούν το σκοτάδι και να βλέπουν μέσα σε αυτό.

Έτσι λοιπόν ο Ήρινας κάθεται στην κοινή τράπεζα των παιδιών όπου τα παιδιά πρέπει να έχουν φέρει το καθένα ένα δικό του πράγμα το οποίο έφερε μόνο του, το ανακάλυψε μόνο του, σαν ένας μικρός μόγλισ ή ένας μικρός ταρζάν θα λέγαμε, στα δάση του Ταϊγέτου. Ο μικρός νέος της Σπάρτης, στην αυτοσυντήρησή του, έπρεπε να μάθει ακόμη να παίρνει και από τους άλλους.

Δηλαδή να κλέβει, γιατί η κλεψιά εθεωρεί το νόμιμη λεία. Ένας μικρός Σπαρτιάτης είχε αρπάξει από κάποιον κυνηγό μια ζωντανή μικρή αλεπού Την οποία είχε κρύψει ανάμεσα στα ρούχα του Η αλεπού του κατέτρωγε τα σωθικά του Αλλά ο νέος δεν έπρεπε να δείξει ότι είχε το μικρό ζώο μέσα στα ρούχα του Μέσα στα εντύπωτα του Γι' αυτό εμοράγησε, γι' αυτό η μικρή αλεπού έφαγε το στέρνο του Και όταν πια έπεσε νεκρό το νεαρό παιδί, τότε κατάλαβαν τι είχε κάνει η μικρή Αλεπού μέσα από τα ενδύματα του.

Δηλαδή τον είχε φάει τον ίδιο, αλλά αυτός δεν προδόθηκε. Ο Ήριν ήταν και ήρωμος. Έπρεπε να προκαλεί τα παιδιά με πάρα πολλοί ηρωνικά σχόλια, τα οποία να γεμίζουν τα παιδιά με απελπισία αν δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τη λαοκονική ηρωνία. Το ρόνιο, το λεγόμενο των Πελοποννησίων, ήταν ένας τρόπος να χαλυναγωγήσει τα παιδιά, να κάνει τα παιδιά να μην πιστέψουν ότι είναι το πανί οι ίδιοι, αλλά ότι τα σκοπτικά σχόλια που τους κυνηγούσαν θα χαρακτήριζαν τις πράξεις τους αν αυτές δεν ήταν σύμφωνα με την τάξη, δηλαδή με τους νόμους της Σπάρτης.

Στην Αθήνα, επίσης, ο ίδιος τρόπος διαπαιδαγώγησης ακολουθείται από τις πλούσιες οικογένειες. Οι πλούσιες οικογένειες, μέχρι τα επτά τους, τα παιδιά τους τα μορφώνουν στο σπίτι. Η παιδεία γίνεται κατοίκων από δασκάλους, τους παιδαγωγούς, οι οποίοι πληρώνονται από τους γονείς και αυτοί θα διδάξουν τα γράμματα, τη γραμματική, δηλαδή πώς το παιδί να αναγνωρίζει τα γράμματα του αλφαβήτου, να συντάσσει λέξεις και προτάσεις.

ενώ τα κορίτσια μάθαιναν μερικές φορές τα γράμματα αλλά τον περισσότερο καιρό τους τον περνούσαν με γυναικείες ασχολίες οι οποίες ήταν πως να μάθουν να κεντούν, να ράβουν, να πλέκουν να γνέθουν το μαλλί και να χρησιμοποιούν τον αργαλειό και να σφίγγουν τη μέση τους για να γίνουν λεπτές για να είναι αδύνατες και να είναι όμορφες όταν συναντούν τους νέους στις κοινές τελετές και ιδιαίτερα τον χειμώνα στα Διονύσια, στους Αγρούς, όπου οι νέοι για πρώτη φορά και οι νέες έρχονταν σε επαφή μεταξύ τους.

Η μουσική είναι αυτή η οποία παίζει σπουδαιότερο το ρόλο στην παιδεία και των Αθηναίων και των Σπαρτιατών. Ο μεγάλος νομοθέτης της Σπάρτης, ο Λυκούργος, όταν δημιούργησε τους νόμους της Σπάρτης για να μην τους αλλάξουν οι Σπαρτιάτες, έφυγε, ταξίδεψε κατάλληλος στην Κρήτη πρώτα, αργότερα στην Αγίπτο και αργότερα ίσως επισκέφτηκε την Ιβυρική και τους γυμνοσοφιστές στις Ινδίες.

από που έμαθε θεωρίες, φιλοσοφίες και νόμους που ήταν μακρινοί για τους Έλληνες και από αυτούς διάλεξε ό,τι ήταν καλύτερο και το έφερε πίσω στην Σπάρτη. Το πρώτο ταξίδι του Λυκούργου έγινε στην Κρήτη και εκεί ο Λυκούργος συνάντησε έναν μεγάλο κρητικό νομοθέτη, τον Θαλή, όχι τον Μιλήσιο αλλά τον Θαλή τον Κρητικό ο οποίος ήταν μεγάλος νομοδιδάσκαλος και μεγάλος τραγουδοποιός και αυτόν τον παρακάλεσε ο λυκούργος να έρθει μαζί του ή τον έστειλε με πολλά χρήματα στη Σπάρτη για να μάθει την μουσική παιδεία στους Σπαρτιάτες γιατί η μουσική είναι αυτή η οποία κατευνάζει τα πνεύματα και είναι αυτή η οποία εξυψώνει το ήθος και την αρετή των νέων που καμιά φορά χάρη της μουσικής μπορούν να δώσουν και τη ζωή τους για την πατρίδα.

