Η σκληρή αλήθεια για την Πάολα Ρεβενιώτη (Updated)
Σκληρές αλήθειεςΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Ένα ηχητικό ντοκιμαντέρ του Άρη Δημοκίδη για τη συναρπαστική ζωή, αλλά και όσα έγιναν μετά το θάνατο της πρωτοπόρου τρανς δημιουργού.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Το ηχητικό ντοκιμαντέρ που θα ακούσετε ξεκίνησε ως αφιέρωμα στην Πάολα όσο ήταν εν ζωή και μου αφηγήθηκε τη ζωή της και ολοκληρώνεται σήμερα με όσα έγιναν μετά, με το θάνατό της, κάποιες αμφιλεγόμενες δημοσιεύσεις και μερικούς όμορφους αποχαιρετισμούς. Το καινούριο υλικό είναι στα τελευταία 35 λεπτά. Τον Μάρτιο του 2024, γιγαντοαφίσες με τα πρόσωπα σημαντικών Ελληνίδων εμφανίστηκαν στην Αθήνα.
Αποτελούσαν κομμάτι του The Hope Brigade μια σειράς φωτογραφιών με αξιοθαύμαστες γυναίκες στο πλαίσιο του Wow Festival 2024. Σε μία από τις φωτογραφίες, είπα όλα ρεβενιώτη. Εκδότρια, φωτογράφος και κινηματογραφίστρια. «Ζήσε όπως θέλεις» ήταν η ατάκα της «και άσε να ζήσουν όπως θέλουν». Έγραφε δίπλα στη μεγάλη φωτογραφία της.
Η ίδια δημοσίευσε τη φωτογραφία στο facebook της γράφοντας «Καλέ, ολόκληρο τείχο πιάνει η φάτσα μου στο σταθμό του μετρός στο Σύνταγμα, αλλά και μέσα στα βαγόνια με βλέπουν». Ήταν μια εξέλιξη και μια αναγνώριση η οποία υποτίθεται δεν θα συνέβαινε ποτέ. Για την Πάολα που γεννήθηκε Παύλος, έζησε μια συναρπαστική ζωή, έκανε παρέα με μερικούς από τους σπουδαιότερους πνευματικούς ανθρώπους της χώρας, έφτιαξε το θρηλυκό περιοδικό «Το Κράξιμο», έγινε διάσημη από τις εμφανίσεις της, έφτιαξε και φτιάχνει εξαιρετικά ντοκιμαντέρ και μέσα σε όλα μεγάλωσε ένα παιδί.
Αυτή είναι η σκληρή αλήθεια για την Πάολα Ρεβενιώτη. Πρώτη είδηση της μέρας Μας πιάσανε τον κόντο Μια τελειογία για τη συναρπαστική ζωή μιας ξεχωριστής γυναίκας Τέχνη μέγεθος Απάντησε γρήγορα Μέγεθος Η ιδιοφυία, οι έρωτες, οι κόντρες, οι αμφιλεγόμενες πράξεις Το κυνηγητό από το σύστημα, το απότομο τέλος Η δημοφιλία στις νεότερες γενιές Είμαι σπουδαία, είμαι τέλεια, είμαι καλύτερη από σένα Σκληρές αλήθειες on demand από τον Άρη Δημοκίδη.
Μόνο στο lifeo.gr. Απόκτησέ το, άκουσέ το. Γεννήθηκα στον Πειραιά, στο Κερατσίνι. Μέχρι πέντε χρονών ζούσα στα Μανιάτικα του Πειραιά. Μετά πήγαμε στο Κερατσίνι, στον Άγιο Αντώνη. Όταν ήταν ενός ετών, οι γονείς της χώρισαν. Η αγαπημένη της παιδική ανάμνηση είναι από τα παιδικά της καλοκαίρια. Με ερχόντουσαν Ιταλοί, ξέρεις, πιάσιμοι και τέτοια.
Αποκτούσα και λίγο Ιταλική προφορά και τι μου θυμίζεις τώρα κι εσύ. Τέλος πάντων, μετά από όλα αυτά, μόλις έφτασα 12 χρονών, συνειδητοποίησα ότι σε αυτό το σπίτι δεν μπορώ να μείνω γιατί δεν ένιωθα αγάπη. Δεν μου φερθήκανε ποτέ άσχημα. Η μάνα μου ποτέ δεν με πρόσβαλε, ακόμη και τα αδέρφια μου ποτέ δεν με προσβάλλανε, αλλά ήμουνα από μικρό παιδί το ξένο, το παιδί της οικογένειας της διαλυμένης.
Στο σπίτι με την μαμά και τα αδέρφια. Την μαμά, τον άντρα της τον Πέτρο, έναν πάρα πολύ καλό κύριο και αυτός ποτέ δεν μου φέρθηκε άσχημα. Και με τα άλλα τα παιδιά, αλλά ήμουνα όμως, ήμουνα ξέρεις τι γίνεται, επειδή ήμουνα ξανθούλικο, ήμουνα όμορφο, ήμουνα χαριτωμένο, είχα διαφορετικό ταπεραμέντο από τα λαϊκά παιδιά της εποχής, χωρίς να φαίνεται η σεξουαλικότητά μου δεν ήμουν αφιλιπρεπή εγώ ήμουν το ξένο η γιαγιά μου μου έλεγε δεν σε έπνιγα καλύτερα όταν ήσουν γιατί εγώ γεννήθηκα 7 μηνό για αυτό και με βγάλανε Παύλο γιατί θα πέθαινα και μετάξανε στον Παύλο η γιαγιά και πάντα αυτό μου λέγε τη θυμάμαι δηλαδή αυτή τη γιαγιά με πίκρα πάντα κινήτων, στον Απόστολο Παύλο.
Όπου εκεί άρχισα να συνδυτοποιώ και τη σεξουαλικότητά μου. Ήμουνα και τυχερή γιατί και την ομοφιλοφιλία μου εγώ τη γνώρισα με πάρα πολύ ωραίο τρόπο. Δεν υπήρχε βία, δεν υπήρχε κάτι αγριευτικό. Τα γνώρισα πάντα με μετρηφερότητα το σεξ και την σεξουαλικότητά μου. Οπότε, περίπου 12 ετών και καθώς εκείνες οι σχολές λειτουργούσαν σαν σχολεία ταυτόχρονα και δέχονταν μικρούς μαθητές, ο τότε μικρός Παύλος αποφάσισε ότι η θάλασσα ήταν το πεπρωμένο του.
Φαντάσου μια στρατιωτική σχολή μέσα στη δικτατορία. Εκεί δεν θα ένιωθες ξένο. Και εκεί ξένο ένιωθα. Και εκεί ξένο ήμουνα γιατί δεν ήμουνα ρε παιδί. Το μαγκάκι, το αντράκι, το στρατιωτάκι που θέλανε να είμαι αλλά από την άλλη δεν μπορούσαν να καταλάβουν και τι είμαι. Η ζωή πώς ήτανε εκεί. Σκληρή ήταν η ζωή Απορώ και εγώ πως άντεξα Αλλά η αλήθεια είναι ότι αυτό με δυνάμωσε σαν άνθρωπο εμένα Μόλις περάσανε τα χρόνια Είχα συνειδητοποιήσει πλέον τη σεξουαλικότητά μου Έβγαινα και έξω Είχα γνωρίσει και γκέι κόσμο Αδερφές τότε δεν υπήρχαν γκέι κόσμο Ήταν μόνο αδερφές ξέραμε Τη λέξη πούστινες και αδερφές τίποτα άλλο δεν υπήρχε Η υποκρισία πιάνει ότι τα περισσότερα αγοράκια του ναυτικού εκείνη την εποχή, ένα μεγάλο ποσοστό από αυτά, όταν βγαίναν έξω, όταν πάντα είχαν μια αδερφή που βγαίναν σπίτι της, τα χαρζηλίκωνε, κάνανε σεξ και άκουγα στους ταλάμους πώς το συζητούσαν.
Είχε προετοιμαστεί λοιπόν για το πόσο σκληρή και δύσκολη θα είναι η ζωή και με ποιους τρόπους θα μπορεί να ανταπεξέλθει από την εφηβική ηλικία. και ενώ κόντευε να αποφυτίσει, έχοντας βέβαια αποφασίσει πως το πολεμικό ναυτικό δεν ήταν για αυτόν, απευλήθη. Σε τέσσερις πέντε μήνες θα έβγαινα υπαξωματικός, θα έπρεπε να κεναντιστώ.
Είναι αυτό που μου πάντα μου κοπάναγε η μάνα μου συμφορεμένη. Δεν έμενε στο ναυτικό τώρα θα έχεις πάρει σύνταξη. Μέχρι πριν πεθάνει αυτό που λέγει. Τα προβλήματα ξεκίνησαν όταν σε μια εξοδό του, μέσω ενός φίλου, πήγε σε ένα σπίτι. το οποίο εκεί πέρα ήταν ένας στρατιωτικός. Δεν είχα καταλάβει αυτός ο Στελεσέξης. Και αρχίζει μετά να μου επιτίθεται όπου εγώ βάζω τις φωνές «Γοήθεια, γοήθεια, γοήθεια» από τον μπαλκόνι και κατά τύχη πώς γίνεται, πώς θα φέρνει η ζωή περνούσε εκείνη τη στιγμή ένα περιπολικό γιατί ήταν στον πρώτον όρο.
Κατεβαίνω κάτω, με συλλαμβάνει το περιπολικό γιατί φωνάζω «Γοήθεια», κατεβαίνει και αυτός Το αποτέλεσμα και οι δυο να μας πάνε στο τμήμα, αυτός ήταν μόνιμος υπαξιωματικός του στρατού, εγωδόκιμη υπαξιωματικός του στρατού, αυτός ισχυρίστηκε ότι του κόλλησα και τώρα φαντάσου ένα παιδάκι τώρα 15 χρονών, 15 χρονών και μισό.
Το αποτέλεσμα ποιο είναι αυτούν ου Οι αστυνομικοί να το πουνε μπράβο Με το μπούστη Εμένα να με κλείσουνε σε ένα κρατητήριο Αυτή τη νύχτα τη θυμάμαι ακόμη Που ήρθε η στρατιωτική αστυνομία του ναυτικού Με έκλεισε σε ένα κελί Και όλο το βράδυ περνάγανε ναύτες Μου δίχανε την ξωλή τους Και οι παξιμαντικοί που με βρίζανε Μαθαίχτηκε το τι ήμουν μπούστης γιατί έτσι ισχύει και η αστυνομία.
Και πρόσεξε εγώ, εκτός από μερικές τρυφερές στιγμές με διάφορα αγόρια, δεν είχα κάνει σεξ. Απλά φυλάκια και τρυφερότητες με διάφορα αγοράκια, που με γουστάρανε και τα γούσταρα στη σχολή. Το αποτέλεσμα ήταν ότι με κλείσανε στη φυλακή για 20-25 μέρες, περνούσε όλο το στρατό που εδώ και με έβριζε και τη στιγμή που πάω να φύγω από το ναυτικό, θυμάμαι με συγκίνησε ήταν ένας έφεδρος σημειοφόρος και μου λέει έλα δωρεβενιώτη μου λέει καταλαβαίνω πάρα πολύ καλά και βγάζει και μου δίνει ένα πόσο που σήμερα μπορεί να ήταν ας πω 500 ευρώ και την ώρα που πήγα να φύγω από το στρατόπεδο ήρθανε κάτι τσογλανάκια και με ρίξανε και στη θάλασσα Το όνειρο να γλιτώσει από το σπίτι του και από την έλλειψη αγάπης αυτό πηγαίνοντας στη θάλασσα είχε τελειώσει με υπερβολικά κυριολεκτικό τρόπο.
Από εκεί και πέρα τα ξέρεις. Δεν ξαναγύρισα σπίτι. Φαντάσου τώρα ένα παιδάκι, 15 μισή χρονώ, μόνο του στο σύνταγμα, και πήγα γιατί κάπου έπρεπε να μείνω. Έμεινα τώρα στην Αθηνά, φαντάσου, μια εποχή που δεν είχε φυσικά ξένους και μετανάστες αλλά ήταν άγρια εποχή, ήταν οι πουτάνες, τα βατζίδες, παπατζίδες και σοκράπους, απέναντι ήταν το ξενοδοχείο Ίππι όπου μέχρι να τακτοποιηθώ, μέχρι να δω τι θα κάνω πώς να βρω κάποια δουλειά, πώς να επιδιώσω έμεινα σε αυτό το ξενοδοχείο, όπου στην πόρτα του ξενοδοχείου γιατί οι πουτάνες και οι τρανς, οι παλιές με κοιτούσαν με μισό μάτι σαν μικρό παιδάκι ομορφούλικο, δεν καταλαβαίνανε κιόλας τι είμαι, δεν έκανα και πεζοδρόμια και τέτοια, απλά έμενα εκεί και ήταν μια κυρία.
Αυτή η κυρία ήταν η μόνη που μου μιλούσε πάντα ευγενικά, πάντα τρυφερά και μου έδινε συμβουλές. Ήταν ο Ταχτσής μετά από καιρό το έκοψα και εγώ. Ο Κώστας Ταχτσής ήταν από τους σημαντικότερους μεταπολεμικούς λογοτέχνες. Το βιβλίο του Τρίτος Στεφάνη θεωρείται ταυτόχρονα πρωτοποριακό και κλασικό. Τα βράδια ντυνόταν γυναίκα.
Είχε πολλά προβλήματα με τις υπόλοιπες τραβεστή. Αυτός ήταν ο όρος που χρησιμοποιούνταν τότε, σήμερα θα λέγαμε τρανς. Δεν τον ήθελαν εξαιτίας δηλώσεών του και τον έδιωχναν από τις πιάτσες τους. Αυτός έπαινε την εκδίκησή του καθώς αποδεικνυόταν ιδιαιτέρους δημοφιλείς στους πελάτες των υπόλοιπων. Γιατί ο Ταξής δεν ήταν, είχες, από τις τρανς τις εντυπωσιακές της.
Τέτοιες φαινόταν μια λαϊκά γυναίκα, ξέρεις, συνηθισμένη, φορείς τίποτε το ιδιαίτερο. Του άρεσε να μην τον περνάνε για τρανς. Δεν ήθελε. Νόμιζε ότι τους εξαπατούσε. Έπαιζε αυτό το παιγνίδι στο μυαλό του. Δεν είχες διαβάσει το τρίτο στεφάνι, δηλαδή. Το τρίτο στεφάνι το διάβασα πολύ μεγάλη. Πριν μερικές μέρες όπως κοίταξα το έχω με αφιέρωση στον Παύλο.
Έλεγε ποτέ δεν με λέγε Πάολα, μόνο το βράδυ. Δεν μπορούσε να με δεχτεί και την ημέρα σαν τρανς, γιατί έτσι είχε μάται, αλλά δεν το επέβαλα κι εγώ ποτέ. Σε μια συνέντευξή της στο dreamonline.gr, η Βασιλική Παρίση και ο Βακέλης Λαζαρίδης την ρωτούν «Δεν σε ενοχλούσε αυτό, δεν έλεγες «Πάολα με λένε» εννοούν στους μεγαλύτερους σε ηλικία, χατζιδάκι, ταχτσί κλπ».
«Όχι», είχε απαντήσει, «ήμουν πολύ έξυπνο παιδί και τους έδειχνα κατανόηση. Καταλάβαινα πώς σκεφτόντουσαν». Ενώ σήμερα, ένας θα επεταγόταν και θα έλεγε «Δεν σέβεσαι το κοινωνικό μου φίλο». Συνειδητοποίησε όμως ότι απέναντί σου Έχεις έναν άνθρωπο μιας άλλης γενιάς Κι εγώ αυτή τη στιγμή βλέπω τα νέα queer παιδιά Και δεν μπορώ να καταλάβω πως σκέφτονται Αντιλαμβάνεσαι λοιπόν το χάσμα γενεών Τη ρωτούν Δεν καταλαβαίνω τη γλώσσα τους Δεν καταλαβαίνω πως σκέφτονται Κι εγώ ξενίζω μερικές φορές με μερικά πράγματα Αλλά λέω τι να κάνουμε έτσι είναι Με είχε βρήσει μια φορά εκεί στο ίντερνετ, επειδή τη είχα γράψει «Θα γίνω γιαγιά» από τον γιο της, θα μιλήσουμε γι' αυτόν αργότερα, γεννήθηκε αγοράκι και δει να μου πει «Πράβο Παόλα, μου γράφει ένας, δεν τρέπεσαι λιγάκι που προδικάζεις το φίλο του παιδιού από τώρα»
Με μίσος μου το γράψε. Και κοιτάω εγώ το προφίλ του και βλέπω έναν χεβημεταλά με βαμμένα μάτια, έναν πολύ αρενοπό και έχει γράψει στον πείο του «τρανς, λεσβία, φεμινίστρια». Τι μου λες βρε φίλε, άντε ξηρήσου, θα του μίλαγα λαϊκά. Για τα non-binary και τις κοινωνικές κατασκευές του φίλου σχολιάζει. Το σημαντικό ποιο είναι.
Το σημαντικό είναι τι είναι αυτό που σε καυλώνει. Αν η σεξουαλική σου ζωή είναι μίζερη, ό,τι και να λες θα είσαι μίζερος. Όλα τα άλλα είναι μαλακίες και δικαιολογίες. Κάνε λοιπόν αυτό που σου αρέσει και που θα περάσεις καλά, που θα είσαι και επιθυμητός. Αν έχεις παρατηρήσει τώρα πώς μιλάνε για τα φύλλα, η λέξη καύλα λείπει από αυτά τα πράγματα.
