Μιμή Ντενίση: "Δε γίνεται τα μάρμαρα να έχουν το όνομα του κλέφτη"
SOLD OUTΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Κάθε Πέμπτη, η Γεωργία Οικονόμου και η Μία Κόλλια συναντιούνται μπροστά στα μικρόφωνα για μια κουβέντα γύρω από τον πολιτισμό και την ψυχαγωγία, χωρίς σενάριο και χωρίς περιττές αποστάσεις. Βλέπουν, ακούν, διαφωνούν, σχολιάζουν και στέκονται σε όσα πραγματικά αξίζουν να συζητηθούν. Καλεσμένη σε αυτό το επεισόδιο η Μιμή Ντενίση σε μία συνέντευξη εφ όλης της ύλης στο Sold Out με αφορμή το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ "Η γυναίκα πίσω από τον Έλγιν".
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
ποια είναι την ιστορία, τη μνήμη και την ταυτότητα ενός λαού. Ένα από αυτά είναι η υπόθεση των κλειπτών του Παρθενώνα. Περισσότερα από 200 χρόνια μετά την απομάκρυνσή τους από την Ακρόπολη, εξακολουθούν να βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο, ενώ η Ελλάδα συνεχίζει να ζητά την επιστροφή τους. Και ίσως πολλοί να αναρωτιούνται γιατί αυτή η υπόθεση παραμένει τόσο σημαντική, γιατί συνεχίζει άραγε να συγκινεί τους Έλληνες, αλλά και να απασχολεί τη διεθνή κοινότητα, η απάντηση βρίσκεται στο γεγονός ότι τα γλυπτά του Παρθενώνα δεν είναι απλώς κάποια αρχαία αντικείμενα, δεν είναι ανεξάρτητα γάλματα ή μεμονωμένα εργατέχνης.
Είναι κομμάτια ενός μοναδικού μνημείου του Παρθενώνα που εξακολουθεί να δεσπόζει στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης. Μιας ξεκινήσουμε όμως από τα βασικά και να τα πούμε συντομία. Όταν μιλάμε για τα γλυπτά του Παρθενώνα αναφερόμαστε στις μετώπες, στα γλυπτά των αετωμάτων και στη μεγάλη ζωφόρο που κοσμούσε το ναό Ο Παρθενώνας ολοκληρώθηκε τον 5ο αιώνα π.Χ. στην εποχή του Περικλή και θεωρείται μέχρι σήμερα ένα από τα σπουδαιότερα επιτεύγματα του ανθρώπινου πολιτισμού Το σημαντικό είναι ότι όλα αυτά τα γλυπτά σχεδιάστηκαν ως τμήματα ενός ενιαίου συνόλου και αποσπάστηκαν βία Είναι σαν να παίρνεις κομμάτια από ένα πίνακα ζωγραφικής και να τα εκθέτεις σε διαφορετικές χώρες.
Η εικόνα δεν είναι ασφαλώς ποτέ ολοκληρωμένη. Αυτό ακριβώς συνέβη και με τον Παρθενώνα. Και η ιστορία αρχίζει στα τέλη του 18ου αιώνα. Τότε η Ελλάδα βρισκόταν ακόμη υπό Οθωμανική κυριαρχία. Ο Τόμας Μπρούς, γνωστός ως Λόρδος Έλγιν, ήταν Βρετανός αριστοκράτης και πρέσβης της Μεγάλης Βρετανίας στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Αρχικά, ο κύριος αυτός δήλωσε ότι ενδιαφερόταν να μελετήσει τα αρχαία μνημεία της Αθήνας. Στην πράξη όμως, τα πράγματα εξελίχθηκαν πολύ διαφορετικά. Από το 1801 και μετά άνθρωποι που εργάζονταν για λογαριασμό του Έλγιν άρχισαν να αφαιρούν ολόκληρα τμήματα του Παρθενώνα. Δεν μιλάμε για μερικά θράβισματα που βρέθηκαν πεσμένες στο έδαφος.
Μιλάμε για γλυπτά που αποσπάστηκαν από το ίδιο το μνημείο. Με λωστούς, σχοινιά και εργαλεία ξυλώθηκαν με τόπες, τμήματα της ζωοφόρου και αγάλματα. Και εδώ φτάνουμε στο πιο αμφιλεγόμενο σημείο της ιστορίας. Ο Έλγιν υποστήριζε ότι είχε εξασφαλίσει άδεια από τις Οθωμανικές αρχές. Είναι αυτό το περίφημο Φιρμάνι που μέχρι και σήμερα ερίζουμε για την ύπαρξη ημί.
Λοιπόν, το πρωτότυπο Φιρμάνι δεν έχει βρεθεί ποτέ. Αυτό που υπάρχει είναι μια μεταγενέστερη Ιταλική μετάφραση. Ακόμη και αυτή δεν φαίνεται να επιτρέπει την αφαίρεση γλυπτών από το μνημείο. Πολλοί ιστορικοί υποστηρίζουν ότι η άδεια αφορούσε απλώς σχέδια, αποτυπώσεις και εκμαγεία, όχι την αποκαθήλωση ολόκληρων τμήματων του Παρθενώνα.
Τα γλυπτά μεταφέρθηκαν έτσι σταδιακά στην Αγγλία με πλοία. Η μεταφορά τους μόνο εύκολη δεν ήταν, μάλιστα ένα από τα πλοία που τα μετέφερε βυθίστηκε κοντά στα κήθυρα, χρειάστηκαν χρόνια για να ανασύρθουν τα κυβότια από το βυθό και τελικά τα γλυπτά έφτασαν στο Λονδίνο. Ο Ιούσο Έλγιν στο μεταξύ είχε καταστραφεί οικονομικά.
