Το πρόβλημα της εποχής είναι το τι είναι κανονικό και ποιος το αποφασίζει
Πολιτικές Ιστορίες για Ανήσυχα ΜυαλάΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Σε αυτές τις “Πολιτικές ιστορίες για Aνήσυχα Mυαλά”, ο ψυχίατρος Αργύρης Στριγγάρης μιλά για την ψυχική υγεία. Τι συμβαίνει μετά την πανδημία, ποιοι επηρεάζονται περισσότερο και πού συναντιούνται η ψυχική υγεία, τα δικαιώματα, αλλά και η πολιτική.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
με τρόπο απότομο θα λέγαμε. Πανδημία, η αβεβαιότητα, η οικονομική κρίση την προηγούμενη δεκαετία, κοινωνική πίεση, η εργασιακή ανασφάλεια, όλα αυτά άλλαξαν το τοπίο. Τα ερωτήματα δεν είναι μόνο αν μιλάμε περισσότερο για την ψυχική υγεία, αλλά αν την κατανοούμε καλύτερα. Και κυρίως αν την βλέπουμε ως ατομικό πρόβλημα ή ως ένα κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα.
Σήμερα θέλουμε να συζητήσουμε για την ψυχική υγεία χωρίς ταμπού, αλλά και χωρίς δραματοποίηση. Να δούμε τι πραγματικά συμβαίνει μετά την πανδημία, ποιοι επηρεάζονται περισσότερο και πού συναντιούνται η ψυχική υγεία, τα δικαιώματα αλλά και η πολιτική. Μαζί μας ο Αργύρης Στριγκάρης, ψυχίατρος, καθηγητής στο UCL και στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Με μεγάλη εμπειρία στην κλινική πράξη και στο πώς οι κοινωνικές αλλαγές αποτυπώνονται στην ψυχική υγεία των ανθρώπων. τη συζήτηση που θα κάνουμε. Να ξεκινήσουμε. Τα τελευταία χρόνια, όπως είπαμε και στον πρόλογο, μιλάμε για αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας. Από την δική σου εμπειρία, είναι πράγματι έτσι ή απλώς μιλάμε πλέον πιο ανοιχτά, χωρίς ταμπού.
Ναι, ευχαριστώ πολύ. Αυτή είναι μια κέρια ερώτηση. Πρέπει να πούμε ότι πρέπει να ξεχωρίσει κανείς δύο πράγματα. Το πρώτο είναι αν όντως αυξήθηκε η πραγματική όντως οι άνθρωποι έχουν περισσότερα προβλήματα ή εάν αυτό που λέτε κι εσείς, εκείνο το οποίο άλλαξε είναι ότι γίνονται περισσότερες διαγνώσεις, είναι λιγότερο το στίγμα για παράδειγμα και περισσότερο άνθρωποι πηγαίνουν στο γιατρό.
Αυτό που βλέπουμε, υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι, διαφορετικές συμμέφευγες με τις οποίες απαντούμε το καθένα από αυτά τα ερωτήματα. Η σύντομη απάντηση είναι ότι μάλλον συμβαίνουν και τα δύο. Δηλαδή φαίνεται ότι αν πάρεις ένα τυχαίο δείγμα εμείς πάντοτε όπως κάνουμε και στις δημοσιοποίησεις για παράδειγμα προσπαθούμε να πάρουμε ένα τυχαίο δείγμα του πληθυσμού στην επιδημιολογία και βλέπουμε αν εκεί πέρα κάτι έχει αλλάξει σε ό,τι αφορά την συχνότητα το λέμε επιπολασμό εμείς αυτό μιας διατεραχής έτσι της κατάθλιψης στα παιδιά και τους εφήλους και τους ενήλικες και το συγκρίνουμε τη σημερινή συχνότητα με εκείνη πριν από 15 ή 20 χρόνια.
Αυτό πάνω στο τυχαίο δείγμα, στο οποίο εμείς έχουμε πάει και έχουμε ερωτήσει, όχι εκείνες που θέλουν να μας πούν, αλλά όλους αυτούς στο τυχαίο δείγμα και τους ρωτάμε με τον ίδιο τρόπο τώρα όπως τους ρωτήσαν πριν από 15 ή 20 χρόνια. Εκεί βλέπουμε ότι όντως υπάρχει μια αλλαγή. Και στις διαγνώσεις, αλλά και στην συχνότητα των συμπτωμάτων.
Και από ό,τι φαίνεται, αυτό αφορά ειδικά στα προβλήματα της του άγχους και της κατάθλιψης, ειδικά σε αυτά, και αφορά σε ορισμένα τουλάχιστον δείγματα περισσότερο τα νέα κορίτσια από ό,τι τα νέα αγόρια. Αυτό εξαρτάται λίγο από το δείγμα. Άρα υπάρχει μια πραγματική αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας. Υπάρχει όμως και αυτό που λέτε και εσείς, ότι μιλάμε χωρίς ταμπού, πολύ περισσότερο, και γι' αυτό υπάρχουν ενδείξεις, υπάρχουν αναλύσεις που έχουν γίνει σε δεδομένα στο Twitter, σε δεδομένα σε blogs, για να δούμε αν έχει αλλάξει η γλώσσα την οποία χρησιμοποιούμε.
Και όντως έχει αλλάξει πάρα πολύ η γλώσσα. Η γλώσσα έχει ψηφιατρικοποιηθεί, ψυχολογικοποιηθεί, αν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτές τις κακόηχες εκφράσεις, σε μεγάλο βαθμό. Και μπορεί να είναι καλό, μπορεί να είναι και κακό αυτό, το συζητήσουμε. Και έχει αυξηθεί και αυτό που λέμε στα αγγλικά administrative prevalence, δηλαδή ο επιπολασμός η συχνότητα των προβλημάτων που διαγιγνώσκονται.
Αυτό αφορά κυρίως αυτά που λέμε νευροναπτυξιακές διαταραχές. Τον αυτισμό και την ΔΕΠΗ, το λεγόμενο ADHD δηλαδή. Εκεί έχει αυξηθεί αύξηση των διαγνώσεων σε ορισμένες χώρες και ορισμένες περιοχές. Να πω εδώ πέρα ότι δυστυχώς τέτοια δεδομένα από την Ελλάδα δεν έχουν. Που είναι ένα πολύ μεγάλο κρίμα γιατί δεν έχουν μεγάλη συνεχόμενη επιδημιολογική μελέτη όπως έχουν άλλες χώρες.