Κι όμως, από την καύλα ξεκινάνε όλα. Επιστρέφουμε στην δεκαετία του 70. Ο νεότατος Παύλος αρχίζει να φοράει γυναικεία ρούχα. Γίνεται πάολα. Πώς? Κατά τύχη. Θυμάμαι έκανα μια δουλειά. Για ένα χρόνο είχαν νοικιάσει, γιατί δεν μας νοικιάζανε και εύκολα σπίτι. Ένα υπόγειο απέναντι από τη στήλη της Ολυμπίου Διός, που στον πάνω όροφο έμενε η κόρη του Τσάτσου, που ήταν πρόεδρος τότε, που έτσι της Δημοκρατίας, δεν ξέρω τι, και δεν έχει μπάτια, ένα υπόγειο.
Και θυμάμαι στο ΖΑΠ έρχεται μια άδερφη, έτσι μου λέει, μου λέει, δεν βγαίνουμε καμιά βόλτα κάτω στην άχατη χώρα, άχατη χώρα εννοούσανε τη Συγκρού, στην άχατη να βγάλουμε κανένα μπερντέ. Και βγήκα, βγήκα ένα βράδυ και εκεί που ξαφνικά ας πούμε έφτυνα αίμα γιατί έκανα τον πλασκέ και γυρνούσα όλα τα χωριά γύρω από την Αττική για βάσες, για ψυγείο, για κουζίνες, για πληκτήρια για να βγάλω λεφτά και ξαφνικά μόλις βγήκα σε συγκρού έβγαλα 1500 δραχμές που να σκεφτείς το νίκι μου για εκείνο το υπόγειο ήταν 1200 δραχμές μετά καλό μάθα τα νέα από τα μικρά παιδιά δεν ξέραμε από δυσφορίας φίλου και από τσέντερ και από όλα αυτά δεν το ξέραν, μας άρεσε να είμαστε θηλυκά δηλαδή και αγοράκι που ήμουνα πριν βάλω το φουστάνι ή πριν κάνω πλαστικές και σύνδεσες και τέτοια πάωλα με λέγανε.
Άρα ήταν η φυσική μου κατάληξη και εγώ πάντα έβλεπα τον κόσμο με γυναική αματιά. Δεν ένιωθα ποτέ αγοράκι αλλά ποτέ μου όμως και το παρατηρώ και τώρα δεν ταυτίστηκα και με τις άλλες τρανς σε όλα αυτά τα κρέας, τις ακραίες συμπεριφορές που είχαμε. Ή ποτέ ας πούμε και σαν αγοράκι δεν είχα αυτή την, να χρησιμοποιήσω την έκφραση που τη λέμε στα Καλιαρδά, που στίαση.
Δηλαδή αυτό το φτερού, το να κουνιάσαι, να λες αστιάκια και όλα αυτά. Ήμουν αμετρημένη και αυτό μέσωσε νομίζω εκείνες τις εποχές, γιατί πήγαινα ενάντια στα στερεότυπα τα οποία είχαν για τα κουηρά άτομα της εποχής. Πάντα ήμουν χωριτσάκι. Από την άλλη όμως, γι' αυτό και δεν έφτασα σε σημείο να πάω να κάνω, πώς τη λένε, τη λέξη φιλομετάδας.
Ε, πάντα τα είχα καλά με το πουλάκι μου, ποτέ δεν το θεώρησα ότι με ενοχλεί, αλλά δεν μου γυριμούρησε και κανένα πρόβλημα, γιατί ήμουνα τυχερή, ήμουνα επιθυμητή όποιου αγόρι. Γούσταρα το είχα κάθε βράδυ στο κρεβάτι μου. Έχεις πει ότι δεν έκανες ακριβώς πορνεία, γιατί ήσουνα επιλεκτική. Ε, ναι, δεν ήμουνα πετυχημένη σαν πουτάνα, παρότι απορώ τόσα χρόνια πώς θα κατάφερνα και επιβίωνα αξιοπρεπός.
Για να είσαι τρανς πολύ πετυχημένη πουτάνα πρέπει το κυριότερο να είσαι ενεργητική. Δεύτερος παράγοντος είναι να γουστάρεις και τις μεγάλες ηλικίες. Όσες είμαστε τεκνατζούδες και παθητικές ζούσαμε μόνο απλά από την ομορφιά μας. Τίποτα άλλο. Μόνιμοι πελάτες δεν είχαμε. Ήμουνα μέσα στο αυτοκίνητο περιποιημένη, καθαρή και τέτοια.
Παίρναγε τώρα το κουκλί απ' έξω ας πούμε και μου λέγε πάωλα έχω έναν πάφο. και άνοιγε την πόρτα, μου δείχνε το καυλάκι το ωραίο, ο κούκλος ήταν, παράταγα τη δουλειά και έφευγε. Ο μόνος τρόπος, πρόσεξε, ο μόνος τρόπος για να υπάρξεις εκείνη την εποχή αν είσαι τρανς, ήταν το μόνο το πεζοδρόμο. Εκεί θα μίλαγα με τις φίλες μου, εκεί θα πέρναγε ο γκόμενος, εκεί θα πέρναγε ο πελάτης, εκεί θα βγάζα το ψωμί μου, εκεί συνυπήρχα.
Ήταν ο φυσικός μου χώρος να το βάλουμε σε εισαγωγικά, αν είσαι τρανς εκεί την εποχή, κάτι που δεν είναι για τα σημερινά παιδιά πλέον. Αν ήσουν τρανς και δεν στηριζόσουν από πουθενά, μόνο μέσα από το πεζοδρόμιο μπορούσες να υπάρξεις. Πουθενά αλλού. Έχοντας αλλάξει ζωή και εμφάνιση δεν πολύ πήγαινε πια στο σπίτι της όμως χρειάστηκε κάποτε και όλα ξεκίνησαν από έναν πελάτη τον οποίον δεν ήθελε να πάρει Κατεβαίνει από κάτω, με πιάνει από τα μαλλιά αρχίζει να με κλωσάει, βάζω τις φωνές έρχονται δύο τρανς για να με βοηθήσουν, ο αποτέλεσμα είναι ότι τον πλακώσανε στο ξύλο για να με βγάλουν από τα χέρια του.
Εκείνη τη στιγμή από πάνω από τον παγκόν ήταν ένας παπάς που πήρε το 100 και ξαφνικά βρεθήκαμε οι τρεις τρανς γιατί αυτός ήταν αστυνομικός των ΜΑΤ μέσα στο τμήμα. Όπου τρεις μέρες μας κακοποιούσανε οι αστυνομικοί. Το αποτέλεσμα ήταν ότι εγώ φοβόμουν να κυκλοφορήσω μετά γιατί περίμενα να γίνει το δικαστήριο και ήξερα ότι θα μου δημιουργούσαν προβλήματα και για ένα διάστημα ξαναγύρισα στη μητέρα, στο σπίτι, όπου ήταν από τις πιο τραυματικές περιόδους της ζωής μου.
Ήμουν αναγκασμένη να κρύβομαι, δηλαδή να φοράω μπουφάν, να μην φαίνεται λίγο στήθος γιατί κανόν μόνος, να μαζεύω τα μαλλιά, να μην έχω σχέση με την γειτονιά, μέχρι που ξαναέφυγα. Η μόνη εποχή. Και θυμάμαι με λίγο έτσι πίκρα. Αλλά γενικά μέσα σε όλα τα υπόλοιπα χρόνια Είχες κάποιο τηλεφώνημα, κάποια επίσκεψη να πήγαινες Πάντα ερχόταν η μάνα μου Και μάλιστα είχε πλακώσει και έναν αστυνοπώσο σπίτι Γιατί ήταν ένας στρατιωτικός εκεί Ο οποίος δεν ήθελε να είμαι εγώ στην πολυκατοικία Και συνέχεια μου δημιούργησε προβλήματα Έστερνε μπάτσους και μου κλωστάγανε την πόρτα Να μπουν μέσα για να με αναγκάσουν Πρέπει να φύγω από το διαμέρις Ήρθε η μάνα μου, πάει στο τμήμα και του είχε δώσει μια σφαλιάρα το αστυνομικό και του λέει άκου να σου πω ρε το παιδί μου δεν θα το ξαναπηράξεις εσύ ποτέ. Δεν μου φέρθηκε ανάστημα.
Για τη μητέρα της και γενικότερα για τις μητέρες είχε πει στην εκπομπή Made in Greece της Εμίνας Διγενή. Πρέπει να καταλάβει και η μητέρα μου και πρέπει να καταλάβουν και οι μητέρες οι οποίες έχουν παιδιά ότι αν θέλουν τα παιδιά τους να μην αναγκαστούν να μπουν στο περιθώριο και η ζωή τους γίνει πιο σκληρή να τα δεχτούν όπως είναι και από τη στιγμή που είναι ευτυχισμένα για αυτό που είναι να τα αγκαλιάσουν και νομίζω ότι παίζει πολύ μεγάλο ρόλο η μητέρα ή ο πατέρας που θα αγκαλιάσει το γιο του αν είναι ομοκλώθος.
Μην νομίζεις και γι' αυτό με πίκρανε τώρα που πέθανε η μάνα μου γιατί παρότι πρόσεξε ουσιαστικά ποτέ δεν με βοηθήσαν οικονομικά σε τίποτε είχα όμως ρε παιδί μου μία ασφάλεια έλεγα θα μου συμβεί κανένα νοσοκομείο θα μου συμβεί κάτι θα γίνει έχω τη μάνα μου κατάλαβες και μόλις πέθανε νιώσα μια απέραντη μοναξιά να σου πω την αλήθεια πριν δύο μήνες που πέθανε και νυν δημοσιογράφος της ΛΑΙΦΟ, Θοδωρής Αντωνόπουλος.
Υπέρ τυτλός, ο αφορισμός «Κάθε εργασία με σκοπό το κέρδος είναι πορνία». Εκδότης, η εκδιδόμενη τραβεστή Πάολα, τιμή Δραχμές 25, μετά από παζάρι. Ήταν το πρώτο τεύχος του κράξιμου που, κόντρα σε θεούς και δαίμονες, συνέχισε να κυκλοφορεί μέχρι το 1993, με σχεδόν αποκλειστικό πόρο τις βίζητες της Πάολας. 12 χρόνια, 14 τέφλοι.
Θα άρχιζαν τα προβλήματα περί άσεμνου περιεχομένου, αλλά το κράξιμο ήταν πάντα των άκρων. Δεν υπολόγιζε το όποιο κόστος, γιατί έβγαινε στην κυριολεξία για την κάβλα του. Γράφει ο Αντωνόπουλος. Φιλοξενούσε ανθρώπους όπως ήταν ο Κώστας Ταχτσής, ο Δίνος Χριστιανόπουλος, ο Μιχάλης Δεράπτης, ο Χρόνης Μίσιος, ο Ανδρέας Βουτσινάς, η Σπεράντζα Βρανά, η Μέρη Χρονοπούλου, η Άννα Παναγιωτοπούλου, η Μαλβίνα Κάραλη, ο Δημήτρης Παπαϊωάννου, η Στέρεο Νόβα, δημοσίευσες συνεργασίες σημαντικών καλλιτεχνών, υπήρχαν ακόμη πορτφόλιο που τα περισσότερα μοντέλα ήταν αγόρια της Πάολα, μόνιμες στήλες με απόψεις, διεθνή νέα βιβλία, αλληλογραφία, αγγελίες, μαρτυρίες αναγνωστών και βέβαια το αλατοπίπερο του περιοδικού, οι ανελέητες καλιαρτοσούρες της Πάουλας που κάνουν τις σημερινές καυστικές στήλες εντύπων να μοιάζουν οδηγείς αβουάρ βίβρ.
Το κράξιμο υπήρξε καθρέφτης μιας ολόκληρης δεκαετίας, μιας ολόκληρης εποχής και σήμερα τα τεύχη τους θεωρούνται συλλεκτικά. Πώς αποφάσισες να γίνεις εκδότριαν? Είμαι ένας άνθρωπος απλός που η κοινωνία από τη στιγμή που κατάλαβε ότι δεν είναι σαν τους άλλους ήθελε να τον θέσει στο περιθώριο, να του κάνει τη ζωή δύσκολη, να του κάνει μόνο ότι στο πεζοδρόμιο μπορεί να υπάρξει ή να γίνει ρουφιάνα της αστυνομίας ή να γίνει πρεζάκι ή να γίνει πέρος έμπορας ναρκωτικός.
Και κάτσα και σκέφτηκα με την αγωγή που είχα γιατί διάβαζα περί κατηγλία ότι εγώ πάωλα δεν θα γίνω αυτό που λέει η κοινωνία ότι πρέπει να γίνει. Και έτσι μέσα από τα περιοδικά και μέσα από όλα αυτά τα πράγματα που είχα κάνει, το μόνο πράγμα που με ένοιαζε είναι να διασώσω την αξιοπρέπεια διδικά μου. Ότι δεν θα σας κάνω κύριοι το χατήρι να με καταδικάσετε σε αυτό που θέλετε να είμαι.
Και ακόμα και επιχειρηματικά κάπως δηλαδή, πώς τα κατάφερες να βγάλεις ένα περιοδικό, τι θυμάσαι από τότε. Με τσιμπούτια, με τσιμπούτια, με τι άλλο, με το πεζοδρόμιο. Ήσουν αυτοδίδακτη, δεν είχες κάποιο δημοσιογραφικό παρελθόν, ούτε εκδοτικό παρελθόν. Τίποτε. Μου στέρανε διάφορα περιοδικά και μέσα από τα διάφορα περιοδικά και εγώ κοίταζα.
Τι να λατώ, βλέπω και είναι πάρα πολύ προχωρή. Και σήμερα και εγώ απορώ με τον εαυτό μου, μην ομίζεις. Νομικά προβλήματα είχατε αντιμετωπίσει. Κάθε τεύχος και μήνυση. Μη είχανε ταράξει τις μηνύσεις. Παραλίγο γλύτωσαν τη φυλακή. Και αυτό επειδή είχες δημοσιεύσει κάτι γυμνό. Ένα σκίτσο του Ζαν Κοκτώ. Και έλεγε ο Ισαγγελίας ποιος είναι ο Κοκτώς.
Δεν είχανε καταθέσει πέρσου κάποιοι. Α ναι ναι ναι θυμάμαι ναι. Είτε έρθει η Κατερίνα Ιγώγου, ο Ταξής και ένας γιατρός επιστήμονας. Δεν θυμάμαι το όνομά του. Σε σχέση με τους διάσημους που την στήριξαν ή δεν την στήριξαν, σε άρθρο του Αντώνη Μποσκοίτη στο Ντόκφιλ διαβάζω πως η σωτηρία Μπέλου την είχε για γούρι όταν πέταγε τα ζάρια και στο τέλος της έβαζε στο χέρι και ένα πεντακοσάρικο.
Η τριλική τραγουδίστρια πάντα της έπιανε την κουβέντα και ρωτούσε να μάθει για την ζωή των τρανς κοριτσιών. Τελευταία φορά συναντήθηκαν στο χάραμα στις αρχές της δεκαετίας του 80, όπου η Μπέλου τραγουδούσε με τον Τσιτσάνι. Η Παόλα χρειαζόταν οικονομική ενίσχυση για το περιοδικό κράξιμο, αμέσως η Μπέλου έβγαλε και της έδωσε λεφτά.
Ήταν μια κίνηση που είχε κάνει και ο συνθέτης Μάνος Χατζηδάκης. Μιλώντας στη Λάιφο και τον Αντώνη Μποσκοήτη, η Παόλα θα έλεγε πως θυμάται τον Χατζηδάκη με μεγάλη συγκίνηση. Όταν έβγαλα το κράξιμο, πήρα το θάρρος και του έκανα ένα πολύ ευγενικό τηλεφώνημα, ζητώντας του οικονομική ενίσχυση. Το ίδιο ευγενής απέναντί μου, μου έστειλε κατευθείαν 30.000 δραχμές.
Ήταν λεφτά τότε. Σε αντίθεση με τον ποιητή Γιάννη Ρίτσο, που όταν του είχε τηλεφωνήσει η Παόλα για τον ίδιο λόγο, της έκλεισε το τηλέφωνο στα μούτρα. Η Κατερίνα Γόγου, απ' την άλλη, δεν είχε θελήσει να δώσει συνέντευξη με το σκεπτικό πως εκείνο το καιρό υπερασπιζόταν έναν απεργό πείνας και άρα θα αποπροσανατολιζόταν ο κόσμος που δεν ήταν ακόμα έτοιμος διαβάζοντας συνέντευξή της σε ένα περιοδικό για την απελευθέρωση της ομοφιλοφιλικής κοινότητας.
Πάντως η Γόγου, λίγο αργότερα, έδωσε στην Πάολα ένα ποίημα της γραμμένο αποκλειστικά για το κράξιμο, το οποίο μόνο μετά το θάνατό της εντάχθηκε σε βιβλίο με τα ποιητικά της άπαντα. Σας διαβάζω ένα πόσπασμα από αυτό το ποίημα που περιλαμβάνεται στην έκδοση «Το κράξιμο» με κείμενα από όλες τις περιόδους του περιοδικού που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Γοργό».