Έτσι το 1816 πούλησε τα γλυπτά στο Βρετανικό κράτος. Από τότε αποτελούν τμήμα της συλλογής του Βρετανικού μουσείου. Και βέβαια η ελληνική διεκδίκηση ξεκινά αμέσως μετά τη δημιουργία του ελληνικού κράτους και το 1983 η Ελλάδα μπαίνει ακόμα πιο δυνατά στη διεκδίκηση με πρωτοστατούσα τη Μελίνα Μερκούρη η οποία δεν αντιμετώπισε ποτέ τα γλυπτά ως ένα απλό διπλωματικό ζήτημα αλλά τα παρουσίασε ως ζήτημα πολιτισμού και ηθικής Για πολλά χρόνια το Βρετανικό Μουσείο υποστήριζε ότι η Ελλάδα διεδιέθετε κατάλληλο χώρο για να τε φιλοξενήσει Το επιχείρημα αυτό έπαψε να ισχύει το 2009 τότε εγκαινιάστηκε το νέο μουσείο της Ακρόπολης.
Στην τελευταία αίθουσα του μουσείου οι επισκέπτες βλέπουν τα αυθεντικά τμήματα που βρίσκονται στην Αθήνα και δίπλα τους τα κενά που περιμένουν να συμπληρωθούν από τα γλυπτά που βρίσκονται στο Λονδίνο. Και το πιο συγκλονιστικό είναι ότι απέναντι, μέσα από τις γυάλινες επιφάνειες, φαίνεται ο ίδιος ο Παρθενώνας. είναι σαν το μνημείο που περιμένει ακόμα τα χαμένα του κομμάτια.
Μια γιατί όμως τα είπαμε όλα αυτά δεν είπαμε. Ωραία τα λέμε, λέμε την ιστορία των Ελγυνίων, λέμε γιατί... Για να μάθει ο κόσμος. Για να μάθει ο κόσμος. Κάτι, κάτι γίνεται εδώ. Κάποια κυρία έχουμε δίπλα μας. Έχουμε μια κυρία που έχει ασχοληθεί με τον Έλγυν, δηλαδή βασικά με τη γυναίκα του Έλγυν και θα μας πει όλη αυτή την ιστορία με λεπτομέρειες.
Είναι μαζί μας η Μιμή Τενίση. Μιμή καλώς ήρθες και ευχαριστούμε πάρα πολύ. Χαίρομαι πάρα πολύ που σε ξαναβρίσκω και χαίρομαι που γνωριζόμαστε. Γεια σας λοιπόν και από μένα. Λοιπόν είσαι μαζί μας σήμερα με αφορμή φυσικά των Έλγιν. Αυτό το καινούριο σου project που είναι τεράστιο. Πες μας λίγο. Δυο λόγια. Δυο λόγια. Είναι εξαιρετικά διαφέρουσα ιστορία.
Ναι, ήταν μια πάρα πολύ ενδιαφέρουσα ανακάλυψη θα έλεγα, τυχαία Και έγινε έτσι που πάλι βρέθηκα να κάνω κάτι από την πλευρά της γυναίκας που με ευχαριστεί αυτό Δηλαδή ήμουνα στην Αμερική για τη Σμύρνη Και επειδή εγώ πάντα πηγαίνω στις βιβλιοθήκες, στα πανεπιστήμια κλπ αλλά είχα και πολλές ομιλίες για τη Σμύρνη και στο Georgetown University και στο Harvard κλπ.
Ψάχνοντας λοιπόν στις βιβλιοθήκες και σε ιδιωτικές βιβλιοθήκες μεγάλες έπεσαν τα χέρια μου ένα βιβλίο, έψαχνα κάτι για την επανάσταση που να μην έχει γίνει. Και επειδή είχα παίξει την Μπουμπουλίνα κλπ. Δεν ήθελα να βρω μια ηρωίδα, έναν ήρωα, κάτι. Ήθελα κάτι ιδιαίτερο. επειδή ήταν λίγο πριν την επανάσταση που τέλειωσαν να παίρνουν τα αρχαία από την Ελλάδα δηλαδή δεν τέλειωσαν το 1801 που νομίζουμε του Έλγιν επειδή ήταν άπειρα μέχρι το 16-17 λίγο πριν την επανάσταση παίρνουν συνέχεια έβρισκα παντού τον Έλγιν αλλά παντού που διάβαζα για τον Έλγιν έλεγε βάση του γράμματος της Μέρι Νίσπετ Έλγιν της γυναίκας έλεγα πού είναι ρε παιδί μου αυτά τα γράμματα να τα διαβάζω ξανά ψάχνα στο άλλο άντε πάλι τα γράμματα της Λέδης Μέρη την έβρισκα όμως στο βιβλίο και τώρα σαν μια μέρα είμαι σε μια βιβλιοθήκη έτσι και βλέπω ένα πολύ κουρελιασμένο βιβλίο στην Αμερική και λέω τι είναι αυτό λέω και το κρατάνε τόσο κουρέλι και ανοίγω και βλέπω The Letters of Mary Nisbet
Lady Elgin Και αρχίζω στη βιβλιοθήκη να ψιλοδιαβάζω. Στη γνωστή βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης αυτό που έλεγα. Όχι, όχι, όχι. Στη βιβλιοθήκη μιας μεγάλης οικογένειας. Που δεν τους ενδιαφέρει τώρα ήδη καν θα είχαν το βιβλίο για αυτό ότι μου το χάρισαν μετά. Αρχίζω να διαβάζω και μου πετύχονται τα μάτια απ' έξω. Γιατί βλέπω, αντιμετωπίζω μια αλληλογραφία, μιας κοπέλας μορφωμένης, όχι αμόρφωτης, νέας, 24, δεν το ξέρω που ξεκινάει, η οποία έχει πάρα πολύ μεγάλη χαρά και άνεση για το έργο που κάνουν.