Η Αθήνα και η Σπάρτη συνδέθηκαν μεταξύ τους με εχθρικές, πολύ εχθρικές σχέσεις αλλά και με σχέσεις ανάγκης οι οποίες προέκυψαν από τους πολέμους των Σπαρτιατών με τους κοντινούς γείτονες αλλά εχθρούς τους Μεσίνιους. Οι Σπαρτιάτες και οι Μεσίνιοι βρίσκονταν σε εμπόλεμη κατάσταση και κέρδιζαν τον 6ο αιώνα π.Χ. οι Μεσίνιοι.

Οι Σπαρτιάτες είχαν έρθει σε απόγνωση γιατί δεν μπορούσαν να βρουν τρόπο πώς να νικήσουν τους Μεσίνιους, γι' αυτό και ζήτησαν χρησμό από το μαντείο των Δελφών. και ο χρησμός τους είπε ότι θα μπορούσαν να ανακτήσουν τις δυνάμεις τους θα μπορούσαν να νικήσουν τους Μεσσίνιους εάν ο αρχηγός στρατού των Σπαρτιατών θα ήταν Αθηναίος φαντάζεστε πόσο άσχημα πήραν αυτό το χρησμό οι Σπαρτιάτες οι οποίοι ούτε καν ήθελαν οι ίδιοι τους να κάνουν πολέμους με τον ίδιο εχθρό γιατί ο εχθρός ο οποίος συναντούσε τον ίδιο πάντα εχθρό μάθαινε την τακτική του πολέμου του δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο πολεμούσε γι' αυτό και οι Σπαρτιάδες δεν πολεμούσαν ποτέ με τους ίδιους εχθρούς.

Όταν ο Χρισμός είπε ότι Αθηναίος θα έπρεπε να είναι αρχηγός στρατού των Σπαρτιατών φαντάζεστε τη λύπη των Σπαρτιατών όταν αναγκάστηκαν να στείλουν ανθρώπους πρεσβευτάς στην ουδέτερη ζώνη της Αθήνας στην οποία μπορούσαν να έχουν επαφές οι Σπαρτιάτες με τους Αθηναίους. Αυτή η ουδέτερη ζώνη, η πλέ γραμμή, η πράσινη γραμμή μεταξύ της Αθήνας και της Σπάρτης βρισκόταν πολύ κοντά στην πόλη των Αθηνών και ήταν η πόλη των Αφιδνών.

Εκεί είχε γίνει το εξής για να γίνει τόπος ειρήνης μεταξύ των δύο αιώνιων εχθρών. Ο Θησέας στα γεράματά του είχε έναν γεροντικό έρωτα, μία οψυγαμία θα λέγαμε, η οποία ετοιμορείτος στη Σπάρτη αλλά στην Αθήνα, πολύ περήφανα ο Θησέας ερωτεύτηκε την πάρα πολύ μικρή σε ηλικία, ωραία Ελένη, για την οποία ο τοπικός μύθος της Μακεδονίας λέει ότι ήταν προσκεκλημένη στην Βουνόμια από την σύζυγο του Ηρακλή, τη Διάνυρα.

Ο Θησέας έφερε τον πρώτο άνθρωπο του πλανήτη, ο οποίος μπόρεσε να ζέψει υπό τον αυτόν ζυγόν στην ίδια άμαξα τέσσερα άλογα. Το πρώτο τέθριπο. Ο άνθρωπος αυτός καταγόταν από το Άργος και ονομαζόταν Φορβάδας. Αργότερα Φορβάς εννοεί το χαλινάρι το οποίο έμπαινε στα στόματα των αλόγων για να μπορεί ο αναβάτης είτε ενός αλόγου είτε ο ηνίωχος ο οποίος κρατούσε τα ηνία ενός αμαξιού είτε με δύο άλογα τη Σινορίδα είτε με τέσσερα άλογα το Τέθρυπο να μπορεί να χαλιναγωγήσει και να οδηγήσει το άλογο, τα άλογα ή τα πολλά άλογα του όταν το άρμα του ήταν Τέθρυπο.

Ο Φορβάδας λοιπόν οδήγησε τον Θησέα στην Βουνόμια, την πρωτεύουσα της Βοτιέας όπου περίμενε η Διάνυρα και εκεί ο Θησέας έκλεψε την ωραία Ελένη η οποία έκανε συντροφιά στην Διάνυρα και την έφερε στην Αθήνα όπου η κοπέλα η ωραία Ελένη ήταν άορος για να δεθεί με δεσμά γάμου ή με κάποια ερωτική σχέση με τον πολύ μεγαλύτερό της, τον κατά πολύ μεγαλύτερό της Θησέα.

Και αυτό ο Θησέας άφησε την ωραία Ελένη στην μητέρα του την Έθρα, στις Αφίδνες, όπου θα την μεγάλωνε και θα την ετοίμαζε για νύφη. Οι Διώσκουροι, ο Κάστορας και ο Πολυδεύκης, τα αδέλφια της ωραίας Ελένης, Έκαναν πολεμική εκστρατεία εναντίον των Αθηναίων, αλλά όταν έφτασαν στις Αφίδνες, εκεί ένας ντόπιος κατάλαβε ότι θα ήταν πολύ κακός ένας πόλεμος μεταξύ Αθήνας και Σπάρτης και πολλοί Αθηναίοι και Σπαρτιάτες θα μπορούσαν να είχαν σκοτωθεί σε έναν τέτοιο εμφύλιο πόλεμο γι' αυτό και οδήγησε τους Διόσκουρους, τον Κάστορα και τον Πολυδεύκη στο σπίτι της Έθρας όπου ειρηνικά οι Διόσκουροι πήραν πίσω την ωραία Ελένη στην πατρίδα τους.