Λέει μεταξύ των άλλων «Απλώσατε πουτάνες στο μεταξουργείο, δάλα μεσημέρι χωρίς δέντρο, που θα σκαλώσετε χωρίς τείχο, που ήρθατε εδώ να ακουμπήσετε, αγανακτισμένοι πολίτες και θρησκευτικοί παράγοντες τα βρήκανε, οργανωθήκανε, αγόρασαν πιτόνια και βενζίνα, θα σας καταβρέξουν, θα σας κάψουνε λέει, σαν τυφλοπόντικες λέει. Μιλώντας η Πάολα στην εκπομπή «Τρένο Φάντασμα» στο κανάλι 6 της Κύπρου, θα έλεγε για το πώς ήταν η σχέση της με την Κατερίνα Γόγου.
να σου πω ότι την απέφευγα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν την αγαπούσα και δεν εκτιμούσα και την προσωπικότητά της και αυτά τα καταπληκτικά θύματα που είχε γράψει. Φαντάζομαι αυτά της τα είχατε πει και στην ίδια έτσι. Δεν μπορώ τι να της τα πω. Εγώ μικρό παιδάκι ήμουνα δεν μπορούσα να της πω τι θα κάνει τη ζωή της η Κατερίνα.
Όπου μπορούσε όμως προσπαθούσε να βοηθήσει. Μετά την ανακοίνωση στο facebook μου για το επεισόδιο που ετοίμαζα, ο φίλος μου Λεωνίδας μου έγραψε το εξής. «Η Πάολα, όταν ήμουν 14 ετών, μόλις κανένα μήνα είχα αρχίσει να βαράω ενέσεις πρέζα στα εξάρχεια, ερχόταν στα παγκάκια στην πλατεία εξαρχείων που ήμουν λιώμα και μου έβαζε χέρι.
Προσπαθούσε να με αποτρέψει, να με ενημερώσει, γιατί τότε πέσαμε σχεδόν όλοι. Δεν είχαμε δει το έργο μέχρι τέλους από άλλους». Το κράξιμο δεν έβγαινε σε τακτά χρονικά διαστήματα, αλλά όποτε μπορούσες, έτσι δεν είναι. Όποτε περνούσα εγώ καλά. Αν ξεφιλήσεις και έχεις κράξιμο, δεν θα δεις ούτε μία μιζέρια μέσα. Όποτε περνούσα εγώ καλά, από το περίσσευμα του καλά που περνούσα, έβγασα και ένα περιοδικό.
Σε σχέση με το αμφί. Εντάξει, ήταν κάτι που εμένα δεν μένω. Παρόλο που ήταν πολύ ανοιχτό μυαλό, γιατί μιλάγει για τη φιλικότητα, για όλα αυτά, δεν είχα τα στερεότυπα τα τέτοια και αυτό προχωρημένο ήταν. Ήταν ένα περιοδικό που με έφραζε και έβγαλε το χράξιμο. Η εκπαιδευσή σου κόπηκε νωρίς, δεν είναι? Ναι, κόπηκε νωρίς. Το ναυτικό τι να μάθω, αλλά διάβαζα παιδί μου.
Δεν ξέρω, είχα αντίληψη. Και το κυριότερο, δεν είχα θυματοποιηθεί ποτέ, γιατί πάντα μέσα μου βαθιά έλεγα ότι εγώ έχω δίκιο, οι άλλοι έχουν άδικο. Δεν έπεσα ποτέ στην παγίδα της θρηματοποίησης. Επειδή διάβαζε και έκανε παρέα με ποιητές και συγγραφείς, είχε τη φήμη της κουλτουριάρας. Σε κάποια στιγμή έγραψε και ίδια ποίηματα.
Εδώ μιλώντας με τον Θάνο Αλεξανδρή. Νομίζω ότι είχες φίλο έναν αγαπημένο μου ποιητή, τον Χριστιανόπουλο. Τον Χριστιανόπουλο, τον εκτιμώδια. Τον εκτιμώδια, δηλαδή ήταν οι άνθρωποι που μου δώσαν βάσεις. Τι σου έκανε εντύπωση γενικά από τον Χριστιανόπουλο? Η εντυμότητά του. Τι σου έχει μείνει, πες μου κάποια τάκα ή κάτι από τα λεγόμενα του Χριστιανόπουλου που έχουν έφεσει εποχή.
Πολλές, πολλά πείματα του Χριστιανόπουλου. Έχουν πλάκα από τα μικρά του που λέει σε πήρε να με επισκεφάσεις και σε είμαι ξεχαρβάλωσες μέχρι το τις νύχτες που γυρνώ στη μοναξιά μου, ψάχνω μέσα... Αυτή είναι ωραία ο στίχος αυτό. Ψάχνω μέσα χιλιάδες πρόσωπα να βρω, γίνονται τρεμούλισμα. Τέτοια λες και σου έχουν κολλήσει την ετικέτα της διανοούμενης.
Να αν ήταν όλοι οι διανοούμενοι οι αιρωτικοί, η Ελλάδα θα ήταν παν σωστή. Και από συνέντευξη που πήρε από τον Τινοχριστιανόπουλο. Αγαπηθόμαστε από πότε. 30 χρόνια. Και δόξα τω Θεώ αγαπηόμαστε από τότε. Δεν είναι τυχαίο. Το 1 Αύγουστο του 1988, ο καλός φίλος της, ο λογοτέχνης Κώστας Ταχτσής, που της είχε δώσει και την τελευταία του συνέντευξη για το κράξιμο, βρίσκεται νεκρός από την αδερφή του στο σπίτι του στον Κολωνό.
Τι ακριβώς συνέβαινε. Δεν είναι ότι δεν είχε φιλίες. Απλώς ο Ταχτσής ήταν πολύ πιο διαφορετικός από τις υπόλοιπες τραβεστή. Διαφορετικός στο μυαλό. Γνωρίζοντας καλά τον Ταχτσή δεν θεωρεί ότι ήταν καν φόνος. Αλλά θέμα υγείας. Δεν ήταν δολοφονία. Μου το είπαν και στην αστυνομία. Θα έλεγε στο Βάις. Μετά άρχισε όλη αυτή η ιστορία ότι με τη ζωή που κάνει κάποιος θα τον σκότωνε και τα γνωστά.
Ο Ταχτσής έπινε κάτι κολόχαπα. Έπινε και αλκοόλ τα βράδια καμιά φορά γιατί τον πίεζαν όλοι να γράψει και τον είχαν αγχώσει. Λογικά έπαθε στον ύπνο του αναρώφηση. Κάτι τέτοιο έγινε. Μεγάλος άνθρωπος ήταν και δυσκολευόταν να ανασάνει κιόλας. Έχοντας διαβάσει αυτές τις δηλώσεις της, δεν μπορούσα να μην σκεφτώ ότι η Πάολα ίσως ήταν ύποπτη που προσπαθούσε να πείσει ότι δεν υπήρξε καν φόνος.
Πήγαινε τακτικά στο σπίτι του και είχαν βρεθεί και αποτυπώματά της. Αυτό ίσως σκέφτηκε και η αστυνομία. Όμως, όπως ανακάλυψε σύντομα η αστυνομία, η Πάολα δεν ήταν τότε καν στην Αθήνα, αλλά στη Σάμμο, μου λέει σήμερα. Κοίταξε να δεις εγώ ευτυχώς εκείνη την εποχή ήμουνα με τον Κώστα Η μοναδική σχέση που είχα για δύο τρία χρόνια στη ζωή μου που να είναι τώρα κι αυτός Στην Σάμου Είχα χάσει όλα μου τα χρήματα τα πάντα από το καράβι μου Αυτή ήταν εκλέψη Και έπαιρνα τηλέφωνο ήταν Σαββάτο και έπαιρνα τηλέφωνο τον Ταξί να βρει έναν τρόπο να μου στείλει λεφτά και κοιτάω εκεί την εφημερίδα που βλέπω, θυμάμαι την ελευθερωτική γιατί πάντα τη διάβαζα, το τελευταίο στεφάνι του Ταχτσί ήταν η κεφαλίδα.
Και μόλις φτάνω στην Αθήνα, αμέσως μου είχαν στείλει χαρτί από την Ασφάλεια Αθηνών να πάω για ανάκριση, θυμάμαι είχαν την ίδια μέρα και τη μέρη χρονοπούλου. Όπου οι ίδιοι μπάτσοι γύρισαν και μου είπαν, αφού διαπιστώσαν το ότι είχα άλλο φυσικά, γιατί φυσικά θα ψάξανε και ξέρουν τι έκανα παρέα μαζί του και ότι δεν έχουνε στοιχεία ότι δολοφονήθηκε.
Εμείς που πήγαμε μετά είχε πάει η αδερφή του πιο πριν. Η αδερφή του που ξέρω τι ανακάτεψε εκεί μέσα. Από την άλλη δεν πιστεύω ταξίστηκο που ήξερε πολύ καλά τη νύχτα περισσότερο από τους άλλους, ακόμη και από μένα γιατί έβγαινε και σε πιο σκληρές εποχές θα πήγαινε έναν επικίνδυνο άνθρωπο στο σπίτι του. Δεν υπήρχε περίπτωση και δεύτερον το βράδυ έμπαινε μετά τις 12 η ώρα.
Αποκλείεται δηλαδή να πάει έναν άγνωστο σπίτι. Δεν θα πήγαινε ποτέ. Άρα κάτι άλλο συνέβη. Το τελευταίο τεύχος του περιοδικού κυκλοφόρησε το 1993. Ναι, τελείωσε μωρέ. Μεταβαρέθηκα κι εγώ. Ό,τι έκανα έκανα λέω. Εκεί στις αρχές της δεκαετίας του 90 διοργάνωσες και τα πρώτα Pride στην Αθήνα. Κάποιος έπρεπε να τα κάνει κι αυτά.
Και κολλούσα αφήσεστημά μες σε όλα τα εξάρχεια και τα κάναμε τα πρώτα Pride με γεννήτρια γιατί που να βρούμε ρεύμα και που βαλάγαμε μπύρες και ποτά και πάνω στο λόφο του στρέφιου που ερχόντουσαν πάρα πολλοί στους κόσμους. Εντάξει, ενώ φανταστείς ότι η πλειοψηφία ήταν ομοφυλόφιλοι, διότι οι ομοφυλόφιλοι εκείνη την εποχή δεν ήταν και προς τα έξω, μόνο κλειστά στα μπαράκια.
Δημόσια αποφεύγαν οι περισσότεροι να βγαίνουν. Ε, μετά έγινε ένας των πεδίων το Άρεος, όπου ήταν η Στερονόβα, με πάρα πολλοί κόσμο, 5.000 και 6.000 κόσμος. Θα περνούσαν χρόνια, ίσως και δεκαετία, δεκαετίες μέχρι να πιάσει το Athens Pride, στο οποίο πηγαίνεις, αν δεν κάνω λάθος. Πάντα πηγαίνω. Είναι πιο εμπορευματοποιημένο, φαντάζομαι, αλλά κάπως πρέπει να γίνει κιόλας.
Ταξί. Δεν θα κάτσω να γκρινιάξω σαν τις γεροντοκόρες αριστερές και να πω εκείνο και να πω το άλλο. Καλά είναι να γίνονται. Αν θέλετε να κάνετε κάποιο εναλλακτικό Pride, μαζευτείτε και κάντε. Αυτή τη στιγμή αυτό γίνεται. Δηλαδή και είναι καλύτερα σε μια φάση της ζωής του να νιώθει αυτό που νιώθει, να προσποιείται ότι νιώθει κάτι άλλο.
Δεν νιώθει τίποτα, αυτό είναι φαντασίες. Αυτό είναι φαντασίες. Όχι άλλοι τραβεστοί, όχι τα παιδιά τα νέα, όχι φτάνει. Όχι άλλοι τραβεστοί. Όχι άλλοι τραβεστοί. Μου μιλούν για μένα και δεν μπορώ να μιλήσω. Μπορεί να μιλήσει η Πάολα. Νομίζω ότι είναι πρέπει μικροπρέπειες να ασχολούμαστε με το τι κάνει ο καθένας στο κρεβάτι του.
Να ασχολούμαστε με πιο σοβαρά πράγματα. Έτσι είναι, λέτε, με το να βγάζουμε ιστερίες τώρα. Ένας φοράει βραχιόλια, άλλος το κάνει έτσι, ο άλλος το κάνει στο άλλος. Πέφτουμε σε ένα επίπεδο πολύ άσχημο. Και δεδομένου, το σημαντικό είναι αυτό που είπε η κοπέλα. Είμαστε όλοι άνθρωποι που ο καθένας κάνει τις επιλογές του. Αν είναι ευτυχισμένος και αν υπάρχει Θεός που κρύει, θα κρύει ο Θεός στις επιλογές μας.
Αφήστε μας λοιπόν να κάνουμε ό,τι θέλουμε στη ζωούλα μας, αρκεί να μην ονοχλούμε τον άλλον, να αρωτευόμαστε, να ζούμε, να περνάνε και τα άλλα τα παιδιά καλά, να περνάμε και εμείς καλά. Τη ρωτώ πώς κατάφερνε να διατηρεί την ψυχραιμία της. Έτσι είπε σαν άνθρωπος. Δεν θα έπεφτα ποτέ στην παγίδα να ξεκαθινιαστώ στη τηλεόραση, επειδή σε αυτήν είναι κατίνες, αλλά από την άλλη προσπαθούσα να είμαι όσο μπορώ πιο αξιοπρεπής σε αυτό που είμαι.
Έτσι είναι ο χαρακτήρας μου. Δεν θα μπορούσα να πέσω σε κατηγιές και σε τέτοια. Σε μια εκπομπή του New Channel Κοινωνία Αγγέλων με την Νικολέτα Τσιτσανούδη, η παρουσιάστρια την προλογίζει ως εξής. Είναι η Πάολα, η οποία δεν καμασάει, δεν προκαλεί, δεν χειδολογεί. Έχει μια σημασία και γι' αυτό διαλέξαμε την Πάολα να είναι εδώ σήμερα κοντά μας.
Και έχει δίκιο, μιλώντας σε όλους με σεβασμό, η Πάολα κατάφερε να δείχνει τους κύρικες της ηθικής, όπως έναν θεολόγο ονόματι Μουστάκη, ως κουτσομπόλες κατίνες που φωνάζουν, ενώ αυτή έβγαινε πάντα η αξιοπρεπής που, σε αντίθεση με αυτούς, ούτε διέκοπτε, ούτε φώναζε. Μιλούσαν για τη σχέση της Τζέννης Χιλουδάκη με τον Ισαγγελέα Σακελαρόπουλο.
ο Γρηγόρης Βαλιανάτος καλεί την Πάολα στο θηρορό της νύχτας του 7x. Αυτή η εκπομπή θα παρακολουθήσει τη συνέχεια του δράματος που γράφτηκε στην έρτα ένα μεσημέρι όταν έκπληκτες οι νοικοκυρές και ανεχομένως τα παιδιά τους συνάντησαν στο φως ανθρώπους, συνανθρώπους τους που τους βλέπουν τη νύχτα με άλλη εμφάνιση ίσως στο ημίφος.
Θα συζητήσουμε λοιπόν αυτά που δεν συζητήθηκαν στην έτ και ενδεχομένως θα γίνουν ανακατατάξεις με την Πάολα. Τι πιστεύεις ότι τους κάνει να πηγαίνουν με ένα τραβεστή? Τους αρέσει αυτό το σχήμα. Συνειδητά πάνε με τραβεστή. Μην νομίζουμε ότι έχουν την ψευδέστη, ότι πάνε με γυναίκα. Τους αρέσει αυτό το ερμαφρόδιτο, το άντρας-γυναίκα.
Δεν είναι ότι είναι ομοφυλόφιλοι. Δεύτερον, είμαστε πολύ πιο εντυπωσιακές από τις γυναίκες στα βραδιό. Είμαστε πιο σεξουαλικά απελευθερωμένες, δεν έχουμε πρόβλημα να κάνουμε οτιδήποτε μαζί τους. Δεν είμαστε μη μουάπ. Το κυριότερο, δεν έχουν να αποδείξουν οτιδήποτε σε εμάς. Και εγώ απορώ μερικές φορές, απορώ με την ευχολία που μπορώ να βρω κάποιο αγόρι, να το διαλέξω.
Εκείνοι που δεν θέλουν, έχω την υποψή ότι είναι μάλλον γκέι. Οι οποίοι θέλουν αγόρι. Μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη της Πάολας είχε δοθεί στην Μαλβίνα Κάραλη, στο ΜΕΑ Κούλπα, επίσης στο 7-X. Κι εγώ με. Από το διαρκό. Όχι, το διαρκό προτιμώ. Και εγώ δεν. Ε, βέβαια. Τσέφτες θα είμαστε αν πλένουμε αυτό το πράγμα. Αυτό που μετρά είναι η διάρκεια της χαράς μας μες στον χρόνο.
Όμως, ενώ η Μαλβίνα Κάραλη ήταν αρχικά σύμμαχος των γκέι και των τρανς και πιθανότατα και στη συνέχεια θεωρούσε ότι ήταν σύμμαχος, η Πάολα και όχι μόνο αυτή, άρχισαν να ενοχλούνται με το ομοφοβικό σλόγγαν που εξαιτίας της εκπομπής της Μαλβίνας έγινε της μόδας και χρησιμοποιούνταν σε πάμπολες περιπτώσεις μπούλινγκ, μου λέει σήμερα.