και είναι καταπληκτικές επιστολές που δεν μπορούσα να τις βάλω και όλες στο Tokyo Drama ελπίζω κάποια στιγμή τις μεταφράσουν και να βγουν και ελληνικά όλες είχαν βγει κάποιες παλιά παλιά να γίνει μια έκδοση δηλαδή αυτό γιατί οι περιγραφές αυτή περιγράφει όλα πως ξεκινάνε, πως πάνε στη Κωνσταντινούπολη και θεωρεί ότι είναι βάρβαροι η Οθωμανίτα γράψει τη μαμά της που γίνεται πρέσβης ο Έλγιν και πως σιγά σιγά θα μπώνεται από τον πλούτο των Οθωμανών και έχει και πάρα πολύ έτσι νόστιμα μέσα πράγματα που τα έχω στο ντόκιου τράμα δηλαδή για να παρουσιαστεί στον Σουλτάνο ντύθηκε άντρας ήταν και τρελάρα δεν ήταν και αυτή γιατί απαγορευόταν και όταν φτάνει πια σε αυτά βλέπεις με πάρα πολύ μεγάλη άνεση που γράφει λείπει ο Έλγενς στους Δελφούς και του γράφει αγάπη μου αν θες να κατεβάσουμε και άλλα από την Ακρόπολη δεν μπορούμε όσο λείπεις θα σε περιμένουμε και λέει εδώ ο καπετάνιος που δεν ήθελε στην αρχή να πάρουμε αυθεντικά ότι αν βρεις ένα μεγάλο πλοίο το ναό
με αυτές τις καριτέτειες λέει τις καρισάμπτινγκ τις κοπέλες να τον πάρουμε ολόκληρο αυτό το έχουμε δει και αυτό στο μουσείο ο μουσείο του παιδά μου είναι όλο όλο μένει σε αυτό σκέψου λοιπόν ότι μπορούσα να έχω πάρει Και ολόκληρο το ερεχθείο αν είχαν βρει το πλοίο που δεν το βρήκαν. Αλλά το σπάνιο είναι και εκεί το πήραν.
Αλλά δεν έχεις τα ντοκουμέντα εδώ. Είναι τρομερό να διαβάζεις το γράμμα αυτής που περιγράφει πώς το παίρνουν, πώς το κόβουν με το πριόνι. Ουσιαστικά τη λασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Αντιβούστηση. Και με μια πολύ μεγάλη ελαφρότητα όχι ότι γίνεται κάτι κακό. ότι κάνουμε αυτό και πω τώρα μεγάλο πρόβλημα δεν έχουμε βρει πλήρως να το πάρουμε ολόκληρο και τώρα σας σκευάζω το κεφάλι του αλόγου δηλαδή έχει μια πλήρη περιγραφή τι σερβιέτης έχουν πάρει και από την Μικρά Ασία πήραν από παντού και αν κόβεται ο πορφυρίτης που πήραν από εκεί ή από το Σύγιο και αν ταιριάζει με λιμόζα από τη Γαλλία γιατί λέει τέτοια έπαθα σόκο πως τα διάβαζα και είπα μπορείτε να μου το χαρίσετε αυτό το βιβλίο λέει βεβαίως δεν αυτό είναι του 1900 πάρ' το, το έχει εκδώσει ο δυσεγγονός της ο οποίος όπως το λέει ο Ψιτοντοκιματέρ το έχει εκδώσει από περφάνιο δεν το έχει εκδώσει για κάποιο άλλο λόγο ότι κοιτάξτε ας πούμε η προγιαγιά μου ήτανε μάρτυρας συμμετείχε εν τω μεταξύ αυτή ήταν η πλούσια
και κάτι που επί πολλά χρόνια επί όλα αυτά χρόνια δεν έχει ακουστεί διεθνώς είναι ότι αυτή χρηματοδότησε στην ουσία. Όχι ο Έλγιν, γιατί ο Έλγιν δεν είχε λεφτά. Είχε το μισθό του. Αυτή ήταν πάμπλουτη. Γι' αυτό και όταν χωρίσαν, που τον απάντησε αυτή κάποια στιγμή, όταν χωρίσαν με μια πολύ κροτηδίκη με διαζύγιο περιμηχίας και πήρε αυτά τα λεφτά της, έτσι τα πούλησε ο Έλγιν.
Δεν τα πουλούσε. Στον Βρετανικό κράτος. Για το σπίτι τους. Ναι, δηλαδή φαίνεται από τα γράμματα. Έτσι ξεκίνησε. Σε αυτά τα γράμματα γίνεται και αναφορά στο περιβόητο τουρκικό φυρμάνι, ότι υπήρξε δηλαδή, γιατί ακόμα και οι Τούρκοι το αρνούνται κάθε χρόνο. Όχι, θα το δείτε στο ντοκιμαντέρ, γιατί έχουμε και την σπουδαία αρχαιολόγο την Ζέιν Εμποζ, που είναι αυτή που μίλησε και στην UNESCO, μιλάει και στο ντοκιμαντέρ μέσα.
