Εξερευνώντας το CERN, το σωματίδιο του «Θεού» και την αρχή του Κόσμου με τον Κώστα Παπαγεωργίου

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Το μέλλον του ΣΕΡΝ, λοιπόν, είναι προσανατολισμένο στην αναβάθμιση της έρευνας για τη φυσική ψηλών ενεργειών τώρα και στην ουσία θέλουμε να φτιάξουμε ένα αυτό που λέμε high-luminosity LHC, δηλαδή έναν επιταχυντή, όπως είναι ο LHC, ψηλής φωτεινότητας. Γιατί αυτό? Γιατί θα έχουμε περισσότερα σωματίδια. Δηλαδή θα έχουμε 5 με 10 φορές περισσότερα δεδομένα από ό,τι έχουμε στον αρχικό LHC.

00:21 Αυτό τι μας δίνει, μας δίνει τα δεδομένα και την ευκαιρία να μελετήσουμε το Higgs και ενδεχομένως αν υπάρχουν και άλλα σώματα δια Higgs, τα οποία έχουμε υποψίες, αλλά δεν τα έχουμε βρει μέχρι τώρα. Βελτιώνουμε τις πιθανότητές μας. Απλήμως, βελτιώνουμε. Και επίσης θέλουμε να σχεδιάσουμε νέους επιταχυντές, κυκλικούς επιταχυντές, πάντα, που θα χρησιμοποιηθούν ηλεκτρόνια και αντιηλεκτρόνια, δηλαδή σαν να λέμε ηλεκτρόνια και ποσιτρόνια ή πρωτόνια ψηλότερης ενέργειας για να μπορέσουμε να ανοίξουμε νέα παράθυρα στη φυσική ψηλών ενεργειών δηλαδή άλλες ενέργειες παραγωγή άλλων σωματιδίων και εκεί ελπίζουμε ότι κάτι από αυτά τα σωματίδια που μας λείπουν τώρα μπορούμε να τα βρούμε Όσο πιο ψηλή ενέργεια τόσο πιο βαθιά πάμε στην ουσία του κόσμου Τεχνολογικά θέματα.

01:15 Θέματα που επιδρούν στην καθημερινότητά μας, τα παρουσιάζουν με άμεσο και κατανοητό τρόπο. Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου είναι από το 2010 μέλος του διδακτικού ερευνητικού προσωπικού στο τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αιγαίου με γνωστικό αντικείμενο την πειραματική φυσική.

01:39 Αποφύτησε από το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών και στη συνέχεια εκπώνησε τη διδακτορική του διατριβής στο ΣΕΡΝ με υποτροφή από το Ινστιτούτο Πυρηνικής Φυσικής του Εθνικού Κέντρου Έρευνας Φυσικών Επιστημών Δημόκριτος στην Πειραματική Φυσική Στοιχειοδόν Σωματιδίων. Εργάστηκε σαν μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Διεθνές Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών ΣΕΡΝ, στο Imperial College of London, στο Ερευνητικό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών Fermilab των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, καθώς και στο University of Illinois στο Σικάγο των Ήπα.

02:12 Στη συνέχεια, από το 2002 έως το 2006, εργάστηκε σαν ερευνητής του Εθνικού Αστροσκοπίου Αθηνών. Από το 2006 μέχρι το 2009 ήταν αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, ενώ το 2010 εξελέει καθηγητής στο Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αιγαίου, το οποίο διατέλεσε και πρόεδρος την περίοδο 2016-2018.

02:34 Η ερευνητική δραστηριότητα εντοπίζεται κυρίως στο πεδίο της πειραματικής φυσικής υψηλών ενεργειών, όπου δραστηριοποιείται στο πείραμα Atlas, που διεξάγεται στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών CERN στη Γενέβη της Ελβετίας, έχοντας σαν σκοπό τη μελέτη της ύλης και την κατανόηση των θεμελιωδών αλληλεπιδράσεων σε πολύ μικρή κλίμακα.

02:57 Τα αποτελέσματα της ερευνητικής εργασίας του έχουν παρουσιαστεί σε 1016 δημοσιεύσεις σε υψηλής απήχηση στη Αθήνη σε επιστημονικά περιοδικά με κρίτες, ενώ έχει περισσότερες από 69.118 έτερα αναφορές. Κύριε Παπαγεωργίου, είναι μεγάλη μας χαρά και τιμή που είστε εδώ στο podcast τεχνολογικά. Η δικιά μου είναι η χαρά και σας ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση.

03:17 Πώς ένας φυσικός του ΣΕΡΝ, να ξεκινήσουμε από εκεί βρέθηκε στο τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αιγαίου στο ΧΙΟΥ Πολύ καλή ερώτηση, σας απαντήσω Όταν ήμουν στο Φέρμιλαπ των Ηνωμένων Πολιτειών δέχτηκα μια πολύ ενδιαφέρουσα πρόταση από έναν συνάδελφο επίσης φυσικοψηλών ενεργειών αν θα με ενδιαφέρει να επιστρέψω από το Φέρμιλαπ όπου εργαζόμουν σαν ερευνητής στο πείραμα D-Zero για να στελεχώσω και να βοηθήσω το εγχείρημα που τότε είχαν ξεκινήσει για τη δημιουργία ενός νέου τμήματος μηχανικών κάπου συμβριδικού όχι με την κλασική έννοια οπότε ξέρετε εγώ τότε στο Fermilab έδινα αρκετές διαλέξεις και μάλιστα υπήρχε μια αίθουσα με το όνομα Καραθεοτορής και αμέσως αυτόματα ήμουνα πολύ περήφανος σαν Έλληνας που έδινα διαλέξεις σε αυτό το αμφιθέατρο και ήταν ο πρώτος με το εγχείρημα να φτιάξει το Πανεπιστήμιο της Σμύρνης, το οποίο δεν λειτουργήσε ποτέ γιατί στην πράξη το ματέωσε η μικροασιατική καταστροφή.

04:22 Οπότε θεώρησα ότι το Πανεπιστήμιο Αιγαίου είναι μια συνέχεια, όπως παρουσιαζόταν τότε, αυτού του οράματος τότε και προφανώς με πολύ μεγάλη χαρά δέχτηκα να συνεχίσω την προσπάθεια αυτή αναβίωσης και την δημιουργία ενός νέου τμήματος στο Πανεπιστήμιο Αιγαίο. Έτσι βρέθηκα εδώ. Επίσης κάτι άλλο που το ξέρετε, η μητέρα του Κωνσταντίνου Καραθιδωρή ήταν επίσης χιώτισσα.

04:46 Σωστά. Ναι. Οπότε όλα αυτά και με φίλους χιώτες που είχα αποφάσισα να έρθω και να στελεχώσω αυτό το τμήμα αρκετά νωρίς. Από το 2002 ξεκίνησαν τα πρώτα βήματα και μέχρι το 2003-2004 που εμπλεκόμουν σε κάποια πειράματα βαθιά στη θάλασσα εδώ, αποφάσισα να γυρίσω από την Αμερική και να έρθω να στελεχώ σε αυτό το τμήμα. Έτσι βρέθηκα εδώ.

05:11 Ήτανε κατά μία έννοια και λίγο το πεπρεωμένο σας. Ας το πούμε έτσι. Να κάνουμε μία άλλη ερώτηση. Τώρα ξαναγυρνώντας, να αφήσουμε λίγο το Πανεπιστήμιο ΥΟΥ, να ξαναπάμε πάλι στο ΣΕΡΝ. Το έχουμε ακούσει σχεδόν όλοι, αλλά δεν νομίζω ότι έχουμε καταλάβει ακριβώς τι είναι το CERN. Πότε ιδρύθηκε, ποιο ρόλο διατελεί, η χώρα μας πώς εμπλέκεται σε αυτό.

05:35 Ωραία, να σας απαντήσω σε αυτό. Η ερώτηση αυτή είναι, στην ουσία το CERN, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πυρηνικών Ερευνών που είναι το CERN, η μετάφρασή τους, στην ουσία είναι το μεγαλύτερο εργαστήριο σωματιδιακής φυσικής στον κόσμο αυτή τη στιγμή και ο σκοπός της έρευνας εκεί είναι στην ουσία η μελέτη της δομής της ύλης, η κατανόηση των ποιοι είναι οι θημελιώδεις δομικοί λύθοι του σύμπαντος και των δυνάμεων που αλληλεπιδρούν αυτά τα σωματεία μεταξύ τους.

06:05 Επομένως, ο απότερος στόχος είναι να κατανοήσουμε την δημιουργία του αρχαίκονου σύμπαντος. Το ΣΕΡΝ βρίσκεται στα σύνορα Γαλλίας-Ελβετίας, δυτικά από τη Γενέβη, για να ξέρουμε με ακρίβεια, και στην ουσία ιδρύθηκε το 1954 από 12 χώρες. Η Ελλάδα ήταν από τα ιδρυτικά μέλη της. Σήμερα έχουμε 22 χώρες. Ο ρόλος τώρα της Ελλάδας εκεί, βασικά ας πούμε κάπως τα γενικά, στο ΣΕΡΝ εργάζονται περίπου 6.500-7.000 επιστήμονες από όλο τον κόσμο, από 500 πανεπιστήμια και όπως σας είπα 22 χώρες μέλη.

06:42 Η συνεισφορά της Ελλάδας σε ανθρώπινο δυναμικό είναι περίπου 40 καθηγητές, για να τα στραγγυλοποιήσω λίγο τα νούμερα, από όλα τα ερευνητικά ιδρύματα της χώρας και τα πανεπιστημιακά. Περίπου 30 είναι οι υποψήφιοι διδάκτορες των ερευνητές, δηλαδή οι νέοι ερευνητές οι οποίοι κάνουν τον διδακτορικό τους στο ΣΕΡΝ και άλλοι 40 είναι οι υποψήφιοι διδάκτορες οι οποίοι με κάποιο τρόπο έχουν κάποιες συμβάσεις διαιτούς διάρκειας με το ΣΕΡΝ και ασχολούνται ερευνητικά εκεί.

07:10 Επίσης υπάρχουν στο ΣΕΡΝ αρκετά προγράμματα για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση σεμινάρια και επιμορφωτικά σεμινάρια κυρίως και διάφορα άλλα προγράμματα του ΣΕΡΝ στα οποία εμπλέκονται και άνθρωποι από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Όταν λέτε δουλεύουν έχουν δηλαδή εργασιακή σχέση Κοιτάξτε οι ΣΑΝ Έλληνες είναι περίπου 30 που έχουν μόνιμη σχέση εργασίας με το ΣΕΡΝ Το ΣΕΡΝ δεν δίνει μόνιμες θέσεις εργασίας, ακριβώς για να μπορέσει να μην κάποιος επαναπαυθεί στην καρέκλα του, αλλά να είναι παραγωγικός.

07:41 Ωστόσο, για να λειτουργήσει μιας τέτοιας εμβέλειας πείραμα, χρειάζονται, ας πούμε, και κάποιοι μόνιμοι σε νευραγλικές θέσεις, κυρίως το accelerator, δηλαδή στους επιταχυντές και όλα αυτά τα πράγματα, οπότε είναι γύρω στους 30 Έλληνες, από όσο γνωρίζω, οι οποίοι έχουν μόνιμες θέσεις στο ΣΕΡΝ. Σημαντικός αριθμός. Σημαντικός αριθμός και μάλιστα έχουμε σημαντική αναγνώριση της ελληνικής κοινότητας.

08:03 Ο πρόεδρος του επιστημονικού συμβουλίου του ΣΕΡΝ, ο καθηγητής Φουντάς, που είναι από τα Ιωάννινα, ήταν καθηγητής ΣΕΡΝ. Συνάδελφος από τα Ιωάννινα τώρα είναι ο πρόεδρος του επιστημονικού συμβουλίου, Δηλαδή είναι στο τιμόνι του ΣΕΡ. Μάλιστα. Γιατί θα έλεγε κανείς μια τόσο μικρή χώρα πώς μπορεί να είναι σε ένα τόσο μεγάλο οργανισμό.

08:22 Ευτυχώς για μας δεν παίζει ρόλο το μήδος της χώρας, αλλά το μήδος των επιστημόνων της, το οποίο είναι σημαντικό. Αυτό το έχουμε διαπιστώσει πολλές φορές. Το όνομα είναι πυρηνικών ερευνών και θα έλεγε κανείς ότι το μυαλό, δηλαδή όποιου το ακούει, πάει στην πυρηνική ενέργεια. Όμως δεν είναι αυτός ο στόχος. Ο στόχος είναι ακόμα πιο βαθιά από την πυρηνική ενέργεια.

08:41 Η πυρηνική ενέργεια σχετίζεται με τους πυρήνες και τη διάσπασή τους, που εκεί αυτοί αποτελούνται από άλλα σωματίδια, πιο μικροσκοπικά, τα quarks, τα οποία αυτά είναι τα θεμελιώδη. Οπότε εμείς, σαν φυσική ψηλών ενεργειών, είμαστε σαν να λέμε, ψάχνουμε ακόμα βαθύτερα την ύλη, μέχρι τα στοιχειώδη σωματίδια, όπως είπαμε, που είναι τα quarks, και τα οποία ελεύθερα δεν υπάρχουν στον κόσμο που ζούμε τώρα, αλλά υπήρχαν κάποτε στο αρχαίκονο σύμπαν.

09:06 Το ερώτημα λοιπόν που τέθηκε με τη δημιουργία αυτού του εργαστηρίου ήταν πραγματικά πολύ φιλόδοξο. Να βρούμε την αρχή του κόσμου από την πλευρά της επιστήμης. Πώς ξεκίνησαν όλα, πώς δημιουργήθηκε το σύμπαν. Ακριβώς. Στην ουσία είναι να βρούμε τον ορατό κόσμο. Αυτό που μπορούμε να προσδιορίσουμε. Μπορούμε να δούμε και αυτό που ξέρουμε είναι στην ουσία ουρατός κόσμος που σύμβολα με τους θεωρητικούς φυσικούς αποτελεί περίπου το 4% του γνωστού κόσμου, του όλου κόσμου, του σύμπαντος.