Κατάλαβε ότι προσπαθεί να λατήσει όλο αυτό το χιούμορ που βγάζανε οι τρανς και οι γκέι και να το μεταφέρει σε εκπομπές. Δεν πιστεύω ότι πραγματικά αγαπούσε τους ομοφιλόφιλους της τρανς η Μαλβίνα Κάραλ με την έννοια που θα θέλαμε σήμερα. αυτό το έξω πουστα από την παράγκα, αυτή το είχε κάνει πλέον σλόγγανερ. Περνάγανε ας πούμε τα τσόλια από τις πιάτσες ή όποτε βλέπανε γκέι στον δρόμο ή κάνα θηλυπρεπή αγοράκι, φωνάζανε έξω πουστα από την παράγκα.
Και προσπάθησα επανελημμένως να της το εξηγήσω αυτό και δεν το άπηγε. Και θυμάμαι είχαν ευρυάσει τόσο πολύ με το έξω πουστα από την παράγκα που είχα στείλει μια επιστολή στην ελευθεροτυπία και την είχα κράξει. «Δια μαρτυρία τα κουλά της Μαλβίνας», λέγονταν το κείμενο. Αφού χρησιμοποίησε με όλους τους τρόπους τους γκέι, αφού έκλεψε τις ιδέες τους, αφού εκμεταλλεύτηκε τη γλώσσα τους και αφού προσπάθησε κάπως άτεχνα να μιμηθεί την αισθητική τους, η Μαλβίνα Χαριτοπούλου προχώρησε στο επόμενο βήμα, να τους εξευτελίσει.
Το όξο που ούστη από την παράγκα, ο τρόπος που αντιμετωπίζει τους Άγγλους, π.χ., όταν τους κατακρίνει ότι είναι αδελφές, δείχνει ότι προσπαθεί να εκμεέσει το γέλιο, διακομωδώντας μια συγκεκριμένη ερωτική ταυτότητα. Ο ρατσισμός της εκπομπής φαίνεται ακόμα από τις αναφορές σε πρόσωπα πολιτικά που επικρίνονται όχι για τις πολιτικές τους ενέργειες, αλλά για τα σωματικά τους χαρακτηριστικά ή την ηλικία τους, με τα πιο πρόστιχα λόγια.
Γενικότερα η τηλεόραση διακρίνεται αυτή την εποχή για έναν υπολανθάνοντα ρατσισμού, η εκπομπή όμως Μαλβίν Αχώστες είναι η πιο επικίνδυνη, γιατί υποτίθεται ότι θέλει να διορθώσει τα κακώς κείμενα. Δημιουργεί όμως ένα πολύ κακό προηγούμενο, επαναφέροντας απαράδεκτες εκφράσεις για τους ομοφυλόφιλους, που χαρακτήριζαν άλλες εποχές, αρκετές δεκαετίες πίσω.
Η ώρα που προβάλλεται και η καθημερινή μεταδοσή της συντελούν στο να διαδοθεί αυτός ο ιδιότυπος νεορατσισμός και μάλιστα από άτομο που θέλει να θεωρείται προοδευτικό, ανατριπτικό. Καλό κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο να αντιδράσει με όποιον τρόπο μπορεί. Πάωλα. Αλλά είχες προσπαθήσει πρώτα να της το πεις. Αυτό δεν το ήξερα. Βέβαια. Είχα προσπαθήσει, δεν το κατάλαβα.
ή μου κλείνε το τηλέφωνο ή μου είχε κάνει δυο-τρεις φορές κουλά. Όσο και να σου φαίνεται περίεργο, διασκεδάζω που βλέπω και το ερωτοδιοκείο που μιλάει για του γάμου. Δηλαδή, εγώ λέω, τι θράσος είχα, πήγα με ένα τσόλι, ρε, ήταν πατρευτό εκείνη την εποχή και πόσο προχωρημένο ήταν για την εποχή του. Είναι πάρα πολλοί πράγματα, είναι δυο άνθρωποι που για ένα διάστημα θέλουν να αναμοποιήσουν τη σχέση τους Δεν γιατί δηλαδή να λένε η Πάολα και το τεκνό της και να λένε ο φίλος της, ο σύντροφός της Δηλαδή τι με θέλετε δηλαδή για πιπούλες και για γαμισάκια Έχω δικαίωμα να ζήσω και εγώ με έναν άνθρωπο, να με αγαπάει και να τον αγαπάω Για ηρεμήστε σας παρακαλώ Να σε αγαπάει και να τον αγαπάς αλλά τι έκανε τον Τάκη να σε τέλει για πάντα τώρα με θέλει όταν όμως ερχόμαστε στο στρατόπεδο της οικογένειας τα πράγματα αλλάζουν και να μην παίζουμε με θεσμούς ιερούς όπως είναι ο γάμος τώρα σχολιάζοντας εκείνη την εμφάνισή της θα έλεγε με χιούμορ ευτυχώς που δεν υπήρχε τότε γάμος
γιατί μέχρι τώρα θα είχα τρία διαζύγια Στο κενού που υπήρξε τη δεκαετία του 90, όταν τα τρανς άτομα αντιμετωπίζονταν ως περιθωριακά ή γραφικά στην τηλεόραση, ο ρόλος της Πάολας, όπως τονίζει και ο Δημήτρης Παπα-Νικολάου στο βιβλίο του «Κάτι τρέχει με την οικογένεια» εκδόσεις Πατάκη, ήταν παραπάνω από κέριος. Ακριβώς επειδή υπάρχει αυτή η πολύ εγκλωβιστική εικονογραφία της τραβεστή που χαρακτηρίζει τη δεκαετία του 90, αξίζει να δούμε πώς ανατρέπεται ακόμα μια φορά στο τέλος της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα.
Η Πάολα μπορεί να λειτουργήσει και πάλι ως ένα εντυπωσιακό παράδειγμα, γιατί προς το τέλος της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα, και καθώς η κρίση στην Ελλάδα είναι πια πολύ απτή, αρχίζει να μεταμορφώνεται ξανά, κυρίως μέσω του προσωπικού τους λογαριασμού στο Facebook, αλλά και της επίμονης προσπάθειάς της να δημιουργήσει εκ νέου έναν δοκιμιακό, αυτό ιστορικό λόγο του ότι τη φορά βασισμένη στην τεχνολογία των νέων μέσων.
Όπως ο ερασιτέχνης λαογράφος και μελετητής της υπόγειας κουλτούρας Ηλίας Πετρόπουλος, η Πάολα μέσα από τα ντοκιμαντέρ της διασώζει στιγμές του λεγόμενου περιθωρίου και έχει κάνει ντοκιμαντέρ για ένα σωρό θέματα. Για τους πρόσφυγες, για τους έρωτες των αρχαίων και την ιστορία της Αθήνας. Και όμως υπάρχει ποταμάκι μέσα στην Αθήνα, είναι ο Ιεριδανός, ο οποίος επί χιλιάδες χρόνια ξακολουθεί ακόμη και ρέει μέσα στο κέντρο της Αθήνας.
Για την ανδρική πορνία... Ξεκινάμε από αυτό το παρατοσιακό μέρος γιατί η ομόνοια πάντα ήταν ένα παρατοσιακό μέρος πορνίας αγοριών. Η ανδρική πορνία έχει τις ρίζες της στην Αρχαία Ελλάδα. Παρόλα αυτά σήμερα όμως παραμένει ένα θέμα ταμπού. Για τις γυναίκες που αγαπούν γυναίκες... Η τεκνοποίηση δεν είναι ένα straight προνόμιο.
έχουμε όλες λειτουργικές οθήκες. Δεν σημαίνει ότι άμα επιλέξεις μια γυναίκα ως σύντροφο θα στενέψουν οι σάλπιγγές σου ή κάτι τέτοιο. Για τα νέα ράγγια για αγόρια... Όταν ήμουν πολύ πιο μικρός υπήρχε σίγουρα θέμα με μπούλινγκ και το ότι σε ενοχλούσαν λόγω του ότι ήσουν διαφορετικοί. Έκανε το πρώτο νεκροταφείο Αθηνών ένας περίπατος με την Πάολα.
Οδυσσέας Ελλήνης. Όταν ακούσα γέρα, είναι η γαλήνη που βρικολάκιασε. Ο Ερίκους Λίμαν νομίζω ότι είναι ένα από τα πιο επιβλητικά μνημεία μέσα στο πρώτο νεκροταφείο. Έκανε ντοκιμαντέρ για τα Φετίχ και πολλά πολλά άλλα. Όμως, ακόμα και οι χειροποίητες ολιγόλεπτες παραγωγές της στο κανάλι της ήταν σαν κομματάκια μιας κυβωτού, που διασώζει στιγμές από τα αστεία στις πιάτσες των τρανς.
Είναι όμορφη η πρίγμα, έτρεξε τις μπάρες στον Κατέδων. Ένας μπουτ μπάρ αλλά τσάουσαν. Ναι μωρή. Με σκοφαντεί η φιλενάδα μου. Ναι καλά. Ένα ευγενέστατο αγόρι από την Αίγυπτο που φτιάχνει φαλάφελ στη Λιωσίον, μέχρι την κηδεία της Αλώμα, έναν λατερνατζή στη Διονυσσείο Αεροπαγήτου και την θρηλυκή βούλα των εξαρχείων. Νιώθω ότι είμαι η τελευταία άτομα.
Είμαι καθαρά από εκείνη την εποχή και δεν ξέρω πώς θα την κάνω από εδώ, αλλά θέλω να την κάνω. Για ποιο λόγο θες να την κάνεις σε ένα μέρος που πέρασε. Γιατί μπορώ να βρω και πάρα πολλούς, ξέρω εγώ. Περνά η μέρα μου που βένω χωρίς καμία φαντασία. Δεν έχουν φαντασία. Όχι γιατί είναι νέοι, ξέρω εγώ, αλλά είναι γιατί σκέφτονται έτσι, όπως σκέφτονται οι περισσότεροι.
Όσο καλά και αν το βρει η νεότητα. Η συνέντευξη αυτή μάλιστα ενέπνευσε ένα κομμάτι του Βάστρα Ντίκον που λέγεται «Στο μπαρ χωρίς καμία φαντασία» featuring Πάολα Ρεβενιώτη, βούλα των εξαρχείων. «Που φέτος χωρίς καμία φαντασία, δεν έχουν φαντασία» «Που φέτος χωρίς καμία φαντασία, δεν έχουν φαντασία» Δοκιμαντέρ της παίχτηκαν στις αίθουσες και στα φεστιβάλ όπως οι υπέροχες πικροδάφνες, όπου πήρε μαζί της την Μπέτι Βακαλίδου και την Εύα Κουμαριανού και περιπλανήθηκαν μια νύχτα στη σημερινή Αθήνα, στα παλιά στέκια, στην παλιά ζωή τους.
Φορίτσια, τα σπάμε όλα τώρα και φεύγουμε τρέχοντα. Και φυσικά το αξέχαστο ντοκιματέρ της για τα καλιαρδά. Καλιαρδά σημαίνει άσχημα λόγια ή αλλιώς πονηρά λόγια. Τα τζινάβεις στα καλιαρδά, τα μπαινάβεις στα καλιαρδά. Ήτανε μια γλώσσα αλληλοαναγνώρισης και μια γλώσσα αποκλεισμού. Οπότε, η γλωσσή της φυλακής. Στη φυλακή, αν δεν σε καταλάβει φύλακας, χρησιμοποιείς μια άλλη γλώσσα.
Με την έννοια την πραγματική, αλλά και τη μεταφορική της φυλακής. Το γλωσσικό ιδίωμα κάποιας ομάδας ανθρώπων, οι οποίοι κι αυτοί έχουν δικαίωμα στη ζωή. Ήμουν μικρούλης, με αγκαλιάζανε έτσι πολύ τρυφερά, με βάζανε στις παρέες τους. Και εκεί συνειδητοποίησα ότι αυτοί λέγανε πράγματα τα οποία δεν μπορούσα να καταλάβω. Δεν θυμίζει τυχαία τον μελετητή Ηλία Πετρόπουλο.
Την ακούμε να μιλάει για αυτόν στο σπουδαίο ντοκουμέντο της Καλλιόπης Λεγάκη, Ηλίας Πετρόπουλος, ένας κόσμος υπόγειος. Με τον Πετρόπουλο γνωρίστηκα, ήμουνα 15, 15 και μισό πρέπει να ήμουνα. Πρωτό βγαίνα τότε έτσι τραβεστή, τότε ξέρεις δεν ήταν τραβεστό όπως είναι σήμερα, βάφαμε λιγάκι τα ματάκια μας, βάζαμε μια περουκίτσα και βγαίναμε στους δρόμους.
Κάναμε οτοστόπ, ήμουνα με μια άλλη, δεν θυμάμαι, και μου λέει μπορεί να σταματήσουμε τον Παλαμό, να μας πάει μέχρι την Ομόνια. Και ξαφνικά σταματάει ένα Φοξ Βάγγεν και βλέπω έναν κύριο μέσα με μουσια. Και όπως εγώ μιλάγαμε καλιαρτά με την άλλη, καθόμαστε πίσω, ο Πετρόπλος καθόταν εμπροστά, μιλάγαμε καλιαρτά και μας διορθώνει.
Δεν θυμάμαι όμως τι ακριβώς Καλιαρντά είχαμε μιλήσει και μας διόρθωσε. Μας λέει δεν είναι έτσι μου μας λέει η κορίτσια, είναι έτσι. Δεν έχεις κανένα μόνιμο που να τον ελαττρεύεσαι βουτ. Είχε τσάσια δουλειά. Εγώ είμαι άτυχης αυτά. Μόνο στις κουραβέλτες είμαι τυχερή. Στις κουραβέλτες μόνο. Για μένα είναι ένας πολύ σημαντικός λαογράφος.
και τα Καλιαρντά καταπληκτικά που διέσωσε όλη αυτή την πολιτιστική κληρονομιά των αδερφών της εποχής και το Μπουρδέλο καταπληκτικό και πολλά άλλα που φανερώνουν την Ελλάδα που υπήρχε και αν θέλουν να ανακαλύψουν μερικοί άνθρωποι πώς ήταν η Ελλάδα αυτή την περίοδο θα τα ανακαλύψουν από τα Δελτία Ειδήσεων και όλα ψέματα θα δούνε.
Αισθάνομαι άσχημα αν δεν κάνω κάτι το δημιουργικό ποτέ μου δεν κάνω κάτι για η στεροφυγία κάνω κάτι για να ζω τη ζωή μου δημιουργικά και αποφάσισα και έκανα τα ντοκιματέρια για μένα για να μπορέσω εγώ να προχωρήσω στη ζωή μου. Δηλαδή τι θα έκανα αν δεν έκανα και αυτά. Τι θα έκανα δηλαδή Θα καθόμουν σπίτι μου και σαν τις παλιές πουτάνες και να αναπολώ το παρελθόν Δεν μπορώ να αναπολώ το παρελθόν Και καμιά φορά όταν μου λένε πάω όλα πιο παλιά, πάω όλα πιο παλιά Νευριάζω, άστε με τα πιο παλιά αύριο τι θα κάνω Τουλάχιστον ζούμε μια ζωή αυτή τη ζωή Ας την κάνουμε όπως θέλουμε και ας αφήσουμε και τα αποτυπωμά μας Και να τους δώσουμε και μια μουτζα και να τους πούμε Ας το διάλογο ρε τραβέλι με τέλετ Φάτε τη, θα είμαι ένα άτομο που θα μείνει στην ιστορία, θέλετε δεν θέλει.
Συγγνώμη για την έπαρση. Αναρωτιέμαι, από όλα τα ντοκιμαντέρ που έφτιαξε ή παρουσίασε ποιο ξεχωρίζει, διαλέγει αυτό του Βάης, το «Υπάολα συναντά τη Δήμητρα». Η Δήμητρα μένει μόνη της και δεν έχει φύγει μακριά από τη σκάλα σε καμιάς εδώ και πολλά χρόνια. Περνάει τις ημέρες της κάνοντας βόλτες στο χωριό και τις γύρω παραλίες.
στο καφενείο του χωριού έκασε μόλις τρίτη φορά στη ζωή της μαζί μου. Είχε μόνο μία ερωτική σχέση, με έναν συγχωριανό της. Καλημέρα. Καλημέρα βρε. Σου έφερα και γλυκάκια, σοκολατίνες. Ευχαριστώ πολύ Πάρα. Σου δέξω και το υπόλοιπο σπίτι. Το έχω διακοσμήσει εγώ με το δικό μου γούστο. Κατένα βούτιμα. Όχι, όχι, κάτσε. Πώς ήταν το να μεγαλώνει ένα παιδί σε αυτό το χωριό.
Για εμάς, ειδικά για την οικογένειά μας ήταν ιδιαίτερα δύσκολα. Γιατί είμαστε οι πιο φτωχοί από όλους σχεδόν. Δεν είχαμε ούτε σπίτι ούτε... Είχες καταλάβει τότε ότι είσαι λίγο διαφορετικό πλάσμα από τα υπόλοιπα. Ε, το είχα καταλάβει. Πάντα ήμουν ένα διαφορετικό παιδί. Ότι ένιωθα μέσα μου κορίτσι και ήθελα να ζήσω σαν κορίτσι τη ζωή μου Και τους είπα στους γονείς μου ότι ήθελα να κάνω εγχείρηση να αλλάξω φίλο, γιατί ένιωθα γυναίκα, ότι η ψυχή μου από μέσα ήταν ψυχή γυναίκας.