Εκεί λοιπόν φτάνει ο πρεσβευτής των Σπαρτιατών και ζητά από τους Αθηναίους αρχηγό στρατού. Οι Αθηναίοι όταν άκουσαν στην αγορά και στην εκκλησία του Δήμου την πρόταση αυτή των Σπαρτιατών, δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο γέλασαν που οι Σπαρτιάτες αναγκάστηκαν να ζητήσουν από αυτούς τους αιώνιους εχθρούς τους έναν αρχηγό στρατού.

αλλά μετά δεν ήθελαν να είναι αντίθετοι προς τη βουλή του Θεού, δηλαδή του Θεού Απόλλωνος και αποφάσισαν και να στείλουν κάποιον αρχηγό στρατού στη Σπάρτη αλλά και να περιπέξουν, δηλαδή να κοροϊδέψουν τους Σπαρτιάτες. Γι' αυτό και τους έφτιαξαν έναν άνθρωπο, έναν άνδρα χολό, τον Τυρτέο ο οποίος τυρτέως δεν μπορούσε να περπατήσει καλά, εάν είχε γεννηθεί στη Σπάρτη, δεν θα ζούσε να φτάσει στην ηλικία στην οποία βρισκόταν όταν τον έστειλαν οι Αθηναίοι για αρχηγό στρατού στη Σπάρτη.

Θα είχε ήδη λιώσει το σώμα του στον Κεάδα, όπου οι Σπαρτιάτες πετούσαν τα βρέφη τους τα οποία δεν ήταν καλά σε κράση και τα είχαν κακαρώσει μέσα στο κρασί όπου τα είχαν πλύνει στο πρώτο τους μπάνιο. Ο Τυρτέος λοιπόν φτάνει στη Σπάρτη. Ένας χωλός ο οποίος θα γίνει αρχηγός στρατού των Σπαρτιατών. Και εκεί οι Σπαρτιάτες του αναθέτουν τη διαπαιδαγώγηση, την παιδεία των Σπαρτιατών και ο Τυρθέος συνθέτει ήμους.

Δηλαδή κάνει τις τάξεις του στρατού να προχωρούν σε πολεμικές επιχειρήσεις με τη βοήθεια του τραγουδιού. Και μαθαίνει τα πολεμικά εμβατήρια στους Σπαρτιάτες, τα οποία είναι τρεις χωρί. Δηλαδή τρία χωρικά άσματα για τους ηλικιωμένους, για τους μεστούς άνδρες και για τους νέους. Οι ηλικιωμένοι καθισμένοι στους δίφρους, στα σκαμιά, ανήμποροι πια, λένε «εμείς ήμασταν κάποτε»

και οι μεστοί άνδρες λένε «και εμείς είμαστε τώρα και αν θέλεις να δοκιμάσεις τη δύναμή μας, δοκίμασε, μολόν λαβέ, έλα για να πάρεις». Και οι νέοι κοίταζαν τους ηλικιωμένους, οι οποίοι ήταν το βιβλίο της ιστορίας της Σπάρτης, έβλεπαν τους πατέρες που ήταν η ζωντανή ιστορία της πόλος κράτους των Λακεδαιμονίων. Και έλεγαν και αυτοί, και εμείς είδαμε τα παραδείγματά σας, Μάθαμε από εσάς και σας υποσχόμαστε ότι θα γίνουμε πολύ καλύτεροι Και αμέσ' δε γεσόμεθα πολλοκάρονες και εμείς θα γίνουμε πολύ καλύτεροι Ο Τυρτέος κατόρθωσε με την μουσική παιδεία να αναθρέψει τους Σπαρτιάτες να τους βάλει σε τάξη, να νικήσουν τους Μεσσίνιους και να τον ευγνωμονούν αιωνίως για την μουσική παιδεία, η οποία έκανε έναν σπουδαιότατο τακτικό στρατό, ο οποίος νίκησε όπου και αν χρησιμοποίησε το πολεμικό εμβατήριο, το νύμνο του άρματος, όπως μας λέει αργότερα ο Πλούτερχος.

τον οποίο γνωρίζει και ο Αλέξανδρος, ο Μέγας Αλέξανδρος, ο οποίος ανάμεσα στα μαθήματα και την παιδεία που λαμβάνει στη σχολή του Αριστοτέλους, στην Μίεζα, στους πρόποδες του Βερμίου, κοντά στην πόλη Κίτιων, η οποία είναι η κίτη του ποταμού Βόρβορου προς τον Θερμαϊκό κόλπο, πριν από τις προσχώσεις και πριν βρεθεί αυτή η περιοχή αρκετά χιλιόμετρα, 65 χιλιόμετρα μακριά από τον σημερινό θερμαϊκό κόλπο ήταν λιμάνι και σε έναν ιδανικό τόπο καταπράσινο με σπηλές από που θα μπορούσαν να δουν από το εσωτερικό τους στο σκιαρό μέρος τις σκιές των αντικειμένων και οι σκιές όταν μιλούσαν έδιναν απαντήσεις στα ερωτήματα των μαθητών και στα ερωτήματα του δασκάλου για διάφορα φιλοσοφικά θέματα.

Ο Αλέξανδρος μιμείται το Ινδαλμάτου, το πρότυπό του, τον Αχιλέα, ο οποίος παίζει μελωδικά την κιθάρα του, την οποία έχει μάθει να παίζει από τον δάσκαλό του τον Φίνικα. Ο Αλέξανδρος επίσης έχει μουσικό διδάσκαλο, είναι σπουδαίος κιθαροδός και ο πατέρας του, ο Φίλιππος, όταν τον ακούει να παίζει σε ένα συμπόσιο, που λέει δεν τρέπεσαι να παίζεις τόσο καλά γιατί ο Αλέξανδρος έπαιζε πολύ καλύτερα από έναν επαγγελματία κιθαροδό.