Και είναι πολύ κρίμα αυτό. Σας μιλάω λοιπόν με δεδομένα τα οποία προέρχονται κυρίως από χώρες, από άλλες χώρες της δυτικού κόσμου. Δυστυχώς. Γιατί είπες πριν ότι μπορεί να είναι καλό ή να είναι κακό για το ότι μιλάμε πιο ανοιχτά και χωρίς ταμπού. Κοίταξε να δεις. Μπορεί να ακούγεται λίγο παράδοξο. Προφανώς καλό είναι να μιλάει κανείς ανοιχτά και τα πράγματα τα οποία τον αφορούν.
Αλλά η γλώσσα την οποία θα χρησιμοποιήσεις έχει πολύ σημαντικές προεκτάσεις για να πληγράψεις ένα φαινόμενο, έχει πολύ σημαντικές προεκτάσεις για το τι θα γίνει με αυτό το φαινόμενο. Παραδείγματος χάρην, εάν εγώ έχω μία εμπειρία, εγώ μου μιλήσεις, Πέτρο εσύ δεν ξέρω άσχημα, ή σου μιλήσω εγώ εσένα άσχημα, δεν το πάρω προσωπικά, μου μιλήσεις άσχημα.
εάν εγώ περιγράψω την εμπειρία μου αυτή σε ένα τραύμα το οποίο είχα αλλάζει αμέσως ο τρόπος με τον οποίο η κοινωνία, οι φίλοι μου θα αντιμετωπίσουν αυτό το θέμα αλλά αντιθέτως πω ο Πέτρος μου μίλησε πάρα πολύ άσχημα και δεν μου άρεσε καθόλου αυτή ήταν μια πολύ άσχημη εμπειρία την οποία είχα αλλά εντάξει οκ άρα λοιπόν βλέπεις εδώ πέρα ότι η χρήση ενός τεχνικού όρου έχει πολύ μεγάλες συνέπειες για την κατανόηση ενός προβλήματος.
Τώρα, εάν χρησιμοποιείται ένας όρος κατά κόρον και για πράγματα και διευρυνθεί, στα αγγλικά αυτό έχει την ονομασία concept creep, εάν δηλαδή διευρυνθεί η χρήση ενός όρου με το κύριο αυτό, τόσο ο ίδιος ο όρος χάνει το νόημά του, αλλά και τα άτομα τα οποία, μπορεί να μου πεις εσύ, πρέπει να πας να κάνεις θεραπεία για αυτό το πράγμα, ενώ πραγματικά δεν μπορεί να μην χρειάζεται.
Ναι, ναι. Άρα χάνουμε την ουσία των λέξεων ουσιαστικά. Χάνουμε την ουσία των λέξεων και μπορεί να προκαλέσουν και βλάβες. Δηλαδή, θα σου πω, εγώ δεν σκέφτησα να πάρεις και ένα φάρμακο. Και να πεις, να πω εγώ μετά όμως, γιατί να πάρει αυτός ο άνθρωπος φάρμακο αν πράγματι δεν το χρειάζεται. Και να υποστεί, ας πούμε, όλες τις παρανέργειες της καθαρές ενός φαρμάκου.
Κατάλαβες, αυτή είναι η λογική. Φυσικά. Υπάρχουν κοινωνικές ομάδες που φαίνεται να πλήττονται περισσότερο σε αυτή την ιστορία. Ναι. Αυτό που ανέφερα πριν είναι ότι οι νέοι φαίνεται να... Φαίνεται ότι τις νέες τις αφορά παραπάνω από τις ενήλικες. Αυτό είδαμε και εμείς σε μελέτες που κάναμε οι ίδιοι. Δηλαδή υπάρχει ίσως και στις ενήλικες μια αύξηση στην συχνότητα των προβλημάτων αλλά σαφώς μικρότερη από εκείνη των νέων ανθρώπων.
Δηλαδή μέχρι τα 18-22, 10 με 22 να πούμε έτσι. Επίσης, τα κορίτσια φαίνεται, τουλάχιστον σε ορισμένες μελέτες, να πλήθονται παραπάνω. Σίγουρα να δηλώνουν περισσότερα προβλήματα από ό,τι τα αγόρια. Και μετά, σε ό,τι αφορά τις ψυχικές διαταρακές, αυτό που ισχύει διαχρονικά είναι ότι οι ομάδες οι οποίες είναι πιο ευάλωτες κοινωνικο-οικονομικά είναι συνήθως και πιο ευάλωτες σε ψυχικά προβλήματα.
Αυτό ισχύει γενικά για τα ψυχικά προβλήματα. Σε ορισμένα ψυχικά προβλήματα περισσότερο από ό,τι άλλο. Αλλά γενικώς ισχύει αυτό το πράγμα. Δηλαδή άμα είσαι φτωχότερος θα έχεις μεγαλύτερη πιθανότητα να έχεις ψυχικά προβλήματα είναι βροναπτυξιακές διαταραχές συχνά. Το πρόβλημα είναι όμως ότι πολλές φορές αυτοί ακριβώς οι άνθρωποι που είναι ευάλωτοι και αποκλεισμένοι από την κοινωνία είναι και εκείνοι οι οποίοι λαμβάνουν τις λιγότερες υπηρεσίες Ναι Άρα ταξικό και στα θέματα της ψυχικής υγείας όπως νομίζω γενικότερα στην υγεία παίζει αυτό έτσι Εννοείται ότι οι ανισότητες έχουν πολύ μεγάλη επίδραση από ότι φαίνεται και στην ψυχική υγεία τόσο σε ό,τι αφορά την αιτιολογία αλλά ακόμα περισσότερο νομίζω σε ό,τι αφορά το πώς διατίθενται οι πόροι και τι πρόσβαση έχει ο καθένας.
Ξεκινάει με πολύ απλά πράγματα. Ένας άνθρωπος ο οποίος έχει μεγάλη άνεση στο λόγο, για παράδειγμα, και είναι πολύ μορφωμένος, μπορεί πολύ πιο εύκολα να πλοηγήσει με τον εαυτό του και την οικογένειά του σε ένα περιβάλλον υπηρεσιών ψυχικής υγείας, να πάει να βρει έναν γιατρό, να πάει να βρει έναν ψυχολόγο. ένας άνθρωπος ο οποίος δεν έχει χρόνο για το δουλειό του πρωί στο βράδυ, σε μια δουλειά, ο οποίος δεν το επιτρέπει αυτό και έχει χαμηλό το αγροφωτικό επίπεδο έχει πολύ μεγαλύτερα προβλήματα παρά το γεγονός ότι αυτός ο άνθρωπος να πλοηγηθεί σε αυτό το περιβάλλον παρά το γεγονός ότι ο άνθρωπος μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερες ανάγκες Μιλάς, είπαμε μάλλον για αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας αύξηση της συζήτησης επί αυτού μιλάμε περισσότερο και χωρίς ταμπού.