09:36 Αυτό είναι κάτι πολύ εντυπωσιακό το οποίο θα μας το αναλύσετε και αργότερα γιατί πραγματικά τρομάζει και λίγο ενδεχομένως η άγνοιά μας σε σχέση με το σύνολο. Όμως ένα ερώτημα το οποίο πραγματικά κάθε φορά που μας δίνεται ευκαιρία με την ειρήνη το κάνουμε γιατί το θεωρούμε πολύ σημαντικό, είναι τι είναι αυτό που λέγεται βασική έρευνα και γιατί αυτή είναι πολύ σημαντική.

10:00 Ωραία. Πολύ καλή ερώτηση, πραγματικά, δηλαδή, είναι το the point. Βασική έρευνα, αυτό που λέμε, σαν ορισμό αν ήθελα να κάνω, είναι μια επιστημονική ή ερευνητική δραστηριότητα η οποία στοχεύει, έχει σαν στόχο την παραγωγή νέας γνώσης. Έτσι, για την κατανόηση μερικών θεμελιωδών αρχών που τα βλέπουμε, χωρίς όμως άμεση επιδίωξη για κάποια πρακτική εφαρμογή ή εμπορικό κέρδος.

10:24 Αυτό είναι ο ορισμός της βασικής έρευνας. Το δεύτερο στάδιο όμως, τι κάνει. Στην ουσία, κάπως κεντρίζεται και δημιουργείται από την επιστημονική περιέργεια να εξηγήσουν οι ερευνητές τι ακριβώς συμβαίνει στο παράδειγμα του ΣΕΡ με την κατανόηση των δομών της ύλης και τις αλληλεπιδράσεις του, αλλά στην ουσία θέτει τα θεμέλια για μελλοντικές τεχνολογικές καινοτομίες και την εφαρμοσμένη έρευνα που είναι το δεύτερο κομμάτι.

10:49 Θα έλεγα λοιπόν συμπερασπαντικά ότι η χρησιμότητα της βασικής έρευνας είναι ίδια με ένα νεογέννητο μωρό. Και στο CERN θα ήθελα να σας θυμίσω ότι έχουν δημιουργηθεί το διαδίκτυο, το γνωστό μας WWW και διάφορες άλλες τεχνικές για θεραπεία καρκίνου ή για απεικονιστική τομογραφία και τέτοια πράγματα. Επομένως, παράπλευρα, παράγωγα αποτελέσματα αυτής της βασικής έρευνας έχουμε και εφαρμοσμένη η αρθρή που κάνουμε στο ΣΕΡ.

11:16 Άρα, ναι, μεν κάνετε θεωρία, να το πω έτσι, αλλά εφαρμόζονται διάφορα πράγματα που ανακαλύπτεται μετά. Άλλοι, πιθανά επιστήμονες, θα εφαρμόζουν στην πράξη. Σωστά, επειδή στην ουσία πειράματα κάνουμε. εμείς γιατί είμαστε πειραματικοί φυσικοί αλλά η πράξη ακολουθούμε προσπαθούμε να επιβεβαιώσουμε θεωρίες που έχουν έρθει από τους θεωρητικούς φυσικούς αλλά πρακτικά η τεχνολογία για να επιβεβαιώσεις αυτές τις βασικές θεμελιακές αρχές επιβάλλει την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών.

11:47 Επομένως αυτό είναι που τροφοδοτεί πραγματικά την εφαρμοσμένη έρευνα. Κάτι αντίστοιχο, Ειρήνη, με αυτό που συμβαίνει και στο διάστημα. Ναι. Που από τη διαστημική τεχνολογία έχουν προκύψει πάρα πολλά πράγματα που χρησιμοποιούμε στην καθημερινή μας ζωή, τα οποία... Όπως το κινητό τηλέφωνο. Ναι. Ήρθαν για... δημιουργήθηκαν για άλλο λόγο, αλλά βρήκαν και άλλο εφαρμογές.

12:03 Σωστά. Για παράδειγμα, αν μου επιτρέπετε να συμπληρώσω, ας πούμε, τα γνωστά είναι το WWW, αυτό ήταν το World Wide Web... Ο παγκόσμιος ιστοσύνος, όπως λέμε. Μπράβο, ακριβώς. Αυτό είχε αναπτυχθεί το 1989 στο Σέρν από το Μπέρνς Λι. Και στην ουσία τι κάνει αυτό. Παρέχει εύκολη πρόσβαση πληροφορίας που είναι κατανεμημένα σε διάφορα πράγματα για να μπορούμε να συντονιζόμαστε μες στη φυσική.

12:29 Αυτός ήταν ο αρχικός του σκοπός. Ο αρχικός σκοπός ήταν να διαμοιράζεται η γνώση μεταξύ των επιστημόνων. γιατί θα ήταν πολύ δύσκολο να παρακολουθεί ο ένας τι κάνει ο άλλος γιατί σας είπα 6.500 επιστήμονες που κάθε ενός στη δουλειά είχε φτιαχτεί ένα τέτοιο δίκτυο το οποίο μεταξελίχτηκε για να μπορεί και ο... Είναι μια ιστορία που τη λέμε πολλές φορές εμείς οι πληροφορικοί για το πώς ξεκίνησε ο παγκόσμιος ιστος που άλλαξε τόσο πολύ τον κόσμο μας και είναι πολύ εντυπωσιακό γιατί όντως κάλεσαν τον Τιμ Μπέρνσλι και του έδωσαν μια οδηγία, έναν μηχαλικό λογισμικού, που ήταν ακριβώς αυτή, να βοηθήσει τους επιστήμονες του ΣΕΡ να μπορούν να διαμοιράζονται την έρευνά τους με εύκολο τρόπο.

13:05 Να επικοινωνούν μεταξύ τους δηλαδή. Έτσι, εκεί γεννήθηκε η ιδέα του υπερσυνδέσμου και μετέπειτα μετεξελίχθηκε σε αυτό το οποίο πραγματικά άλλαξε τον κόσμο μας, όπως τον ξέρουμε. Τώρα περισσότερο εστιαζόμαστε στο grid computing, Δηλαδή τώρα ας πούμε πέρα από την πληροφορία που μπορεί να βρίσκεται σε εκατομμύρια θέσεις και οπότε μπορούμε να έχουμε εύκολη πρόσβαση σε αυτή, τώρα θέλουμε εύκολη υπολογιστική ισχύ και ηλεκτρονική μνήμη από κατανεμιμένα δίχτυα υπολογιστών που υπάρχουν σε όλο τον κόσμο μέσα από τις συνεργασίες.

13:35 Μιας και είναι τεράστιες οι απαιτήσεις δεδομένου της πληροφορίας που συλλέγεται και από τα πειράματα. Προηγουμένως κάνατε λόγο για επιταχυντή που λειτουργεί στο ΣΕΡΝ και μάλιστα πρέπει να τον παρακολουθούν κάποιοι επιστήμονες γι' αυτό και υπάρχουν και μόνιμες θέσεις. Τι είναι αυτός ο επιταχυντής? Ωραία. Καταρχήν, να πω πρώτα γιατί μας χρειάζονται οι μεγάλες...

13:56 Επιταχυντής είναι μια συσκευή η οποία επιταχύνει τα σωματήρια σε πολύ ψηλές ενέργειες. Αν θέλουμε τώρα να καταλάβει κάποιος γιατί χρειαζόμαστε τις ψηλές ενέργειες, τις χρειαζόμαστε για δύο λόγους. Όσο πάμε πιο πολύ ψηλά σε ενέργεια, τόσο μπορούμε να εστιάσουμε και να ερευνήσουμε δομές πιο κοντά στα θεμελιώδη σωματήρια της ύλης.

14:16 Η ενέργεια σχετίζεται, όπως γνωρίζουμε, με τη συχνότητα και άρα αντίστροφα με το μήκος κύματος. Επομένως, όσο πιο μικρό μήκος κύματος έχει ενέργεια που είναι ψηλή, τόσο πιο μέσα μπορούμε να πάμε στη δομή της ύλης. Το δεύτερο είναι ότι με ψηλή ενέργεια έχουμε τη δυνατότητα παραγωγής σωματιδίων που μπορεί να μην υπάρχουν σήμερα, αλλά να υπήρχαν στο αρχαίκονο σύμπαν.

14:34 Αυτοί είναι οι δύο λόγοι. Τώρα, ο επιταχνητής είναι μια επιστημονική συσκευή που επιταχύνει τέτοια σωματίδια σε πολύ ψηλές ενέργειες. Η επιτάχυνση γίνεται με δύο στάδια. Πρώτα έχουμε την επιτάχυνση από ηλεκτρομαγνητικές κυλότητες, τα κάφη της που λέμε, και στην ουσία δείχνουν σαν να σπρώχνουν τις δέσμες των πρωτονίων να αυξήσουν την ενέργειά τους.

14:57 Και στη συνέχεια έχουμε μαγνήτες για να μπορέσουν να εστιάσουν αυτή τη δέσμη και να την κρατούν εστιασμένη, καθώς αυτή περιστρέφεται στο κυκλικό επιταχυντή. Μετά έχουμε δύο τύπους επιταχυντών. μπορεί να είναι γραμμικοί επιταχυντές, μπορεί να είναι και κυκλικοί επιταχυντές. Στην πράξη, η επιτάχυνση σε πολύ ψηλές ενέργειες δεν γίνεται με τη μία.

15:15 Χρησιμοποιούμε ένα δίχτυο σταδιακής αύξησης ενέργειας, δηλαδή τα σωματήρια καθώς παράγονται, στη συνέχεια μπαίνουν μέσα σε σωλήνες που είναι με υπερύψηλο κενό. Υπερύψηλο κενό σημαίνει ότι δεν υπάρχει μόριο αέρα με κάποια πολύ μικρή πιθανότητα, ένας των δισεκατομμύριων, για να βρεις ένα μόριο αέρα εκεί, γιατί θα το χάναμε το σωματήριο.

15:35 Οπότε στη συνέχεια μπαίνει σε διαδοχικές επιταχυντικές διατάξεις μέχρι να φτάσουμε στο μεγάλο κυκλικό επιταχυντή αδρονίων, τον LHC, το Large Quadrant Collider, και να φτάσουμε τις ενέργειες οι οποίες είναι της τάξεως των TV. Αν θέλετε να σας δώσω μερικές πληροφορίες για τον επιταχυντή LHC, δάνεισαν χρήσιμες, στην ουσία αναπαράγουμε τις συνθήκες δημιουργίας του σύμπαντος με τον επιτεχνητή αυτό κάθε περίπου 40 εκατομμύρια φορές στο δευτερόλεπτο.

16:04 Η συχνότητα που το συγκρούσουν είναι περίπου 40 ΜΧ, αυτό μεταφράζεται σε 40 εκατομμύρια φορές στο δευτερόλεπτο αναπαράγουμε τις τότε συνθήκες δημιουργίας. Σε κάθε σύγκρουση παράγονται περίπου 1.600 σωματίδια και η λειτουργία του... Επομένως, είναι τεράστια πρόκληση για να ανοιχνεύσουμε αυτά τα σωματίδια. Προκειμένου, λοιπόν, για να καταλάβουμε τι συνέβη τότε, ξαναφτιάχνουμε τις ίδιες συνθήκες.

16:27 Και μάλιστα 40.000 φορές το δευτερόλεπτο. Ακριβώς, 40 εκατομμύρια. 40 εκατομμύρια φορές το δευτερόλεπτο. Ακριβώς, ακριβώς. Και στην ουσία αποτελεί το πιο σημαντικό, είναι το πιο μεγάλο επιστημονικό όργανο που έχει κατασκευαστεί μέχρι τώρα. Δούλεψαν πάρα πολλοί άνθρωποι για μεγάλο χρονικό διάστημα. Πάνω από 10.000 άνθρωποι έχουν δουλέψει σε αυτό το να ανοιχνευτεί για πολλά χρόνια.

16:47 Τον επιταχυντή, με συγχωρείτε. Και στην ουσία φτιάχτηκε για να μπορέσουμε να εξερευνήσουμε μια νέα περιοχή ενεργειών πιο κοντά στην αρχή δημιουργίας του σύμπαντος για να την κατανοήσει του και στην πράξη ανοίγουμε ένα νέο παράθυρο στη μελέτη της φυσικής. Γιατί είναι απαραίτητο να είναι τόσες πολλές φορές μέσα στο δευτερόλεπτο που πετυχαίνουμε τις ίδιες συνθήκες.

17:13 Και αυτή είναι ενδιαφέρουσα ερώτηση. Παρόλο ότι γιατί το κάνουμε αυτό στην ουσία, αν θέλουμε να δώσουμε τα νούμερα για να ξέρουμε, είναι περίπου 2.800 πακέτα, όπως λέμε εμείς, πρωτονίων. Δηλαδή τα πρωτονίες από πού έρχονται, έρχονται από μια φιάλη υδρογόνου. το υδρογόνο ξέρετε αποτελείται από τον πυρήνα του που είναι ένα πρωτόνιο και ένα ηλεκτρόνιο του αφαιρούμε με κάποιο τρόπο το ηλεκτρόνιο και επομένως μένει ο πυρήνας του υδρογόνου που είναι βασικά ένα πρωτόνιο.