Δεν το δεχτήκαμε με κανένα τρόπο βέβαια. Τους καταλαβαίνω γιατί ήταν απλοί άνθρωποι, αμόρφοι, ότι δεν μπορούσαν εδώ το χωριό πολύ πλειστή κοινωνία. Με συμμάδεψε, πώς με συμμάδεψε. Γιατί μέσα από αυτό το κοινωματικό ήταν δύο ιστορίες. όταν κινηματογραφούσαμε τη ζωή της Δήμητρας επί μια βδομάδα κάθε 10 λεπτά ερχόταν και μια βάρκα απέναντι με πρόσφυγες δηλαδή φαντάσου ένα σκηνικό ένα μικρό χωριό και να βλέπεις βάρκες μάνες να κλαίνε μάνες να ψάχνουν τα παιδιά τους μικρά παιδιά να τα βράζουν με νεκρά είχε μέσω σε όλη αυτή τη φρίκη να κινηματογραφώ και τη ζωή της Δήμητρας είναι μια βδομάδα που πάνω στην πίκρα αυτών των ανθρώπων και στην ίδια τη Δήμητρα στο τέλος ότι θα γυρίσω στην Αθήνα καλύτερος άνθρωπος.
Με πήγανε στην κλινική εκεί μου δίνανε τέσσερα ψηφοφάρμακα για να γίνω καλά, να αλλάξω μυαλά, να γίνω άντρας. Νιώθω ότι μου εμφανίστηκαν χειρότεροι από ένα ζώο. Ήταν να μην ήμουν ελεύθερος άνθρωπος να έχω τη δική μου προσωπικότητα, το δικαίωμα να επιλέξω εγώ τη ζωή μου. αλλά τους καταλαβαίνα όμως. Το κάνανε, νομίζανε ότι το κάνανε για το καλό μου.
Παρ' όλα αυτά τους καταλαβαίνεις. Εντάξει, ναι. Θέλει μεγαλύωψη χύση αυτό για να το κάνεις. Να σου πω την αλήθεια, εγώ δεν θα τους καταλάβαινα. Όχι, ήταν... Ίσως δεν είμαι τόσο καλός άνθρωπος όσο είσαι εσύ μάλλον. Αυτά περάσανε τότε. Εντάξει, μ' αγαπούσανε. Μπορεί ήταν φτωχή, μπορεί να μη με καταλάβαινε ποτέ, αλλά με αγαπούσανε οι γονείς μου, οι δαδέρφοι μου, με τον τρόπο τους βέβαια.
Γνωρίζοντας την Δήμητρα, σκέφτηκα πόσο δύσκολο μπορεί να είναι να ζει κάποιος ιδιαίτερος άνθρωπος σε ένα τόσο μικρό χωριό. Είναι συγκινητικό ότι κατάφερε να κρατήσει την ευαισθησία της και την παιδική της αυθότητα και να βρει μετά από χρόνια στερήσεων τον πραγματικό της εαυτό. Η Δήμητρα είναι πολύ ιδιαίτερο πλάσμα. Πολλοί υποστηρίζουν ότι είναι διαφορετική.
Εγώ νομίζω ότι διαφορετικοί είναι αυτοί που δεν ζουν όπως το θέλει η ψυχή τους. Τον Μάιο του 2021 θα μαθαίναμε πως μετά από άγριο μπούλινγκ στο χωριό της, η Δήμητρα μεταφέρθηκε στο δρομοκαίτιο. Όμως, τους τελευταίους δύο μήνες αγνοούνταν. Εκδόθηκε Silver Alert. «Εξαφάνιση ηλικιωμένου» έγραφε Δημήτρης Καλογιάννης, ηλικία 64 ετών.
Ένα μήνα μετά θα μαθαίναμε πως είχε πέσει θύμα θανατηφόρου τροχαίου με εγκατάλειψη στο παλαιό Φάλυρο. Είχε προλάβει να ζήσει τελικά μετά το θάνατο της μητέρας της όπως ήθελε, αλλά η χαρά της κράτησε λίγο. Η Πάολα δεν φοβήθηκε ποτέ, δεν θα την φοβήσουν τώρα και η ίδια αργότερα θα σχολίαζε. Να σκάσετε εσείς. Εγώ από το μόνο που μπορώ να σκάσω είναι από το παγωτό σοκολάτα με κομμάτια κουβερτούρα και σιρόπι βύσσινο που λατρεύω.
Και μια απορία που γεννήθηκε τότε σε κάποιους, κάτσε η Πάολα έχει γιο, μου λέει. Και μου λείπει τώρα να σου πω την αλήθεια, αλλά δεν είμαι ένας άνθρωπος που νιώθει υπερήφανη για πολλά πράγματα στη ζωή της. Για το μόνο πράγμα που νιώθω υπερήφαν είναι το ότι έζησα από 19 χρόνια με ένα παιδί από τα 12 χρόνια που σε άλλες συνθήκες θα μπορούσε να γίνει ένα κολόπαιδο.
Και βλέπω ότι μεγάλωσα ένα καταπληκτικό παιδί, ένα πολύ καλό άνθρωπο, πανέξυπνος, ο οποίος τώρα έχει γίνει και μπαμπάς, ζει στην Κοπερνθάγη. Έτσι είναι, τα παιδιά πρέπει να φεύγουν από εμάς. και νιώθω μεγάλη περηφάνεια για τα χρόνια αυτά που έζησα με τον Κοστέλ παρότι δεν ήταν εύκολα και ξέρεις τι είναι που με πικραίνει κάμια φορά.
Άκου να δεις τι με πικραίνει και εκνευρίζομαι φοβερά. Δηλαδή παρόλο που ποτέ μου δεν βρίζω άσχημα άσχετα αν έχω τη φήμη της στρίγκλας κάμια φορά με έχουν ρωτήσει άτομα τα οποία με ξέρουν μα δεν τον έχεις πάρει ποτέ τον Κοστέλ. Και το έχω ακούσει πολλές φορές. Συνήθως απογκέει άτομα. Οι τρανς ποτέ δεν έχει βρεθεί τρανς να μου πει αυτό το πράγμα γιατί πολύ καλά οι τρανς καταλαβαίνουν.
Η βιολογική μητέρα του Κοστέλ ήταν από τη Ρουμανία, εργαζότανε στην Ελλάδα μετά από διάφορα που συνέβησαν και το θάνατο του σύζυγου της. Δεν μπορούσε να έχει ακόμα τον Κοστέλ στη Ρουμανία, τον άφησε προσωρινά σε κάποιο συγγενή και έπειτα ο Κοστέλ ζούσε αριστερά και δεξιά. Μέχρι που γνώρισε την Πάολα. Κατά τύχη, ένας φίλος μου λέει, Πάολα, να περάσω από το σπίτι να κάτσουμε.
Λέω, ναι, μου λέει, θα έρθει και ένας φίλος μου μαζί, εντάξει. Και φάζω εγώ το πιτσιρικά στο άλλο δωμάτιο που είχαν ανυπολογιστεί. Μετά ήρθε ο πιτσιρικάς, όπως έλκουταν ένα μικρό παιδάκι, χειριζόταν πάρα πολύ καλά τη γλώσσα, με διάθεση να μάθει. Και συζητήσαμε, δηλαδή, θυμάμαι, φύγανε κατά τις 8-9 η ώρα το πρωί. δεν περνάνε δύο-τρεις μέρες και εγώ ήμουνα στην δουλειά γιατί δούλευα καβάλα τότε, στάνω στο σπίτι και βλέπω τον Πιτσιρικά να κάθεται στην είσοδο της πολυκατοικίας και να περιμένει του λέω τι θέλεις βρε ήρθα λίγο λέει εδώ να κάτσω μέχρι να ξημερώσει είχα παγιρέψει θυμάμαι εγώ και παστίτσιο ήταν αγαπημένο μου φαγητό, του βάζω ένα κομμάτι παστίτσιο, τρώει ο Πιτσιρικάς Περίμενα να φύγει δεν έφυγε.
Του λέω να σου πω πάρε και μια κουβέρτα και μίσου στον καναπέ. Έφυγε μετά από δύο μέρες ξανά το ίδιο. Και περάσαν από τότε 19 χρόνια. Και μου κάνει εντύπωση γιατί μετά από πολλά χρόνια γυρνάει και μου λέει ο Κωστέλ. Μου λέει εγώ σε τσέκαρα γιατί εγώ σε διάλεξα για να μείνω μαζί σου. Μου είχε χρηθεί μία-δύο φορές. Μου είχε γρήγορα μία φορά στο σπίτι μου που του βάλω ένα άγριο χέρι και του λέω να σου πω δεν θα ξανά κυκλοφορήσεις γυμνός μπροστά μου.
Και μία φορά πάλι στην παραλία να σου πω του λέω αν θες να κάνεις γυμνός πηγαίνε πιο κάτω. Να δεις το πόσο έξυπνο παιδί ήταν. Το έκανε επίτηδο για να με τσεκάρει. Έδωσες εσύ σε ένα παιδί αυτά που ίσως δεν δώσανε σε σένα οι δικοί σου. Τι μπορούσαν να κάνουν πως αυτό το παιδί φύγε Ωραία, εντάξει, άλλοι μπορεί να γεννάνε παιδιά και να μην τα μεγαλώνουν με αγάπη Δεν μπορεί Κοίταξε να δεις, εγώ παραμένω εξαρτιώτης έχω κάποιες αρκές στη ζωή μου Άκου να σου πω και κάτι άλλο που μου είπε πριν 25 μέρες ένα μήνα ο Κοστέλμου Ξήνω τη σύντροφό του από κάμερα της μίλησε για μένα και γυρνάγεται λέει κοίταξε να δεις, εσύ γνώρισες τη μάνα μου τη βιολογική.
Υπάρχει όμως και η Πάολα που είναι η άλλη μάνα μου που ενώ η μάνα μου με γέννησε η Πάολα με έμαθε ανθρωπιά. Και ο Κοστέλ δεν έλεγε εύκολα κουβέντες τέτοιες και με συγκίνησε πάρα πολύ. Τη δεκαετία του 2010 αναγνωρίστηκε και η φωτογραφική της δουλειά με εκθέσεις να πραγματοποιούνται την Αθήνα αλλά και στο Λονδίνο. Είχε έρθει και η Μπιόρκ, θυμάμαι.
Εγώ δεν την ήξερα, ακουστά την είχα και μου τη συστήσανε και μου έκανε εντύπωση και έκανα φιγούρα μετά στο Facebook και μου έρθει η Μπιόρκ. Οι φωτογραφίες που έβγαζα, όλα αυτά τα στρέιτα γόρια που φωτογράφιζα βγήκαν όμορφα και βγάζουν τέτοιον ερωτισμό και φανερώνουν μια συγκεκριμένη εποχή γιατί δεν κοιτάζανε την κάμερα, κοιτάζανε εμένα.
Τώρα δεν θα μπορούσα να βγάλω αυτές τις φωτογραφίες. Γιατί δεν τι να κοιτάξετε τώρα με έναν ειτηθία τους. Τότες ήμουνα μικρούλα, όμορφη και χαριτωμένη. Η πολιτική της πορεία ξεκίνησε το 1990 όταν, όπως διαβάζω στη Βικιπέδια, έγινε το πρώτο τρανς άτομο που έθεσε υποψηφιότητα στις εθνικές εκλογές ως υποψήφια των οικολόγων εναλλακτικών.
Όμως μου λέει σήμερα Με τους οικολόγους εναλλακτικούς Τραυματική εμπειρία γιατί μου φαινόταν πολύ άσχημα Παρετηθήκανε και τέτοια Δεν μπορούσαν να ανδεχτούν Μια τράνθρεπαιδί μου Δεν μπορούν να καταλάβουν Ότι μια τράνθρεπαιδί μου δεν έχει άλλες δυνατότητες Για να ζήσει Αυτό το πουτάνα δεν μπορούν να το καταλάβουν Γιατί το θεωρούν Δεν μπορούν να καταλάβουν Ότι εγώ δεν έχω άλλους τρόπους για να ζήσω Τι μυαλό κουβαλάνε αυτοί οι άνθρωποι Από όλους αυτούς μου πρόσφερε κανείς δουλειά Τη βλέπω σε αποκόμματα από τις εφημερίδες Πάντα μαχητική Μπροστά από τη Βουλή να φιλιέται με έναν άντρα Κρατώντας ένα πλακάτ Έξω το κράτος από τα κρεβάτια μας Και η ομοφιλοφιλία δεν είναι διαστροφή Άλλο δημοσίευμα Οι τραβεστή πολιόρκησαν όλη τη νύχτα το καστρί εκεί ζούσε ο Ανδρέας Παπανδρέου.
Τη βλέπω μπροστά από τη Γαζά. Κρατάει ένα πλακάτ που γράφει «Να συλληφθούν οι βασανιστές μου αστιφύλακες». Από μικρό είχα συνειδητοποιήσει το ότι ο ρατσισμός έχει δύο πρόσωπο. Αν είσαι πλούσιος και διάσημος δεν σε ενοχλεί κανένας. Αν είσαι φτωχός, αντιμετωπίζεις ρατσισμό. Είχα καταλάβει την ταξικότητα του θέματος από πολύ μικρή.
Έβλεπα το ότι ας πούμε ποιοι εκείνη την εποχή ήταν ο Μπίλιμπο ένας καταπληκτικός άνθρωπος, καλός σε αυτά που έκανε, αλλά ήταν υποδεχτός όλοι αυτοί οι μόντιστροι και τις τηλεόρασεις που ήταν ομοφυλόφιλοι που μπορεί να μην το διεκδικούσαν αλλά τους ξέραν όλοι. Τους στρώνανε ροδοπέταλα όταν πυρνάγανε. Εμάς μας μας έβαρε και μας τρίγανε σταθμότα και μας λέγανε τραβέλια και πούστη.
Στις βουλευτικές εκλογές του 2019 έθεσε υποψηφιότητα με το ΜέΡΑ25 Το ίδιο και στις εκλογές του 2023 Ως εκπρόσωπος του κόμματος μίλησε στο πλαίσιο της εκδήλωσης η επόμενη μέρα στην Ομοθεσία για την Εργασία του ΣΕΚΣ Στην ημερίδα που διοργάνωσε η Θετική Φωνή και το Red Umbrella Athens Στον Ιντερνετικό Ραδιοσταθμό του ΜέΡΑ25 Η Πάολα είχε μέχρι πέρσι μια εβδομαδιαία εκπομπή Το Παρλαφούσι Σε αυτήν συζητούσε με σημαντικούς καλεσμένους, από τον Δημήτρη Πουλικάκο και τον Άγγελο Παπαδημητρίου, τον Πάνο Κούτρα και τη Σεμίνα Διγενή, τον Πάνο Μιχαήλ και τον Γρηγόρη Βαλιανάτο, μέχρι τον Θωμάκο Ροβίνη, τον Θάνο Λεξανδρή και τον παλιό αγαπημένο της φίλο, Δημήτρη Παπαϊωάν.
Ο Παπα Ιωάννου μάλιστα ζωγράφισε κάποτε την Πάολα πάνω από μια φορά. Στο παρλαφούσι θα θυμόντουσαν και κάτι που είχε συμβεί στο διαμέρισμα που συγκατοικούσε ο Παπα Ιωάννου με τον σκηνοθέτη Αλέξη Μπίστηκα. Και σε αυτό το σπίτι είχε γίνει και ένα περιστατικό με κάτι τσόλια. Ναι, ναι, ναι. Είχατε φέρει στο σπίτι, στο διπλανό δωμάτιο, κάτι, δύο παιδιά τα οποία από ό,τι κατάλαβα εκ των υστέρων αφού άνοιξε πρέπει να επέμβω για να τα καλμάρω θυμάμαι και ταυτόχρονα χτυπούσε επειδή δεν εισόγευε χτυπούσε μια κοπέλα το Παντζούρι γιατί κάπως ήθελε να μιλήσει με τον Αλέξη και της φώνας Αλέξης φύγε θα φας κάνα μαχαίρι στον κόλο και τέτοια ας ξεκινήσουμε με αυτές τις ωραίες αναμνήσεις την κουβέντα μας Τώρα η Παόλα είναι υποψήφια ευρωβουλευτής με το ΜέΡΑ25.
Δεν υπήρξα ποτέ κομματόσκυλο, αλλά αν δεν είχα τον πλήρη σεβασμό από τα άτομα αυτά ότι πραγματικά με σέβονται, με εκτιμάνε, είναι ανοιχτόμυαλα και προοδευτικά, δεν υπήρχε περίπτωση εγώ ποτέ να συμμετέχω. Οπότε δεν θα με δεις ποτέ να αποστηρίχτε το ΜέΡΑ. Είμαι εγώ, αν σας αρέσει, στηρίχτε το. Αλλά αν δεν υπήρχε ένα σεβασμός και δεν καταλάβαινε ότι πραγματικά τα περισσότερα άτομα εκεί μέσα είναι καλοί άνθρωποι, τις διαφορές πολιτικές μπορούμε να τις βρούμε.
Δεν τους κρίνω εγώ σαν αριστερούς ή σαν πολιτικούς. Τους κρίνω σαν ανθρώπους. Έχουμε πάρα πολλούς καλούς ανθρώπους εκεί μέσα. Γι' αυτό συμμετέχω. Σχεδόν 30 χρόνια μετά από την εμφάνισή της στο Ερωτοδικείο, όπου ζητούσε να νομιμοποιηθούν οι γάμοι μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου, αυτό έγινε στη Βουλή. Όμως η στάση των βουλευτών του ΚΚΕ που ψήφισαν κατά του νομοσχεδίου την έκανε έξω φρενών.
