Πώς αλλάζει τη ζωή μας η κλιματική κρίση; Ο μετεωρολόγος Κώστας Λαγουβάρδος απαντά

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Ακούτε τα podcast του CNN Greece. για την πρόσκληση. Να είστε καλά. Κύριε Λαγουβάρδε, πολλοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την κλιματική αλλαγή ως κάτι που θα συμβεί στο μέλλον. Έχει ήδη αλλάξει η Ελλάδα. Ναι, η κλιματική αλλαγή είναι ήδη εδώ. Κάποτε πιστεύουμε ότι είναι ένα πρόβλημα του μέλλοντος των μελλοντικών γενιών, δυστυχώς όμως δεν είναι έτσι. Και αυτό το διαπιστώνουμε το μετράμε πλέον, δεν είναι κάτι θεωρητικό.

01:51 Από τις μετρήσεις που έχουμε, για παράδειγμα, με τη θερμοκρασία που σας αναφέρετε, έχουμε δει τα τελευταία 30 χρόνια η θερμοκρασία στη χώρα μας έχει ανέβει περίπου 1,5 βαθμό. Είναι μια μεγάλη αύξηση μέσα σε ένα μικρόχρονικό διάστημα, γιατί κλιματικά 30 χρόνια είναι ένα μικρόχρονικό διάστημα. Λοιπόν, αυτή είναι μια πρώτη αλλαγή την οποία έχουμε διαπιστώσει.

02:08 Μένως ναι, η κλιματική αλλαγή είναι εδώ και μας επηρεάζει σε πολλούς τομείς, όπως θα δούμε και στη συνέχεια. Ακούμε συχνά ότι η Μεσόγειος είναι το hot spot της κλιματικής κρίσης. Να το θέσουμε απλά. Υπάρχει κίνδυνος η Ελλάδα να γίνει σαχαρά. Όχι άμεσα. Οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν και ανεβαίνουν και σε περιοχές μάλιστα που είναι μακριά από τη θάλασσα.

02:29 Είπαμε ότι η θερμοκρασία έχει ανέβει περίπου ένα μισή βαθμό τα τελευταία τριάντα χρόνια. Περισσότερο όμως στη Δυτική Μακεδονία για παράδειγμα που είναι μακριά από τη θάλασσα, μια υπηρετική περιοχή, από ό,τι στην Κρήτη. Επομένως όλη η Ελλάδα ζεσταίνεται με διαφορετικούς ρυθμούς. Η Σαχάρα όμως, όπως είπατε, συνδυάζεται και με τις βροχές, τις συμβίες της περιοχής των βροχοπτώσεων.

02:47 Αυτό που βλέπουμε είναι ότι οι βροχές γενικά έχουν μια σταθερή τάση, ούτε αυξής ούτε μείωση. Υπάρχουν καλές και κακές βροχές, αυτό είναι σίγουρο. Από την άλλη όμως δεν έχουμε μια σαφή μείωση των βροχοπτώσεων Με εξαίρεση λίγες περιοχές όπως η Ανατολική Πελοπόννησο, Κυκλάδες, Κρήτη Περιοχές που έτσι και τους βρέχει λίγο και επί κοίτου το πρόβλημα γίνεται λίγο πιο έντονο Να πούμε όμως εδώ ότι αυτό που μιλώνει είναι τα χιόνια, να και μιλάμε για το νερό Μπορεί το νερό, η βροχή να μην έχει μια σημαντική τάση μείωσης ή αύξησης αλλά τα χιόνια έχουν σαφέστατα μια τοτική τάση κυρίως λόγω της ανώδυτης θερμοκρασίας.

03:21 Άρα ποιες περιοχές μπορούμε να πούμε ότι θα επηρεαστούν ή επηρεάζονται περισσότερο από όλη αυτή την κατάσταση. Θερμοκρασιακά όλη η χώρα. Απλώς βροχοπτώσεων εστιάζουμε περισσότερα στα προβλήματα της Ανατολικής Πελοποννήσου, των Κυκλάδων και της Κρήτης. και όχι μόνο λόγω των δοχοπτώσεων, αλλά και της πίεσης που υπάρχει για νερό σε αυτές τις περιοχές, τουρισμός και αγροτική παραγωγή όπως παράμεν στην Κρήτη.