Φυρμάνι δεν υπήρξε ποτέ. Ναι, αυτό που αποκαλούν φυρμάνοι, και αυτό είναι άλλη μία απόδειξη, επειδή το διαβάζω εγώ το γράμμα, μάλλον το παίζει ηθοποιός που παίζει τη Λέδη Έλγιν, και στο γράμμα της που μεταφέρει το τι λέει το φυρμάνοι, δεν λέει πουθενά ότι επιτρέπεται να πάρουν από το ναό. λέει ότι η μαμά μας επιτρέπουν να σκάψουμε, να πάρουμε ό,τι βρούμε κάτω, επιγραφές να μετρήσουμε δεν λέει πουθενά ότι θα πάρουν από το ναό και αυτό ακόμα είναι μια απόδειξη δηλαδή δεν χρειάζεται μόνο να μας πούνε οι Τούρκοι ότι δεν υπάρχει φυρμάνι που το λένε οι άνθρωποι και οι Τούρκοι δεν έχουν τις καλύτερες σχέσεις αν όντως υπήρχε αυτό το λέγανε δεν υπάρχει πουθενά αλλά και αυτό που αναφέρει σαν φερμάνη δεν αναφέρει πουθενά ότι μπορούν να πάρουν από πάνω από το ναό Ποια είναι η πορεία λοιπόν μετά διαβάζεις το βιβλίο, στοχαρίζουν και φεύγεις με το βιβλίο αγκαλιά. Φεύγω με το βιβλίο και λέω αυτό πρέπει οπωσδήποτε να γίνει ντοκιμαντέρ πρέπει αυτά τα γράμματα να βγουν στην επιφάνεια
να δει όλος ο κόσμος και σε αυτό μπορώ να στηρίξω Διρήξω μια ταινία πάνω σε αυτό, αλλά να είναι ένα το ντόκιου ντράμα, δεν το έχουμε κάνει στην Ελλάδα και στο μουσείο προχτές που είχαμε την παρουσίαση το εξηγούσα λίγο. Δηλαδή στην Ελλάδα ξέρουμε το ντοκιμαντέρ ή ξέρουμε το ντράμα που θα κάνουμε μια ταινία. Το ντόκιου ντράμα είναι ένα περίεργο είδος που γιατί δεν το κάνουμε, γιατί είναι πάρα πολύ ακριβό και πάρα πολύ κομπλικέ.
Δηλαδή μια μισή ώρα αυτό στήχησε 700 χιλιάδες. Ένα ντοκιμαντέρ κάνει 50, άντε 80, δεν κάνει 700 γιατί έχει μια ολόκληρη ταινιούλα ας πούμε που ακούγεται η φωνή το voice over των γραμμάτων αλλά είναι στη Γαλλική Πρεσβεία, στη Κωνσταντινούπολη, στην Ελευσίνα, στην Θεσσαλία, στο Μεγρό Σβάρτς, σε πολλά μέρη με τα κοστούμια εποχής, με ηθοποιούς γνωστούς που είναι ο Λευτέρης Ζαμπετάκης, η Μαρία Εγκλεζάκη, ο Κουρούμπαλης, ο Μιχάλης Μαρίνος, διάφοροι Άγγλοι ηθοποιοί.
δηλαδή έχει κόσμο που κάνει μια ταινία ο Χαρλάφτης που κάνει κοστούμια η Ανακτόριδου που κάνει τα σκηνικά ο Κατσιγιάννης μουσική η Κατερίνα Ευαγγελάκου που το έχει σκηνοθετήσει όλο ο Αργύρος Ηλιοπούλος που κάνει διευθυντής φωτογραφίας και αφού γυρίσεις αυτό μετά βάσει του τι λέγεται πρέπει να βάλεις κάποιον ειδικό αρχαιολόγο τον γενικό του μουσείου του Σταμπολίδη για το τελευταίο κομμάτι έχει πολύ μεγάλες προσωπικότητες από το Στίβεν Φράι που διαβάζει και το ποίημα του Μπάιρον και δεν θα σας το πω είναι πάρα πολύ νόστιμα αυτά που λέει είναι ο Λόρτος Γούλεη που είναι και crossbench στη βουλή και μας στηρίζει είναι ο διευθυντής του ελληνικού παρατηρητηρίου που είναι ο Κέβιν Φέδερστον είναι η Βικτώρια Χίσλοπ, ο Μάρτιν Σέρμαν Δηλαδή έχω και τις συνεντεύξεις Αυτών που έκανα στο Λονδίνο Αυτό πόσο καιρό το δούλευες Ετοιμασία Όλη η ιστορία Από την ώρα που πήρες το βιβλίο μέχρι που ολοκληρώθηκε Καταρχήν το πολύ ήταν να βρω τα λεφτά Ναι βέβαια Γιατί για να λέμε αλήθεια κορίτσια
Όλοι λένε Ναι τα γάλματα να τα πάρουμε πίσω Όταν φτάσεις Στον τάδε εύπορο άνθρωπο Και του πεις δώσε 50 χιλιάδες γι' αυτό και η Μαντέρλη τώρα δεν είναι μια καλή εποχή μπορώ 5 λοιπόν το δύσκολο και το βαρετό για μένα που όλοι νομίζουν ότι είμαι καταπληκτική σε αυτό και είναι δεν έχω χειρότερο από το να πηγαίνω να ζητάω λεφτά είσαι όμως αποτελεσματική αυτό δείχνει η ιστορία είμαι γιατί έχω θέματα κατάλαβες δεν θα τολμούσα μία μου, ούτε είναι του χαρακτήρα μου να ζητάω λεφτά για να κάνω μία ταινία, μία κομμωδία για τον εαυτό μου. Αλλά όταν πρόκειται για τη Σμύρνη που δεν το έχει κάνει κανείς, όταν πρόκειται για τον Έλλην που δεν το έχει κάνει κανείς δεν δρέχομαι να ζητάω. Γιατί δεν είναι για τον εαυτό μου, είναι για τη χώρα.
Και από τη στιγμή που δεν το κάνει η ίδια η χώρα πρέπει να το κάνουν κάποιοι ιδιώτες. Το Υπουργείο δεν συμμετείχε σε αυτό. Ωραία. επόμενη ερώτηση να πάμε στα γλυπτά να πάμε στα γλυπτά βεβαίως είναι πολύ η χορηγή που είχαμε γιατί έπρεπε να βρούμε λίγα λίγα λίγα χρήματα για να γίνει και ο Εκομέδ φυσικά και η Έρτη δεν μπορούσε να βάλει παραπάνω από ένα ποσό ούτω Εκομέδ οπότε σχεδόν 500 χιλιάδες έπρεπε να τα βρω γι' αυτό έχω πει όποιος άνθρωπος εύπορος με συναντάει στον δρόμο θα λέει Παναγία μου να φύγω Θα μου ζητήσει λεφτά για κάτι Στο τέλος λέω έτσι θα πούνε Αλλά τι να κάνω Θα έχει σκεφτεί κάτι ωραίο Ναι θα έχει σκεφτεί κάτι ωραίο Για πες για τα μάρμαρα Πάμε λοιπόν φανταστείτε ότι ξαναμπαίνετε τώρα Στην αίθουσα με τα κλειπτά του Παρθενώνα Στο Βρετανικό Μουσείο Τι συναισθήματα Είμαι σίγουρη ότι δεν έχετε μπει μία φορά Ποια είναι τα συναισθήματα που σας κατακλείζουν γανάκτηση ειδικά όταν έχεις ασχοληθεί και πιστεύω όχι απλώς ασχοληθεί όπως εγώ και εσείς όταν δείτε αυτό το ντοκιμαντέρ
θα γανάκτησετε το είδα δηλαδή στα δύο H1 Premier που κάναμε μια στη Γενέβη με την επιτροπή για την επιστροφή και μια στο Μουσείο της Ακροπολής όταν έφτασε το σημείο που διάβαζα από το βιβλίο να το πάρουμε ολόκληρο το ναό και λέω μες στον ντοκιματέργο έλεος, δηλαδή μέχρι ποιο σημείο τους ακούζω ότι κάνουν από κάτω, δηλαδή κάπου ανακτής, λες πως σιάνεσαι και βλέπεις και στο τέλος ότι δεν υπάρχει επιχείρημα, το λέει και η Βικτόρια Χίσλομπ, δεν υπάρχει επιχείρημα μιλάνε οι Τούρκοι λένε δεν υπάρχει Φιρμάνη δεν ισχύει αυτό που λέγανε δεν έχουμε μουσείο της Προκοπής έχουμε τα καλύτερα μουσεία στον κόσμο Μιλάω στα μπολίδες λέει μπαίνει το φως και τα βλέπεις διαφορετικά κάθε ώρα της ημέρας Είναι μισά Επίσης ένα πολύ βασικό επιχείρημα που δεν ξέρω πόσο το έχει καταλάβει ο κόσμος Γι' αυτό και το λέω πολλές φορές μέσα στο ντοκιμαντέρ Η Ελλάδα δεν ζητάει πίσω αγάλματα Τα αγάλματα της Ελλάδας βρίσκονταν από τον κόσμο Λέει φοβούνται πως αδειάζει το μουσείο Δεν φοβούνται είναι ψέμα
Ούτε την καριάτιδα δεν ζητάμε πίσω. Τι ζητάμε πίσω επειδή είναι ένα αυτόνομο άγαλμα. Αυτό που ζητάμε είναι επανένωση, όχι επιστροφή. Δηλαδή δεν μπορεί το κεφάλι ενός αλόγου να είναι εκεί, τα πόδια να είναι εδώ, το κεφάλι μιας γυναίκας εδώ, τα πόδια της εκεί. Είναι το μόνο μνημείο που είναι στη θέση του ανά τον κόσμο και είναι μισά τα μέλη του.
Μπορούμε πιστεύετε να τα δανειστούμε αυτά Η κόκκινη γραμμή που έχει θέσει η Ελλάδα Είναι και κυριότητα και κατοχή Δεν πιστεύω ότι πρέπει να τα δανειστούμε Δηλαδή γιατί θα δανειστείς κάτι που είναι δικό σου Νόθω ότι θα μπορούσε να γίνει αυτό Εγώ πιστεύω ότι κάποια στιγμή θα γίνει Θα γίνει Είναι πάρα πολύ μεγάλη η πίεση που έχουν Και από προσωπικότητες σαν τον κόσμο Αλλά και από τον ίδιο Όπως έλεγε και ο Φράι είναι πάνω από 60% οι Βρετανοί που λένε γυρίστε τα πίσω.
Και ο φίλος μου ο Λόρτος Γούλεϊ που όπως σας είπα είναι crossbench δηλαδή δεν ανήκει σε αυτό το κόμμα ή στο άλλο. Η Βασίλισσα τον έκανε Λόρτο είναι ακτιβιστής αυτός ενχρωμός. Μπορεί να πάει με όποιο κόμμα θέλει και να μιλήσει. και σου λέει ότι ο κόσμος θέλει να γυρίσουν, θέλει να αισθάνθει περήφανος για την πράξη που κάνει η Μεγάλη Βρετανία.
Το μουσείο έχει κολλήσει γιατί ίσως όπως λένε και οι ίδιοι τρέπεται να πάει πίσω όλα αυτά τα ψεύτικα επιχειρήματα. Δηλαδή ακόμα στο μουσείο γράφει Ελγίνια Μάρμαρα, μα δεν μπορεί να έχουν το όνομα του κλέφτη ποτέ. Δηλαδή δεν μπορεί κάποιος να έχει κλέψει τη Μοναλίζα Και να λέει η Μοναλίζα Του Γιαννάκη που την έκλεψε Έχεις βρεθεί ποτέ Απέναντι σε κάποιον Με τον οποίο να έχεις διαφωνήσει Και να έχεις γίνει έξαλλη Και πως το έχεις διαχειριστεί Δυστυχώς με Έλληνες όχι με Βρετανούς Αλήθεια λέεις Ναι Δεν χρειάζεται να πεις όνομα Όχι ξέρεις ότι Εγώ δεν ήταν ένας. Ξέρεις ότι υπάρχουν και Έλληνες που έχουν τρομερή διθενιά.
Και εγώ δεν είμαι καθόλου δίθεν. Συχαίνομαι τη διθενιά. Υπάρχουν Έλληνες οι οποίοι είναι ο τύπος ότι γιατί βρε παιδί μου ωραία είναι στο Λονδίνο, τα βλέπει όλοι οι φίλοι ως και για ποιο λόγο και τι είμαστε εμείς εδώ που δεν έχουμε τους δρόμους μας έτσι. Άλλο πως έχουμε τους δρόμους και τα πληροδρόμια και εμείς τα βρίζουμε.
Και άλλο μια κατάφορη αδικία. υπάρχουν Έλληνες το ξέρεις που είναι έτσι αντιδραστική δηλαδή που σου λένε εγώ το είχα αντιμετωπίσει και με τη Σμύρνη που το καταπληκτικό με τη Σμύρνη ήταν ότι όσοι ήταν πιο δεξιοί λέγανε δεν το έκαναν αρκετά πατριωτικό και όσοι ήταν αριστεροί ήταν ενθουσιασμένοι γιατί η αλήθεια δεν αρέσει στην Ελλάδα πρέπει να πούμε δηλαδή ότι Ναι, έγινε καταστροφή στη Σμύρνη γιατί ήταν κακοί οι Τούρκοι να μην πούμε ότι μας πρόδωσε η Ευρώπη. Να μην πούμε ότι εμείς σκοτωνόμασταν, μαχαιρονόμασταν και πήγαμε στα βάθη ή ότι ο Βενιζέλος που είναι ένα μεγάλο σύμβολο και που εγώ τον λατρεύω, πάρα όλα αυτά έστειλε το στρατό χωρίς να έχει καμία εγγύηση.
δεν τη θέλει την αλήθεια ο Έλληνας και πάντα οι ίδιοι μειώνουμε τον εαυτό μας οι ξένοι δεν μας μειώνουν οι ξένοι έχουν πολύ μεγάλο θαυμασμό στην Ελλάδα δηλαδή ξέρεις πολλές φορές μου λένε μα πώς το κατάφερες αυτό πώς παίχτηκε η Σμύρνη στο Metropolitan Museum of Art πώς έβαλες αυτές τις προσωπικότητες στην Αγγλία εύκολα οι ξένοι, οι σοβαροί ξένοι Όταν τους πεις το θέμα και λες έχουμε αυτό το θέμα, έγινε αυτό στη Σμύρινα από τις πρώτες γενοκτονίες, πρέπει να ακουστεί. Σου λέει ναι βεβαίως και να ακουστεί κάπου καλά, όχι σε ένα σινεμαδάκι, βέβαια και εγώ χτυπάω ψηλά.
Πληθείας. κοίταξε ακολουθώ γιατί τη σταφιέρωσα και όλες τα δάσκαλα μου την Αρβελέρ η Αρβελέρ έλεγε να πατάς στη γη αλλά να στοχεύεις στον ουρανό εγώ αυτό το ακολουθώ δηλαδή δεν θα έχω ταινία τη Σμύρνη και θα πάω στην Αμερική δεν την υποτιμώ την Αστόρια εκεί σώθηκαν χιλιάδες Έλληνες και θα πω θα πάω σε ένα σινεμά στην Αστόρια θα κοιτάξω το πιο ψηλό αν δεν το πετύχω θα πετύχω κάτι λίγο παρακάτω αλλά δεν θα πάω κατευθείαν στο εύκολο και πολύ καλά κάνεις καλά δεν ξέρω γιατί είναι ο δύσκολος δρόμος δεν είναι ο εύκολος έτσι όμως τα έχεις καταφέρει στοχεύοντας ψηλά και κυρίως με αυτό που σε χαρακτηρίζει και να το πούμε είναι η πολύ σοβαρή στοιχειοθέτηση σε ό,τι κάνεις μελέτη έρευνα δεν αυθερετεί ποτέ αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό και αυτό είναι κάτι που λείπει στην Ελλάδα είναι πάρα πολλοί αυτοί που κάνουν κάτι έτσι ότι να είναι χωρίς επιχείρημα και τα λοιπά και θα ξέρετε γιατί αυτό απαιτεί κόπο χρόνο γνώση που αν δεν την έχεις την αποκτάζει γιατί εγώ δεν είχα γνώσεις για τον Έλγυν ιδιαίτερες
οι σπουδές μου στην ιστορία είναι από το Βυζάντιο και μετά. Αλλά ξέρετε πώς να μελετάτε κάτι και πώς να ανακτήσετε τις πηγές. Και δίνω πάρα πολύ χρόνο στη μελέτη γιατί επειδή κανένα είδος δεν είναι κακό και όλα τα έχω κάνει κι εγώ και τα musical και τις κομμωδίες κάνει μια ωραία κομμωδία αν δεν έχεις το χρόνο ή πρέπει βιοποριστικά εκείνη τη στιγμή να δουλέψεις αλλά να αποφασίσεις να καταπιαστείς με τέτοια πρέπει να το κάνει σοβαρά αλλιώς γίνεται παιδικό τώρα ποια θα είναι η πορεία του ποια θα είναι η πορεία του δηλαδή προβλήθηκε στη Γενέβη προβλήθηκε στη Γενέβη στο μουσείο που ήταν στην ουσία μια avant-premiere δεν ήταν για καλλιτεχνικούς λόγους ήταν για την καρδιά του θέματος γι' αυτό ήταν και ο πρόεδρος της Δημοκρατίας τώρα θα κάνουμε το Σεπτέμβρη μια μεγάλη που ελπίζω να έρθεί Βλέπετε κορίτσια, πρεμιέρα με την ΕΡΤ, δεν ξέρω πού θα αποφασίσουν να την κάνουν, που θέλουμε να είναι καλλιτεχνικοί και άνθρωποι του πνεύματος για να το δείξουμε και να μιλήσουμε κιόλας,
να ανταλλάξουμε απόψεις πάνω σε αυτό. Μετά δεν ξέρω αν θα ξεκινήσει απευθείας η προβολή στην ΕΡΤ, επειδή έχει πολλές πρεμιέρες έξω. Δηλαδή έχει το Νοέμβρη στις Βρυξέλλες, έχει στην Αμερική που μάλλον θα γίνει στη Μεγάλη Βιβλιοθήκη στη Νέα Υόρκη. Θα κάνει δηλαδή κάποιες επιλεγμένες πρεμιέρες με τις επιτροπές για την επιστροφή και μετά πέραν της ΕΡΤ ελπίζουμε ότι θα πουληθεί σε κάποια από τις ξένες πλατφόρμες, οπωσδήποτε και θα το παίζει και η Αιτζίαν στις πτήσεις της.
το θεωρώ πολύ σημαντικό γιατί περνάει πάρα πολλοί κόσμος από τις πτήσεις και είναι πολύ ωραίο φάτσαφόρο να έχουν αυτό αυτό είναι πάρα πολύ ωραίο γιατί δημιουργεί μια κοινή συνείδηση και ο ένας το λες τον άλλον και λες να είναι τόσο καθοριστική η συμβολή σου σίγουρα όπως έλεγα και με το Σταμπολίδη επειδή ζούμε στην εποχή της εικόνας Ένα φιλμ, εικόνα που το βλέπεις, βλέπεις τον άνθρωπο με το πριόνι που πηγαίνει και το κόβει και μετά σου δείχνουν στα μπολίδη στο μουσείο το αληθινό πως είναι κομμένο με το πριόνι.
Μα φαίνονται και στο βρετανικό και στη μουσείο Ακρόπολης φαίνονται τα σχέδια. Είναι πολύ πιο δυνατό από το να πάει ο μεγαλύτερος επιστημονάς και να κάνει μια ωραία διάλεξη. Η χαρά μου, αν θες και η περηφάνεια μου, είναι ότι έχω πάρα πολύ νεανικό κοινό. Και στο θέατρο. Πάρα πολύ. Δηλαδή ήταν και για μένα, πώς θα πω, έκπληξη.
Του της Σμύρνη το μισό κοινό ήταν κάτω των 30. Που σημαίνει... Μου είχε κάνει και εμένα εντύπωση αυτό. Επειδή συνέχεια κατηγορούν τον κόσμο και όχι τους θύνοντες, Ο κόσμος θέλει και θέλει και την ποιότητα και θέλει και να ξέρει για τη χώρα μας Δεν του δίνεται όμως πολύ Γιατί αυτοί που νομίζουν τα ξέρουν όλα στις τηλεοριάς και λοιπά Του δίνουν άλλα πράγματα Και επίσης έχει παρερμηνευθεί πολύ και η λέξη Δηλαδή το εθνικιστής, το πατριώτης Έχει αυτό το έλεγε η Ευθυμίου που λέμε σε ένα podcast που εξηγούσε για την Επανάσταση και την Αλήθεια Είναι τρομερή Ναι και έλεγε αυτό ότι γι' αυτό ζούμε ακόμη εμφύλιο γιατί ποτέ δεν έχει υποθεί η αλήθεια. Η αλήθεια είναι ότι υπήρχε εμφύλιος στην ελληνική επανάσταση και λέει όλα αυτά.
Και ότι δεν τα παραδεχόμαστε, δεν τα λέμε και άμα αγαπάς και τη χώρα σου είσαι εθνικιστής. Δηλαδή είναι τρομερό αυτό το πράγμα. Έχει πόλιο το δίκιο σε αυτό που λέει. Να κρατήσουμε μια σημαία. Παιδί μου αυτό είναι μόνο στην Ελλάδα πρέπει να συμβαίνει. Μόνο στην Ελλάδα και εγώ το λέω συνέχεια και το έλεγα και από παλιότερα που δεν το έλεγε κανένας.
Αν ξέρεις και πιστεύεις ότι είσαι ένας άνθρωπος δημοκρατικός και το έχεις αποδείξει και με την πορεία σου. Δηλαδή δεν λες είμαι δημοκράτης και έχεις δέκα ηθοποιούς και τους βασανίζεις και τους έχεις αφραγκούς. Ναι, απλήρωτους. αλλά είναι η στάση σου δημοκρατική, δεν έχεις κανένα φόβο να πεις «Αγαπώ την πατρίδα μου και θα βάλω και τη σημαία».