Διαβάζω στο βαθύ κόκκινο. Η γνωστή ακτιβίστρια της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας και υποψήφια βουλεύτρια του ΜέΡΑ25 Πάολα Ρεβενιώτη παραθέτει στο λογαριασμό της στο Twitter μια φωτογραφία της βουλεύτριας Λιάννας Κανέλη και σημειώνει «Καλά το κουκουέ, αλλά εσύ δεν τρέπεσαι και λιγάκι. Λεσβία είσαι, παιδί με υιοθεσία έχεις, με άλλη γυναίκα ζεις.
Τροπήσου για αυτή τη συμπεριφορά σου». Η Πάολα μας έχει συνηθίσει να τα λέει έξω από τα δόντια και ενίοτε να γίνεται αυστηρή. Πάω την κουβέντα στα αρνητικά του χαρακτήρα της. Φαντάζομαι πως όλα αυτά που έζησε από μικρή, η έλλειψη οικογενειακής αγάπης και ζεστασιάς, η δυσκολία στους δρόμους, το μπούλινγκ, η νύχτα, οι συλλήψεις, το ξύλο, ναι τα μεταβόλησε σε μεγάλο βαθμό, αλλά δεν μπορεί να μην τις άφησαν σημάδια στο χαρακτήρα της.
Φυσικά κανείς δεν είναι Άγιος, όλοι έχουν κάνει σφάλματα και λάθη. Έδωσα περισσότερο σημασία στα αγόρια από ό,τι έπρεπε. Ίσως επειδή σ' αγαπούσα πολύ. Δεν κοίταξα τα οικονομικά μου να μπορώ να έχω μια πιο άνετη ζωή όσο μεγαλώνω. Ναι, λάθη είναι κι αυτά. Γίνανε έτσι τα πράγματα, δεν μπορώ να τα αλλάξω. Έχω διαβάσει ότι ας πούμε η Παόλα τσακώνεται με το παραμικρό.
Θεωρεί ότι έχει το ακαταλόγιστο και το αλάσιτο. Είναι παρεξιγιάρα, δεν αλλάζει εύκολα γνώμη. και είναι και γκρινιάρα, νιώσε ότι την εκμεταλλεύονται όλοι. Γκρινιάρα και φυσικά ήμουνα λίγο αγριεμένη. Όταν είσαι στο πεζοδρόμιο και οι εχθροί σου είναι από πολλές πλευρές δεν πρέπει να είσαι και σε λίγο φωνακλού για να μπορέσεις να επιβιώσεις.
Μήπως όμως μπορεί να πήρε η μπάλα και κάποιους οι οποίοι μπορεί να μην φταίγαν τόσο πολύ αλλά αποκαικτημένη ταχύτητα επειδή έτσι συνήθιζες, έτσι έμαθες. μπορεί να συνέβη και αυτό μπορεί να συνέβη και αυτό αλλά δεν ήταν κυρίαρχο στοιχείο του χαρακτήρα Πριν κάποια χρόνια απαντώντας στο ερωτηματολόγιο του Προύστ για τη Λάιφο, ρωτήθηκε τι απεχθάνεστε περισσότερο στην εμφάνισή σας και απάντησε που πείραξα το πρόσωπό μου και δεν μου βγήκε σε καλό.
Τη ρωτάω για τη σχέση της με το χρόνο που περνάει. Έχω συμβιβαστεί. Έχω συμβιβαστεί και ξέρεις τι είναι το σημαντικό όταν μεγαλώνεις. Είναι να έχεις περάσει καλά σε προηγούμενες εποχές. Εγώ δεν έχω κανένα αποθυμένο. Δεν έκανα μεγάλα όνειρα να γίνω βασίλισσα ή να γίνω ξέρω εγώ ή ό,τι σπουδαία. Προσπάθησα να ζήσω ερωτικά, να απολαύσω την καθημερινότητά μου κάθε μέρα, να ζήσω έρωτες και να περάσω πολύ καλά στη ζωή μου και το έκανα και πέρασα πάρα πολύ καλά στη ζωή μου.
Φυσικά ποτέ δεν είναι η ζωή φτιαγμένη έτσι εύκολα. Αλλά αν τα βάλω σε μια ζυγαριά όλα αυτά, λέω εντάξει έπαθα και ένα 10% κακό γιατί είμαι ένας άνθρωπος που ζει με μηδέν προνόμιο. Δεν έχω καν σύνταξη, δεν έχω τίποτε. Αλλά από την άλλη νομίζω ότι είμαι τυχερή γιατί έκανα αυτό που γούσταρα και είμαι πολύ πλούσια από εμπειρίες.
και όταν δεν έχεις αποθυμένα δεν σου κακοφαίνονται τα χρόνια που περνάς. Απλά το μόνο που σκέφτεσαι τουλάχιστον να μην ταλαιπωρείς όταν μεγαλώνεις και να μην γίνεσαι βάρος αλλονό. Το αγαπημένο σας απόφθεγμα την είχαμε ρωτήσει επίσης τότε. Η ευτυχία κρύβεται στις λεπτομέρειες. Ας μάθουμε να μην τις προσπερνάμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε.
Και το δικό της μότο, όπως το είπε και τον Γιάννη Χατζηγεουργίου στο Φιλελεύθερο Κύπρου, «Είμαι περήφανη γιατί επέζησα, γιατί δημιούργησα σε μια κοινωνία που σε ήθελε σκουπίδι». Λίγη ώρα μετά την ανάρτησή της με τη φωτογραφία της γιγαντοαφίσας της στο μετρό, στη στάση του συντάγματος, επανήλθε με νεότερη ανάρτηση. Όταν λοιπόν μου έστειλαν και είδα τη φωτογραφία από το μετρό του συντάγματος, το μυαλό μου πήγε σε εκείνο το 15χρονο μικρό παιδί που βρέθηκε ένα βράδυ στην πλατεία Συντάγματος, μόνο του, χωρίς να ξέρει που πηγαίνει και σε έναν κόσμο εχθρικό.
Τελικά, ευτυχώς, βρήκε το δρόμο του. Και τώρα το update. Καλοκαίρι του 2026. Ο δημοσιογράφος και φίλος της, Αντώνης Μποσκοήτης, μου λέει στα κόκαλα που φυσικά ήταν κάτι πολύ πιο σοβαρό. Πρέπει να πω ότι αυτούς τους 14 τα τελευταίους μήνες της ζωής της η Πάολα ταλαιπωρήθηκε πάρα πολύ. Μπαινό βγαίνε στα νοσοκομεία κυριολεκτικά.
Εκείνη μου έλεγε στην αρχή ότι θα το ξεπερνούσε όπως κάθε άνθρωπος ελπίζει όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με μια τέτοια ασθένεια. Θυμάμαι να είμαστε στον Ευαγγελισμό να πηγαίνω εγώ να πάρω τις απαντήσεις της από τον γιατρό και να καθόμαστε στο καφενεδάκι οι δυο μας και να μου λέει «Βρε Μπόσκο μου, αν ήταν κάτι σοβαρό δεν θα είχα πεθάνει τώρα».
Έτσι την έβρεπα όλα, της έλεγα, έτσι, τι να κάνεις, λέω υπομονή θα κάνεις να περάσει και αυτό και να δούμε τι θα κάνουμε. Οι εξετάσεις δυστυχώς κάθε φορά διέψευδαν τις ελπίδες. Πρέπει να πούμε ότι η Παόλα εκτός του καρκίνου που αντιμετώπιζε χρειάστηκε να κάνει και μια πολύ σοβαρή άλλη επέμβαση. νομίζω δύο μήνες πριν φύγει από τη ζωή και συγκεκριμένα της είχαμε βρει ένα ανέβρισμα στην κοιλιακή αορτή που ήταν πολύ σοβαρό και που έπρεπε άμεσα να χειρουργηθεί.
Θυμάμαι τον γιατρό της να λέει ότι δεν με ενδιαφέρει ο καρκίνος αυτή τη στιγμή με ενδιαφέρει όμως να καθαρίσει με το ανέβρισμα. Πραγματικά έκανα ένα πολύ ωραίο χειρουργείο βγήκε νικήτρια που λέμε αυτό της δημιούργησε έτσι ένα κλίμα αισιοδοξίας Κατά τα τέλη του 25, δηλαδή γύρω στον Οκτώβριο αν τα λέω σωστά, μάθαμε πως η αρχική αισθία καρκίνου ήταν από τον πνεύμονα.
Και από εκεί δηλαδή έφυγε ο καρκίνος και πήγε στα οστά. Την είδα λοιπόν να γίνεται όλο και πιο αδύναμη μέσα σε αυτούς τους μήνες. Σναντιόμασταν λίγες φορές, οπότε δηλαδή είχε τη δύναμη να βγει έξω από το σπίτι και πηγαίναμε για καφέ εκεί στο παρκάκι. Δεν ήταν η ίδια η Πάολα που ξέραμε τα προηγούμενα χρόνια. Αισθανόταν αδυναμία και στο 20 λεπτό έλεγε καθαρά, «Μπόσκο μου πήγαινε με σπίτι γιατί θέλω να ξαπλώσω, δεν μπορώ να καθίσω πια άλλο εδώ».
Και την έπαιρναν γκαζέ και πηγαίναμε σιγά-σιγά μέχρι το σπίτι της. Τα έζησα όλα τα νοσοκομεία μαζί της. Εδώ θέλω να ευχαριστήσω αυτά τα δύο κορίτσια, την Ελίζα και τη Δανάη. είναι δύο σπουδαίες γυναίκες, δημοσιογράφοι, γραβευμένες για τη δουλειά τους. Δεν τις γνώριζα προσωπικά, αλλά νομίζω ότι γίναμε μία ομάδα με τα τηλέφωνα στο πλαίσιο του να βοηθήσουμε την Πάολα.
Ο Αντώνης Μποσκοίτης μιλάει για τις δημοσιογράφους Δανάη Μαραγκουδάκη και Ελίζα Τριανταφύλλου, που θα συναντήσουμε και στη συνέχεια. Η Ελίζα και οι Δανάοι συντόνιζαν ας την πούμε επιχείρηση, αυτή την επιχείρηση. Δηλαδή με έπαιρναν εμένα, δευτέρα θα είσαι εσύ στο νοσοκομείο αν μπορείς φυσικά, τρίτη θα πάει ο άλλος, τετάρτη ξανά εσύ και μοιράζαμε έτσι το χρόνο μας.
Τελευταία φορά την είδα στον Ερυθρό Σταυρό, μία εβδομάδα πριν φύγει από τη ζωή. Μου είχε ζητήσει και της είχα πάει κάποια πράγματα. Την περισσότερη ώρα ήταν ξαπλωμένη φυσικά. σοβαρό πρόβλημα με το οξυγόνο της. Της είχε πέσει το οξυγόνο. Και ενώ εγώ εκείνη τη μέρα είχα πάει, αυτό είναι σημαντικό για να την παραλάβω, να την γυρίσω στο σπίτι της, οι γιατροί μου είπαν πως δεν γίνεται να φύγει από το νοσοκομείο, διότι το οξυγόνο της είναι σε πολύ άσχημα επίπεδα και ανά πάσα στιγμή μπορεί να επέλφθη το μυραίο.
Γιατί πια ξέρεις όταν δεν υπάρχει οξυγόνο στα πνευμόνια δεν υποστηρίζεται μια ήδη ταλαιπωρημένη καρδιά όπως ήταν της Παόλας έφυγα έπρεπε να λείψω μετά να φύγω εκτός Αθηνών να πάω στο Μεσολόγγι για μια παράσταση και της τηλεφώνησα μέσα από το αυτοκίνητο πηγαίνοντας στο Μεσολόγγι και εκεί δεν θα ξεχάσω αυτό το λέω τώρα και ξεκινούμε με ρώτησε που πας βρε Μπόσκο μου μου είπε της λέω Παόλα φεύγω στο Μεσολόγγι θα γυρίσω σε 4-5 μέρες θα έρθω λέω κατευθείαν να σε δω μόλις επιστρέψω και εκεί ένιωσα τη λαχτάρα του ανθρώπου που ακόμα και στην κατάσταση αυτή που βρίσκεται θα ήθελε να πάει μια εκδρομή να βγει από το νοσοκομείο να ξαναπερπατήσει μέσα στον κόσμο ενδεχομένως να πάει σε ένα μέρος που ήθελε να την αράξει γιατί η Παόλα ονειρευόταν μέσα σε αυτό το καλοκαίρι που δεν πρόλαβε να το ζήσει να νοικιάζει ένα σπιτάκι όπως μου έλεγε στον Άγιο Κωνσταντίνο και να πηγαίναμε να την αράζαμε για ένα τρίμερο. Ναι Παολά μου της έλεγα θα γίνει και αυτό. Κάτσε να τελειώσεις τώρα με την ιστορία αυτή
να αποκτήσεις πάλι τις δυνάμεις σου να ανακτήσεις τις δυνάμεις σου και να το κάνουμε να την κάνουμε αυτή την εκδρομή. Δεν προλάβαμε αλλά δεν θα ξεχάσω αυτή τη φράση που μου είπε ωραία θα είναι βρε μπόσκο μου σχολιάζοντας την εκδρομή αυτή τις λίγες μέρες που θα πήγαινα στο Μεσολόγγι. Και έπειτα δέχτηκα και ένα το τηλεφώνημα από την Ελίζα και την Βρανάη, δεν θυμάμαι τώρα, που μου είπαν ότι η Παόλα έφυγε στο νοσοκομείο.
Η Παόλα πέθανε στις 9 Ιουλίου του 1926 στο Σισμανόγλιο, όπου νοσηλευόταν χτυπημένη από τον καρκίνο. Ήταν 68 ετών. Και να πω και κάτι τώρα, και όσο και αν αυτό θα ακουστεί τώρα, όπως και να ακουστεί, ίσως ήταν και καλύτερα για την ίδια που έφυγε έτσι όπως έφυγε. Διότι αν τα λέω σωστά, μπορεί να κάνω και λάθος να μην έχω σωστή ενημέρωση, στο σεισμανόγλιο θα έμπαινε για αντιμετώπιση των πόνων.
Προφανώς οι όγκοι στα οστά είχαν επανέλθει, γιατί με τις χημειοθεραπείες είχε πάει καλά. Είχαν δηλαδή σχεδόν εξαφανιστεί οι όγκοι. Αλλά ξαναβγήκαν. Και νομίζω ότι θα έμπαινε πια στην τελική ευθεία. δεν μπορούσε πια, δεν αντέχει ο οργανισμός της άλλες χημειοθεραπείες. Επομένως, αν σκεφτούμε ότι η Πάολα έφυγε στον ύπνο της με μια καρδιακή ανακοπή που της έκανε η έλλειψη οξυγόνου, θεωρώ ότι είναι πολύ καλό συγκριτικά με το να την είχαμε ακόμη ανάμεσά μας αυτή τη στιγμή που μιλάω και να υπέφερα από φρικτούς πόνους.
Αυτό δεν το θέλει κανένας για κανέναν άνθρωπο να πονάει και να υποφέρει. Νομίζω πως στάθηκε τυχερή μέσα στην ατυχία της να φύγει με αυτόν τον τρόπο που έφυγε Υπήρξε συγκίνηση αλλά και χερεκακία Ο γιος του εκτελεστή της 17 Νοέμβρη του Δημήτρη Κουφοντίνα, ο Έκτορας Κουφοντίνας θα γράψει χερέκακα στο facebook «Πέθανε ο Ρεβενιώτης», χρησιμοποιώντας επίτηδες ένα νεκρό όνομα της νεκρής πια Πάολας.
Όλα είχαν ξεκινήσει το 2019, όταν η Πάολα είχε σχολιάσει μία ανάρτηση του Έκτορα Κουφοντίνα που είχε θεωρηθεί ρατσιστική για τους μετανάστες στην Αθήνα και είχε γράψει «Ο ηλίθιος γιος του Κουφοντίνα, το Κουφοντινάκι δηλαδή, που παριστάνει την διασημότητα σαν γιος επαναστάτη, εκτός από τα τρανσοφοβικά που έχει υποστάρει στο παρελθόν μας, πετάει και αυτό στη μάπα.
Βέβαια, αυτός μένει σε κυριλές ποιητές, στον Βαρνάβα, όχι στο γκέτο μεταναστών, στο σταθμό Λαρίσης, που μένω εγώ. Φαίνεται πως ο Κουφοντίνας της το κρατούσε και τη μέρα που έμαθε ότι η Παόλα Ρεβενιώτη πέθανε, έγραψε «Πέθανε ο Ρεβενιώτης». Από την Εφημερίδα των Συντακτών, ο Κουφοντίνας, γράφει η Εφημερίδα, υποστηρίζει ότι δέχτηκε λυσαλαίες επιθέσεις επειδή αναφέρθηκε σε έναν άνθρωπο με το πραγματικό του φύλο.
Χρήστες, κάτω από την ανάρτηση του Έκτορα Κουφοντίνα, έγραψαν χαρακτηριστικά «Είσαι τραγικός», «Λυπάμαι», «Πέθανε ή Παολαρεβενιώτη», «Ο αυτοπροσδιορισμός του φύλου είναι ανθρώπινο δικαίωμα», Συμφωνώ συνήθως όσα γράφεις, αλλά για πρώτη φορά θα πω ότι είσαι σχρός και μικροπρεπής. Μετά τις αντιδράσεις, συνεχίζει η εφημερίδα των συντακτών, ο Έκτορας Κουφοντίνας προχώρησε σε εκτενή ανάρτηση 1828 λέξεων, στην οποία υπερασπίστηκε την αρχική του τοποθέτηση και επιτέθηκε σε όσους τον επέκριναν.