03:43 Αναλογιστεί κανείς πόσοι άνθρωποι μέναν ή πόσοι επισκεπτόντουσαν τα κυκλαδονίσια πριν από 30 χρόνια και πόσοι άνθρωποι τώρα, τη νερό ζητούσαν πριν από 30 χρόνια και τη νερό ζητάνε τώρα, μπορεί κανείς να αντιληφθεί ότι το πρόβλημα μεγαλώνει και από τη ζήτηση που αυξάνεται συνεχώς. Άρα μιλάμε και για αλλαγές στον τρόπο που καλλιεργούμε και παράγουμε τρόφιμα.

04:01 Σίγουρα, ναι. Αυτό είναι ένα πρόβλημα σε όλο τον κόσμο. Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει πάρα πολύ την αγωτική παραγωγή, το βλέπουμε και στη χώρα μας. Ακόμα και προβλήματα που δεν φανταζόμαστε ότι έχουν πρόβλημα. Για παράδειγμα, οι ύπιοι χειμώνες, σχετικά με τις ψηλές αιμοκρασίες, όπως είχαν πριν από δύο χρόνια, επηρεάζει την αγωτική παραγωγή, επηρεάζει για παράδειγμα τις δενδρόδες καλλιέργειες, τα δένδρα στη Βόρεια Ελλάδα θέλουν κρύο, θέλουν ώρες ψήκους, όπως λένε, το χειμώνα και προς την άνοιξη, ώστε να μπορέσουν να μεγαλώσουν σωστά.

04:29 Απ' την άλλη, οι πολύ ψηλές αμοκρασίες, οι παρεταμένοι κάυσες, όπως είπατε, καταπονούν την αγωτική παραγωγή, όπως επίσης και οι ραγδές βροχοπτώσεις που δημιουργούν μεγάλες καταστροφές. Οπότε, είναι τράσεις καταστροφές που είδαμε στη Θεσσαλία το 2023. Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα πλέον που έρχεται στην επικαιρότητα είναι αν η άνοδος της στάθμης της θάλασσας μπορεί να απειλήσει τα ελληνικά νησιά.

04:54 Πόσο ρεαλιστικός είναι αυτός. Δεν νομίζω ότι είναι ένας άμεσος κίνδυνος αυτός. Η στάντα της άρασης ανεβαίνει παγκοσμίως και από την αύξηση της θερμοκρασίας και από το λιώσιμο των πάγων. Δεν νομίζω ότι είναι όμως το σημαντικότερο πρόβλημα. Το σημαντικότερο πρόβλημα για τη χώρα μας νομίζω είναι οι καύσονες και οι ψηλές θερμοκρασίες.

05:11 Τώρα, το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε ήταν ένα δύσκολο όσον αφορά τις πυρκαγιές. είχαμε μεγάλες πυρκαγιές, μεγάλες έντασεις πυρκαγιές, πυρκαγιές που εξαπλώθηκαν πολύ γρήγορα. Θα πρέπει να συνηθίσουμε την ιδέα ότι οι μεγάλες πυρκαγιές και οι καταστροφικές πλημμύρες στο χειμώνα θα είναι πιο συχνές. Ναι, θα είναι πιο συχνές. Για τις πυρκαγιές καταρχάς.

05:37 Οι υψηλές θερμοκρασίες το καλοκαίρι δημιουργούν τις συνθήκες, οι πυρκαγιές να γίνονται ανεξέλεγκτες. Στα ενός συνθήκες ξεραίνουν για παράδειγμα πάρα πολύ την καύσιμη ύλη στα δάση, αυτό που έχει να καεί. Και ευτυχώς φέτος, με και με μια φέτος, δεν έχουμε ακόμα πάρα πολύ ψηλές θερμοκρασίες. Έχουμε αρκετή ζέστη, αλλά όχι ακραία ζέστη όπως είχαμε για παράδειγμα τα τελευταία 4-5 καλοκαίρια.

05:56 Για την ώρα έχουμε αποφύγει ένα μεγάλο καύσιμο στην χώρα μας. Παρ' όλα αυτά το είδαμε το Σαββατοκύριακο, ανέβηκε η θερμοκρασία, ισχυρή άνοιμη, δημιούργησαν αμέσως συνθήκες για να έχουμε πυρκαγιές, οι οποίες λίγο ή πολύ ελέγχθηκαν, αλλά με δυσκολίες. Ναι, οι δασικές πυρκαγιές είναι ένα πρόβλημα όλοι στις Μεσογείες, το βλέπουμε όλο και συχνότερα.

06:12 Και τις πλημμύρες που είπατε επίσης. Οι βροχές γίνονται πιο έντονες, πιο ραχδαίες. βλέπουμε φαινόμενα πραγματικά εξωπραγματικά ως εμφάνισης βροχοπτώσεων, π.χ. ο Ντάγγελ στη Θεσσαλία που ήταν βροχοπτώσεων που ξεπέρασαν κατά πολύ οτιδήποτε είχε καταγραφεί ποτέ στη χώρα μας αλλά και σε ένα μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Τι μάθαμε λοιπόν από τη Θεσσαλία, από τον Ντάγγελ?

06:32 Μάθαμε ότι η κλιματική ελλαγή είναι εδώ. Ήταν για μας μια πολύ μεγάλη καμπάνα και για τους επιστήμονες και για τους πολίτες ότι το είπαμε και ξεκινώντας, η κλιματική ελλαγή δεν είναι ένα μελλοντικό σενάρι, είναι εδώ και μπορεί να κάνει τα φαινόμενα πάρα πολύ έντονα. Δεν τα δήμιουργε η κλιματική ελλαγή, δεν έκανε η κλιματική ελλαγή τον Τάνγκελ, η κλιματική ελλαγή όμως, οι άφηξες θερμοκρασίες, η ψημένη θερμοκρασία της θάλασσας μετά από ένα ζεστό καλοκαίρι που είχαμε τότε, είχε σαν αποτέλεσμα να τον κάνει πιο βροχοφόρο, να δώσει περισσότερα νερά και να δούμε αυτές τις ακραίες βροχοπτώσεις που είδαμε.

07:00 Άρα πιο σημαντικό πλέον μπορούμε να πούμε ότι είναι η πρόληψη ή η αντιμετώπιση τέτοιων περιοχών. Το πρώτο για μένα είναι η πρόληψη. Πρέπει να έχουμε καλύτερη ενημέρωση, καλύτερα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για να ξέρουμε τι μας περιμένει τις επόμενες μέρες, τι έντονο κερδικό γεγονός περιμένουμε. Να ξέρουμε ποια είναι η τροτότητα κάποιων περιοχών Στην απάρου με τα μέτρα μας Δηλαδή αν ξέρουμε μια περιοχή είναι ευάλωτη Για παράδειγμα στις δασικές περιοχές πλημμύρες Να κάνουμε τα αντίστοιχα έργα Και φυσικά να μπορούμε μετά να παρεύουμε Στο να αποκαταστήσουμε Τα αποτελέσματα των φυσικών καταστροφών Δυστυχώς και αυτό πάλι με αριθμούς αποδεικνύεται Ο αριθμός των φυσικών καταστροφών Στην χώρα μας αυξάνεται και αυξάνεται γρήγορα Πάντα είχαμε φυσικές καταστροφές, αλλά η κλιματική ελλαγή, όπως και πριν πριν για τις θερμοκρασίες ή τις φροχές, η κλιματική ελλαγή κάνει αυτά τα έντονα κυρικά φαινόμενα πιο συχνά και πιο έντονα.

07:49 Άρα, ποια μπορούμε να πούμε ότι είναι η μεγαλύτερη παρεξήγηση που υπάρχει γύρω από την κλιματική κρίση. Ότι κάποιοι λένε ότι αυτά συνέβαιναν και στο παρελθόν. όντως και καύσονες είχαμε στο παρελθόν και σκυρές δραχοκτώσεις είχαμε στο παρελθόν από όλα τα έντονα και δικά φαινόμενα τι αλλάζει η συχνότητά τους και η έντασή τους για τους καύσονες για παράδειγμα έχουμε από μια μεγαλύτερη αισθημάτωση των καύσωνων του 1987 είχαμε και πάρα πολλούς νεκρούς ξεπεράστηκε κατά πολύ τα επόμενα χρόνια όπως επίσης φτάσαμε την τελευταία δεκαετία και υποδιανύουμε τώρα, να έχουμε κάυσονα σχεδόν κάθε χρόνο, μεγάλους κάυσονας, μεγάλες καρδιδάκια, το καλοκαιρινό του 1921, του 1923, του 1924, του 1925.