17:38 Το πρωτόνιο λοιπόν αυτό μετά από εκεί μπαίνει σε σωλήνες όπως είπα για περίψη Λουκενού και αρχίζει να επιταχύνεται σταδιακά. Λοιπόν, το γιατί θέλουμε 2.800 σωματίδια είναι γιατί το μέγεθος αυτών των πακέτων παρόλο που τα σωματίδια είναι πάρα πολλά όπως φαίνεται στην πράξη οι ενεργώς διατομοί τους είναι τόσο μικρά που για να πετύχουμε σύγκρουση όταν αποκλίνουν τις δέσμες και τις συγκρούμε μεταξύ τους είναι πολύ μικρή.

18:03 Επομένως φανταστείτε ότι ναι μεν έχουμε αλληλεπιδράσεις περίπου ένα δισεκατομμύριο πρώτων πρώτων αλληλεπιδράσεις δηλαδή αλληλεπιδράσεις πρωτονίων πρωτονίων έχουμε περίπου 100 δις πρωτόνια ένα πακέτο. Παρ' όλα αυτά η πιθανότητα να έχουμε συγκρούσεις μεγαλώνει μόνο αν αυξήσουμε τον αριθμό των σωματιδίων. Διαχωρίζουμε τις δέσμες κάθε 7,5 μέτρα.

18:25 Άρα είναι ένα πολύ δύσκολο να παρατηρηθεί φαινόμενο. Καταρχάς πώς το παρατηρείτε αφού είπατε ότι όλα αυτά τα σωματίδια δεν βλέπονται. Ναι, το παρατηρούμε εμμέσως και έχουμε ακριβώς, αυτό πάντα στη φυσική γίνεται, Το παρατηρούμε με έμμεσο τρόπο, δηλαδή μπορούμε να ξέρουμε από τον τρόπο τον οποίο παράγουμε τα σωματήδια, μπορούμε να μετρήσουμε ακριβώς τα πακέτα και το διαχωρισμό τους.

18:44 Πώς το μεταφράζουμε με αντίστροφη διαδικασία, δηλαδή στην ουσία για να παρατηρήσουμε κάτι μικρό και να το μετρήσουμε, το μετράμε από τα αποτελέσματα τα οποία καταγράφουμε στη φωτεινότητα της δέσμης. Η φωτεινότητα της δέσμης είναι άλλα μεγέθη, τα οποία δεν έχουν τόσο ενδιαφέρον για τον κόσμο, αλλά ενδιαφέρον έχουν πολύ για το φυσικό.

19:06 Δηλαδή, ανάλογα με τη φωτεινότητα της δέσμης, ξέρουμε ότι θα έχουμε τον αριθμό των σωματιδίων και την ενέργειά τους. Γιατί ξέρουμε ότι κάθε σωματιδίο, δηλαδή αν θέλεμε να επιταχύνουμε, για να σας δώσω να καταλάβετε, να έρθετε στη θέση ενός επιστήμωνα, αν θέλουμε να επιταχύνουμε με μία μπαταρία ενός βολτ, ένα πρωτόνιο, τότε η ενέργειά του είναι ένα ηλεκτρονιοβόλτ.

19:27 Έτσι τη λέμε αυτή την ενέργεια. Αν θέλουμε λοιπόν τώρα να φτάσουμε στις ενέργειες που είναι 7 TV, δηλαδή 7 δισεκατομμύρια ηλεκτρονιοβόλτ, θα χρειαζόμαστε μία μπαταρία για κάθε ένα από τα αστέρια της Ανδρομέδας. Γιατί η ενέργεια στην ουσία είναι επιτάχυνση μέσω ηλεκτρικής τάσης. Επομένως, επειδή συγκρούμε δύο δέσμες, 7 και 7 TV, στην ουσία θα χρειαζόμαστε περίπου 2 επί 7 χιλιάδες δισεκατομμύρια μπαταρίες.

19:57 Δηλαδή κάπου 14 μπαταρίες για κάθε αστέρι του γαλαξία της Αδρομέδας. Δηλαδή είναι τεράστιο εντυπωσιακό το νούμερο. Πολλές μπαταρίες, Ειρήνη, πάρα πολλές. Πάρα πολλές μπαταρίες. Επομένως, μιλάμε για τεράστια ενέργεια. Άρα, μέσω των αποτελεσμάτων είναι όπως με το ηλεκτρικό ρεύμα, που στην ουσία την ενέργεια του ηλεκτρικού ρεύματος μπορούμε να τη δούμε, αλλά βλέπουμε ότι αναβεί λάμπα.

20:13 Σωστά. Έτσι δεν είναι το αποτέλεσμα βλέπουμε της ενέργειας. Ακριβώς. Και επειδή το είπατε και αυτό, να σας απαντήσω ότι στην ουσία όταν συνδυόμαστε σε κάποιο δίχτυο σε κάποιο πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας αυτό που βλέπουμε δεν μας δίνει ηλεκτρόνια. Τα ηλεκτρόνια προϋπάρχουν, απλά τα προσανατολίζει. Στην ουσία πληρώνουμε τον προσανατολισμό των ηλεκτρονιών και την ηλεκτρική τάση.

20:33 Εννοεί ότι αυτόν τον προσανατολισμό τον πληρούν και ακριβά. Ναι, ναι, ναι. Ακριβώς. Τώρα, με βάση όλα όσα έχετε μάθει μέχρι σήμερα, ποια είναι τα συστατικά στοιχεία της ύλης και πώς αυτά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Γιατί από ό,τι καταλάβαμε, αυτή ήταν και ένα από τα βασικά ερωτήματα που έπρεπε όχι να απαντηθεί εξ ολοκλήρου, γιατί είχαν κίνη βήματα, αλλά να συνεχίσει να απαντιέται.

20:56 Θα μπορούσα να απαντήσω σε ένα προηγούμενο ερώτημα, γιατί στην ουσία τα δημιουργούμε τα σωματήρια και πρέπει κάπως να τα δούμε. Οι συσκευές με τις οποίες τα βλέπουμε είναι οι ανιχνευτές. Ναι, σωστά. Δηλαδή, για να το πάμε λίγο με τη σειρά. Δεν αναφερθήκαμε ποιος είναι αυτός που μετράει το αποτέλεσμα. Σωστά, πολύ σωστά.

21:14 Σε τέσσερα σημεία του δάκτυλου. Βλέπεις, ο καθηγητής μας βάζει τη θέση μας. Όλη αυτή η σύγκρουση επιτάχυσης σωματιδιών στο μεγάλο δακτύλιο έχει μήκος περίπου 27 χιλιόμετρα σε περιφέρεια. Είναι 100 μέτρα χοντρικά, περνάει κάτω από τη λίμνη της Γενέβης. 100 μέτρα κάτω από τη γη. Κάτω από τη γη. Για να κόβουμε όλη την ακτινοβολία και τη ραδιανέργεια που πιθανώς, όχι πιθανώς, σίγουρα αναπτύσσεται με αυτές τις συγκρουσίες.

21:38 Χαρά να μην έχουμε θόρυβο. Ακριβώς. Και για να μην έχουν πρόβλημα οι άνθρωποι που περνάνε πάνω από αυτό. Α, σωστά. Για να μην τους στέλνουμε εμείς ενέργεια. Α, έχει διαπιστωθεί ότι το 100 μέτρα είναι ικανό. Ναι, είναι πάρα πολύ ασφαλές. Δηλαδή είναι σαν να μην ξέρει ο απλός άνθρωπος απάνω τι γίνεται 100 μέτρα κάτω από αυτό.

21:56 Δεν υπάρχει περίπτωση να υπάρχει ακτινοβολία απέδεσης που να τον επηρεάζει. Στην ουσία, χρησιμοποιούμε λοιπόν, εκτρέπουμε τις δέσμες σε τέσσερα σημεία. Εκεί βρίσκονται οι τέσσερις ανοιχνευτές, μεγάλοι ανοιχνευτές. Και όταν λέμε μεγάλους, εννοούμε μεγάλους. Ο ανοιχνευτής Σάπλας, στον οποίο δραστηριοποιούμε, έχει μήκος 45 μέτρα, ύψος περίπου 25 μέτρα και ζυγίζει 7.000 τόνους.

22:19 Καταλαβαίνετε λοιπόν πρόκειται για μια υπερκατασκευή. Και για να βρούμε αυτά τα σωματίδια, αυτό αγκαλιάζει ο ανοιχνευτής με τη μέθοδο του κρεμμυδιού αν θέλετε. Στην αρχή βάζουμε ανοιχνευτές που τους λέμε trackers, δηλαδή είναι ανοιχνευτές που αλληλεπιδρούν τα σωματίδια που παράγονται και αφήνουν κάποια ίχνη τροχιών πάνω σε αυτούς τους ανοιχνευτές.

22:37 Μετά έχουμε τα λεγόμενα καλωρίμετρ, αλλά μην φανταστείτε ότι είναι η καλόριμετρία που ξέραμε στο γυμνάσιο ή στο λύκειο. Είναι συσκευές που καθώς ένα σωματιδίο περνάει από μέσα μπορεί να του μετρήσει την ενέργεια αλληλεπιδρά και έξω-έξω, στα έξω κομμάτια του ανιχνευτή υπάρχει ας πούμε η μειονική θάλαμη όπως τους λέμε δηλαδή τα μειόνια είναι σωματίδια πολύ διαπεραστικά και γι' αυτό έχουμε βάλει τους ανιχνευτές στο έξω-έξω κομμάτι γιατί περνάνε σίγουρα και φτάνουν σε αυτό.

23:02 Για να μπορέσουμε λοιπόν να μετρήσουμε χαρακτηριστικά των τροχιών όπως ενέργεια και ορμή των σωματιδίων χρησιμοποιούμε αυτό το μοντέλο του κρεμμυδιού, του ανιχνευτή αλλά επίσης χρησιμοποιούμε και πολύ ισχυρούς μαγνήτες, το ρόιτς που έχουν δύο ρόλους, και το σκελετό του ανιχνευτή γιατί σας είπα είναι 7.000 τόνοι αλλά και για να κάμπτουν τις τροχές των σωματιδίων των φορτισμένων φυσικά γιατί τα φόρτισσα σωματίδια ή αυτά που έχουν πολύ μεγάλη ορμή περνάνε σχεδόν ευθεία.

23:32 Άρα λοιπόν μετά από αυτό εμείς τι κάνουμε, στην ουσία καταγράφουμε πάρα πολλά γεγονότα. Θα πρέπει με κάποιο τρόπο να κάνουμε μια προεπιλογή των χρήσιμων γεγονότων. Είναι αυτό που λέμε σκανδαλισμός. Είναι ένα ηλεκτρονικό σύστημα το οποίο επιλέγει σε πραγματικό χρόνο αυτές τις 40 εκατομμύρια συγκρούσεις, από αυτές τις 40 εκατομμύρια συγκρούσεις να κρατάει μόνο τις ενδιαφέρουσες.

23:54 Ενδιαφέρουσες, λέμε αυτές, που ήδη αναγνωρίζουν οι αλγόριθμοι που τρέχουμε στο σκανδαλισμό, σαν ενδιαφέροντα σωματίδια. Όχι κάτι άλλο. Δηλαδή σαν ηλεκτρόνια, ότι να είδε ένα ηλεκτρόνιο, είδε ένα μειόνιο και τέτοια πράγματα. Οντότητες, δηλαδή. Και υπάρχουν πολλά επίπεδα σκανδαλισμού. Μετά κάνουμε την ανακατασκευή των δεδομένων και έχουμε κάπως, αν θέλετε, τα event displays που λέμε, δηλαδή έχουμε ένα γεγονός πώς φαίνεται, μια σύγκρουση πώς φαίνεται στον ειχνευτή, τις τροχές που ξεπηδάνε από αυτόν και μετά κάνουμε την ανάλυση των δεδομένων.

24:25 Υπάρχουν πειράματα όπως το Atlas και το CMS, τα οποία είναι γενικής χρήσης και έχουν φτιαχτεί ειδικά για τη μελέτη της νομής της ύλης και υπάρχουν και άλλα πειράματα όπως το Alice και το LHCB, το οποίο έχουν φτιαχτεί, έχουν σχεδιαστεί για να μπορούν να μελετάνε αντιήλοι είτε η συμπεριφορά μερικών big works, κάπως τέτοια πράγματα.

24:45 Για ένα λεπτό, κύριε, να σας διακόψω. Ναι. Αντιήλοι. Τι είναι οι αντιήλοι. Αντιήλοι. Ωραία. Εφόσον, αν θέλουμε να πάμε τώρα στην αντιήλοι, θα πρέπει λίγο να συνοψίσουμε πάλι πρώτα, θα σας πάω στην δομή της ήλις. Έτσι, μπράβο. Άρα ξαναγυρνάμε ένα ερώτημα πίσω. Θα το τιμοποιήσω. Τι είναι η δομή της ύλης. Στην ουσία, η δομή της ύλης, λοιπόν, σύμφωνα με το μοντέλο το οποίο είναι σε ισχύ σήμερα και το λέμε καθιερωμένο πρότυπο, χωρίζει τα σωματίδια σε δύο...

25:18 Αν δεν κάνω λάθος, συγγνώμη, το καθιερωμένο πρότυπο είναι, ας το πούμε για να το καταλάβουμε και εμείς πιο καλά, η καλύτερη δυνατή εξήγηση που έχουμε πετύχει μέχρι τώρα. Να το πούμε έτσι. Ναι, να το πούμε έτσι, ακριβώς. Είναι ό,τι καλύτερο έχουμε σε παιδεία για να μπορούμε να εξηγήσουμε τα σωματίδια αυτά. Τα σωματίδια λοιπόν διακρίνονται της ύλης που αποτελούν τον ορατό κόσμο που είπαμε, διακρίνονται σε δύο κατηγορίες, είναι τα quarks και τα λεπτόνια.