Οι αρχαίοι Έλληνες πρόγονοι μας έλεγαν τη φράση του Αλκμάννα ο οποίος ήταν και αυτός μουσικός στη Σπάρτη ότι το κιθαρίζι είναι ίσον με τον καλύτερο πολεμιστή δηλαδή αυτός ο οποίος παίζει καλά την κιθάρα του μπορεί και να πολεμήσει και να δώσει στο άρμα του και στα άλογα του τον μουσικό ήχο ενός πολεμιστή ο οποίος θα οδηγήσει το άρμα του τον εαυτό του στην ήκη, το στρατό του, το υπηκό του στην ήκη.

Και στην Αθήνα υπάρχουν πολεμικά άσματα όπως αναφέρει ο Αριστοφάνης στο έργο του Σφίκης. Εκεί λοιπόν μας λέει ότι οι Αθηναίοι ακολουθούν τα παραδείγματα των παλαιών, δηλαδή των αρχαίων Αθηναίων, οι οποίοι και αυτοί έχουν δύο πολύ σπουδαία πολεμικά άσματα, τα οποία φέρνουν τους νέους της Αθήνας στην νίκη και στην αρετή.

Τα πολεμικά άσματα των Αθηναίων είναι το Τηλεπόρον Βοάμα Δηλαδή το άσμα το οποίο όλοι μαζί αλαλάζουν, τραγουδούν, ψάλλουν, υμνούν Και ακούγεται από πολύ μακριά Και είναι επίσης και το άσμα το οποίο είναι αφιερωμένο στην πολυούχο θεά της Αθήνας το άσμα της Θεάς Αθηνάς, το οποίο ονομάζεται Παλάδα Περσέπολη. Θεά Αθήνα η οποία κουρσεύεις, κυριεύεις της πόλης.

Αυτά είναι τα πολεμικά ακούσματα των Αθηναίων. Ας δούμε πιο ειρηνικά μαθήματα τα οποία γίνονται σε δημόσια σχολεία και σε ιδιωτικά σχολεία στην Αθήνα, στην Μακεδονία, τη σχολή του Αριστοτέλους Τα ιδιωτικά μαθήματα μουσικής τα οποία παίρνει ο Αλκιβιάδης στο σπίτι του γιατί ο Αλκιβιάδης, ένας μεγάλος πρικοθύρας της Αθήνας, ο οποίος έγινε μεγάλος και τρανός χάρη στην πρίκα της πολύ πλούσιας γυναίκας του, αυτός δεν είχε ούτε μουσική παιδεία, ούτε μεγάλη παιδεία από την οικογένειά του, γι' αυτό και σε μεγάλη ηλικία μαθαίνει την μουσική και μάλιστα προσκαλεί τον σπουδαιότερο μουσικό της Αθήνας, ο οποίος διδάσκει και σε μεγάλους σε ηλικία μαθητάς, οι οποίοι βρίσκονται στο σπίτι, στα συμπόσια του Αλκιβιάδη και παρακολουθούν και τα μαθήματα και τον πλούτο του Αλκιβιάδη και παίρνουν μέρος στα συμπόσια, στα οποία πίνουν ίνου και τρώνε τα πολλά βόδια που κάθε τόσο θυσιάζει ο Αλκιβιάδης για να γιορτάσει είτε την εκπαίδευσή του στην μουσική, είτε τις νίκες του στους Ολυμπιακούς, αγώνες στα πίθια, στην περιοχή των Δελφών, τα αφιερωμένα στον Θεό Απόλλωνα, είτε στα Ίσθμια, είτε στα Νέμε.

Σε όλους αυτούς τους αγώνες ο Αλκεβιάδης στα συμπόσια επιδεικνύει και τη μουσική του παιδεία παίζοντας την κιθάρα την οποία έμαθε σε όψιμη ηλικία. Στην αγωγή των παιδων ένα έργο που πιθανότατα με ερωτηματικό βέβαια μπορεί να έγραψε ο Πλούταργος Τον δεύτερο αιώνα μετά Χριστόν αναφέρεται και μία γυναίκα η οποία είχε όψιμη μάθηση Αυτή είναι η τρισβάρβαρη γυναίκα η Ευρυδίκη η οποία είναι η λυρικής καταγωγής Η Ευρυδίκη δεν γνωρίζουμε παραπάνω για αυτήν για ποια ακριβώς Ευρυδίκη πρόκειται ήτανε τρισβάρβαρη αλλά όταν τα παιδιά της έπρεπε να μάθουν τα γράμματα και αυτή ζήλεψε γι' αυτό έμαθε και τα γράμματα σε πολύ μεγάλη ηλικία και αφιέρωσε στις μουσες μία πλάκα μαρμάρινη στην οποία γράφει για την όψιμη μάθησή της η Ευρυδίκη η Ιεραπολίτης Τα ανέθεσε αυτός τις μουσες όταν εκπλήρωσε τον πόθο της ψυχής της για γράμματα των λόγων τα μνημεία.

Με κόπου στάμαθε τα γράμματα μάνα παιδιών εφήβων. Η γη της Ευρυδίκης ήδη ήταν έφηβη όταν η Ευρυδίκη έμαθε μαζί του στα πρώτα της γράμματα να μπορέσει να γράφει και να διαβάζει. γιατί μπόρεσε να μπει βαθιά μέσα στο νόημα της μάθησης και της παιδείας. Στην Αθήνα κάποιος πατέρας ενδιαφέρθηκε για την παιδεία του γιού του. Βρήκε λοιπόν τον καλύτερο δάσκαλο του οποίου δεν αναφέρεται το όνομα στο έργο του Πλουτάρχου περιαγωγής των παιδών και τον ρώτησε πόσα χρήματα ήθελε για να διδάξει στο γιο του.