Άσκησε επίσης κριτική στη σύγχρονη συζήτηση γύρω από τα δικαιώματα των τρανς ανθρώπων. Και ανέφερε, Σε μια εποχή που το να είσαι τρανς όχι μόνο δεν απαιτεί θάρρος και όχι μόνο δεν είσαι αποκλεισμένος, αλλά προωθείται από τον κινηματογράφο, τη μόδα, τα σύριαλ, τα social media, επιχορηγείται από τις αστικές κυβερνήσεις και βρίσκεται στην ατζέντα του State Department, προωθείται δηλαδή από κάθε μηχανισμό της κυρίαρχης προπαγάνδας, αυτοί, οι τρανς, νομίζουν ότι κάνουν επανάσταση.
Για το ότι θεωρούσε ότι ήταν τόσο εύκολα τα πράγματα για τα τρανς άτομα στην σημερινή κοινωνία, το απάντησε κάποιος. «Γίνε και εσύ τρανς και αν δεν ζεις έξω στην κοινωνία να μας πεις μετά αν θέλει θάρρος και αγώνα, κουφοντινάκι. Έγινες και εσύ γνωστός λόγω επωνύμου και απασχολείς τη δημοσιότητα με την μικροψυχία και το θράσος σου».
Κι ένας άλλος σχολιάζει. Ποιος ο λόγος να αναφερθεί στην εκκληπούσα τρανς με το προηγούμενο φίλο της Ποιος είναι ο έκτορας Κουφοντίνας που θα επιβάλλει στον καθένα τι θα είναι ή τι θα δηλώνει Οικογενειακό τους στόχο να επιβάλλουν αυτό που οι ίδιοι θεωρούν σωστό Είτε με σφαίρες είτε με λέξεις σαν σφαίρες Από την άλλη ο Χρήστης Πέτρος γράφει στην εφημερίδα των συντακτών Σοβαρά τώρα τα βάλατε με τον Κουφοντίνα Τι είπε Είπε ότι είναι άντρας Και συγγνώμη, την αριστερά, να κάνουμε το άσπρο μαύρο?
Ρε αφήστε τις ανομαλίες, καταντήσατε την αριστερά ένα ανώμαλο γουόκ πανηγύρι. Και ο Κώστας, μας έφαγαν οι δικαιωματισμοί. Ο Έκτορας Κουφοντίνας είναι σωστότατος. Σε αυτόν απαντάει η άλλος σχολιαστής. Αν δεν υπήρχε ο δικαιωματισμός, όπως τον λέτε περιφρονητικά, οι γυναίκες θα ήταν ακόμα στην κουζίνα, χωρίς καν δικαίωμα ψήφου, και ομοφυλόφιλοι θα ήταν στη φυλακή.
Χρειάζεται και λίγη ενσυναίσθηση λοιπόν. Αλλά αν την είχαμε, θα είχαμε και καλύτερη κοινωνία. Η Πάολα Ρεβενιώτη είχε δηλώσει «Ήμουν μια ζωή απέναντι στους υποκριτές και τους μησανθρώπους, τους μπάτσους και την εξουσία. Όσο για σένα, σκέψου ότι και ο πατέρας σου ο ίδιος συμφωνούσε ιδεολογικά με τα λόγια της Πάολας». Δεν ήταν μόνο ο Έκτορας Κουφοντίνας ή οι διαφορεάλοι αντι-woke που επέκριναν την Πάολα με το που πέθανε, αλλά και κάποια λίγα άτομα από την τρανς κοινότητα που λόγω παλιών διαφωνιών ή συγκρούσεων ή και λόγω ζήλιας έκαναν αναρτήσεις ηρωνικές χωρίς να την αναφέρουν ονομαστικά.
Από την άλλη, η τραγουδίστρια Τανιά Τσανακλίδου αφιέρωσε από σκηνής ένα τραγούδι, το «Αντίο δρόμι του Βερολίνου» στην Πάολα. Τις μέρες μετά το θάνατό της έγιναν βάιραλ διαφόρες παλιές αναρτήσεις της και απαντήσεις της σε πολιτικούς και όχι μόνο. Στο Twitter, ο Αϊχάσου μοιράστηκε μια απάντησή της στον νυν πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, ο οποίος είχε γράψει ότι αυτό που γίνεται στα νησιά μας δεν είναι εις ροή μεταναστών, πρόκειται για κατευθυνόμενη απόβαση Ισλαμιστών.
Ποιος εξυπηρετεί, είπε όλα, του είχε γράψει. Όταν στο πορνοσυνέμα Αλλάσκα πριν χρόνια έκανες πίπες σε Κούρδους, Σύριους και άλλους, δεν ήταν εις ροή μεταναστών. με κολάν με ρίγα χρώματος δυνατού, κόκκινου, κίτρινου, μαύρου καφέ, στα παγκάκια της πλατείας, στα γόνατα, ο κλαδόν και φυσούσε τα μακριά μαλλιά του για να φύγουν από το στόμα του και για να βλέπει.
Μετά έγινε πάολα. Έπειτα έγινε θεά. Πήγαμε ακοέ, πήγαμε πλατεία, πλατείες. Πήγαμε για τον Χρήστο Ρούσο, πήγαμε αστυνομικά τμήματα, κρατητήριο, Πήγαμε τηλεόραση, ράδιο, σε γενικές συνελεύσεις όπου αμφισβητήθηκε σκληρά. Πήγαμε σινεμά, ταξίδια. Πήγαμε με τον Κοστέλ, θείος εγώ του Κοστέλ. Πήγαμε τα σκυλιά μας βόλτα. Πήγαμε Pride στους τρέφοι, στο πεδίο.
Πήγαμε στο Athens Pride στους μεγάλους δρόμους. Ερχόταν στο Factory. Πήγαμε σε κηδείες, πήγαμε για μπάνιο, για ψωνιστήρι, για γουρουνοπούλα, σε φεστιβάλ. Πήγαμε βαρκάδα, πιάτσα. πήγαμε για το κράξιμο, πήγαμε για τον γκέι οδηγό της Αθήνας, πήγαμε σε νοσοκομεία, πήγαμε να χαρούμε την διήγηση των δύο κόσμων μας που θέλαμε και οι δύο τόσο να παντρέψουμε.
Μετά τον Διντή πήγαμε στον ασπρό πυργό οικογενειακός να παραλάβουμε την Νέλη, την σκυλίτσα της Πάολας, κατουρημένη από το ταξίδι της με ένα φορτηγό από το κέντρο αδέσποτων στη Θράκη. και μετά τσάκισε λουσμένη και χτινισμένη βάραινε και έβηχε και μάτωνε και ξεφυσούσε και δεν μαγείρευε και δεν ψώνιζε και δεν ταξίδευε και δεν γύριζε βίντεο και με κοίταζε και μου γέλαγε και μου έδινε να το σκάσω 1500 φορές συναντηθήκαμε περίπου στη ζωή μας για 50 χρόνια, πρόλαβα και τη στόπα μωροί φίλοι δεν έχω γελάσει δεν έχω φωνάξει, δεν έχω θυμώσει, δεν έχω πονέσει δεν έχω ξεμαλιαστεί δεν έχω παρεξηγηθεί και δεν έχω αγαπήσει περισσότερο άλλη χασικλού από σένα και θησαυρίζω μέσα στη δική μου καρδιά που κλαίει την εκφρασή της.
Και ο Γρηγόρης Βαλιανάτος που είχε ξεκινήσει την ανάρτησή του με τη φράση «Άνοιξαν οι ουρανοί» την κλείνει γράφοντας «Έκλεισαν οι ουρανοί. Ξεκόλλησε ένα κομμάτι μου. Θα μου λείψεις». όποια την κάνει πρώτη να πάει να τη βρει και η άλλη. Να που εγώ έγινα καλά και η Πάολα έφυγε πρώτη. Υπήρξε η πρώτη τρανς ελληνίδα που είχε σοβαρό δημόσιο λόγο όταν οι περισσότερες μαζί κι εγώ βγαίναμε στα κανάλια και λέγαμε μαλακίες για να γελάει ο κόσμος.
Γνωριζόμασταν πάνω από 40 χρόνια. Μια ζωή. Χανόμασταν και ξαναβρισκόμασταν. Τα τελευταία όμως 15 χρόνια ξαναβρήκαμε η μία την άλλη. Εκτός αυτών, με την Πάολα έχουμε κάνει πολλές διανυκτερεύσεις στα κρατητήρια και δεν χρειάζεται να πούμε τίποτα άλλο. Από την ώρα που το έμαθα δεν έχω σταματήσει να κλαίω. Εννοείται πως αν κάτι μείνει από μένα, όταν πεθάνω κι εγώ, θα είναι και η συμμετοχή μου στις πικροδάφνες της.
Την ευχαριστώ, ξέρει εκείνη. Εύα Κουμαριανού, 9 Ιουλίου του 2026 Ο Αντώνης Μποσκοίτης θα θυμόταν και ένα περιστατικό το οποίο είχε καταγράψει σε ανάρτησή της η Πάολα Ρεβενιώτη πολλά χρόνια πριν. «Καθόμουνα, λέει, πριν λίγο στο σπίτι του Μπόσκο και κουτσομπόλευα με την Εύα Κουμαριανού. Κάθε λίγο χτυπούσε το τηλέφωνο της.
Τη μία ήταν ο Μαχμούτ από το Ιράν, την άλλη ο Αχμέτ από Ιράκ, μετά από λίγο ο Απτούλ από το Αφγανιστάν, «Στα επόμενα μου χάμετα από τη Συρία, δεν αντέχω κι εγώ και της λέω «Κλείσε μωρή το τηλέφωνο, εσύ δεν είσαι τραντς, εσύ είσαι η είπατη αρμοστία του ΟΗΕ». Η Παόλα αγαπούσε το πρώτο νεκροταφείο. Ήταν ένας χώρος που της ασκούσε από παλιά ιδιαίτερη γοητεία και για τον οποίον είχε γυρίσει ένα από τα ντοκιμαντέρ της 12 χρόνια πριν.
Ήθελε, όταν θα πέθαινε, μια μεγάλη κηδεία στο πρώτο νεκροταφείο και οι φίλοι της της την πρόσφεραν. Ο Θοδωρής Αντωνόπουλος γράφει μεταξύ των άλλων στο lifeo.gr Αριστερά και δεξιά από το φέρετρο της Πάολας, δύο στεφάνια με λευκά τριαντάφυλλα, του αδερφού της Αντώνη, με τον οποίον η σχέση της είχε αποκατασταθεί τα τελευταία χρόνια και τη συνέτριξε, και των δύο ανιψιών της, της Μαγδαληνής και της Μυρτός.
με την επιγραφή «Δεν έζησες για να χωρέσεις στον κόσμο, τον άλλαξες». Αν ήταν ακόμα μαζί μας ο Λεωνίδας Χριστάκης, θα την συμπεριλάμβανε σίγουρα στους Αγίους των Εξαρχείων, μόλον ότι η Πάολα ήταν κάτι πολύ ευρύτερο και στον λαϊκό μας πολιτισμό συνολικά, όπως εύστοχα είπαν κάπου, όμως οι ανυψιές της θα είπαν όλα μέσα σε εννέα μόλις λέξεις, σκέφτηκα.
Δεν έζησες για να χωρέσεις στον κόσμο, τον άλλαξες. Όμως αυτό που έγραφε το Στεφάνι της νεολαίας του Μέρα 25, ενόχλησε κάποιους σεμνότυφους και προφανώς τελείως άσχετους με την προσωπικότητα της Πάολας. Το Στεφάνι έγραφε «Πάντα ελεύθερη και πάντα με την κάβλα σου, Παολάρα μας». Ένα σχόλιο μιας κυρίας Γκρέτας Χριστοφιλοπούλου κυκλοφόρησε πολύ εκείνες τις μέρες.
έγραφε «Όταν η νεολαία του Μέρα 25 υπογράφει συνειδητά αυτό το στεφάνι, αναλαμβάνει και την ευθύνη για το περιεχόμενο του μηνύματος που εκπέμπει και το μήνυμα δεν είναι ούτε ριζοσπαστικό, ούτε επαναστατικό, ούτε απελευθερωτικό. Είναι απλώς χιδέο. Κρέτα Χριστοφιλοπούλου». «Κάνεις λάθος», απαντάει κάποιος. «Είναι κάτι που έλεγε η ίδια και βάζει το εξώφυλό της στο αντιβάιρους, όπου η ίδια είχε γράψει με κραγιόν «Μαχόμουν πάντα για την Καύλα».
Αναρωτήθηκα ποια είναι η τόσος εμνότυφη Γκρέτα Χριστοφιλοπούλου. Διαβάζω πως είναι δημοσιογράφος, μέλος της ΕΣΥΕΑ, εξειδικευμένη στο οικονομικό ναυτιλιακό ρεπορτάζ. Λίγο καιρό μετά το σχολειό της για την κηδεία της Πάολας, έκανε αμφιλεγόμενο σχόλιο για το γάμο της Δανάης Μπάρκα. Κάποτε, έγραψε, οι νύφες άφηναν πολλά στη φαντασία.
Εδώ τα μπούτια κάνουν επίσημη δημόσια εμφάνιση. Το βρακίδι εκδικεί ρόλο συμπροταγωνιστή και το τούλι περιφέρεται απεγνωσμένα. Απ' τη μία γωνία βλέπεις τη μέλουσα νύφη σε pre-wedding party, απ' την άλλη αναρωτιέσαι αν διέκοψες κατά λάθος φωτογράφηση εσωρούχων plus size. Το φόρεμα κουρτίνα δεν κρύβει απορρίτως τίποτα. Είναι από εκείνες τις περιπτώσεις όπου η νηφίτσα κραυγάζει, κοιτάξτε με.
Έγραψε κάποιος. Την Κρέτα Χριστοφιλοπούλου την πείραξε λοιπόν η λέξη καύλα στην κηδεία της Πάολας, την πείραξε το φόρεμα κουρτίνα στον γάμο της Μπάρκα. Τώρα μένει να γκρινιάξει για τίποτα βαφτίσια. Ο Θοδωρής Αντωνόπουλος, αφού αναφέρει στο άρθρο του στη Life φοφίλους και συναγωνιστές και ακτιβιστές και διάσημους που ήταν στην Κηδεία, γράφει «Ήταν και πολλοί νεολαία, παιδιά που ήταν αγέννητα όταν η Πάολα έβγαζε το κράξιμο, όταν οργάνωνε πράιντ και κατέβαινε σε διαδηλώσεις, αλλά την ανακάλυψαν μέσα από το ίντερνετ, τα σόσιαλ, τις συνεντεύξεις, τις δημόσιες εμφανίσεις και τα ντοκιμαντέρ της».
Περνάμε μπροστά από δύο παπάδες. Ο ένας σταυροκοπιέται και ευλογεί παρότι πολιτική οικιδία. Θυμάμαι πόσο αντιθετική σχέση είχε με τη θρησκεία. Δήλωνε με ένα άθεη, δεν γούσταρε τον συνονόματό της Απόστολο, τους τράγους και την υποκρισία πολλών θρησκευόμενων, όμως της άρεσε το τελετουργικό και ήξερε να σεβαστεί όταν έπρεπε.
Ήταν εξαλλουημόνη ίσως γνωστή τρανς που είχε επισκεφθεί, με ανδρική αμφίεση, το Άγιο Όρος. Ακόμα θυμάμαι έναν μοναχό που την ήξερε πρωτού χειροτονηθή και βλέποντάς την να προσέρχεται στον Εσπερινό, ήρθε και της ψηθήρισε «κουλάντε παρή». Τρεις φίλοι της που την αγάπησαν και την βοήθησαν πολύ και έτρεξαν και μετά το θάνατο της ήταν η Δανάη Μαραγκουδάκη, ο Βασίλης Θανάσης και η Ελίζα Τριανταφύλλου.
Στην κηδεία, η δημοσιογράφος Ελίζα Τριανταφύλλου διάβασε το κοινό αποχαιριτιστήριο κείμενού τους. Η Πάολα ήταν για μας η ψυχή της παρέας, με το μνημειώδες της χιούμορ, τη ζεστασιά της, τα χαριτωμένα της πειράγματα. Ήταν οι πολλές μας βόλτες, εκδρομές και τα ταξίδια που κάναμε και αυτά που ονειρευτήκαμε. Οι συζητήσεις και πολιτικές και πολυπροσωπικές και σοβαρές και ελαφρές και όλοι οι πιθανοί υβριδικοί συνδυασμοί των παραπάνω, πάντα με ανοιχτό μυαλό και καρδιά.
Ήτανε η κυρκυραϊκή, η συριανή, η πυραιώτικη κουζίνα. Η ειδωτικότητά της ως οικοδέσπινα να σε ταΐσει και να νιώσει σαν το σπίτι σου. Η αγάπη της στις λιχουδιές, στο σινεμά, σε κάθε είδους γνώσεις, στους πιο απίθανους τομείς. Οι ισοφές της τοποθετήσεις και συμβουλές, χωρίς ποτέ να είναι βαρύγδουπες. Τα όνειρα και τα σχέδιά μας για δημιουργία, ντοκιμαντέρ, φεστιβάλ, εκθέσεις, το κοφτερό της μυαλό και ο αυτοσαρκασμός της.