25:40 Τα quarks, συνδυασμοί των quarks που έχουν κλασματικό φορτίο, άρα δεν μπορούν να υπάρξουν ελεύθερα στη φύση, μπορούν να συνδυαστούν όμως μαζί. αυτά έρχονται σε τρεις οικογένειες. Είναι το απ και το down quark. Δεν θα σας κάνω μάθημα προσωρινά. Αλλά αυτό που θα σας πω είναι ότι ο συνδυασμός δύο απ quark και ένα down quark κάνει τον γνωστό μας πρωτόνιο.

25:59 Άρα λοιπόν τα quark αυτά είναι υπεύθυνα για την πυρηνοσύνθεση και άρα την ύπαρξή μας. Θα επανέλθω πάλι στο ερώτημα. Και μετά υπάρχουν και τα λεπτόνια. Τα λεπτόνια είναι σωματίδια τα οποία δεν αλληλεπιδρούν μέσω της ισχυρής πυρηνικής δύναμης και τα γνωστότερα είναι το ηλεκτρόνιο, το μειώνιο, το ταουλεπτόνιο και τέτοια πράγματα.

26:16 Α, έχουμε και εκεί διάφορα. Ναι, έχουμε και εκεί. Τώρα, οι αλληλεπιδράσεις αυτών των σωματιδίων περιγράφονται από δυνάμεις. Οι δυνάμεις, λοιπόν, είναι τέσσερες. Και στην ουσία, όταν λέμε ότι αλληλεπιδρά με κάποια δύναμη το σωματιδίο, με κάποια μία από αυτές που σας αναφέρω, στην ουσία υπάρχουν διαδότες. Δηλαδή η ανταλλαγή των δυνάμεων γίνεται μέσω σωματιδίων διαδοτών.

26:40 Και επειδή ακολουθούν μια στατιστική μπόζε, τα λέμε μποζόνια. Άρα λοιπόν η δυνάμιση είναι ανταλλαγή σωματιδίων. Ακριβώς. Οι δυνάμεις λοιπόν υπάρχουν σωματίδια φορείς των δυνάμεων, για να το πω πιο σωστά. Τα οποία πάλι είναι διαφορετικά από τα πρωτόνια και τα νετρόνια, για να το μας είπατε. Ναι, είναι οι διαδότες των δυνάμεων.

26:59 Μάλιστα. Μεσολαβούν στις δυνάμεις. Θα το εξηγήσουμε και πιο μετά όταν φαντάζομαι θα μιλήσουμε για Higgs και τέτοια πράγματα. Λοιπόν, εδώ έχουμε δυνάμεις οι οποίες είναι ισχυροί πυρηνικοί. Είναι υπεύθυνοι για την πυρηνοσύνθεση, για τη συγκρότηση των πρωτονίων μέσα σε ένα πυρήνα. Είναι η ηλεκτρομαγνητική δύναμη η οποία είναι υπεύθυνη για τη δημιουργία των ατόμων.

27:18 Φανταστείτε λοιπόν ότι ένα άτομο έχει τον πυρήνα του που είναι θετικά φορτισμένος και ένα ηλεκτρόνιο. Αυτό το καταλαβαίνουμε, επόμενως έχουμε τα άτομα που είναι ουδέτερα. Άρα η ηλεκτρομαγνητική δύναμη μας λέει γιατί τα άτομα είναι ουδέτερα. Από την άλλη μεριά όμως ξέρουμε ότι όταν έχουμε δύο σωματήδια που είναι φορτισμένα με το ίδιο φορτίο, όπως είναι δύο πρωτόνια μεταξύ τους, στην πράξη αυτά θα αποθούνται.

27:35 Έτσι λοιπόν προκύπτει ένα θέμα πώς μπορεί σε μια τόση μικρή μάζα όπως είναι ο πυρήνας να κρατήσει στα σωματίδια που είναι τα πρωτόνια και έχουν όλα θετικό φορτίο ενωμένα εκεί μέσα. Η απάντηση σε αυτό είναι ότι εκεί πέρα δεν υπάρχει δεν κυβερνάει αν θέλουμε να εισαγωγικά το κυβερνάει η ηλεκτρομαγνητική αλληλεπίδραση κυβερνάει η ισχυρή πυρηνική δύναμη εκεί.

27:55 Και αυτή είναι που τα κρατάει ενωμένα. και δεν τα κρατάει δέσμια. Ξέρετε, υπάρχουν άλλες θεωρίες που λένε ότι τα σωματίδια εκεί πέρα έχουν πλήρη ελευθερία, παρόλο ότι είναι δέσμια σε αυτά. Δηλαδή, επομένως, ανάλογα με το έυρος των δυνάμειων, οι δυνάμεις που παίζουν ρόλο στην κατανόηση της δομής της ύλης, στην ουσία, αλλάζουν.

28:14 Δεν είναι οι ίδιες δυνάμεις που μπορούν να μας πούνε πώς γίνεται η πυρηνοσύνθεση, πώς γίνεται τα άτομα και όλα αυτά. Υπάρχει η ασθενής πυρηνική δύναμη, για να το ξέρω, και η βαρύτητα. Η βαρύτητα, λοιπόν, παρόλο που είναι η πιο γνωστή δύναμη, είναι και η πιο ασθενής και δεν μπορούμε να τις ενοποιήσουμε αυτές τις δυνάμεις.

28:31 Δηλαδή, αν θέλαμε να βάλουμε την ισχυρή πυρηνική δύναμη, να της δώσουμε ότι η ισχύ της είναι 1, η ηλεκτρομαγνητική είναι 1 δια 137, πιο είναι η σταθερά της φύσης που λέμε εμείς σε φυσική, είναι η ασθενής πυρηνική που είναι 10 εις τη μείον 5, υπεύθυνη για τις β' ραδιανεργές διασπάσεις που γίνονται στον ήλιο και έτσι μας φωτίζει.

28:50 Και υπάρχει και η βαρύτητα, η οποία είναι 10 εις τη μείον 40. Δηλαδή φανταστείτε το 0, 40 μηδενικά και 1 στην υποδιαστολή. Δηλαδή τόσο ασθενείς συγκρινόμενοι με την πυρηνική που είναι 1. Μάλιστα. Με την ισχυρή πυρηνική. Άρα λοιπόν εμείς είμαστε εξοικειωμένοι με τη βαρυτική, Είμαστε ακούγοντας για την πυρηνική ενέργεια, ναι.

29:15 Η ισχυρή πυρηνική δύναμη είναι αυτή που δημιούργησε την πυρηνοσύνθεση. Έτσι φτιαχθήκαμε αρχικά ο κόσμος μας. Για να πάω στο ερώτημα τώρα πώς φτιάχτηκε ο κόσμος. Στην ουσία η θεωρία για να φτιαχτεί... Ένα λεπτό, ένα λεπτό, πριν πάτε στον κόσμο. Είπατε αυτά τα σωματίδια, δεν μας είπατε το σωματίδιο του Θεού το λεγόμενο για το οποίο έχει γίνει και τόσος λόγος.

29:39 Και αυτό είναι που έκανε και τόσο διάσημο το ΣΕΡΝ, νομίζω, στον περισσότερο κόσμο. Ακριβώς. Τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια. Ναι, τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια. Από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα της βασικής έρευνας στο ΣΕΡΝ ήταν και η ανακάλυψη, μάλλον το μεγαλύτερο, ήταν η ανακάλυψη του σωματιδίου Higgs το 2012, ή αλλιώς το σωματίδιο του Θεού.

29:57 Θα με ρωτήσετε σίγουρα γιατί ονομάστηκε. Όπως τίποτε βέβαια. Θα το πούμε αργότερα. Αυτή λοιπόν η ανακάλυψη ήταν από τις μεγαλύτερες γιατί στην ουσία εξηγεί το μηχανισμό με τον οποίο παίρνουν μαζα τα σωματίδια. Αυτά τα στοιχειώδη σωματίδια που σας ανέφερα προηγουμένως, τα κουάρξ και τα λεπτόνια, πώς παίρνουν μαζα αυτά. Στην ουσία το μοντέλο, το καθιερωμένο πρότυπο όταν προβλέπει όλα ότι είναι άμαζα, δηλαδή δεν έχουν μάζα.

30:20 Πάντοτε όμως μιλάμε για τις συνθήκες εκείνες, όταν πρώτο ξεκίνησε το σύμπαν. Σωστά, αλλά όταν έχεις ένα μοντέλο που σου περιγράφει το πώς κλαικίνησε ο κόσμος και έχεις άμαζα σωματίδια, ξέρεις ότι ο σημερινός μας κόσμος έχει μάζα. Άρα πώς έγινε αυτή τη μάζα. Ακριβώς. Την απάντηση αυτή έδωσε ο Βρετανός φυσικός, ο Πίτερ Χίξ, και από τότε που βρήκαμε το σωματίδιο το 2012 το ανακαλύψαμε το είχε προβλέψει το 1964, δηλαδή 50 χρόνια πριν.

30:49 Το 2012 επιβεβαιώθηκε δηλαδή. Επιβεβαιώθηκε η ανακάλυψή του στο ΣΕΝ, 4 Ιουλίου του 2012. Έτσι και το λαμπρό έργο της πειραματικής φυσικής που έρχεται και λέει σε κάποιους από τους θεωρητικούς παιδιά ναι, το είχατε δει σωστά. Και τότε μαζί ο Higgs, μαζί με τον Englert πήραν το βραβείο Nobel φυσικής το 2013. το 2013. Και μαζί με αυτό και η συνεργασία του Atlas αλλά δεν μπορείς να βραπεύσεις χιλιάδες ανθρώπους οπότε το απαγορεύει αυτό. Είναι τρεις οργανισμός Nobel επιτρέπει την απόδοση του βραβείου σε δύο ή τρεις ερευνητές μέχρι εκεί.

31:23 Όμως νομίζω ότι όσο εξίσου σημαντικό είναι να φανταστείς και να εξηγήσεις κάτι θεωρητικά γιατί νομίζω η φαντασία παίζει μεγάλο ρόλο όταν δεν έχεις είσαι τόσες δεκαετίες πίσω και είναι τόσο πίσω είχατε δίκιο σε αυτό που είπατε κύριε Χίξ και όντως είναι έτσι τα πράγματα. Πρέπει να είναι πολύ αποκαλυπτική στιγμή για όλους εσάς τους φυσικούς νομίζω.

31:46 Σωστά. Και μάλιστα να εξηγήσω πρώτα πώς είναι αυτός ο μηχανισμός και θα έρθω στα πιο πικάντικα της ιστορίας με τον Χίξ γιατί είναι πολύ σεμνός άνθρωπος και ήθελε να κρατήσει τον εαυτό του μακριά από τα φώτα της δημοσιαλότητας. αλλά στην ουσία αυτό που είπε ο Χίγς, η λύση που πρότεινε είναι ότι ένα τρισεκατομμυριωστό του δευτερολέπτου πριν τη μεγάλη έκρηξη που είναι το μοντέλο που εξηγεί τον κόσμο τίποτα δεν είχε μάσα.

32:10 Μέχρι που εμφανίστηκε ένα πεδίο, αυτό που λέμε τώρα πεδίο Χίγς όπου τα ορισμένα σωματίδια καθώς διέρχονται μέσα από αυτό το πεδίο κινούνται μέσα σε αυτό το πεδίο, μπορούν να κινούνται χωρίς αντίσταση. Όταν ένα σωματίδιο κινείται χωρίς αντίσταση μέσα από το πεδίο, οι φυσικοί λένε ότι δεν έχει μάζα. Γι' αυτό δεν έχουν μάζα τα φωτόνια.

32:27 Τα φωτόνια είναι τα σωματίδια φορείς, οι διαδότες της ηλεκτρομαγνητικής εκτινοβολίας. Το φως αποτελείται από φωτόνια. Αυτά λοιπόν, καθώς περνάνε μέσα από το πεδίο Higgs, δεν έχουν καμία αντίσταση. Άρα, μηδενική μάζα. Υπάρχουν όμως άλλα σωματίδια, όπως είναι τα ηλεκτρόνια, τα πρωτόνια, τα νετρόνια που λέγαμε προηγουμένως, τα οποία έχουν σημαντική αντίσταση καθώς διέρχονται μέσα από αυτό το πεδίο.

32:47 Επομένως, αυτά αποκτούν μαζα. Και μάλιστα, τα σωματίδια που σας ανέφερα, τα στοιχειώδη σωματίδια, δεν έχουν την ίδια μαζα. Άρα, ανάλογα λοιπόν με το πώς η αντίσταση συναντούν μέσα από το πέρασμά τους από αυτό το πεδίο, το οποίο προφανώς και δεν βλέπουμε, παίρνουν ανάλογη μαζα. Συνενώνονται θέλετε να πείτε Όχι, έχουν τεράστιο εύρος μάζας Υπάρχουν δηλαδή στοιχειώδεις σωματίδια τα οποία έχουν πολύ μικρή μάζα Και στοιχειώδεις σωματίδια τα οποία έχουν πολύ μεγάλη μάζα Άρα το μέτρο της μάζας τους προκύπτει ως αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασής με αυτό το πεδίο Μπράβο, της αντίστασης που βρίσκουν με τη σημαντική πρόσφαση Από το πεδίο αυτό, κατά την προσπάθειά τους να διανύσουν αυτό το πεδίο Αυτός είναι ο μηχανισμός που εξηγεί πώς παίρνουν μάζα τα σωματίδια.

33:27 Αν θέλουμε να το εκλαϊκεύσουμε ακόμα πιο πολύ, θα μπορούσατε να φανταστείτε ότι κάποιοι άνθρωποι, ανάλογα με το σωματικό τους βάρος, καθώς περνάνε ή περπατούν σε ένα λασπαμένο χωράφι, οι λάσποι που θα έχουν στα παππούτσια τους είναι ανάλογοι ευθέως... Εξαιρετικό παράδειγμα. ...με τη μάζα τους, ας πούμε. Μάλιστα. Αυτό, για να το καταλάβετε.