Ο δάσκαλος είπε χίλιες δραχμές. Πόπο του λέει ο πατέρας τόσο μεγάλο ποσόν, με αυτό το ποσόν αγοράζω δούλους. Και έτσι θα τους έχεις δύο, απάντησε ο δάσκαλος. Έναν το δούλο που θα αγοράσεις και έναν το δούλο του δούλου σου, δηλαδή τον γιος σου. Ο Σοκράτης έλεγε ότι θα προτιμούσε να βγει και να φωνάξει πάνω σε ένα ψηλό μέγαρο της Αθήνας «Ε γονείς μαζεύετε χρήματα για ποιον, ποιος γονέας πήρε την περιουσία του μέσα στον τάφο του Αν ήχτηκε κανένας τάφος κάθετος για να μπορέσει ο γονέας να πάρει την περιουσία του μαζί του στον άλλο κόσμο Θα φώναζα λέει ο Σοκράτης ποιος θα πάρει αυτή την περιουσία τα παιδιά σας Να μάθουν λοιπόν όχι μόνο να κάνουν καλή χρήση του εαυτού τους Αλλά και καλή χρήση της περιουσίας τους όταν θα έχουν καλή παιδεία Και ο Σοκράτης πρόσθεσε ότι ο παιδαγωγός, ο καλός δάσκαλος είναι ένας γεωργός Ο οποίος πρέπει πρώτα να βρει το καλό χωράφι Στο καλό χωράφι πρέπει να φέρει τον καλό σπόρο και ο καλός σπόρος πρέπει να μην μπει σε ουροδοχείο γιατί μας λέει ο πλούταρχος

«Σιτίον η σαμίδα μη εμβαλίνει» μη βάζεις τροφή μέσα σε ουροδοχείο. Επομένως ο καλός σπόρος πρέπει να μπει σε καλό χωράφι Έτσι ο σπορέας θα τον σπείρει και όταν βγει το πρώτο φιντάνι Όταν βγει ο πρώτος καρπός τότε ο καλός γεωργός Θα πρέπει αυτό το νεαρό φυτό το οποίο μπορεί να παρασύρει ο άνεμος και να το σπάσει να το στηρίξει και όπως ο γεωργός βάζει δίπλα σε μια νεαρή φασολιά, σε ένα νεαρό και εύκαμπτο φυτό, ένα ξύλο το οποίο θα είναι το στήριγμά του, έτσι και η βακτηρία, το μπαστούνι του καλού σπόρου θα είναι ο καλός δάσκαλος που θα ανεβάσει το φυτό όλο και ψηλότερα.

Μια μεγάλη αμοιβή ενός εκπαιδευτικού μας είναι γνωστή από τα αρχαία κείμενα. Όταν ο Φίλιππος αμέσως μετά τη γέννηση ή λίγα χρόνια μετά, στα τρία χρόνια του Αλεξάνδρου έστειλε επιστολή στον Αριστοτέλη ο οποίος όπως μας λέει ο ψευδοκαλυσθένης και ο Κούρτιος Ρούφος βρισκόταν τότε στα Στάγυρα την πατρίδα του. Αποκτήσαμε γιο και είμαι χαρούμενος που ο γιος μου, γράφει ο Φίλιππος, γεννήθηκε στην εποχή σου.

Γιατί εγώ γεννήθηκα νωρίτερα και δεν είχα τέτοια ευκαιρία να γίνω μαθητής ενός τόσο μεγάλου δασκάλου. ονόμασε την αμοιβή σου και θα σου την προσφέρω για να γίνεις δάσκαλος του γιού μου ο Αριστοτέλης πολύ στεναχωρεμένος γιατί ο Φίλιππος είχε καταστρέψει ολοσχερός παντελώς την πατρίδα του τα Στάγυρα είχε ανδραποδίσει δηλαδή είχε πουλήσει ως δούλους όλους τους άνδρες τα παιδιά, τα αρσενικά και τις μητέρες και τους δούλους ζήτησε να αναστηλωθεί η πόλη στον Σταγύρο, να αγοραστούν πάλι οι κάτοικοι δούλοι και μόνο τότε θα ονόμαζε την πραγματική τιμή αμοιβή για τα μαθήματα που θα έδινε στον μικρό Αλέξανδρο.

και όταν ο Φίλιππος εκτέλεσε τις παρακλήσεις και τις οδηγίες του Αριστοτέλους ξανάχτησε την πόλη των Σταγύρων και τις έφερε πίσω κατοίκους οι οποίοι πριν είχαν πουληθεί ως δούλοι τότε μόνον ο Αριστοτέλης επέστρεψε στην Μακεδονία στο βασίλειο του Φιλίππου και ονόμασε την τιμή του που αναφέρεται ότι ήταν 14 τάλαντα. 14 χρυσά τάλαντα.

Σαν τόπο διδασκαλίας αλλού αναφέρεται ότι ο Φίλιππος και αλλού ότι ο ίδιος ο Αριστοτέλης Διάλεξε έναν τόπο μαγευτικό, έναν τόπο όπου βρίσκονταν τα ιερά των νυμφών, των θεοτήτων που προστάτευαν τις πηγές των νερών και τα δένδρα της περιοχής τα οποία ήταν αιωνόβια πλατάνια. Αυτόν λοιπόν τον μαγεμένο τόπο, αυτόν τον παραδεισένιο τόπο Διάλεξε κοντά στον Βόρβορο ο Αριστοτέλης Για την θέση αυτού του τόπου πολλοί την έχουν αμφισβητήσει Γιατί ο ποταμός αναφέρεται ως στριμώνας Αλλά δεν πρόκειται για τον στριμώνα της Αμφιπόλεως Στους πρόποδες του βουνού Παγκαίου αλλά για τον Στριμώνα ή Βόρβορο, τον ποταμό, ο οποίος διασχίζει την Άουσα και εκβάλλει τα νεράκου στην αρχαία πόλη του Κιτίου, δηλαδή τον σημερινό Κοπανό, την Μιεδεζά, την πόλη που πήρε το όνομα της κόρης του Μίδα, της Μιζοπούλας, δηλαδή της Μιεζας.

Αυτός ο τόπος βρίσκεται ανάμεσα στις δύο πρωτεύουσες της Μακεδονίας την αρχαία πρωτεύουσα της Αιγέας, τη σημερινή Βεργίνα και την Πέλα, τη δεύτερη πρωτεύουσα μετά τη μεταφορά της από τον βασιλιά Αρχέλαο από τις Αιγές στην Βουνόμια, την πρωτεύουσα της Βωτιέας εκεί όπου ο Ηρακλής έφερε τα βόδια του Γυριώνη και εκεί όπου τον περίμενε η γυναίκα του Ιδία Άνιρα εκεί όπου της έκανε παρέα η ωραία Ελένη εκεί όπου την απήγαγε ο Θησέας με τον πρώτο άνθρωπο ο οποίος μπορούσε ταυτόχρονα να οδηγήσει τέσσερα άλογα στο τέθλιπό του τον Φορβάδα.

Αυτή η πόλη αναφέρεται στο έργο του Πουτάρχου Περιφυγής όπου ο Διογένης, ο Σινοπέας, ο Διογένης ο κοινικός φιλόσοφος ο οποίος μαζί με τον πατέρα του παραχάραξαν το τοπικό νόμισμα της Σινόπης και εκδιώχθηκε, δηλαδή εξορίστηκε από την πατρίδα του τη Σινόπη Ο κοινικός φιλόσοφος ο Διογένης είπε για τον εαυτό του Ε λοιπόν εγώ έχω φύγει και μπορώ να ταξιδεύω Εσείς είστε οι τιμωρημένοι γιατί είστε αναγκασμένοι να μένετε στον ίδιο τόπο Λέει λοιπόν για τον εαυτό του Εγώ πια τώρα είμαι ελεύθερος Όταν γίνονται τα πίθια μπορώ να βρίσκομαι εκεί Όταν γίνονται τα Ολύμπια μπορώ να πηγαίνω στην Ολυμπία Όταν εορτάζονται τα Νέμεα στην βόρειο-δυτική Πελοπόννησο μπορώ να βρίσκομαι εκεί Και όταν εορτάζονται τα Ισθμία στον Ισθμό της Κορίνθου Και εκεί είμαι παρόν γιατί ζω κοντά στον Ισθμό της Κορίνθου στην Κόλυθο Με τον Κύριό μου Αυτόν δηλαδή ο οποίος τον πήρε ως παιδαγωγό των παιδιών του Όμως εκείνος ο ταλέπορος ο Αριστοτέλης Εκείνος δεν είναι ελεύθερος γιατί δεν τρώει όπως ο Διογένης

Όταν ο Διογένης θέλει Αλλά ο Αριστοτέλης τρώει όταν θέλει ο Φίλιππος Ο Φίλιππος ο οποίος τον έχει μέσα στο παλάτι του για να διδάξει στον γιο του τον Αλέξανδρο. Από αυτά λοιπόν τα ανέκδοτα της εποχής μαθαίνουμε για την ιστορία του Αλεξάνδρου και του Αριστοτέλους. Ο Αλέξανδρος έμαθε και την ιατρική επιστήμη από τον Αριστοτέλη, ο οποίος ήταν γιος γιατρού και οι επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα περνούσαν από τον πατέρα στον γιο, από τον γιο στον εγγονό και έτσι το επάγγελμα ήταν κλειστό.

Ο Νικόμαχος, προσωπικός γιατρός του Φιλίππου, ακολουθεί τον Φίλιππο όπου και αν βρίσκεται. Ο σταγηρίτης γιατρός του Φιλίππου, ο Νικόμαχος, στέλνει τον γιο του τον Αριστοτέλη για να μάθει την ανώτερη φιλοσοφία στη σχολή του Πλάτωνος στην Αθήνα. Και εκεί γίνεται πολύ σπουδαίος ο Αριστοτέλης μαζί με τον φίλο του τον Θεόφραστο πηγαίνουν στη Μικρά Ασία στην πόλη Άσο κοντά στη Σμύρνη και αργότερα ο Αριστοτέλης αγοράζει την φιλοσοφική σχολή της Σαπφούς της Λεσβίας στην Ίσο Λέσβο στην Ερεσό όπου ιδρύει την δική του περιπατητική σχολή.

όπου στον περίπατο, δηλαδή στην εσωτερική κλειστή αυλή της σχολής, ή στην Ερεσό, ή στην Μίεζα της Μακεδονίας, ο Αριστοτέλης κάνοντας περίπατο ίσως, συζητώντας με τους μαθητάς του, επιλύει διάφορα φιλοσοφικά ζητήματα, Ζητήματα χρησιμοποιώντας την μέθοδο του Σοκράτη, δηλαδή την εκμεευτική μέθοδο. Προσπαθεί πρώτα με την ερώτηση να πάρει την απάντηση από τον μαθητή του.

Τι είναι αρετή, τι είναι καλό, τι είναι ωραίο και από την απάντηση του μαθητή να κρίνει ποιος είναι ο μαθητής και τι πρόκειται να γίνει στη ζωή του. Ένα τέτοιο ερωτηματολόγιο στους μαθητάς του Μας διασώζει ο ψευδοκαλισθένης Ο οποίος μας λέει ότι ο Αριστοτέλης ρώτησε τους μαθητάς του Τι θα έκαναν με τον δάσκαλό τους Αν γινόταν βασιλής μετά τον θάνατο του πατέρα τους γιατί οι περισσότεροι συμμαθητές του μεγάλου Αλεξάνδρου στη σχολή του Αριστοτέλους ήταν βασιλείς στα μικρά βασίλεια του Ομοσπονδιακού κράτους της Μακεδονίας.

Και ο ένας απάντησε, εγώ ο δάσκαλέ μου θα σε έχω κοντά μου, θα σε τιμήσω και θα σε έχω συμβουλάτωρά μου. Ο άλλος απάντησε εγώ δάσκαλέ μου θα σε έχω επίσης μαζί μου και θα σε τιμήσω όσο μπορώ και θα σε έχω δάσκαλο στα παιδιά μου. Όταν ρώτησε και τον Αλέξανδρο, ο Αλέξανδρος απάντησε δάσκαλέ μου ρωτάς κάτι το οποίο δεν μπορώ να προπώ διότι δεν ξέρω τι μου ξημερώνει η αυριανή μέρα.

«Όταν έρθει η ώρα και γίνω βασιλιάς των Ελλήνων, τότε θα διαλέξω την καλύτερη θέση για σένα». Και ο Αριστοτέλης απάντησε ότι όλοι είστε καλοί μαθητές, αλλά μεγάλος βασιλιάς θα γίνει μόνον ο Αλέξανδρος. Ο Αλέξανδρος πράγματι όταν έφτασε στην Ασία τίμησε τους δύο δασκάλους. Πρώτον στον Λεωνίδα του έστειλε Λιβανοτό και Σμύρνα για να μην με ψημιρεί στους βομούς των θεών όπου έριχνε λίγο Γιατί δεν υπήρχε πολύ Λιβανοτό στην Μακεδονία από τις Αραβικές χώρες ο δάσκαλος και ο Αλέξανδρος του έστειλε περίπου δύο τόνους λιβανοτό και 800 κιλά περίπου σμύρνα για να την ρίχνει αφιδώς, χωρίς να αφίδεται, χωρίς να με ψημιρεί, χωρίς να σκέφτεται ότι είναι ακριβό το άρωμα αυτό ο δάσκαλός του, όταν ο Αλέξανδρος κατέκτησε τις χώρες του Λιβανοτού και της Μύρνας στην Αραβική Χερσόνησο.

Στον Αριστοτέλη, ο δάσκαλος Αλέξανδρος, ο δάσκαλος της ιατρικής, μνημονεύει τα μαθήματα της ιατρικής και τα ιατρικά παραγγέλματα, γινόμενος ο ίδιος γιατρός στους συμμαθητάς του, οι οποίοι τώρα είναι πλέον συστρατηγοί του. Στον Πευκέστα, ο οποίος δαγκώθηκε από κάποια αρκούδα και το έμαθε ο Αλέξανδρος από τα γράμματα που έστειλε στους άλλους στρατηγούς του, που γράφει γράμμα και αυστηρά τον μαλώνει, γιατί δεν ανακοίνωσε τον τραυματισμό του στον Αλέξανδρο.

Και του λέει, οι άλλοι συγκινηγοί σου σε συνέδραμα, δηλαδή σε βοήθησαν, γιατί αλλιώς θα τους τιμωρήσουν και του γράφει ποια φάρμακα θα ήταν τα κατάλληλα να βάλει πάνω στο τραύμα του για να το θεραπεύσει. Μια άλλη φορά ο Πευκέστας βρίσκεται σε δεύτερο κίνδυνο και δεύτερο τραυματισμό. Παίζοντας με ένα κουνάβι πατά κατά λάθος το δώρι του Περδίκα, του συμμαθητού του στη σχολή του Αριστοτέλους, το δώρι γυρνάει ανάποδα και του πήγεται πάνω στο μυρό του.

Και ο Αλέξανδρος έδωσε τα κατάλληλα φάρμακα και στον Ιφαιστίωνα κάποια φορά που επίσης είχε αρρωστήσει και είχε υψηλό πυρετό, συμβούλευσε τον γιατρό του τι να του δώσει για να θεραπευθεί από τον υψηλό πυρετό. Το μεγαλύτερο ιατρικό επίτευμα του μεγάλου Αλεξάνδρου είναι για τον κολλητό του, τον καρδιακό του φίλο μετά τον θάνατο του ηφαιστίωνος, του κρατερού ή κράτερου ο οποίος υποφέρει ψυχικά μετά από τις πολλές μάχες και τους πολέμους τους οποίους έχει ακολουθήσει τον Αλέξανδρο κουρασμένος ψυχικά επιστρέφει στη Μακεδονία και ο Αλέξανδρος γράφει στον γιατρό του πόσο από τον ελεύωρο ένα φάρμακο για ψυχικές παθήσεις πρέπει να δώσει ο γιατρός, σε ποια δόση και πόσες φορές την ημέρα για να θεραπεύσει τον αγαπημένο του φίλο τον Κρατερό ο οποίος δυστυχώς πέθανε κατά την επιστροφή του στη Μακεδονία δεν μπόρεσε να αναλάβει τη διοίκηση της Μακεδονίας και ο Αλέξανδρος δεν μπόρεσε να τοποθετήσει ως διοικητής στην Ασία τον στρατηγό αντίπατρο και τον γιο του τον Κάστανδρο

για να ξεκινήσει την εκστρατεία του τη Νέα όπου ο στόλος με τα δύο χιλιάδες καράβια τον περιμένει στην Αλεξάνδρεια τη σημερινή Ισκεντερία του Ιράκ και το Ουμ Κάσαρ όπου έχει γίνει αυτός ο στόλος με τα καράβια τα κόκκινα του Μεγάλου Αλεξάνδρου τα οποία έγιναν από την ξυλία της Ιρκανίας δηλαδή της Κασπίας θάλασσας και βάφτηκαν με οξύδια του Σιδήρου δηλαδή το Μήνιο.