Τα social media τι ρόλο παίζουν σε όλο αυτό. Βγάζουν στην επιφάνεια θέματα, δημιουργούν θέματα ίσως ή λειτουργούν θεραπευτικά. Ναι, πολύ ενδιαφέρον. Και εδώ πέρα πάλι υπάρχει να πούμε ότι υπάρχει μεγάλη διαφοροποίηση ανάμεσα στο τι είναι τα κοινωνικά μέσα, δηλαδή αυτά τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης, τα social media, διότι υπάρχουν πράγματα τα οποία είναι πιθανόν αρκετά χρήσιμα ή είναι ουδέτερα.
Έτσι δεν είναι. Υπάρχουν πράγματα τα οποία είναι καταφανώς προβληματικά. Να ξεκινήσω από τα καταφανώς προβληματικά. Ένα από τα πράγματα στα οποία υπάρχει πειραματική και άλλη τεκμηρίωση ότι μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα και προκαλούν προβλήματα είναι εκείνα τα μέσα στα οποία επικρατεί πάρα πολύ η φωτογραφία, να το πούμε έτσι.
Δηλαδή όπου ανεβάζει ο κόσμος φωτογραφίες του εαυτού του, τις πειράζει, τις φιλτράρει και όπου άλλοι σχολιάζουν αυτές τις φωτογραφίες. Αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα σε ό,τι αφορά την αντίληψη του σώματος, την αντίληψη του προσώπου και φαίνεται ότι αυτή είναι μια μορφή διάδρασης στο μέσο κοινωνικής δικτύου, η οποία μπορεί να είναι πολύ προβληματική.
Θέλω να πω εδώ πέρα για τις ακροατές σας, ότι ακόμα και αν ανεβάσεις ή ίσως και ειδικά όταν ανεβάσεις μία φωτογραφία και κάποιος σου κάνει θετικά σχόλια παραδείγματος χάρη να τι ωραίος που είσαι τι ωραία που είναι η μύτη σου ότι και αυτά ακόμη τα θετικά σχόλια έχουν αρνητικές επιπτώσεις γιατί τι γίνεται αυχίζει ο άνθρωπος και ασχολείται πάρα πάρα πολύ με το πως δείχνει πως μοιάζει τι μπορεί να αλλάξει σε αυτό το οποίο είναι σε αυτό λοιπόν το τομέα στον τομέα του, αυτό που λέμε στα αγγλικά self-focus, δηλαδή της αυτοπροσοχής του, ότι έχω, τραβάω τα φώτα επάνω μου και ασχολούμαι τόσο πολύ με το πώς δείχνω.
Σε αυτό το θέμα, λοιπόν, τα μέσα κοινωνικές δικτύωσεις μπορεί να είναι πολύ προβληματικά. Υπάρχουν άλλοι τονείς της επικοινωνίας, για παράδειγμα, ειδικά στα νέα παιδιά, όπου έχουμε ενδείξει ότι μπορούν να είναι πάρα πολύ θετικά. Δηλαδή ότι μπορούν να επικοινωνούν με τους φίλους τους, με την οικογένειά τους, μπορούν οι γονείς τους να υποπτεύουν καλύτερα τα παιδιά τους.
Δηλαδή υπάρχουν χιλιάδια πράγματα στα οποία ο ρόλος τους μπορεί να είναι θετικός. Γι' αυτό και είμαι πάρα πολύ, έχω μεγάλο σκεπτικισμό στην ιδέα ότι θα κόψουμε όλα τα social media από τα παιδιά. Γιατί πολλές φορές σε αυτά τα πράγματα όμως και σε πολλά άλλα στην υγεία υπάρχει η τερογωνία των σκοπών. Δηλαδή άλλα θέλουμε να πετύχουμε και τελικά άλλα μας γίνουν στον δρόμο.
Οπότε θα ήμουν πολύ προσεκτικός. Υπάρχει αυτή η συζήτηση. Στην Αυστραλία απαγορεύτηκαν. Στη Γαλλία, χθες νομίζω, είπε ο Μακρόνιος και έφτασε να τα απαγορέψει στις ηλικίες κάτω των 15. Πού στέκεσαι εκεί, προβληματίζεσαι. Σε ευχαριστώ πολύ, Πέτρο. Κοίταξε, αυτή είναι πολύ καλή ερώτηση. Μόνο καλές ερώτησες κάνουν. Θα απαντήσω οπορτινιστικά εκεί, Πέτρο.
αυτό που θα κάνει η Αυστραλία για να πω την αλήθεια για να σου απαντήσω με δεδομένα αλλά αν θες να προβλέψω θα πω το εξής ότι μαζί με τα διάφορα αναλυτικά τα οποία τονίσαμε θα κοπούν και τα θετικά και πιστεύω ότι τελικά δεν θα βγει σε καλό αυτό το πράγμα πιστεύω δηλαδή ότι θα ξαναγυρίσουμε στις συμπεριφορές που δεν ήταν καλές πρέπει να πούμε εδώ πέρα κάτι άλλο που ίσως ξεχνάει ο κόσμος ότι στις τελευταίες δεκαετίες Στις αιτίες στη χώρα μας αλλά και διεθνώς, τα πράγματα έχουν βελτιωθεί πάρα πολύ σε ό,τι αφορά την παιδική εγκληματικότητα, την εγκληματικότητα των νέων, αλλά και τον αριθμό ατύχημάτων και τέτοια πράγματα.
Για πρώτη φορά ίσως στην ιστορία μας είναι τα πράγματα τόσο καλά από αυτή την άποψη. Θέλω να το πω αυτό, διότι πολλοί εστιάζουν μόνο στα προβλήματα ψυχικής υγείας, το άγχος και την κατάθεση, δεν βλέπουν την άλλη πλευρά ότι υπάρχουν και πάρα πολλές βελτιώσεις και πάρα πολλά πράγματα που είναι πολύ καλύτερα. Εκεί πρέπει να σκεφτούμε ποιον ρόλο μπορεί να παίζει το social media και άλλες μεταβολές της κοινωνίας μας που είναι θετικές, τις οποίες δεν πρέπει να τις πετάξουν στο καλάθι των αχνίστων. Το λέω αυτό γιατί πιστεύω θα ενδιαφέρει τους χρονάτές σας.