33:45 και στην ουσία είναι οκ. Η θεωρία υπήρχε από το 1964. Βέβαια αρχικά όπως σας είπα ούτε ο ίδιος ο Χίγς δεν την πίστευε. Κοντά στο 2012 και ένα χρόνο πριν είχαμε κάποιες ενδείξεις αλλά δεν είχαμε αποδείξεις για να πούμε ότι κάναμε τη νέα ανακάλυψη για το σωματίδιο Χίγς. Γιατί αυτό το σωματίδιο παράγεται σε πολύ ψηλές ενέργειες και είναι εξαιρετικά βραχίβιο.

34:09 Δηλαδή αυτό μέσα σε 10 στιμίων 22 δευτερόλεπτα 10 στις 22 δευτερόλεπτα, δεν υπάρχει ρολόι που να μετράει τέτοιο χρόνο και θα με ρωτήσετε πώς το μετράμε, το μετράμε. Στην ουσία τι κάνουμε, μέσα σε αυτό το μικρό χρόνο διασπάται. Επομένως η ανείχνευση είναι εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία. Άρα είναι πότε θα γίνει. Είναι στην ουσία, αυτό το σωματίδιο δεν υπάρχει σήμερα αλλά υπήρχε προϋπήρχε στις συνθήκες αυτές του κόσμου.

34:33 Άρα πώς θα το ανακαλύψεις. Πρέπει να φτιάξει έναν ειχνευτή που να έχει τεράστιες ενέργειες, πολύ ψηλές ενέργειες και ανιχνευτές, οι οποίοι απαιτούν κάποια πολύπλοκη διαδικασία για ταυτοποίηση μέσα από τα συστατικά της διάσπασης τους και επίσης από τη στατιστική ανάλυση του δείγματος. Όπως σας είπα, έχουμε τόσα δισεκατομμύρια συγκρούσενα δευτερόλεπτο.

34:54 Δεδομένα. Επομένως, σαν να ψάχνουμε... Ψίλους τάχυρα. Ίσως και πολύ πιο δύσκολο ακόμα και από αυτό. Αυτό το σωματίδιο λοιπόν το ονόμασαν, ας πούμε ήταν το σωματίδιο Higgs, στην ουσία το σωματίδιο διαδότης του πεδίου που σας είπα, που είναι το πεδίο Higgs, είναι το σωματίδιο Higgs. Ή αλλιώς το σωματίδιο του Θεού. Και γιατί πήρε το προσωνύμιο σωματίδιο του Θεού.

35:15 Αυτό είναι τώρα. Αυτό το σωματίδιο το πήρε από ένα βιβλίο εκλεγκευμένης φυσικής, στην ουσία, σας λέω την επικρατέστερη άποψη, γιατί υπάρχουν κι άλλες, η επικρατέστερη άποψη είναι ότι ο νομπελίστας, ο Λέολ Λέντερμαν, σε ένα βιβλίο εκλαΐκευσης φυσικής, περιέγραφε αυτό το σωματίδιο και λόγω της δυσκολίας να το ανακαλύψουμε, να το ταυτοποιήσουμε, στην ουσία το έλεγε το καταραμένο σωματίδιο, the god damn particle.

35:45 Αλλά στην ουσία ο εκδότης είπε ότι το βιβλίο δεν θα είχε μεγάλη επιτυχία, Στην αγορά, οπότε μετά το άλλαξε το τίτο και το έκανε the God particle. Επομένως, από εκεί βγήκε η έννοια του Σωματήρου Θεού. Α, από εκεί, μάλιστα. Περιπαιχτικά, ας πούμε, ναι. Να πάμε τώρα και στην ερώτηση του Θανάση. Πώς γεννήθηκε ο κόσμος. Ωραία.

36:09 Αν θέλουμε να απαντήσουμε μονολεκτικά, δηλαδή από τη Μεγάλη Έκρηξη, στην ουσία αυτό που πιστεύουμε εμείς σήμερα οι φυσικοί, είναι ότι λόγω της μεγάλης έκρηξης, το Big Bang που λέμε, υπήρχε μια υπερβολικά θερμή και πυκνή κατάσταση της ύλης πριν από περίπου 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια, που είναι η κηλικία του σύμβατος, 17,8 για να το συγκρατούμε.

36:34 Και στην ουσία η θεωρία αυτή για την δημιουργία του σύμβατος, το Big Bang, είναι η πιο δεδομένη θεωρία στην κοινότητα των φυσικών υψηλών ενεργειών. ο όρος Big Bang χρησιμοποιήθηκε από έναν αρχικά κάπου το 1950 από μια συνέντευξη στο BBC του βρετανού αστρονόμου του Hoyle ο οποίος χρησιμοποίησε αυτόν τον όρο για να πει αυτή την θεωρία και μάλλον περιπαιχτικά και μετά όμως επικράτησε αυτός ο όρος το Big Bang τους άρεσε και επικράτησε και αποβάλλοντας το ηρωνικό περιεχόμενο να το πω έτσι Στην ουσία ο εισηγητής αυτής της θεωρίας του Μπικ Μπάνκ είναι ο Λεμέτρ, ένας βέλγος αστρονόμος, ο οποίος είχαν διαπιστώσει ότι οι λύσεις της θεωρίας της σχετικότητας στην ουσία προέβλεπαν ότι την αρχή του σύμπαντος ήταν μια μαθηματική ανομαλία.

37:27 Και επίσης αυτό που είπαν είναι ότι η εντροπία, που είναι ένα μέγεθος μαθηματικό το οποίο εκφράζει το μέτρο της αταξίας του σύμπαντος, όλο ένα και αυξάνει. Αυτό μας λέει ότι αν πάμε πίσω στον χρόνο, θα υπήρχε μια στιγμή όπου η αντροπία θα είχε την ελάχιστη τιμή και τη μέγιστη δυνατή πυκνότητα. Αυτή είναι η αρχή του κόσμου, του σύμπαντος βασικά, όχι του κόσμου.

37:47 Εκεί έγινε λοιπόν μια έκρηξη, όχι μέσα στο σύμπαν, από το ίδιο το σύμπαν, και θα μου πεις πώς μπορεί να γίνει εκεί. Εκεί αρχίζουν ακόμα τα πιο δύσκολα, που θα μπορούμε μάλλον τα πιο πολύπλοκα στο να τα κατανοήσει κάποιος θα προσπαθήσω να σας το πω αν έχω χρόνο. Στην ουσία όλη η μάζα του σύμπατος όπως είπαμε ήταν μαζεμένη σε ένα μοναδικό σημείο, μοναδικότητα του χώρου.

38:10 Ο χωρόχρονος ακόμα δεν είχε ξεκινήσει. Άρα δεν έχουμε χώρο, δεν έχουμε χρόνο, είναι ένα και μόνο σημείο. Έχουμε μόνο και από εκεί από την έκρηξη αυτή που έγινε μέσα στο ίδιο το σύστημα. την οποία την προκάλεσε μόνο του το σύστημα με κάποιο τρόπο. Αυτό είναι που θέλω να εξήγησε λίγο μετά. Δημιουργήθηκαν τα πάντα. Γαλαξίες, πλανήτες, όλος ο γνωστός κόσμος, όλο το γνωστό σύμπαν που ξέρουμε σήμερα.

38:29 Έτσι όπως το φανταζόμαστε εμείς. Το θέμα είναι ότι ο Γκάμοφ, ένας άλλος φυσικός, περίπου την ίδια εποχή, γύρω στα 1950, αυτό που είπε είναι ότι πρέπει να κάνεις και μερικές προβλέψεις. αν είναι έτσι η θεωρία, τότε θα πρέπει να υπάρχει ένα απομεινάρι αυτής της μεγάλης έκρηξης υπό μορφή ακτινοβολίας, το οποίο να υπάρχει διάχυτο σε όλο το σύμπαν.

38:48 Και πραγματικά αυτή βεβαίως ήρθε περίπου 17-20 χρόνια μετά, από το 1958-1950 που θα έλεγα, 12 χρόνια μετά παρατήρησαν αυτό που λέμε ακτινοβολία μικροκυμάτων από τον Βίλσον, που είναι Αμερικάνος φυσικός, έχει πάρει το όνομά του και το High Rise στο Φέρμιλα που ήμουν εγώ και το Μπενζίας που βρήκανε μικροκυματική ακτινοβολία διάσπαρτη μικροκυματική ακτινοβολία που προερχόταν από σώματα που έχουν θερμοκρασία περίπου 3 Κ.

39:15 Αν θέλετε, μείον 270 βαθμούς Κ. Αυτή είναι και η θερμοκρασία που υπάρχει στο έξω διάστημα. Μείον 270? Ναι. Αυτή ακριβώς... Έχει λιγάκι κρύο. Ναι, έχει λιγάκι κρύο. Γιατί αυτό που ξέχασα να σας αναφέρω και μου δίνετε την ευκαιρία Και σας ευχαριστώ για αυτό. Είναι ότι ο επιταχυντής που με ρωτήσατε είναι ταυτόχρονα το πιο ψυχρό μέρος του πλανήτη.

39:36 Άρα για να φτιάξουμε αυτές τις ακτινοβολίες, τις συνθήκες δημιουργίας του αρχαίκωνου σύμπαντος, χρειαζόμαστε χαμηλές θερμοκρασίες για να μπορέσουμε να κάνουμε αυτό το υπερψηλό κενό. Μείον 270 είναι περίπου η θερμοκρασία που ψήχουμε τους επιταχυντές. Απ' τη μία έχουμε τόσο πολύ ψυχρή θερμοκρασία και επιλέγουμε τόσο πολλή ενέργεια.

39:55 Μπράβο. Είναι και ένα από τα θερμότερα μέρες στον πλανήτη. Περίπου χίλια εκατομμύρια φορές η θερμοκρασία πιο μεγάλη κατά τη σύγκρουση δύο πρωτονίων από αυτή την ενέργεια που έχει στο κέντρο του ο ήλιος. Στο κέντρο του. Ναι, ναι, ναι. Αυτό. Αλλά για να επανέλθω σε αυτό που ρωτήσαμε στο Big Bang και να μην το διασπάω. στην ουσία υπήρχαν δύο ενδείξεις οι οποίες μας λένε ότι αυτή η θεωρία είναι σωστή.

40:19 Πρώτη, ας πούμε, η ένδειξη ήταν αυτή η μέτρηση της ακτινοβολίας μικροκυμάτων που ήρθε σαν επιβεβαίωση ότι θα υπάρχει μια ισότροπη διάχυτη ακτινοβολία και αυτή ήταν μια ακτινοβολία που έδειξε ότι έρχεται από ένα σώμα με θερμοκρασία 3 Κελβίν, δηλαδή μείον 270 βαθμούς Κελσίου. Το οποιοδήποτε σώμα που έχει μια θερμοκρασία ακτινοβολεί.

40:36 Δεν τη βλέπουμε γιατί εξαρτάται από τη θερμοκρασία που έχει το ίδιο το σώμα. Μπορεί να είναι στο ορατό, μπορεί να είναι στο υπέρυθρο, μπορεί να είναι στο μικροκυματικό μήκος κύματος. Το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα έχει τεράστιο έυρος. Αυτό ήταν το ένα. Το δεύτερο ήταν ότι ο Hubble, ένας Αμερικανός αστρονόμος επιβεβαίως... Από τον οποίο έχει πάρει το όνομα του το τηλεσκόπιο.

40:57 Ακριβώς, γι' αυτό. Αλλά τι είδε, αυτός μέτραγε φάσματα απορρόφησης πολλών γαλαξιών και είδαν ότι αυτά τα φάσματα μετατοπιζόταν στο ερυθρό. Όταν έχουμε μετατόπιση του φάσματος προς το ερυθρό, δηλαδή προς την κόκκινη περιοχή, αυτό σημαίνει ότι σύμφωνα με το φαινόμενο το ντόμπλερ φυζό, αυτό σημαίνει λοιπόν ότι οι γαλαξίες απομακρύνονται μεταξύ τους και απομακρύνονται και από εμάς.

41:20 Αυτό λοιπόν το redshift θεωρείται απόδειξη της έκρηξης. Δηλαδή ότι έγινε κάτι, οι γαλαξίες από ένα κοινό σημείο και μετά άρχισαν να απομακρύνονται οι γαλαξίες, οπότε αυτό θεωρήθηκε σαν αποτέλεσμα της μεγάλης έκρηξης που δημιούργησε τότε το σύμπαν. Και συνεχίζουν να απομακρύνονται. Ναι, ναι, ναι. Υπάρχουν ενδείξεις... Γι' αυτό δεν βρίσκουμε τους εξωγήλους μάλλον.

41:40 Μάλλον είναι αρκετά μακριά μας. Μπορεί να υπάρχουν, αλλά είναι αρκετά μακριά μας για να το πω αυτό. Και αν θέλω τώρα να απαντήσω σε αυτό το ερώτημα, τι γέννησε αυτό το πολύ σημειακό κομμάτι, εδώ τώρα μπαίνουμε στα πιο δύσκολα, πρέπει κάπως να συνδυάσουμε την κβαντομηχανική με την κοσμολογία. Οι σχέσεις τους είναι μεγαλύτεροι από ό,τι θα φανταζότανε κανείς, γιατί το κενό, αυτό που λέμε εμείς κβαντικό κενό, δεν είναι ακριβώς αυτό που ένας κοινός άνθρωπος καταλαβαίνει, δηλαδή δεν είναι το απόλυτο τίποτα.

42:11 περιγράφεται σαν μια αδυναμική κατάσταση ελάχισης ενέργειας η οποία διαχέεται από κυβαντικές αναταράξεις. Τι θα πει κυβαντικές αναταράξεις? Θα πει ότι η ενέργεια μπορεί να εμφανίστηκε, δεν είναι μηδέν για όλο το χρόνο. Η αρχή απροσδιοριστίας του Χάιζεμπερ, και για να πάμε λίγο εκεί, μας λέει ότι η μεταβολή της ενέργειας επί τη μεταβολή του χρόνου είναι μεγαλύτερη από τη σταθερά του πλάνκα, H bar, διά 2.

42:35 Οπότε αυτό λοιπόν το πράγμα σημαίνει ότι κάποια περιοχή του χώρου δεν μπορεί να έχει ενέργεια για μεγάλο χρονικό διάστημα, μηδέν. Άρα λοιπόν αυτό είναι που λέμε μια διακύμανση αυτής της ενέργειας είναι αυτό που λέμε κυβαντική ανατάραξη. Ο κόσμος μας λοιπόν θεωρείται ότι άρχισε τη ζωή του άδειος, μόνος, με μικρές αναπόφευτες κυβαντικές αναταράξεις.

42:55 Και δείχνουν οι διαστημικές αποστολές που έχουμε στείλει σήμερα, δείχνω ότι η αρχιτεκτονική του σύμπαντος γενικότερα οφειλεύεται σε κυβαντικές διακυμάνσεις. Άρα λοιπόν στην πράξη στο κυβαντικό κενό δεν είναι κάτι το οποίο είναι κενό, έτσι, αλλά στην ουσία είναι κάτι το οποίο είναι πολύ ενεργό. Υπάρχουν παιδεία, δεν υπάρχουν σωματίδια.

43:14 Δεν απαγορεύεται το να αναδυθούν ζεύγιοι σωματιδίων και ταυτόχρονα να εξαλειωθούν αμέσως μετά, αλλά στην ουσία όλο αυτό το κομμάτι είναι αυτό που βοήθησε στο να ξεκινήσει ο κόσμος μας. Μια μικρή κυβαντική ανατάραξη. Η μαύρη τρύπα. Η μαύρη τρύπα είναι άλλη ιστορία. Για να το καταλάβουμε λίγο τη κυβαντική ανατάραξη, αμέσως θα έρθω και στο ερώτημα.

43:36 Από ό,τι καταλαβαίνω από τα λόγια σας, αναπόφευκτη κυβαντική ανατάραξη. Δηλαδή δεν θα μπορούσαμε να το αποφύγουμε. Να το αλλάξουμε. Ναι, αυτό δεν θα μπορούσαμε να το αλλάξουμε. Είναι σαν να παρατηρεί, κοιτάξτε τώρα τις διαφορές. Φανταστείτε ότι μπορούμε να παρατηρούμε την θάλασσα να έχει μικρά κύματα σε όλη της την επιφάνεια.

43:52 Αν θέλαμε εμείς να μελετήσαμε θα λέγαμε αυτή η θάλασσα είναι ήρεμη. Δηλαδή η μέση τιμή αυτών των κυμάτων, τα όροι και οι κυλίες που έχει αυτή η διατάρξη θα είναι μηδέν πρακτικά. Εδώ λοιπόν σε εμάς κάπως έτσι μοιάζει. Απλά η αναμενόμενη τιμή δεν είναι το μηδέν γιατί εκεί υπάρχει το πεδίο Higgs το οποίο δίνει αναμενόμενη τιμή του κενού, του κουβατικού κενού που μας υποδεικνύουν οι θεωρείς, διαφορετική από το μηδέν.

44:16 Άρα επιτρέπει στο να δημιουργούνται και να εξαϊλώνονται σωματίδια. Από μια τέτοια κουβατική ανατάραξη προέκυψε ο κόσμος. Αυτή είναι η ιδέα. Σήμερα λοιπόν το σύμπαν είναι ένας όρημος μεσήλυγας. Δηλαδή, στην αρχή το σύμπαν υπήρχε μια απότομη διαστολή, γιατί υπήρχε ένα εξαερωμένο πλάσμα πρωτονίων, ηλεκτρονίων, μια θάλασσα, όλο αυτό.

44:38 Οπότε ο κόσμος άρχισε λοιπόν να διαστέλλεται απότομα, αλλά με τη διαστολή ταυτόχρονα ξέρετε ψήχεται κιόλας. Καθώς καταλαμβάνει ένα σώμα που έχει μεγάλη θερμοκρασία, μεγαλύτερο όγκο, η θερμοκρασία του πέφτει. Άρα σταδιακά τώρα που είναι σχεδόν όριμος με σύλληκας η θερμοκρασία του έχει πέσει στο έξω κόσμο 3 Κ, είναι αυτά που σας έλεγα προηγουμένως.

44:59 Άρα στην πράξη κάνει πολύ κρύο εκεί έξω. Άρα ήταν πιο θερμό. Βεβαίως. Στην αρχή ήταν πιο θερμό, είχαμε εκθετική διαστολή. Μετά τι έγινε, καθώς ψύχεται, στην ουσία τα ιόντα φτιάχνουν άτομα, έτσι λοιπόν άρχισε να δημιουργείται ο κόσμος και ο κόσμος έγινε διάφανος, δηλαδή δημιουργήθηκε το φως. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργήθηκε το φως, από το ότι γενικώς αυτό το θερμό πλάσμα άρχισε να χάνει θερμοκρασία, καθώς εξαπλωνόταν σε μεγαλύτερο όγκο και αυτό είναι αυτό που λέμε είναι η πιο σύγχρονη θεωρία.

45:29 Δηλαδή η αναμενόμενη τιμή του κενού, αυτό που λέμε vacuum expectation value που λέμε στη φυσική υψηλών ενεργειών, στην ουσία δεν είναι μηδέν. Δηλαδή αυτό το κενό είναι υπεύθυνο για τη δημιουργία της μάζας στα σωματίδια. Αυτά που σας εξήγησα. Και θα ξανάρθω. Ένα κενό που δεν είναι και τόσο κενό δηλαδή. Ακριβώς. Η μαύρη τρύπα δηλαδή δεν είναι κενή.

45:46 Η μαύρη τρύπα δεν μπορώ να πω ότι την έχουμε μελετήσει παρά μόνο αυτό που βλέπουμε πολύ εξωτερικά. Γιατί όταν πας κοντά σε μια μαύρη τρύπα ο ορίζοντας των γεγονότων αλλάζει. αλλάζει δραματικά. Δηλαδή, όταν το παρατηρήσεις κάτι από πολύ μακριά, ο χρόνος ρέει με την δομή που έχουμε τώρα. Όταν φτάσεις κοντά σε μία μαύρη τρύπα, ο χρόνος περνάει, κυλάει πάρα πολύ αργά.

46:11 Δηλαδή, σαν να χρειάζεσαι άπειρο χρόνο για να πέσεις σε μία μαύρη τρύπα. Δηλαδή, η πληροφορία αργεί πάρα πολύ να γυρίσει πίσω, γιατί βασικά ούτε το φως δεν μπορεί να φύγει από μία μαύρη τρύπα. Τώρα μελετάμε τον ορίζοντα των γεγονότων και όλα αυτά τα γραφικά που θα έχετε δει στο διαδίκτυο στην ουσία είναι καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις του πώς φαίνεται μια μαύρη τρύπα.

46:28 Κανείς δεν έχει δει μέχρι τώρα. Ακόμα και στο ΣΕΝ μπορούμε να δημιουργήσουμε από την εξαείλωση ύλης-αντιήλι στο ΣΕΝ για να σας τριγκάρω λίγο για την ερώτηση την αντιήλι. Στην ουσία μπορούμε να δημιουργήσουμε μικρές μαύρες τρύπες αλλά δεν έχουν συνέχεια αυτές. Δεν υπάρχει κίνδυνος για τον κόσμο. Τελειώνουν δηλαδή. Γιατί αυτό ακούστηκε πολύ τρομακτικό.

46:49 Δεν είναι κάτι. Θα ακουγότανε. Άρα λοιπόν για να κλείσουμε την παρήνθεση της ειρήνης δεν μπορούμε να τις παρατηρήσουμε γιατί δεν γυρνάει ούτε το φως πίσω για να μας δώσει κάποια πληροφορία. Υπάρχουν πειράματα τα οποία σχετίζονται δηλαδή το να κατανοήσουμε πως τους μηχανισμούς ύπαρξης και λειτουργίας κάποιας μαύρης τρύπας, στην ουσία τώρα αρχίζουμε και το καταλαβαίνουμε με αυτό που σας έλεγα σχετίζεται με αυτό που λέμε σκοτεινή ύλη στο σύμπαν.

47:18 Δηλαδή, αν αθρήσουμε όλες τις μάζες των πλανητών και των γαλαξιών και κάνουμε το extrapolation, δεν κάνουμε, ας πούμε, δεν θυμάμαι τη λέξη στα ελληνικά, δεν πειράζει, εάν κάνουμε αυτό το πράγμα, η συνολική μάζα του σύμπαντος υπολείπεται πολύ από αυτό που μας λέει η θεωρία. Άρα υπάρχει κάτι άλλο που έχει αυτή την ενέργεια και δεν το βλέπουμε.

47:38 Επομένως αυτό... Γιατί έχουμε μετρήσει πόσο είναι όλο το Σύμπαν. Μπορείς να κάνεις μια εκτίμηση. Αυτό είναι το εξτραπλογή. Μπορείς να κάνεις μια εκτίμηση από τη μάζα των γαλαξιών και όλο του Σύμπαντος. Μπορείς να κάνεις μια εκτίμηση πόσο είναι η μάζα του Σύμπαντος. Αλλά σε σχέση με αυτό που σου δίνουν οι θεωρίες, αν πεις ότι οι θεωρίες μου είναι σωστές, απέχει πάρα πολύ.

47:52 Επομένως θεωρούμε ότι... Υπολείπεται. Υπολείπεται, ναι. Πάρα πολύ. Και επομένως, επειδή ακριβώς δεν μπορούμε να το δούμε, το λέμε σκοτεινή μάζα. Από εκεί έχει βγει αυτός ο όρος και είναι περίπου το 23% σύμφωνα με τα θεωρητικά, γιατί υπάρχει και σκοτεινή ενέργεια. Άρα λοιπόν έχουμε την ύλη, την αντίλη που δεν μου την εξηγήσατε.

48:09 Τώρα θα το δούμε. Τη σκοτεινή ύλη που τη λέτε τώρα, 23% και κάτι ακόμα. 76% σκοντεινή ενέργεια, χοντρικά. Μάλιστα. Οπότε οι γνώσεις μας, αν και θεωρούνται τρομερές για κάτι, μπορούμε να εξηγήσουμε, μπορούμε να πούμε ότι έχουμε βρει όλους τους ακρογωνιαίους λήθους, όλο το οικοδόμημα για το πώς δουλεύει ο ορατός κόσμος, δεν έχουμε δει τίποτα άλλο για τον άλλο κόσμο που μας περιβάλλει.

48:32 Γι' αυτό είπατε ότι είναι το 4%. Να κάνω μια ερώτηση εδώ, δεν μπορώ να συγκρέπτω. Λέμε λοιπόν, ξέρουμε το 4%, δεν ξέρουμε το 96%. Ωραία. Και σας λέω εγώ τώρα. Αφού εμφανώς η άγνοιά μας είναι πάρα πολύ μεγάλη, πώς μπορούμε και εκτιμάμε το ποσοστό της. Πώς είμαστε τόσο σίγουροι ότι ξέρουμε το 4% είναι σαν να λέμε ότι έχω ένα πάζλ με χίλια κομμάτια και έχω, ξέρω εγώ, ενός στα 40.

48:57 Αλλά δεν ξέρω ούτε που είναι μέσα στο πάζλ, ούτε τι είναι όλα τα υπόλοιπα 960. Όταν προσπαθείς τώρα να δεις στην ουσία, κοιτάξτε, αυτό σχετίζεται με τους ανοιχνευτές από τους οποίους ερχόμαστε φτιαγμένοι από τον κατασκευαστή. Λοιπόν, είναι τα μάτια μας και είναι και τα αυτιά μας. Ο πιο ευαίσθητος και οι υπόλοιπες τρεις αισθήσεις, οι οποίες, όχι, στη παρουσία κουβέντα δεν έχουν μεγάλη σημασία και μπορούμε να τις αφήσουμε στην άκρη.

49:24 Στην ουσία, ας πούμε, αυτό που βλέπει το μάτι μας είναι οτιδήποτε ερεθίζει το μάτι μας, που είναι η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, σε ένα πάρα πολύ μικρό διάστημα. Αυτό που λέμε, ας πούμε, ορατή ακτινοβολία. Τα πάντα στο σύμπαν δεν είναι ορατή ακτινοβολία. Έχουμε διάφορα. Αυτό λοιπόν που έχουμε δει στο σύμπαν είναι ότι αυτό που καλύπτει τον ορατό κόσμο, αυτό που μπορούμε να αντιληφθούμε, αν θέλετε, με την όρασή μας, είναι περίπου το 4%.

49:43 Αυτό είναι. Το υπόλοιπο τώρα πρέπει να φτιάξουμε όργανα τα οποία να είναι ευαίσθητα σε αυτό και θεωρίες που να μας τις δίνουν αυτές. Ο ανοιχνευτής, λέει, τσί, στην πράξη, τι κάνει, μπορεί να είναι το εργαστήριο στο οποίο να μπορούμε να μελετήσουμε τη σκοτεινή ενέργεια και έχουμε αρχίσει να το κάνουμε αυτό μαζί με άλλα δύο πειράματα, το LIGO, το οποίο μελετάει βαρετικά κύματα, που είναι η νέα τάση για τη φυσική ψηλή ενέργειό στην προσπάθεια να ανακαλύψει τι είναι τα σωματίδια της σκοτεινής ύλης, γιατί κατά αναλογία θεωρούμε ότι θα έχει και εκεί σωματιδία.