Στην ιστορία μας μαθαίνουμε και για δύο δημόσια σχολεία Ένα στην Νίσο Κο Ένα δημόσιο σχολείο το οποίο βρίσκεται στην Ίσο Χίο Και ένα που γίνεται για τα παιδιά της Αθήνας στην Τριζίνα Για τη Χίο μας γράφει ο Ηρόδοτος Ότι δύο μεγάλα κακά προηγήθηκαν πριν από το τρίτο και μεγαλύτερο που ήταν η κατάκτηση του νησιού μετά από ναυμαχία.

Το πρώτο μεγάλο κακό ήταν ο θάνατος των νέων και νεανίδων που έστειλε η νήσος Χίος στο Μαντίο των Δελφών σαν χοροδούς κατά την διάρκεια των πυθικών αγώνων. Στα πίθια οι νέοι ήταν 100 από τυχείο και αυτοί δηλητηριάστηκαν από τα φαγητά τα οποία έφαγαν εκεί Φαντάζεστε ότι μεσούντος του καλοκαιριού θυσιάζονταν 100 αυβόδια Τα οποία έτρωγαν την τρίτη μέρα των αγώνων ενώ η θυσία γινόταν την πρώτη μέρα χωρίς τρόπο διατήρησης και χωρίς πολύ αλάτι ίσως τα φαγητά αυτά να ήταν πολύ ακατάλληλα προς βρόσιν για να τα φάνε οι νέοι από τη Χίο οι οποίοι δηλητηριάστηκαν και από τους 100 νέους μόνον οι δύο γύρισαν ζωντανοί μετά από τους μουσικούς αγώνες και το δεύτερο μεγάλο κακό μας δείχνει πως είναι ένα δημόσιο σχολείο της Χίο γιατί από μεγάλο σεισμό στο νησί κατέπεσε η στέγη του δημόσιου σχολείου, ενός δημόσιου σχολείου όχι του δημόσιου σχολείου της ΧΥΟΥ η οποία καταπλάκωσε τα 100 παιδιά τα οποία ήταν μαθητές της διάφορες τάξης και από αυτά διεσώθη μόνον ένα.

Όταν οι Πέρσες κατέλαβαν την Αθήνα, οι Αθηναίοι αποφάσισαν με κοινή απόφαση της Εκκλησίας του Δήμου να στείλουν τους ηλικιωμένους μεν στη Σαλαμίνα, τα παιδιά και τις γυναίκες τους δε, στην Τριζίνα, η οποία ήταν η παλιά πατρίδα των Αθηναίων, η πατρίδα του Θησέα, ένας τόπος όπου θα έβρισκαν σαλποροί οι γυναίκες και τα παιδιά των Αθηναίων.

Και εκεί οι Τριζίνοι, επειδή οι Αθηναίοι δεν είχαν φέρει καθόλου χρήματα μαζί τους, αποφάσισαν να δίνουν τρεις δραχμές κάθε μέρα για την πληρωμή των δασκάλων στο δημόσιο σχολείο το οποίο διέθεσαν σε κάποιο κτίριο για να μορφώσουν και να μην σταματήσει η μόρφωση των παιδιών της Αθήνας και επίσης να ανοίξουν τους κήπους τους και τα παιδιά ελεύθερα να παίρνουν φρούτα για να μπορούν να μεγαλώσουν με την παιδεία την οποία τους χρωστούσε η Αθηναϊκή πολιτεία.

Οι Σπαρτιάτες λίγο πριν είχαν προτείνει στους Αθηναίους να πάρουν τα παιδιά της Αθήνας αυτή, αλλά οι Αθηναίοι δεν δέχτηκαν. Όμως ο Αθηναίος στρατηγός Φωκίωνας Ο οποίος παρόλο που ήταν ένας πολύ συντηρητικός άνδρας Είχε αφήσει τον γιο του τον Φώκο να λάβει μέρος στα Παναθήνια Να χαρεί με την νίκη του στα Παναθήνια που ήταν πρώτη Αλλά να μην τον αφήσει να πάρει μέρος στα συμπόσια της κρεπάλης που ακολουθούσαν τα Παναθήνια και για να δώσει την καλύτερη αγωγή στον γιο του, τον έστειλε να μάθει την λακωνική αγωγή στη Σπάρτη, κάτι που δεν ευχαρίστησε δυστυχώς καθόλου τους Αθηναίους.

Στη Σπάρτη ο Φώκος έμαθε το ρητό του Τυρτέου, ο οποίος ήταν Αθηναίος, αλλά το είχε μεταφέρει στην Σπάρτη ότι ο νέος πρέπει να γίνει γενναίος να υπηρετήσει την πατρίδα του και να μάθει τη φράση την οποία χρησιμοποιούσε ο Τυρτέος στη Σπάρτη και πρέπει να χρησιμοποιήσουν όλοι οι Έλληνες ουφισόμεθα τη ζωή σημών δηλαδή δεν θα βάλουμε τη ζωή μας πάνω από την πατρίδα

Σχόλια

Χωρίς σχόλια

Συνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση

Σύνδεση για Σχολιασμό

Δεν υπάρχουν σχόλια ακόμα

Πίσω 15 δευτ.
Play
Μπροστά 30 δευτ.
00:00:00
00:00:00