Και το chat GPT για παράδειγμα, το AI δηλαδή πολλά παιδιά έχουν στα κινητά τους πλέον βοηθώ το Τσάτ Γιπιτή, όποιος άλλης εφαρμογευτέτης και τα ρωτάνε από τα μαθήματα μέχρι το τι να κάνω που νιώθω ψυχολογικό βάρος, πώς το αντιμετωπίζουμε αυτό, τι λέμε στα παιδιά δηλαδή, πώς χειρίζονται αυτό το μηχάνημα. Ναι, είναι πολύ ενδιαφέρουσα και αυτή η ερώτηση και είχαμε και ολόκληρο debate πάνω σε αυτό. Κοιτάξτε δύο μηνώνες στο Kings Police να πω το εξής εδώ πέρα πάλι υπάρχουν καταφανώς αρνητικά πράγματα στο chat GPT, το οποίο είναι να το βάζεις να σου κάνει παραδείγματος χάρη με όλη την εργασία που είσαι για το σπιτ και έχει δειχθεί ότι όταν χρησιμοποιείται έτσι, όχι απλά δεν βοηθάει αλλά βλάπτει κιόλας.
Θα υπάρξουν κι άλλες μελέτες επίσης, ξέρω ότι βγαίνουν σύντομα. Όμως υπάρχουν κι άλλες μελέτες οι οποίες δείχνουν ότι όταν χρησιμοποιείται επικοδομητικά, δηλαδή όταν πεις εγώ πάω να λύσω μια άσκηση μαθηματικών και κάτσε να ρωτήσει από το chat GPT υπάρχει άλλη λύση ή κάτσε να τσεκάρει τη λύση μου τέτοιου είδους πράγματα, μπορεί να είναι πάρα πολύ θετικό εγώ θα έλεγα εδώ πέρα αναμένοντας την περιπέτειο επιστημονική, τις περιπέτειο επιστημονικές μελέτες από αυτά τα οποία ξέρω μέχρι τώρα θα έλεγα ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό τα παιδιά μας να αποκτήσουν αυτό που λέμε literacy, να είναι δηλαδή εξοικειωμένοι με τις οι μεθόδους αυτές και την τεχνολογία την καινούργια στον περιλαμβανωμένο του chat GPT του cloud και οτιδήποτε άλλο χρησιμοποιούν γιατί αυτά δεν είναι τα μέσα του μέλτζ δεν θα φύγουν, δεν πρόκειται επειδή μας θα μας αρέσουν να φύγουν αλλά πρέπει να τα μάθουμε και οι γονείς πρέπει να τα μάθουν και πρέπει να μάθουν όπως με κάθε σχέση και με κάθε μέσο το οποίο έχουμε
τα όρια δηλαδή δεν δίνουμε σε ένα παιδί 8 χρονών ένα αυτοκίνητο να οδηγήσει εντάξει πάει να παίξει αυτοκινητάκια ας πούμε, αλλά πρέπει κάποια στιγμή να πάρει και το παιδί το δίπλο με οδηγήσεις ας πούμε ή πρέπει το παιδί να μάθει να κάνει ορισμένα πράγματα, χρειάζεται λοιπόν η εξοικείωση γι' αυτό νομίζω είναι σημαντικό να γίνει σχετικά νωρίς και με καλή επιπτία και εκεί πέρα υπάρχουν διάφορες μέθοδες που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα σχολεία για να υποπτεύουν το αν τα παιδιά παραχρησιμοποιούν ή όχι το CHAT-GPT.
Δηλαδή υπάρχουν διάφορα όρια τα οποία μπορούν να τεθούν και από οικογένειες. Εγώ λοιπόν δεν θα τα έβλεπα στον διάβολο. Θα τα έβλεπα ως μια πολύ καλή ευκαιρία να μάθει κανείς. Είναι αξιοθάσμασμα σε πολλές περιπτώσεις το πώς λειτουργούν. Και με αυτή τη λογική λοιπόν και τη λογική ότι κάθε νέσο, για παράδειγμα το αυτοκίνητο και οτιδήποτε άλλο, μπορεί να μας δημιουργήσει πάρα πολλά προβλήματα.
Τώρα δεν μπαίνουν στα ευρύτερα προβλήματα τα οποία μπορεί να δημιουργήσει το chat GPT και γενικά αυτό που λέμε generative AI και general intelligence που μπορεί να μας έρθει στο μέλλον σε ό,τι αφορά την ανεργία και όλα αυτά τα πράγματα. Δεν τα πιάνω αυτά γιατί δεν με ρώτησες αυτό. Αυτά είναι μεγάλα, μακρο προβλήματα τα οποία μπορεί να δημιουργήσουν οι νέοι και είναι μέρη της αγωνίας τα οποία έχουν οι νέοι που μπαίνουν στην εργασιακό ας πούμε Στίβο αυτή τη στιγμή Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία Μου έκανε εντύπωση Αν κατάλαβα καλά πριν Στα θετικά της εποχής είναι η μείωση Της βίας στους νέους Ναι είναι σημαντικό Δεν το ξέρει περισσότερος κόσμος Εγώ είχα την εντύπωση ότι αυξάνεται η βία στους νέους Ναι άμα ακριβώς Αν διαβάζει κανείς τα νέα στιφημερίδες Νομίζει κανείς Και στη χώρα μας αλλά και αλλού Νομίζει ότι ζούμε τη χειρότερη εποχή κόσμου μας. Και το παιδί δεν ισχύει.
Δηλαδή, εντάξει μπορεί να υπάρχουν συγκεκριμένες μορφές γονεανικής εγκληματικότητας που δεν υπήρχαν παλιότερα ή είναι πιο συχνές φορισμένα μέρη. Αλλά, αν κοιτάξετε ένας πολύ καλός δείκτης εγκληματικότητες είναι οι ανθρωπικτονίες. Και είναι καλός δείκτης δεν εξαρτάται από το αν η αστυνομία θα κάνει μια επιχείρηση σκούπα και όλα αυτά που μπορεί να κάνει μια κυβέρνηση για το τίποτε λόγο, ας πούμε, ανά πάσα στιγμή.
Είδες καλούς δίκτυοι. Δεν μπορείς να πεις ψέματα για αυτό το πράγμα, ούτε εξαρτάται από το τι θα κάνει η αστυνομία ή η ανθρωποκτονία ή όχι. Οι ανθρωποκτονίες ήταν τριπλάσιες πριν από 20-30 χρόνια. Όταν μεγάλωνε εγώ στα 90, ας πούμε, δεκαετία των 90, ο αριθμός των ανθρωποκτονιών στην Ευρώπη, στην Πρωτοβουλία και της Ελλάδας ήταν 3.000.
Καταλαβαίνω, ναι πολύ, υπάρχει η αντίθετη άποψη και καλό είναι κάποια φορά, όχι κάποια φορά, να σπάμε πάντα τα ταμπού αυτά που δημιουργούνται ή οι υπεπιθήσεις που κτίζονται. Να περάσουμε σε ένα άλλο θέμα το οποίο έχει και μια σχέση. Η πανδημία λειτουργείς όσο επιταχυντήσει, όσο ρίξει στην ψυχική υγεία. Δηλαδή έχουμε επιστρέψει τώρα που μιλάμε σε μια κανονικότητα ή κουβαλάμε ακόμα τις συνέπειες εκείνης της περίοδου που μία από τις συνέπειες ήταν και τουλάχιστον νομίζαμε η βία δηλαδή η αύξηση της βίας μέσα στην περίοδο της πανδημίας.
Ναι, λοιπόν, πάλι να πούμε εδώ πέρα ότι ξαναντάτε κανείς τι εννοεί με έγκλημα κατά τη διάρκεια της πανδημίας η βία είχε αυξηθεί ενδοοικογενειακά ή τουλάχιστον και πάλι εκεί είναι δύσκολο να το μετρήσεις είναι μια μορφή βίας που είναι δύσκολο να μετρηθεί για προφανείς λόγους αλλά σίγουρα οι αναφορές σε αυτήν είχαν αυξηθεί και είναι και πιθανό να είχε αυξηθεί διότι η άνθρωπη ήταν κλεισμένη μέσα οπότε αν κάποιος δεν τα πήγαινε καλά με τον ή την σύντροφό του μπορεί να ήταν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να έρθει να σε ρίξει με ό,τι αυτό συνεπάγεται όμως η εγκληματικότητα πάλι τύπου ανθρωποκτονιών και τέτοια πράγματα σε πολλές περιοχές μειώθηκε και οι αυτοκτονίες την εποχή της πανδημίας σε ορισμένα μέρη ό,τι αφορά την ψυχική υγεία γενικά συνέβησαν και τα δύο και αυξήθηκαν τα προβλήματα ψυχικής υγείας και μειώθηκαν στους ορισμένους δηλαδή υπάρχουν πληθυσμοί οι οποίοι είχαν προβλήματα ψυχικής υγείας το τύπο άγχος, ξέρω εγώ, άγχος να πάει ένα παιδί στο σχολείο
η κοινωνική φοβία, κοινωνικό άγχος και αυτό μπορεί να μειώθηκε και όλες τις καταδιάκια για τις πανδημίες διότι τα παιδιά δεν είχαν να πάνε σχολή θα δίνω ώ ねσ ね ένα έτσι απλά παραδείγμα Στο σύνολο όμως αυτό το οποίο βλέπουμε είναι ότι σε επιδημιολογικά δείγματα σε τυχαία δείγματα του πληθυσμού με τα οποία είναι καλύτερο να βγάλουμε συμπεράσματα τα οποία είναι και διαμήκη διαχρονικά δηλαδή είχαμε δεδομένα πριν και κατά τη διάρκεια και μετά την πανδημία κατά τη διάρκεια της πανδημίας και μετά την πανδημία εκεί βλέπουμε ότι μάλλον έχει υπάρξει μια αύξηση των προβλημάτων στο γενικό πληθυσμό.
Τώρα πάλι εκεί που έγιναν οι μελέτες πολλοί μιλάνε για μια αύξηση των προβλημάτων με άγχφη και κατάθλιψη, στάξεις του 20 με 30%. Εκείνο το οποίο είναι μεγάλο, είναι σημαντικό ποσοστό εκείνο το οποίο είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον είναι ότι άλλαξε ριζικά και πάλι αυτό τεκμηριώνεται από τέξις ανάλυσες που λέμε με National Language Processing με τρόπους AI κτλ από δεδομένα κειμένου από το Twitter και από αλλού από το X και από αλλού όπου βλέπουμε ότι άλλαξε σε σημαντικό ποσοστό η γλώσσα την οποία χρησιμοποιούμε και όταν συζητάγουμε στην αρχή το κατά πώς εγώ θα χρησιμοποιήσω ψυχιατρικούς όρους κατά πώς ένας γονέας θα χρησιμοποιήσει ψυχιατρικούς όρους για να περιγράψει το τι συμβαίνει στο παιδί του η γλώσσα φαίνεται να έγινε πιο συναισθηματική να έχει να κάνει περισσότερο με συναισθήματα και να είναι πιο πολύ πιο ψυχιατρική και ψυχολογική Παιδιά και έφηβοι, λέγεται ότι την περίοδο της πανδημίας και του lockdown επηρεάστηκαν περισσότερο από οποιονδήποτε Εσείς είχατε πραγματοποιήσει μια μεγάλη έρευνα
και την περίοδο σε 20 χώρες Τελικά τι ισχύει, τι είχατε δει Εμείς φτιάξαμε κάποια εργαλεία τότε για να μπορέσουν να γίνουν τέτοιου τύπου έρευνες Εγώ προφανικά δεν έκανα, δεν είναι η γούμινη αυτής της έρευνας σε οικοστηρικές σχόλες. Αυτό που θα πω είναι ότι σίγουρα τα παιδιά ήταν ευάλωτα. Η ιδιαίτερη ψυχική υγεία έδειξε μεγάλη ευάλωτότητα.
Αυτό είναι γεγονός. Μεγαλύτερη ευάλωτότητα και από ό,τι ομάδες και ανηλίκων. Αυτό οφείλεται και στους ειδικούς περιορισμούς που έχεις ως παιδί. Δεν μπορείς να πας στο σχολείο κλπ. Όπως είπα, για ορισμένα παιδιά ίσως ήταν ευτυχημένοι ότι δεν μπορούσαν να πάνε σχολείο, δηλαδή δεν τους χάλασε καθόλου. Για άλλα παιδιά όμως ήταν πρόβλημα.
Και πολλά προβλήματα, θέλω να πω εδώ πέρα και στους δυο σας, δηλαδή και στους ακροατές μας, πολλά προβλήματα από τα lockdown φυθανούν. Δηλαδή δεν έχουν φανεί ακόμα, θα τα καταλάβουμε με την πάραδο του χρόνου. Διότι δεν τα έχουμε μετρήσει ακόμα. Πιστεύω ότι ολόκληρης προβλήματης από το lockdown είναι αυτό που λέμε η κοινωνικοποίηση, ο κοινωνισμός.
Το να μαθαίνεις να ζεις με άλλους σε μια τάξη, για παράδειγμα. Το να μαθαίνεις να περιμένεις τη σειρά σου. Το να μιλήσεις, να αγκαλιαστείς, να παίξεις, να χτυπηθείς, να τρέξεις. Οτιδήποτε κάναμε ως παιδιά στους κοινωνικούς μας ρόλους εκείνης της ηλικίας. Αυτά για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα. και ορισμένες χώρες όπως η δική μας με πολύ αυστηρή lockdown για μεγάλο χρονικό διάστημα είχαν κοπεί όπως η μάστη.
Αυτό πιστεύω θα το δούμε μπροστά μας. Δηλαδή θα δούμε ότι πολλά παιδιά αν καταφέρουμε να το μετρήσουμε νομίζω θα καταδειχθεί. Αυτή είναι η δική μου πρόβληση. Ότι χάσανε αυτό το σημαντικό ήταν ένα κομμάτι της ανάπτυξης το οποίο δεν συνέβη. Να περάσουμε σε ένα άλλο κεφάλαιο των πολιτικών, των δημόσιων πολιτικών. Η πολιτεία, κατά τη γνώμη σας, αντιμετωπίζει την ψυχική υγεία ως μια σοβαρή δημόσια πολιτική προτεραιότητα.
Ποια είναι η στάση σας? Στην Ελλάδα, λέτε τώρα. Ας μιλήσουμε για την Ελλάδα καλύτερα. Ναι, ναι, ναι. Εντάξει, κοιτάξτε να δείτε. Υπήρξαν ορισμένα πολύ σαιτικά πράγματα που συνέβησαν. Για παράδειγμα, η ηγεσία της τωρινής κυβέρνησης που ήταν η προηγούμενη κυβέρνηση έφτιαξε ένα υφυπουργείο ψυχικής υγείας αναγνώρισε δηλαδή και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό τα προβλήματα ψυχικής υγείας και μάλιστα κορυφαίοι θεσμοί και πρόσωπα όπως ο Πρωθυπουργός και άλλοι μίλησαν νομίζω ίσως για πρώτη φορά στην Ελλάδα αλλά ανοιχτά για προβλήματα ψυχικής υγείας και τη σημασία τους κτλ.
αυτό συγκαταλέγεται σίγουρα στα πάρα πολλή στα θετικά πράγματα τα οποία συνέβησαν και είναι και το σπάσιμο ταμπού αν μου επιτρέπετε αυτό που είπαμε στην αρχή για τα ταμπού ότι σπάσανε κάτι 100% και όλα αυτά είναι φτώσιμε και νομίζω ήταν και πολύ καλά σίγουρα λοιπόν υπήρξε μια αναγνώριση των προβλημάτων αυτών και σίγουρα υπήρξε και ένας προϋπολογισμός ένα budget από το καμίο ανάπτυξης ο οποίος κατευθύνθηκε προς εκεί τώρα δεν είναι δουλειά μου να κάνω αποτίμηση των όλων των πολιτικών των διαφόρων κυβερνήσεων και είναι και δύσκολο να κάνεις και συγκρίσεις πάντως αυτό το οποίο θα πω είναι ότι θα μπορούσε να γίνουν πολλά περισσότερα πράγματα γιατί υπάρχουν πράγματα τα οποία έγιναν τα οποία κατά τη γνώμη μου και τα έχω δηλώσει και δημοσίως αυτά δεν είχαν την απαραίτητη προεργασία ένα παράδειγμα είναι το πιο πρόσφατο νομοσχέδιο για την ψυχική υγεία κατά την γνώμη μου δεν είχε την απαραίτητη διαβούλευση δεν είχε την απαραίτητη, όπως την βλέπω σε άλλους χώρες
την απαραίτητη προετοιμασία την απαραίτητη τέχνογνωσία ήρθε από το πουθενά λιγάκι και γενικώς οι υπηρεσίες φυσικής υγείας στην Ελλάδα υπόκεινται σε αλλαγές ανάλογα με την κυβέρνηση και τον κάθε υπουργό χωρίς κάποια συνέχεια όπως παραδείγμα της χαρμινιακής ιδρυματοποίησης Ήταν κάτι το οποίο συνέβη και η αποκέντρωση γενικώς, το οποίο χρειάζεται συνέχεια και επιμέλεια και αυτά τα πράγματα δεν έγιναν τόσο καλά.
Και νομίζω ότι γενικώς ο σχεδιασμός εκεί υπολείπεται αυτού του οποίου θα μπορούσαν να κάνουν. Και νομίζω ότι τα πράγματα μπορούν να γίνουν πολύ πιο ορθολογιστικά από ό,τι γίνονται. Αυτή τη στιγμή υπάρχει πάρα πολύ μεγάλο συγκεντρωτισμός για οτιδήποτε. Τα πάντα πρέπει να πανελνάνε από ένα Υπουργείο. Είναι πολιτικές αποφάσεις.
Γι' αυτό απάδει αυτού που γνωρίζουμε από άλλες χώρες που έχουν πιο ευέλικτα και αποδοτικά νομίζω συστήματα. Τώρα να είμαστε και δίκαιοι πάλι εδώ πέρα. Να πούμε ότι γενικώς η παιδική ψυχική υγεία είναι ένα μεγάλο πρόβλημα παντού στον κόσμο αυτή τη στιγμή. Δηλαδή αν πάτε στην Βρετανία, αν πάτε στην Γερμανία, αν πάτε στην Ελβετία, σίγουρα στην Αμερική, ξαφνικά έπληξε πάρα πολύ μεγάλη ζήτηση να το πούμε έτσι την οποία δεν μπορεί να καλύψει εύκολα το κράτος οπότε πρέπει και εκεί να είμαστε δίκαιοι δηλαδή πέραν από την κριτική την οποία κάνουμε καταρχήν για το πώς γίνουν τα ρωσμένα πράγματα στη χώρα μας πρέπει να πούμε ότι είναι και κάτι το οποίο είναι γνησίως δύσκολο για όλους Ας αφήσουμε λίγο την ψυχική υγεία και ας μιλήσουμε γενικότερα γίνονται τόσες ανακαλύψεις στο ιατρικό πεδίο, στο ιατρικό τομέα η τεχνολογία βοηθάει πολύ σε αυτό πολλές ασθένειες θεωρείται ότι θα βρουν για τρία τα επόμενα χρόνια θα υποφεληθούμε όλοι ή και σε αυτό υπάρχει ο κίνδυνος
να είναι κάτι για λίγους κάτι σκληρά ταξικό αν θα το μπορούσαμε να το πούμε έτσι Γενικώς τα ταξικά ζητήματα, δηλαδή τα ζητήματα ανισοτήτων πάνω δεν εμφανίζονται όταν υπάρχουν καινούργιες τεχνολογίες καινούργια μέσα κτλ Δηλαδή ποιος θα πάρει πρώτος το καινούργιο φάρμακο. Πολλές φορές σκεφτόνται από το πού βρίσκεσαι, την κοινωνική σου τάξη, προέλευση κτλ.
Τώρα όμως υπάρχουν και πολύ καλά παραδείγματα στο σύγχρονο κόσμο. Ανάλογα με το πού βρίσκεσαι, σε ποιο μέρος του κόσμου βρίσκεσαι, η δημόσια ψυχική υγεία, η δημόσια υγεία μπορεί να φροντίσει ώστε να πάρει στα απαραίτητα με ισότητα. αυτό σημαίνει παραδείγματος για τα φάρμακα σε χώρες που έχουν καλά ζητήματα ψυχικής υγείας και εκεί πρέπει να πούμε ότι το δικό μας σύστημα υγείας παρά τα όσα λέμε σε σχέση και με άλλα συστήματα υγείας είναι πάρα πολύ καλά δηλαδή σε αυτό το συμπληρήματο αμερικανικό σύστημα υγείας έχουμε ένα πολύ καλό σύστημα υγείας ακόμη από την πλευρά ας πούμε ισότητας στην πρόσβαση τουλάχιστον σε ρευμένα φάρμακα στην τομέα της παθολογίας κτλ λογιών όπως το AI.
Σίγουρα θα υπάρξουν μεγάλες διαφορές ανάμεσα σε χώρες της Δύσης, όπως τη λέγαμε μέχρι τώρα. Εσείς ξέρετε καλύτερα ότι αυτός ο όρος μπορεί πλέον να μην είναι πολύ χρήσιμος γεωπολιτικά. Τις προηγουμένες θεμασίες, τις πλούσιες χώρες και τις λιγότερο πλούσιες χώρες. Οπότε εκεί πιστεύω ότι θα υπάρξει ένα μεγάλο ρήγμα. Τώρα, να πούμε πάλι ότι πολλές φορές το να έρθει μια τεχνολογία πιο αργά σε σένα μπορεί να είναι και καλό πράγμα γιατί θα έχουν υποστεί άλλοι τις παρενέργειές της και εσύ μπορεί να μάθεις ορισμένα πράγματα και να τα κάνεις καλύτερα. Οπότε είναι λίγο μεικτό αυτό το πράγμα.
Πάντως οι γενικές γραμμές πάντοτε εμείς σίγουρα στην Ελλάδα σε ό,τι αφορά τις πολιτικές δημόσια συμβίες πρέπει να έχουμε στο νου μας ότι πρέπει να υπηρετούμε και εκείνους ή μάλιστα ειδικά εκείνες οι οποίες είναι πιο ευάλωτοι. Να σας το πω απλά. Μία καινούργια τεχνολογία ή μια καινούργια παρέμβαση. Πόσο θα μπορέσει να φτάσει σε παιδιά οικογένειών Ρωμά σε σχέση με παιδιά τα οποία κατοικούν ένα πιο πλούσιο προάστιο των Αθηνών.
Αυτό πρέπει να μας απασχολεί πάντοτε και πρέπει να το έχουμε στο νου μας. Και τι μπορούμε να κάνουμε για να βελτιώσουμε την πρόσβαση των παιδιών εκείνων τα οποία είναι πιο ευάλωτα σε όσες θα είναι τα καλά τα αγαθά τα οποία έχουμε στην κοινωνία. Εύλογο το ερώτημα. Να σκεφτούμε λίγο το μέλλον και το μέλλον της υγιεικής υγείας.
Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που σας ενησυχεί ας υποθέσουμε σε 10 χρόνια από σήμερα, τι φοβάστε ότι δεν θα έχουμε διορθώσει. Λοιπόν, κοιτάξτε να δείτε για μένα το μεγάλο πλώνο αυτή τη στιγμή το οποίο υπήρχε είναι εκείνο του τι είναι κανονικό και τι δεν είναι. είναι η κανονικότητα νοματίδητη και ποιος αποφασίζει για το τι είναι κανονικό και τι όχι. Η μεγάλη επανάσταση αυτή τη στιγμή, την οποία βλέπω εγώ να συντελείται είναι ότι έχει μετατεθεί η ισχύς τα κέντρα αποφάσεως δηλαδή έχουν πληθύνει σε ό,τι αφορά το τι είναι κανονικό. Δηλαδή ας πούμε ότι εσείς είστε ένας γιατρός και μου λέτε εμένα ξέρεις έχεις ή δεν έχεις το χ αυτό ίσως μετράει πολύ λιγότερο από ό,τι μετρούσε πριν από 5, 10, σίγουρα 20 χρόνια γιατί πλέον μπορώ εγώ να αυτοδιαγνωστώ όχι μόνο γιατί έχω τις πληροφορίες πολύ περισσότερες από ό,τι πήθαμε πριν 20 χρόνια και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό, έχω πολύ μεγάλη τρυπώσβαση σε πληροφορίες όχι μόνο γιατί μπορώ να συμβουλευτώ πράγματα που στο chat GPT
αλλά και διότι αυτό το που έχει γίνει στην κοινωνία είναι ένας, χρησιμοποιώ τον όρο με καθυπεραβολή λιγάκι, εκδημοκρατισμός αν θέλετε της αποφάσεως για την κανονικότητα. Μπορώ εγώ δηλαδή να πω τι είναι κανονικό και τι δεν είναι. Στον τομέα της ψυχικής υγείας αυτό είναι πολύ σημαντικό διότι όπως ξέρετε η απόφαση του αν κάποιος έχει ένα πρόβλημα ψυχικής υγείας ή όχι επαφήγεται πάρα πολύ στην υποκειμενικότητα του προσώπου.
Δηλαδή θα ρωτήσω εγώ κάποιον πώς αισθάνεσαι σήμερα και εκείνο που θα μου πει είναι το αποτέλεσμα της εξετάσεως. Άρα λοιπόν και για αυτόν τον λόγο οι νέοι άνθρωποι έχουν και οι γενικός άνθρωποι έχουν πολύ μεγαλύτερο λόγο πλέον στο τι είναι πρόβλημα και τι δεν είναι. Κατά επέκταση έχουν και διαφορετική πρόσβαση ή μονοπάτι για πρόσβαση σε θεραπείες.