Δεν μπορώ να βλέπω στη Γαλλία παντού τη γαλλική σημαία και τη φοβερή γαλλική επανάσταση που στην ουσία ήταν ένας εμφύλιος. Εμάς εδώ πέρα είναι μια επανάσταση του Δαβίδ με το Γολιάθ. Σε όποιο σημείο το καταφέραμε. Δεν μπορεί να ντρέπεσαι για την ελληνική επανάσταση. Τα έργα που έχουν να κάνουν με την ελληνική επανάσταση δεν έχω πιάσει ποτέ δηλαδή και εγώ που έχω κάνει το πιο πετυχημένο που θεωρώ ήταν η Μπουμπουλίνα η Θεοδόρα είχε κάνει ένα δις διακόσια η Μπουμπουλίνα είχε κάνει εφτακόσια καλύτερη παράσταση από τη Θεοδόρα όμως ήταν οι επανάστες και λέω τώρα κάνει για την επανάσταση γιατί είναι πολύ θαυμαστό αυτό που έγινε στην ελληνική επανάσταση και είναι αυτός ο φόβος που είπες μία το μη με πουν εθνικιστή αν δεν είσαι δεν θα σε πουν εθνικιστή συγγνώμη το πατριώτης είναι άλλο αλλά βλέπεις ότι όταν πας και πάς στην αλήθεια όπως την ευαλαγώ στη Σμύρνη λέει δεν το κάνει πολύ πατριωτικό άρα εσύ θα είσαι εθνικιστικό να μην πω ότι η Ελλάδα έκανε νόμο των περδιαβατηρίων
και δεν μπορούσαν να έρθουν εδώ οι έρμοι, οι πρόσφυγες γιατί αν θέλεις να το κρύψω. Τότε είναι εθνικιστικό. Όταν σου λέω πόσο αγαπώ και πόσο τραυματική είναι η ιστορία αυτή, αλλά σου λέω ότι η ευθυντική Ελλάδα είναι απλώς πατριωτικό, δεν είναι εθνικιστικό. Έτσι είναι. Θα κάνεις κάτι άλλο του χρόνου, το οποίο θα θέλεις να μοιραστείς μαζί μας?
Ναι. Η βοηθός μου που είναι μαζί μου 33 χρόνια, μου λέει κάθε πρωτοχρονιά, μου λέει με ελπίδα. μήπως φέτος θέλετε να ξεκουραστείτε και βαρεθείτε αχ, αχ, αχ, αχ, αχ όχι καθόλου θα κάνετε τώρα καινούριο λέω ναι, έχω δύο τώρα καινούρια δεν βαριώσετε να πάτε διακοπές, ταξίδια θα πάω ταξίδια, λέει και δουλειά μαζί λέει δεν πειράζει, με ευχαριστεί λοιπόν αυτό που θα κάνω που είναι πολύ ωραίο και πολύ δύσκολο είναι το δεύτερο μέρος της Μύρνης που το έχω γράψει είναι σειρά, είναι 10 επεισόδια και άλλα 12 που το ονομάζω Μάδρε και είναι Μάδρε Μάνα και είναι ιστορία στην ουσία της Θεσσαλονίκης και της Μακεδονίας γενικά από το 1923 μέχρι το 1943 είναι δηλαδή η συνέχεια οικογένεια που έχουμε δει οι πρόσφυγες που πηγαίνουν στη Θεσσαλονίκη όπως πηγαίνουν και οι πόντιοι μαζί με τον άντρα σου, τους έχουν και αυτούς, και που δεν τους θέλει κανείς, τους δέχονται με το χειρότερο τρόπο και είναι η ακμάζουσα κοινωνία των Εβραίων, που είναι και μορφωμένοι και πλούσιοι και σνόμπρος τους,
ειδικά προς πρόσφυγες, και πώς αυτόν από εδώ γυρίζει και πάνε οι μεν στο ολοκαύτωμα, οι δε φτιάχνουν την καινούρια Ελλάδα και γενικά αυτό που λέει ο υπέρ τίτλος είναι ότι οποιοςδήποτε μπορεί να γίνει πρόσφυγας ανά πάσα στιγμή μήτως να πάρουμε αυτό και οποιοςδήποτε ήταν θύμα μπορεί να γεννηθεί της επίσης γιατί και Έλληνες η ιστορία της εβραϊκής κοινότητας Θεσσαλονίκη ειδικά είναι τρομερή άλλη που την έχουμε εξαφανίσει γιατί θέλαμε να λέμε ότι εμείς δημιουργήσαμε όλο τον πολιτισμό της Θεσσαλονίκης αλλά δεν τον δημιουργήσαμε εμείς όλοι Επομονώ να δω το το ντοκιοντραμπ πολύ.
Πότε περίπου πιστεύεις ότι θα το δούμε εμείς τουλάχιστον. Εκεί στα μέσα του Σεπτέμβρη. Ναι θέλω πάρα πολύ να έρθείτε κορίτσια και θέλω πολύ να ανταλλάξουμε απόψεις. Όταν το έχετε δει. Όταν το έχουμε δει όλοι. Ευχαριστούμε πάρα πάρα πάρα πολύ. Ευχαριστούμε που μας συγκράσαμε. Καλό καλοκαίρι. Τέλεια. Ευχαριστώ πάρα πάρα πολύ.
Ευχαριστώ και εγώ Αυτό ήταν ένα podcast Για τα γλυπτά τα Παρθενώνα Που όπως εσύ αρέσαι εσένα να λες Που έχουν το όνομα Του κλέφτη Του κλέφτη τους που τα έσπασε βία Από τον Παρθενώνα μας Και μαζί μας ήταν η Μιμιντενίση Την οποία ευχαριστούμε και πάλι Που μας έκανε την τιμή Και μας έδωσε και την αφορμή Να μιλήσουμε για αυτό Για ένα τόσο σπουδαίο θέμα Είμαστε μαζί σας κάθε Πέμπτη με νέο επεισόδιο και μας ακούτε στα Apple Podcasts και στο Spotify
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