08:28 Εκεί λοιπόν που παρεόταρα είχαμε ένα μεγάλο κάυσονα κάθε 5-6-7 χρόνια, τώρα τα τελευταία πενταετία συναντώνται περίπου κάθε χρόνο. Αυτό είναι πάρα πολύ ανησυχητικό. Αισιόδοξος ή απεσιόδοξος για το 2050 να πούμε. Κλείνω πως το απεσιόδοξος. Γιατί όλα αυτά που τα πείσεις ζητάμε οφείλονται στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Στην εκπομπή των θερμοκηπικών αερίων που εκλείονται από την κάυση των ρεκτών καυσίμων.

08:55 Και εδώ πρέπει να κάνουμε πάρα πολλές προσπάθειες σε παγκόσμιο επίπεδο. Γιατί βλέπουμε πισεγυρίσματα. Και στη χώρα μας και αλλιού. Και βλέπουμε και τα Ινδιαίτερα Ηνωμένες Πολιτείες, η τάση τα χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο ρεκτά καύσιμα, γιατί αυτά είναι συμφέρουνοι κονονικά, αυτά όμως παράγουν διεξίδωτο άνθρωπο το οποίο επιτείνει το πρόβλημα.

09:13 Ακόμα και αν σήμερα μηδενίζουμε αυτές τις εκπομπές του εναντίον του Θωμιοκυπρίου, θα παίρνει δεκαετίστα ατμόσφαιρα για να συνέλθει να έρθει στις κανονικές συγκεντρώσεις. Και αυτό δεν το κάνουμε. Γι' αυτό είμαι απεισιόδοξος. Αν θα μπορούσατε να στείλετε ένα μήνυμα στους Έλληνες, οι οποίοι θα ζήσουν μέχρι το 2050, θα ζήσουν το 2050, θα υπάρχουν, θα ενδραστηριοποιούνται το 2050.

09:35 Ποιο είναι αυτό το μήνυμα. Κοιτάξτε, θα πρέπει να τους πούμε ότι η κλιματική αλλαγή θα τους αφορά σε ένα μεγάλο μέρος της ζωής τους. Εμείς οι μεγαλύτεροι περάσαμε και ένα διάστημα της ζωής μας που είμαστε εκτός κλιματικής αλλαγής. Αυτό που θα τους πούμε είναι ότι θα πρέπει να αντιληφθούν ποιο είναι το πρόβλημα και να πιέσουν τις πολιτικές σε τοπικό, σε κεντρικό επίπεδο, ώστε να πάρουμε μέτρα για να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή.

09:55 Αν δεν εντοπίσουμε το πρόβλημα στη ρίζα του, που είναι το επαναλαμβάνει η προμπέστη των θερμοκηπικών αερίων, θα συζητάμε αυτά τα πράγματα και ακόμα περισσότερο τα επόμενα χρόνια. Προς τώρα πρέπει να δράσουμε και χωρίς καθυστέρηση. Τρέχουμε πίσω από την κλιματική αλλαγή και η κλιματική αλλαγή προχωρεί πιο γρήγορα από όσο εμείς προσπαθούμε να την αντιμετωπίσουμε και να τη σταματήσουμε.

10:15 Κύριε Λαγβάρντε, σας ευχαριστώ πολύ. Η κλιματική κρίση δεν είναι ένα σενάριο για το μέλλον, είναι μια πραγματικότητα που ήδη επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ζούμε, εργαζόμαστε, καλλιεργούμε τη γη και σχεδιάζουμε τις πόλεις μας. Τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η Ελλάδα αλλάζει. Το πώς θα προσαρμοστούμε σε αυτή τη νέα πραγματικότητα θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις που θα πάρουμε σήμερα ως κοινωνία, ως πολιτεία και ως πολίτες.

10:41 Η επιστήμη μας δίνει τη γνώση, η πρόκληση είναι να τη μετατρέψουμε σε δράση. Αυτό ήταν το Science Next, το podcast του CNN Greece για τις επιστήμες και ιδέες που διαμορφώνουν το αύριο. Είμαι ο Ρέστης Παντελόγλου. Σας ευχαριστούμε που ήσασταν μαζί μας και ανανεώνουμε το ραντεβού μας στο επόμενο επεισόδιο του Science Next.

11:02 Ανακαλύψτε περισσότερα podcast