αυτό έχει τα πολύ καλά του έτσι δηλαδή ότι μπορείς να πας να ζητήσεις θεραπεία, να αναζητήσεις κάτι για τον εαυτό σου χωρίς να σου πει κάποιος όχι δεν το έχεις κλπ έχει όμως και πάρα πολλά προφανή προβλήματα ότι δηλαδή εσύ μπορεί να αυτοδιαγιγνώσεις ενανθασμένα μπορεί να υπόκεισεις θεραπείες είτε φαρμακευτικές είτε άλλες τις οποίες όχι απλά δεν χρειάζεσαι μπορούν να είναι και δηλαπτικές αυτό είναι ένα τεράστιο ζήτημα δημόσιας υγείας και πιστεύω ότι θα είναι το πράγμα εκείνο το οποίο θα μας απασχολήσει περισσότερο από όλα.
Μία πρόγευση αυτού του πράγματος ή μάλλον αυτό το πράγμα φαίνεται πάρα πολιτική, αυτό δεν το λέω με καμία διάθεση επικριτική, το λέω απλά και μόνος παρατήρηση. Το βλέπετε αυτού το πράγμα να συμβαίνει στο ποιος παίρνει αποφάσεις που είναι το κέντρο των αποφάσεων για το τι είναι σωστό να γίνει για ένα άτομο το οποίο είναι τρανς.
Και αν θα πρέπει ένα παιδί ή ένας νέος έφηβος που θέτει τέτοιου είδους ζητήματα να έχει τη δυνατότητα να αποφασίσει για τον ίδιο την ίδια την αλλαγή αυτό που λέμε την αλλαγή φύλου με ό,τι αυτό συνεπάγεται ως παρέμβαση. Ας πούμε τις αρμονοθεραπείες. Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό παράδειγμα διότι θέτει επιτάπητο σε πάρα πολύ επιφαντικό τρόπο το ζήτημα της κανονικότητας.
Τι είναι κανονικό, ποιος αποφασίζει για το τι είναι κανονικό και τι πρέπει να γίνει. Πάρα πολλά λοιπόν νομικά ζητήματα, βιοειθικά ζητήματα και πρακτικά ζητήματα που επιτύχονται εκεί πέρα. Αν με ρωτήσετε λοιπόν για μένα αυτό είναι ίσως ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα τα οποία αντιμετωπίζουμε ως κοινωνία. Και αν έπρεπε να διαλέξεις μια πολιτική απόφαση που πρέπει να πάρθει τώρα σε σχέση με την στρατηγική για το δημόσιο σύστημα ψυχικής υγείας. Ποια θα ήταν αυτή αν μπορούσε να κάνεις ένα πράγμα δηλαδή ποιο θα ήταν. Εγώ πιστεύω ότι εκείνο το οποίο δεν έχουμε στη χώρα μας ακόμη είναι ένα στέρεο και απλά λειτουργών δηλαδή ένα λειτουργικό να το πω έτσι σύστημα παιδικής προστασίας αυτό είναι κακό γιατί η παιδική κακοποίηση είναι ένας από τους πιο σημαντικούς παράγονται για μελλοντικά ψυχικά προβλήματα.
Δηλαδή οι άνθρωποι που έχουν υποστεί κακοποίηση ως παιδιά είναι εκείνοι που πεθαίνουν πιο νωρίς, τους σημαίνουν 1.000 δυο στραβάμετα. Λοιπόν, αν μπορούμε να μειώσουμε τις συνθήκες που οδηγούν στην παιδική κακοποίηση ή εμάς οριστον να αντιμετωπίσουμε εκείνους που έχουν υποστεί κακοποίηση στα παιδικά τους χρόνια, θα κάνουμε πάρα πολύ μεγάλο καλό.
αυτό το πράγμα δεν συμβαίνει αυτή τη στιγμή στη χώρα μας η νομοθεσία είναι λειψή και προβληματική σε πάρα πολλά σημεία και το έχει καταδείξει αυτό και η Επενδοψυχιατική Εταιρεία και εγώ έχω γράψει γι' αυτό οι υπηρεσίες δεν λειτουργούν γιατί δεν έχουν τους σπόρους πολλές φορές αλλά δεν έχουν και τα θεσμικά μέσα και την απλοποίηση που χρειάζεται και την ψηφιακή τεκμηρίωση που χρειάζεται για να γίνουν τα πράγματα σωστά Προσπάθειες έχουν γίνει, υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι άνθρωποι που δουλεύουν σε αυτόν τον τομέα και συνάδελφοι και κάποιοι πολιτικοί αλλά δυστυχώς ακόμη αυτό το πάρα πολύ σημαντικό έργο δεν έχει γίνει Αν μου πείτε λοιπόν για το ένα πράγμα στη δημόσια υγεία το οποίο θα ήθελα να γίνει αύριο το πρωί, είναι αυτό Θα μπορούσαμε να μιλάμε για πολλή ώρα ακόμα ο χρόνος μας όμως είναι περιορισμένος Αυτό που καταλαβαίνω εγώ είναι ότι η υγεία και κατ' επέκταση και η ψυχική υγεία που μιλήσαμε σήμερα είναι ένα από τα ζητήματα που οφείλουμε ως κοινωνία να συζητάμε και να ψάχνουμε τρόπους
να βελτιώνουμε τα πράγματα. Ουσιαστικά είναι ένας δείκτης του πώς ζούμε και πώς συνεπάρχουμε. Το ότι η ψυχική υγεία πλέον δεν είναι ένα θέμα ταμπού είναι νομίζω ένα πρώτο αλλά σημαντικό βήμα. Μένουν όμως να γίνουν πολλά ακόμα. Και αν κάτι κρατάμε από τη σημερινή συζήτηση είναι ότι η ψυχική υγεία δεν αφορά μόνο τους ειδικούς αφορά τις κοινωνικές επιλογές, τις πολιτικές αποφάσεις και το πώς αντιλαμβανόμαστε τη δικαιοσύνη.
Να ευχαριστήσουμε πάρα πολύ τον σημερινό μας καλεσμένο για την εξαιρετική συζήτηση που είχαμε και να δώσουμε ένα ραντεβού στα επόμενα επεισόδια των πολιτικών ιστοριών για Ανήσυχα Μυαλά.
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