50:18 Έχει μία οικογένεια, έχει πολλές οικογένειες. θεωρούμε λοιπόν ότι υπάρχουν πολλές θεωρίες υποψήφιες για να ερμηνεύσουν τη σκοτεινή ύλη καμία δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμα δηλαδή μία πιθανή θα ήταν ας πούμε υπερσυμμετρία μέχρι τώρα στο ΣΕΝ που ψάχνουμε τόσο καιρό δηλαδή από το 2012 που ανακαλύφθηκε το σωματίδιο αυτό και τόσα διδακτορικά, δύο διδακτορικά έχω δώσει εγώ προσωπικά σε υπερσυμμετρία δεν έχουμε δει κάποιο σωματίδιο της υπερσυμμετρίας Ναι, επιβεβαιώνει αυτή τη θεωρία.

50:43 ...που θα ήταν, ας πούμε, υποψήφιος οματήριο της σκοτεινής ύλης. Αυτό δεν το έχουμε δει ακόμα. Το ψάχνουμε. Άρα, λοιπόν, είναι σκοτεινή ή παραμένει σκοτεινή. Ακριβώς. Αλλά είμαστε στην αρχή του ότι αρχίζουμε και σκαλίζουμε την επιφάνειά της για να αρχίσουμε να βρίσκουμε κάτι. Για να δούμε τελικά τι τρέχουμε αυτήν. Και για τη σκοτεινή ενέργεια.

51:03 Σκοτεινή ενέργεια δεν έχουμε καμία ιδέα. Θα μπορούσα ό,τι και να πω. Επόμενο project. Δεν ξέρω κι εγώ πόσες γενιές μετά, γιατί όπως ξέρετε ένα πείραμα φυσικής ψηλών ενεργειών μπορεί από το σχεδιασμό του μέχρι το τελείωμά του να κρατήσει 40 χρόνια. 30-40 χρόνια. Θα μπορούσαν ενδεχομένως... Γενιά κανονική. Αυτές οι ανακαλύψεις να μας αλλάξουν την οπτική θα μπορούσαν λογικά.

51:24 Επεπεύωση. Νομίζω ότι... Μην ξεφεύγουμε, έχουμε και απάντηση για την αντίλη. Να σας το πω, γιατί πραγματικά αυτό είναι κάτι το οποίο δεν είναι επιστημονική φαντασία. Είναι μια θεμελιώδης μορφή της ύλης, στην οποία προβλέπεται από τη θεωρία. Και μάλιστα τη μελετάμε στο ΣΕΡΝ. Και στο ΣΕΡΝ και στο ΦΕΡΜΠΛΑΠΙΚΤΙ την έχουμε μελετήσει.

51:45 Την αντίλη. Η αντίλη λοιπόν τι είναι. είναι σαν την ύλη, μόνο που είναι σαν να κοιτάζεις το είδωλό σου σε ένα καθρέφτη, δηλαδή μπορεί να έχεις την ίδια μάζα, το ίδιο σπιν, αλλά να έχεις διαφορετικό φορτίο. Εξηγούμε αμέσως για να μπορέσουμε να σας το δώσω να το καταλάβετε. Ας πάρουμε το άτομο του υδρογόνου, που είναι το πιο απλό άτομο που έχουμε, δηλαδή έχει ένα πρωτόνιο και έχει ένα ηλεκτρόνιο. Φανταστείτε λοιπόν τώρα να υπήρχε ένα σωματίδιο, το οποίο θα είχε όχι το πρωτόνιο, θα είχε το αντιπρωτόνιο και ένα αντιηλεκτρόνιο, που είναι τα σωματίδια αυτά τα δύο.

52:14 Αυτό λοιπόν θα ήταν ένα αντιυδρογόνο, αυτό που θα είχαμε φτιάξει. Δηλαδή θα ήταν ένα σωματίδιο το οποίο θα ήταν αντίλη. Ένα υδρογόνο που κοιτάει τον εαυτό ζωγκαδρεύτη. Μπράβο. Το υδρογόνο όμως, μαζί με το αντιυδρογόνο. Κοιτάξτε, το έχουμε, το έχουμε. Έχουμε αντίλη. Είναι σίγουρο ότι υπήρξε. Ωραία. Να σας το κάνω τώρα το ερώτημα, να σας απαντήσω.

52:36 Βομβαρδίζουμε από ερωτήσεις, αλλά οκ. Κοιτάξτε, είναι κοσμολογικό το... Τώρα που σας βρήκαμε... Είναι κοσμολογικό μυστηρίο, αλλά κοιτάξτε, αντιήλυη έχουμε. Δηλαδή, αν καταλάβετε από τη λειτουργία του επιταχυντή Fermilab στις Ηνωμένες του Τέβατρον, γιατί και αυτό κάνει ενέργεια στις άξιες του ΤΙΒΙ, του 3 εκατομμυρίου βόλπ, που είπαμε και προηγουμένως, μερικά μικρογραμμάρια αντιήλιες.

53:04 Και στο ΣΕΡΝ τώρα έχουμε ακόμα μικρότερη ποσότητα. Αλλά την έχουμε. Πού είναι η δυσκολία. Η δυσκολία είναι στο να αποθηκεύσουμε την αντιήλιη. Χρειάζεται πάρα πολύ ενέργεια. Βέβαια αν έρθει κοντά η ύλη με αντιήλιη ξαϊλώνεται και μας δίνουν μεγάλα ποσά ενέργειας. Θα μπορούσαμε να χαμελίσουμε τα ενεργειακά μας θέματα. Θα μπορούσαμε να κινούμε διαστημόπλαια, όπως είναι οι ταινίες που βλέπουμε.

53:27 Αλλά στην πράξη όλα αυτά δεν είναι επιστημονικές φανταστείες, γιατί στην ουσία το πρώτο αντισωμάτιο, που ήταν ένα αντιπρωτόνιο, το είδαμε στις κοσμικές ακτίνες. Τι είναι οι κοσμικές ακτίνες? Είναι ακτίνες οι οποίες... Είναι σωματίδια τα οποία καθώς μπαίνουν με πολύ μεγάλη ταχύτητα την ταχύτητα του φωτός στην ατμόσφαιρα της Γης, αλληλεπιδρούν με κάποιους πυρήνες που υπάρχουν μικρή πιθανότητα να υπάρχουν απάνω στην εξώτερη ατμόσφαιρα.

53:52 Μιλάω για 40 χιλιόμετρα πιο ψηλά από εμάς. Επομένως, όλο αυτό φτιάχνουν ένα καταιγισμό σωματιδίων που το λέμε κοσμική ακτίνα. Και έχει πολύ ψηλή ενέργεια. Δηλαδή, όλα αυτά μας έρχονται από ουράνιους επιταχυντές, για να το καταλάβουμε. Και στην πράξη εκεί έχουμε ανακαλύψει ότι έρχονται και αντιήλοι σε πολύ μικρά κομμάτια.

54:11 Επίσης, να ξέρετε ότι την αντιήλειο έχουμε και πολύ κοντά μας. Ας πούμε, όταν τρώμε μπανάνες, έχουμε, δεν θα το γελιοποιήσω το θέμα, αλλά ισχύει, υπάρχει το κέσιο, υπάρχει το κάλιο 40. Το κάλιο 40 είναι ένα ραδιανεργό ισότοπο του καλίου, που υπάρχει και στην μπανάνα, που τρώμε και το οποίο την κάνει αυτόματα διασπάδα και δεν μας δίνει πρωτόνια, όχι ηλεκτρόνια, μας είναι η ποζιτρόνια που είναι αντίλη.

54:39 Είναι δηλαδή το αντισωματίδιο του ηλεκτρονίου. Είναι το ποζιτρόνιο. Φανταστείτε ότι έχουμε ηλεκτρόνιο και ποζιτρόνια. Άρα λοιπόν από αυτή τη διάσπαση κάθε 75 λεπτά έχουμε μια τέτοια διάσπαση. Αυτός είναι ο ρυθμός διάσπασης στην μπανάνα. Αντίλη χρησιμοποιούμε και στις ιατρικές εφαρμογές. Δηλαδή το PET scan που σας ανέφερα λέγεται πόσιτρον εμίσιον τομόγραφη.

55:05 Αυτό είναι τα αρχικά του PET. Πόσιτρον θα πει, ας πούμε, όχι ηλεκτρόνιο, πόσιτρόνιο, δηλαδή θετικά φορτισμένο ηλεκτρόνιο, που δεν υπάρχει στη φύση. Έτσι, δεν υπάρχει στη φύση. Οπότε αυτό τι κάνει, ενώνεται με διάφορα, με τη γλυκόζη που υπάρχει στο αίμα και οτιδήποτε άλλα τέτοια πράγματα και πηγαίνει, ας πούμε, μπορούμε να το διασπείρουμε, αυτό το ενεργό ισότοπο εκεί που υπάρχει ας πούμε καρκενικός όγκος και τι κάνει όταν λοιπόν αυτό θα έρθει σε επαφή με την ύλη αυτόματα εξαϊλώνεται και τι μας δίνει μας δίνει δύο γάμα δηλαδή μας δίνει φωτόνια οπότε εμείς τι έχουμε κάνει σε εκείνο και το σημείο όλο έχουμε βάλει ανοιχνευτές οι οποίοι μπορεί να ανοιχνεύσουν τα φωτόνια αυτό κάνουμε και ανοιχνεύουμε δύο φωτόνια τα οποία είναι αντιδιαμετρικά και λέμε, οπ, εδώ κάτι υπάρχει.

55:54 Έτσι βρίσκουμε και φτιάχνουμε εικόνες από το πώς μπορεί να είναι αυτές οι όγκους. Έτσι λοιπόν ξεκίνησε και από το CERN το PET scan και όλη αυτή η πρόοδος που έχει γίνει στην τομογραφία. Επομένως, αντιήλ υπάρχει και πιο κοντά από εμάς από ό,τι θέλουμε. Το χρησιμοποιούμε και στις ιατρικές εφαρμογές. Είναι όμως πολύ κοστοβόρο για να φτιάξεις ένα γραμμάριο αντιήλης.

56:11 το κόστος περίπου, λόγω ηλεκτρικού ρεύματος, είναι περίπου ένα τρίς δολάρια. Ένα τρίς. Ένα πισεκατομμύριο δολάρια για να φτιάξεις ένα γραμμάρι. Ακριβούτσικο. Είναι ακριβούτσικο και γι' αυτό δεν είναι σπορ για όλους. Το χρησιμοποιούμε για ερευνητικούς σκοπούς, όπως ας πούμε και επιταχυντές. Αυτή τη στιγμή στον κόσμο λειτουργούν περίπου 30.000 επιταχυντές.

56:30 Αλλά τόσο πολλοί. 30.000 επιτεχειντές για ιατρικούς σκοπούς, για να μπορείς να ελέγξεις υλικά, να φτιάξεις υλικά. Δεν είναι μόνο ότι εμείς κοιτάζουμε. Το πιο super duper ανοιχνευτή, να το πω έτσι εκλαγευμένα, τον έχουμε η φυσική στο ΣΕΡΤ. Είναι ο Ελέτσι. Ωραία, να κάνω εγώ λίγο μια ερώτηση. Ναι, ναι, όσες θέλετε. Έχουμε την ύλη και την αντίλυη.

56:52 Ωραία. Και αυτά δεν πάνε μαζί. Όταν πάνε μαζί, εξαφανίζονται. προφανώς από την αντιλήτη, ήταν έτσι πάντα. Πώς πήρε το προβάδισμα, πώς δημιουργήθηκε. Είναι πολύ καλή η ερώτηση και μάλιστα για να είμαστε ασφαλείς, αν συναντήσετε ποτέ τον αντιεαυτό σας, μην του δώσετε το χέρι και θα εξαϊλωθούμε. Μην του δώσετε ποτέ το χέρι.

57:15 Για να το πούμε αυτό, αυτό είναι ένα από τα άλλη τα μυστήρια. Υπάρχουν υποθέσεις, αλλά ακόμα στη φυσική δεν το έχει προβλέψει αυτό. Και εξηγούμε τώρα αμέσως. το μοντέλο της θεωρίας που είναι μέχρι τώρα σε ισχύ το standard model που λέμε, το καθιερωμένο πρότυπο να το πω στα ελληνικά υπάρχει και προβλέπει ότι στην αρχή της δημιουργίας του σύμπαντος οι ποσότητες ύλης-αντιήλης είχαν παρακτήσει ίσες ποσότητες Αυτές ήταν ίσες Πώς λοιπόν εξαφανίστηκε η αντιήλη και το σύμπαν μας είναι φτιαγμένο μόνο από ύλη δεν το έχουμε καταφέρει να το κάνουμε Άρα ξεκίνησαν μαζί Υπάρχουν ενώσεις, υπάρχουν πειράματα στο ΣΕΝ τα οποία ασχολούνται με αυτό που λέμε CP violation δηλαδή charge parity, δηλαδή την ομοτιμία φορτίου και parity μιας άλλης ιδιότητας που έχουν τα σωματίδια.

58:04 Αυτό λοιπόν δείχνει, προσπαθούμε να ανακαλύψουμε γιατί υπάρχει αυτή η ανισοτροπία μεταξύ ύλης-αντίλης δεν έχουμε καταφέρει κάτι να κάνουμε. Και επίσης στο βαθμό η φυσική αυτό που λέμε είναι ότι κάθε ένα δισεκατομμύριο γεγονότα ύλης μπορούμε να βρούμε ένα δισεκατομμύριο ένα σωματήριο αντί ύλης. Δηλαδή να είναι τέτοια η αναλογία.

58:27 Αλλά αυτή όμως δεν μπορεί να εξηγήσει τη μεγάλη διαφορά που υπάρχει ανάμεσα σε ύλη και αντί ύλη σε επίπεδο σύμπαντος. Πάντως αυτό που τη γέννησε τη διαφορά είναι που μας δημιούργησε και εμάς. Και δεν ξέρουμε τι ακριβώς είναι. Ξέρουμε ότι κάτι θα υπάρχει. Υπάρχει κάποιος μηχανισμός που έδωσε το προβάδισμα στην ύλη. Αλλά στην ουσία πρέπει να τον ευχαριστούμε και αυτόν τον μηχανισμό γιατί υπάρχουμε.

58:45 Αλλιώς δεν θα μπορούσαμε να υπάρξουμε και να μιλάμε τώρα. Μάλιστα. Κύριε Παπαργιοργίου, είναι πάρα πολύ ωραία η κουβέντα που κάνουμε, αλλά ο χρόνος περνάει, είναι πεπερασμένος, τουλάχιστον στον κόσμο που ζούμε. Ρεϊ. Ποιο είναι το μέλλον του ΣΕΡΝ. Ωραία. Λοιπόν, το μέλλον του ΣΕΡΝ είναι προσανατολισμένο στην αναβάθμιση της έρευνας για τη φυσική ψηλών ενεργειών τώρα και στην ουσία θέλουμε να φτιάξουμε αυτό που λέμε high-luminosity LHC, δηλαδή έναν επιταχυντή, όπως είναι ο LHC, ψηλής φωτεινότητας.

59:19 Γιατί αυτό? Γιατί θα έχουμε περισσότερα σωματίδια, δηλαδή θα έχουμε 5 με 10 φορές περισσότερα δεδομένα από ό,τι έχουμε στον αρχικό LHC. Αυτό τι μας δείχνει, μας δίνουν τα δεδομένα και την ευκαιρία να μελετήσουμε το Higgs και ενδεχομένως αν υπάρχουν και άλλα σώματι δια Higgs, τα οποία έχουμε υποψίες, αλλά δεν τα έχουμε βρει μέχρι τώρα.

59:37 Βελτιώνουμε τις πιθανότητές μας. Απλώς, βελτιώνουμε. Και επίσης θέλουμε να σχεδιάσουμε νέους επιταχυντές, κυκλικούς επιταχυντές, πάντα, που θα χρησιμοποιηθούν ηλεκτρόνια και αντιηλεκτρόνια, δηλαδή σαν να λέμε ηλεκτρόνια και ποσιτρόνια ή πρωτόνια υψηλότερης ενέργειας για να μπορέσουμε να ανοίξουμε νέα παράθυρα στη φυσική ψηλών ενεργειών.

59:56 Δηλαδή άλλες ενέργειες, παραγωγή άλλων σωματιδίων. Και εκεί ελπίζουμε ότι κάτι από αυτά τα σωματίδια που μας λείπουν τώρα μπορούμε να τα βρούμε. Όσο πιο ψηλή ενέργεια τόσο πιο βαθιά πάμε στην ουσία του κόσμου. Ακριβώς. Αν είχα τώρα διαφάνειες και να το δούμε, δεν το έχουμε καταφέρει αυτό. Επίσης, να οπτικοποιήσουμε τον ήχο.

01:00:14 Οπότε, όλο αυτό, ας πούμε, στην ουσία θέλουμε να εξελίξουμε την τεχνολογία των επιταχυντών. Μην ξεχνάτε, το αρχικό σχέδιο ήταν, ήθελα να θυμίσω, πριν πάμε στο High-Luminosity LHC που πάρθηκε τελικά η απόφαση, ήταν να φτιαχτεί γραμμικός επιταχυντής 100 χιλιόμετρων και αυτός πήγε στην Κίνα. Το project τώρα αυτό δεν έγινε δεκτό από το ΣΕΝ και φτιάχνουμε το High Luminosity LHC.

01:00:37 Οι Κινέζοι φτιάχνουν το δικό τους, εμείς θα συνεχίσουμε να φτιάχνουμε το δικό μας, όπως υπάρχουν και αρκετοί Έλληνες και μεταξύ τους και εγώ που ασχολούμαστε με την ανάπτυξη αυτού του LHC. Αλλά εντάξει, όχι ακόμα ασχολούμαι με αρκετά και αυτό είναι λίγο πιο μακρινό για μένα. αλλά παρόλα αυτά αρχίζουμε να σκεφτόμαστε πώς θα είναι τα πειράματα της επόμενης κενιάς.

01:01:00 Είναι η επόμενη μεγάλη ελπίδα μας για να καταλάβουμε τον κόσμο καλύτερα. Βασικής έρευνας. Η οποία δεν χρηματοδοτείται τόσο εύκολα όσο η εφαρμοσμένη. Τα περισσότερα μεγάλα πειράματα για να επιβιώσουν δίνουν και κάποια παράγουγα της εφαρμοσμένης έρευνας. Και μην ξεχνάτε ότι σε ένα τέτοιο εργαστήριο με τόσους πολλούς ανθρώπους στην ουσία είναι ένα εργαστήριο διπλωματίας.

01:01:18 Γιατί έρχονται σε πολύ κοντινό επίπεδο άνθρωποι με διαφορετικές κουλτούρες από 22 χώρες. Αυτό είναι και ένα από τα θαύματα της επιστήμης. Η παρουσία σας πάντως στο Ιχείο είναι αυτή που προφανώς και με άλλους συναδέλφους σας έχει δημιουργήσει ένα πυρήνα φυσικής εδώ στο νησί. Ακριβώς, έχετε απόλυτο δίκιο. Και εγώ έχουμε τόσα χρόνια που είμαστε εδώ.

01:01:42 Εγώ πρακτικά είμαι από το έξι εδώ ανελειπώς. Αυτό που προσπάθησα να κάνω είναι να δημιουργήσουμε ένα πυρήνα φυσικής όπως και με συναδέρφους αλλά και με διδακτορικούς φοιτητές που είναι αυτοί που δείχνουν την όθηση για την έρευνα. Γιατί κακά τα ψέματα εμείς καθοδηγούμε τώρα σε αυτή τη φάση και οι επόμενοι ερευνητές, η επόμενη γενιά ερευνητών μερικούς τους έχετε φιλοξενήσει και στην εκπομπή είναι και στο εργαστήριό μας και είναι τραστήριοι, είναι πρικρισμένα άτομα, τα οποία μπορούν να πάνε και λίγο περισσότερο να δώσουν ένα boost, μια όθηση στην επιστήμη λίγο παραπέρα από ό,τι την αφήσαμε εμείς.

01:02:18 Εσείς τι σχεδιάζετε για το μέλλον? Και αυτή η πάρα πολύ καλή ερώτηση, είσαστε to the point. Αυτό λοιπόν που θέλουμε εμείς εδώ είναι να αφήσουμε και ένα αποτύπωμα στην κοινωνία της ΧΥΟΥ και ξέρετε όταν εγώ ήρθα σε αυτό το τμήμα από φυσικός φύλλο ενεργειών, κράτησα μόνο των ενεργειών περισσότερο, γιατί δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο εδώ.

01:02:38 Παρ' όλα αυτά όμως το να είσαι καθηγητής σε ένα περιφερειακό πανεπιστήμιο όπως είναι αυτό, δεν διαφέρει καθόλου γιατί είσαι ελεύθερος να κάνεις την έλευνά σου. Αυτή η ελευθερία άλλωστε είναι και αυτή που αποζητούσα για την ελευνητική μου δραστηριότητα. Κάνω κανονικά τα προγράμματα μου όπως τα έχω σχεδιάσει. και αυτό που θέλουμε να αφήσουμε εδώ πρέπει να αφήσει ένα αποτύπωμα στην κοινωνία της ΧΥΟΥ, το οποίο να απευθύνεται στις επόμενες γενιές και γι' αυτό κοιτάζουμε σε συνεργασία με διάφορους άλλους επιστήμονες, ντόπιους δικούς σας και γνωστούς, όπως ο κ. Ωστα, δεν θα αναφέρω νόματα γιατί θα ξεχάσω κάποιον και δεν είναι σωστό αυτό, θέλουμε να φτιάξουμε ένα τηλεσκόπιο, ένα οπτικό τηλεσκόπιο, ένα σταθμό δηλαδή, ο οποίος ήδη έχει αρχίσει, έχουμε βρει το χώρο, μας έχουν παραχωρήσει από το Δήμο ΧΥΟΥ.

01:03:24 Είναι περίπου, τώρα θα μην μπέσω έξω, είναι μετά το ΕΠΟΣ, περίπου στο παρατηρητήριο του ΝΑΤΟ. Στο παλιό παρατηρητήριο του ΝΑΤΟ υπάρχουν κάποια χτίρια τα οποία μας έχουν παραχωρηθεί από το Δήμο και την Περιφέρεια και εκεί σχεδιάζουμε να εγκαταστήσουμε ένα τηλεσκόπιο με αρκετά μεγάλη διάμετρο. μας υποστηρίζει είχαμε πριν λίγο καιρό πριν τα Χριστούγεννα κοντά στις μέρες των Χριστουγέννων υπήρχε ο διευθυντής στρατηγικού σχεδιασμού της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Διαστήματος της ΕΖΑ είχε έρθει εδώ και είχε δώσει και ομιλία για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε σε αυτό το στόχο να εγκαταστήσουμε ένα τηλεσκόπιο αυτό το τηλεσκόπιο μπορεί να εξυπηρετήσει σε συνεργασία πάντα με το Αστεροσκοπείο, με το Εθνικό Αστεροσκοπείο της Αθήνας, που έχουμε συνεργασία.

01:04:11 Τώρα έχουμε αρχίσει και θα εγκαταστούμε μετεωρολογικούς σταθμούς στο συγκεκριμένο σημείο, όχι ότι δεν έχουμε εδώ, για να μελετήσουμε τις ειδικές συνθήκες λειτουργίας ενός τηλεσκοπείου, γιατί, ξέρετε, πρέπει να έχει πολύ μικρά ρεύματα αέρα, ενώ να δούμε από ποια διεύθυνση έρχεται ο αέρας, η υγρασία, πολύ μικρή σχετική γρασία για να μπορεί να ανοίγει ο θόλος και να βλέπεις το τηλεσκόπιο.

01:04:33 Θα έχει διπλό σκοπό και για την παρατήρηση παραγίνων αντικειμένων, γιατί μπορείς να κάνεις πολύ ωραίο τρικονισμό. Υπάρχουν άλλα δύο τηλεσκόπια, μάλιστα το ένα στην περιοχή μου, από Κιάτο που είμαστε, στο Κρειονέρη Κορινθίας. Υπάρχει ένας σταθμός εκεί. Υπάρχει ο Αρίσταρχος που είναι στα Καλάβρυτα δίπλα. υπάρχει ο Σκίνακας στην Κρήτη και ο Χολομώτας στην Θεσσαλονίκη.

01:04:54 Αν τα δείτε όλα αυτά γεωγραφικά φτιάχνουν ένα πάρα πολύ ωραίο ρόμβο με ένα άλλο ακόμα σημείο που σημαίνει ότι μπορούμε να εντοπίζουμε με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια από ό,τι τώρα, από το να κάνεις τριγωνισμό γιατί δημιουργούνται περισσότερα τρίγωνα, των παραγγείλνων αντικειμένων και επίσης για οπτικές επικοινωνίες. Δηλαδή αυτό εμείς έχουμε μάθει τα 5G τώρα.

01:05:11 τώρα μιλάμε fiber to the air. Δηλαδή με laser επικοινωνία. Αυτό έχει γίνει από τον Αρίσταρχο σε προγράμματα και αυτό είναι ο σκοπός μας. Να τιμήσουμε και τους φυσικούς που έχουν συνεισφέρει διεθνώς εδώ. Και αναφέρουμε στον κύριο Κρυμμιζή εκεί. Μόνο αυτόν θα αναφέρω. Επομένως, ας πούμε, γενικότερα έχουμε και τη στήριξή του και όλα αυτά για να μπορέσουμε να φτιάξουμε ένα τηλεσκόπιο.

01:05:36 Να το ευχηθούμε ολόψυχα αυτό. Ναι, πραγματικά. Δεν ξέρω αν έχουμε κάτι έχουμε πολλά Πραγματικά θα μπορούσαμε να μιλάμε για ώρες ήταν πάρα πολύ απολαυστική η συζήτηση νομίζω Να σας ευχαριστήσουμε πάρα πολύ που Εγώ σας ευχαριστώ πάρα πολύ και για την πρόσκληση και για την ευκαιρία που μου δώσατε να τα πω σε κάποιον Είμαστε πολύ τυχεροί που τα ακούσαμε εμείς Νομίζω ότι μέσω ημούν θα τα ακούσουν και άλλοι Να ευχηθούμε να τα απολαύσουν και οι ακροατές μας Παρασυρώμαστε ξέρετε και εκεί που κάνουμε μάθημα κλασικής φυσικής αρχίζει ξαφνικά και λέω στους φοιτητές μου αυτά που σας λέω τώρα.

01:06:11 Δηλαδή δεν γίνεται αυτά. Όπως διοργανώνουμε και αρκετά σεμινάρια εδώ. Παρασουιάσεις είτε στο Ομοίριο είτε σε διάφορα... είτε στο δικό μας το αμφιθέατρο σχετικά με την φυσική ψηλών ενεργειών για να μάθει ο κόσμος και ο κόσμος της Χίου και στο νησί αυτό έχει μάθει και ενδιαφέρεται και με αυτό μου κάνει εντύπωση. περιβάλλον καταγωγής.

01:06:38 Ευχαριστούμε πάρα πολύ. Σας ευχαριστώ και εγώ πολύ.