Η Παόλα για μας ήταν η χαρά για τη ζωή, τον έρωτα, την ελευθερία, την κάυλα, τον αγώνα για μια καλύτερη κοινωνία. Μέχρι και τις τελευταίες μέρες κατάφερνε και μας έκανε να γελάμε με τα αστεία της. Η Παόλα δεν το έβαζε κάτω και δεν το έβαλε κάτω ποτέ μέχρι το τέλος της μάχης της με τον καρκίνο. Πάντα περήφανη, αγέροχη, αισιόδοξη Μια ηρωίδα Ήτανε μάλλον εκείνη που μας έδινε κουράγιο στα δύσκολα Που μαχότανε Παρά εμείς εκείνη Είναι δύσκολο και πονά πολύ να αποχαιρετάς μια τέτοια φίλη Θέλουμε να κάνουμε μια ειδική αναφορά Στα άτομα που εργάζονται στο σεξ Και ειδικά στις τρανς γυναίκες Που έχουν εργαστεί στις πιο δύσκολες συνθήκες Και χωρίς καθόλου δικαιώματα Όπως και η Πάολα, κι εμείς απαιτούμε αναγνώριση της εξεργασίας και δικαίωμα σύνταξης και φροντίδας για όλες τις τρανς γυναίκες.
Τα συστήματα φροντίδας παντού, όπως και στον Δήμο Αθηναίων, πρέπει να επεκταθούν και να περιλαμβάνουν για όλες, όλους, όλα, ειδικά για άτομα που βρίσκονται μόνα τους και χωρίς πυρηνική οικογένεια. Αυτό δεν συμβαίνει μέχρι σήμερα. Κάποιος είχε πει δημόσια ότι η Πάολα θα πεθάνει μόνη και θα την βρούμε μέρες μετά. Διαψεύστηκε.
Η Πάολα είχε όλους εμάς, αλλά δεν είναι πάντα έτσι. Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε μέσα από την καρδιά μας τους ανθρώπους που ήταν εκεί τον τελευταίο χρόνο. Στα δύσκολα, η Πάολα πήρε και πολλή αγάπη από κόσμο που δεν την ήξερε καν προσωπικά. Και αυτό είναι η απόδειξη της ζωής της. Δανάη Μαραγκουδάκη, Βασίλης Θανάσης, Ελίζα Τριανταφύλλου Ο δημοσιογράφος και φίλος της Αντώνης Μποσκοήτης μου λέει Για μένα είναι πάρα πάρα πολύ δύσκολο, το λέω ειλικρινά Δεν διανοούμε να ξαναπεράσω από το παρκάκι του σταθμού Λαρίσης και όπως έχω αναρωτηθεί πολλές φορές τι έγιναν όλα αυτά δεν υπάρχει πια η Παόλα να έρθει σε αυτό το παρκάκι που πίναμε καφέ δεν υπάρχουν πια αυτές οι βραδιές που περνάγαμε στο σπίτι της, στο σπίτι μου, σε θέατρα σε σινεμά, σε προβολές σε φεστιβάλ, στο εξωτερικό μάλιστα είχαμε πάει και μαζί στην Κωνσταντινούπολη το 2018, όλα αυτά σκέφτομαι ακόμη και σήμερα και ειλικρινά δεν μπορώ να περάσω από το σταθμό λαρίσεις δεν την ξεχνάμε την Πάολα θεωρώ πολύ ευλογημένο τον εαυτό μου που
με τίμησε με τη φιλία της γιατί κι εμείς είχαμε τις εντάσεις μας μία φορά είχαμε τσακωθεί η οποία κράτησε για πολύ λίγο και μάλιστα όταν μετά το συζητήσαμε αυτό μου έλεγε βρε Μπόσκο μου δεν υπάρχει μου λέει κακία μεταξύ μας και αν έγινε και κάτι μου λέει από χαζομάρα γιατί ήταν όντως μια χαζομάρα που είχε γίνει και γελούσαμε δηλαδή μου λείπει, μου λείπει πάρα πολύ μου λείπουν τα post που έκανα στο facebook με τα οποία γελούσα πάρα πολύ με κάποια μου λέγει η ίδια, μπόσκο μου να ξέρεις λέει πίνω ένα μπαφάκι το βράδυ, με πιάνει και κάθομαι και γράφω τα ωραία μου τα post συνήθως όταν έγραφε στα λατινικά δηλαδή στα φραγκολεβαντίνικα που λέμε, ήξερα ότι την είχε ακούσει από κάποιο μπαφο και έτσι θα έγραφε αυτά τα φανταστικά post πολλά post μάλιστα που είχε κάνει, ήμουν και εγώ Στην Κιδία διαβάστηκε και το μήνυμα του ξενιτεμένου πια υιοθετημένου γιού της Κοστέλ.
Με θλίψη σήμερα αποχαιρετούμε μια μεγάλη προσωπικότητα της ελληνικής κοινωνίας όπως όλοι έχετε αναφέρει όλα αυτά τα χρόνια αλλά το Κοστελάκι σήμερα αποχαιρετά μια μάνα που χάρη σε αυτήν έμαθε να αγαπάει το διαφορετικό και πάντα να κοιτάει το καλό στους ανθρώπους γιατί όπως έλεγε η ίδια Κοστελάκι μου δεν γίνεται να απομακρύνεις όλο τον κόσμο από γύρω σου παρατηρώντας μόνο τα αρνητικά που έχουν τα καλά στοιχεία να κοιτάς και αυτά να ζυγίζεις πάντα.
Με αυτά τα λόγια και την ανεδιοτελή αγάπη και με πολλά άλλα, μέσα από το όμορφο ταξίδι των 20 χρόνων που κάναμε μαζί σε αυτή τη ζωή, τώρα έφτασα να έχω κι εγώ τη δική μου οικογένεια και να προσπαθώ να τους μάθω όλα όσα έμαθα από σένα, αλλά και να τους αγαπώ όπως αγάπησες εσύ εμένα. Σίγουρα θα είναι πολύ τυχερή. Παολίτσα μου, καλό ταξίδι να έχεις και θα ξαναειδωθούμε να μου κάνεις εκείνα τα μακαρόνια με κυμά.
Το δικό σου, το τέρας. Και τέλος, ένα απόσπασμα από το κείμενο που διάβασε ο δημοσιογράφος Κώστας Ράπτης στο πρώτο νεκροταφείο και στη συνέχεια ανέβασε και ως ανάρτης. Αγαπημένη μας Πάολα, νομίζω ότι βρήκα τελικά δύο-τρεις λέξεις ταιριαστές για να περιγράψω το τι ήσουν και πώς έζησες. Ήσουν δια όλου κάλτσα. Ένα άτομο που συνδύαζε το λαϊκό τσαγανό της Β' πυραιός με την πιο μεγάλη διανοητική περιέργεια που καταπιάστηκε με τόσα διαφορετικά δημιουργικά πράγματα από τη ραδιοπυρατεία μέχρι τη δημοσίευση ποιημάτων από την έκδοση γκέι οδηγών μέχρι τη φωτογραφία για να μην υπολογίσω το ψάρεμα και τη μαγειρική.
Ένα άτομο που δεν επαναπαυόταν στους ρόλους που είχαν προετοιμαστεί για αυτό ερήμην του. Που δεν αφέθηκε να δαμαστεί από τον περίγυρο, είτε αυτός λεγόταν και ρατσίνη και ομόνια, είτε σχολή υπαξιωματικών του πολεμικού ναυτικού, είτε αυτόφορο και συγκρού, είτε και πολιτική χώρη, μηντιακά στερεότυπα ή οτιδήποτε άλλο. Αλλά ούτε η αμήλικτη πιάτσα της εξεργασίας ήξερε που να σε κατατάξει, ούτε τα εξάρχια του καιρού σου.
και διανοούμενοι που σεν αναστράφηκες από τον Κώστα Ταχτσίος τον Φελίξ Γουαταρή μάλλον αμήχαν οι στέκονταν απέναντί σου. Έζησες, για να το ρίξουμε και στις παρυχήσεις, με αυθεντικότητα και αφθάδεια, βγάζοντας τη γλώσσα απέναντι στον ίδιο τον καρκίνο τη μόνη δύναμη που μπόρεσε να σε καταβάλει εκεί που επί δεκαετίες απέτυχαν τόσες εξουσίες ή μικροεξουσίες ή μικρότητες γενικώς.
Και μάλλον, γι' αυτό ακριβώς σε αποχαιρετά τόσος και τόσος διαφορετικός κόσμος. Γι' αυτό και το άγγελμα του θανάτου σου αποκάλυψε ένα αδιανόητο κύμα συγκίνησης, ένα βαθύ αποτύπωμα στις ζωές των άλλων που λίγοι το έχουν καταφέρει. Και το έλεγες, κάτι καλό έχω κάνει στη ζωή μου και δέχομαι αγάπη από πολλοί κόσμο, ακόμα και από άγνωστο.
Έζησες με τον πιο σωματικό τρόπο την νεότερη Ελλάδα και τώρα πρέπει ακριβώς να αποχαιρετήσουμε το σώμα σου, που ποθήθηκε τόσο, που κακοποιήθηκε κάποτε στις αστυνομικές κλούβες, που αντιστάθηκε πεισματικά, που ήταν ο αλάνθαστος οδηγός σου για μια ζωή στα γεμάτα. Όπως δεν κουράζεται να σημειώνει ο φιλοσουπήτης Τζορς Λενόνς, μιλούσες και δρούσες πάντα από θέση μηδενικού προνομίου.
Η πλατιά αναγνώριση, διάολε, ως κυριμπερασιόν γράφει για σένα, δεν οφείλεται στο ότι ανήκες σε όλο το έθνος, όπως λένε, αν και τις απόρριτες ιδιωτικές πτυχές αυτού του έθνους, να πούμε τη μαύρη αλήθεια, τις ήξερες καλύτερα από τον οποιονδήποτε. Δεν είναι ότι γινό σου να αρεστείς σε όλους, γιατί τη γλώσσα σου δεν ήξερες να τη μαζεύεις μπροστά στην αδικία, την υποκρισία και τον φανφαρονισμό.
Είναι ότι τους αφόπλιζε όλους η συνέπεια της στάσης και των απόψεών σου. και ότι ακόμα και οι κόντρες σου είχαν κάτι το αγαπητικό και το ανιδιοτελές. Μια κατανόηση για την αντιφατικότητα των ανθρώπων, ένα παιχνιδιάρικο κλείσιμο του ματιού και μια ακλώνητη πίστη ότι θα τον αλλάξουμε τον κόσμο. Και ο κόσμος ο δικός μας άλλαξε σε κάποιες όψεις του επειδή υπήρξε η Παόρα Ερβενιώτη.
Η καταστολή των τρανς δεν είναι η ίδια μετά από μηνήσεις της στα αστυνομικά τμήματα, τις αναφορές της στα Υπουργεία, τις διαδηλώσεις, τις συνδικαλιστικές πρωτοβουλίες. Και η δημοσιογραφική γλώσσα δεν είναι η ίδια μετά τους σαματάδες της της εφημερίδες. Το στίγμα δεν είναι το ίδιο μετά το κράξιμο και ό,τι άλλο πρόσφερε στο δημοσιολόγο.
Η έννοια της ορατότητας δεν είναι η ίδια χωρίς το πρώτο Pride που διοργάνωσε μόνη της σε παλιούς καιρούς, χωρίς τις βουλευτικές της υποψηφιότητες, χωρίς τον τρόπο που εν τέλει υπήρξε και κυκλοφόρησε ανάμεσά μας. Το ντοκουμεντάρισμα της παλιάς πιάτσας δεν θα υπήρχε χωρίς τις ταινίες της όπως τα Καλιαρντά και οι Πικροδάφνες.
Και δεν θα υπήρχε τώρα που το σκέφτομαι, Πάολα, ούτε και η καινούργια γυναική αστυνομική σου ταυτότητα που έψαχναν προχτές ανάστατη δική σου για την ληξερχική πράξη θανάτου. Ή κάτι άλλο από τα παλιά, όταν τα τρας κανάλια της πρώτης ιδιωτικής τηλεόρασης εμφάνιζαν βασικά για χαβαλέ την Πάολα με την τότε σχέση της, ποιος φανταζόταν ότι το ερώτημά της «Γιατί να μην μπορώ εγώ να παντρευτώ»
θα απαντιόταν κάποτε στα σοβαρά. Η Πάολα, συνεχίζει ο Κώστας Ράπτης, εχθρεβόταν τη μιζέρια. Στην ταπεινή ταξική της θέση που δεν την ξέχασε ποτέ, ήξερε να δίνει έναν αέρα μεγάλης ζωής. Στις προβολές των ταινιών της πολλά νέα παιδιά σοκάρονταν να ακούνε όχι την ιστορία θυματοποίησης που φαντάζονταν, αλλά την Πάολα να λέει «υπήρξαμε θεές».
Στους διεκδικητές δικαιωμάτων υπενθύμιζε διαρκώς ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερη στέρηση δικαιωμάτων από την φτώχεια και την εκμετάλλευση. Και στους πολιτικούς αγωνιστές ότι η υπόθεσή τους είναι γράμμα καινού αν δεν χωράει την κάβλα. Η Πάολα έζησε στην λάλα για να θυμηθώ μια λέξη που σπαζοκεφαλιαζόταν να μου εξηγήσει. Δηλαδή στην διαρκή κίνηση και στην διασταύρωση με πραγματικούς, όχι εικονικούς ανθρώπους.
Στους δρόμους, όπου είναι κρίσιμο να καταλάβεις τι καπνό φουμάρει ο άλλος εντός δευτερόλεπτων. Τώρα που φεύγεις για τη μεγάλη σου λάλα, ο νους μας στρέφεται στους δικούς σου ανθρώπους. Τον αδελφό σου Τάκη και τις ανιψιές σου. τον ξενιτεμένο Κοστέλ, τους φύλακες αγγελούς σου, τον Βασίλη, την Ελίζα και τη Δανάη, τους φίλους και τις φίλες σου, τους γείτονες και τους συντρόφους σου, τις νοσηλεύτριες που σε αντιμετώπισαν με τόση φροντίδα και σεβασμό προς την ταυτότητά σου.
Ο δικός μου νους στρέφεται και στη σκυλίτσα σου την Έλλη, που αφοσιωμένα σου στεκόταν στο κρεβάτι της αρρώστιας και που πια δεν θα σε ξαναδεί. Να ζήσουμε να σε θυμόμαστε, Πάολα, αλλά να ζήσουμε όπως πρέπει, με ουσιαστικότερη αποδοχή και με περισσότερο νιάξιμο της μιας για την άλλη, του ενός για τον άλλο. Τα άλλα, τα μεγάλα πολιτικά και ηθικά καθήκοντα, από αυτό ξεκινάνε.
Μαζί με τους αποχαιρετιστήρους λόγους, γράφει ο Θοδωρής Αντωνόπουλος στη Λάϊφου, ακούγεται και το σπαρακτικό κλαψούρισμα της Νέλης, της σκυλίτσας της που είχε και εκείνη καταλάβει μια θέση σε εκείνες που προορίζονταν για τους πιο κοντινούς της ανθρώπους. Να ενημερώσω πως οι φίλοι της φυσικά φρόντισαν και θα φροντίζουν την Νέλη.
Κατόπιν, προσθέτει στην ανάρτησή του ο δημοσιογράφος Κώστας Ράπτης, Η Πάολα Ρεβενιώτη οδηγήθηκε στην τελευταία της κατοικία κάπου παρακή από τον Θόδωρο Κολοκοτρώνη, τον Ανδρέα Παπανδρέου και τους Αρχιεπισκόπους Αθηνών, σπάζοντας άλλον έναν φραγμό. Ακούμε ήχους από το διαφορετικό αντίο στην Πάολα από το πρώτο νεκροταφείο μέσω του Empress Media και από το κείμενο του Θοδωρή Αντωνόπουλου στη Λάιφου.
σήμερα η Πάολα δεν θα εισπράξει μόνο θρύνους αλλά και ένα σωρό χειροκροτήματα, επιφημίες και μπράβο καθώς το φέρετρο, σκεπασμένο με τη σημαία του ουράνιου τόξου εξέρχεται από την αίθουσα και οι παρευρισκόμενοι ξεκινούν εν πομπή να τη συνοδεύσουν στην τελευταία της κατοικία υπό τους ήχους της απολύτως ταιριαστής προσευχής του Μάγκα του Θεέ μου Μεγαλοδύναμε Θεό μια προσευχή, Θεέ μου μεγάλο δύναμε.
Παρακαλώ. Θεέ μου μεγάλο δύναμε, που είσαι ψηλά εκεί πάνω, ρίξε λιγάκι του μπεκή Θεούλη μου, στον αργιλέ μου απάνω. Ρίξε λιγάκι του μπεκί θεούλη μου Στον αργιλέ μου απάνω Εκεί ψηλά στις εκκλησιάς τις αψιλές καμάρες ανάψαμε τις τσιμπουκές θεούλη μου σαν να ήτανε λαμπάδες ανάψαμε τις τσιμπουκές θεούλη μου σαν να ήτανε λαμπάδες Μπρος τον Άγιο Σπυρίδωνα με τα σπράτουτα γένια Τράβαω μια ντουμανιά θεούλη μου ξεραίνεται στα γέλια Τράβαω μια ντουμανιά θεούλη μου ξεραίνεται στα γέλια Κι όταν ανάψει ο αργιλές Κι έρθουμε στον τουμάνι Βάλ όλους τους αγγέλους σου θεούλη μου Να πουν τον Άνι Νάνι Βάλ' όλους τους αγγέλους σου Θεούλη μου Να πουν τον Άνι Νάνι
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα