Κορτιζόνη στη Ρευματολογία: Όσα πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς
The Rheummates Podcast: Αυτοάνοσα απλά και κατανοητάΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Τι είναι τελικά η κορτιζόνη; Γιατί χρησιμοποιείται τόσο συχνά στα ρευματολογικά νοσήματα; Και τι πρέπει να γνωρίζει κάθε ασθενής, ώστε να τη λαμβάνει σωστά και με ασφάλεια;
Στο 11ο επεισόδιο του The Rheummates Podcast, μιλάμε απλά και ουσιαστικά για ένα από τα πιο γνωστά αλλά και πιο παρεξηγημένα φάρμακα στη ρευματολογία: την κορτιζόνη.
Εξηγούμε πώς δρα στον οργανισμό και γιατί αποτελεί πολύτιμο θεραπευτικό εργαλείο για τον άμεσο έλεγχο της φλεγμονής. Παράλληλα, αναλύουμε τις επιδράσεις της σε διαφορετικά συστήματα του σώματος, όπως ο μεταβολισμός, τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, η κατανομή του λίπους, η μυϊκή μάζα, αλλά και η ισορροπία υγρών και ηλεκτρολυτών. Όχι για να τρομάξουμε, αλλά για να κατανοήσουμε πώς ακριβώς λειτουργεί ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται τόσο συχνά στην κλινική πράξη.
Απαντάμε επίσης σε πρακτικές απορίες που απασχολούν πολλούς ασθενείς:
- Γιατί η κορτιζόνη χορηγείται συνήθως το πρωί;
- Μπορεί να διακοπεί απότομα;
- Τι γίνεται αν ξεχαστεί μία δόση;
- Πώς μπορεί να περιοριστεί η πιθανή αύξηση βάρους;
Συζητάμε επίσης πότε χρησιμοποιείται η κορτιζόνη στη ρευματολογία: στις εξάρσεις για γρήγορο έλεγχο της φλεγμονής και σε χαμηλές δόσεις μέχρι να δράσουν άλλες θεραπείες.
Αν θέλετε να καταλάβετε πότε χρειάζεται η κορτιζόνη, γιατί χορηγείται και πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί σωστά και με ασφάλεια, αυτό το επεισόδιο θα σας λύσει πολλές από τις πιο συχνές απορίες.
Γιατί η σωστή ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα για καλύτερη φροντίδα και καλύτερη υγεία.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Καλώς ήρθατε στο podcast The Room Aids. Είμαι η Αλή Κιβενετσανοπούλου. Κι εγώ είμαι η Ευη Ζαμπέλη. Είμαστε και οι δύο ρευματολόγοι και μαζί συζητάμε απλά για τα ρευματικά αυτοάνωσο νοσήματα με σαφήνεια, τεκμηρίωση και ουσία. Γιατί η ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα για καλύτερη υγεία. Σήμερα θα ασχοληθούμε με ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται πολύ συχνά στη ρευματολογία και όχι μόνο και αφορά πολλούς ασθενείς με αυτοάνασμα νοσήματα.
Την κορτιζόνη. Θα μιλήσουμε για το ρόλο της στη θεραπεία, πότε και γιατί τη χρησιμοποιούμε, καθώς και για το τι χρειάζεται να γνωρίζει ο ασθενής ώστε να τη λαμβάνει με ασφάλεια. Ναι, ευή η κορτιζόνη συχνά προκαλεί σύγχυση και φόβο στους ασθενείς, αλλά είναι απαραίτητο εργαλείο κάποιες φορές στη θεραπεία των φλεγμονωδών ρευματικών νοσημάτων.
Πόσες φορές είναι βρε αλίκοι που έρχονται ασθενείς στα γιατρία μας και τους λέμε θα πάρετε λίγο κορτιζόνι και η πρώτη αντίδραση είναι όχι όχι κορτιζόνι δεν θα ήθελα κορτιζόνι. Θα ήθελα κάτι άλλο έτσι λένε συνήθως. Ας ξεκινήσουμε με τον τρόπο δράσης της κορτιζόνης να εξηγήσουμε στους ακροατές μας ό,τι γνωρίζουμε από τη φυσιολογία του οργανισμού είναι ότι η κορτιζόνη ανήκει στη κατηγορία των γλυκοκορτικοειδών είναι ουσίες που μιμούνται τη δράση μιας φυσικής ορμόνης του σώματος της κορτιζόλης, η οποία παράγεται φυσιολογικά από τα υπηνεφρύδια ολωνών μας. Η κορτιζόλη παίζει ρόλο στη ρύθμιση του νοσοποιητικού συστήματος στο μεταβολισμό, στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης αλλά και της αντίδρασης του οργανισμού μας στο στρες.
Όταν εμείς χορηγούμε κορτιζόνι σε κάποιο ασθενή φαρμακευτικά, ουσιαστικά ενισχύουμε αυτή τη φυσική διαδικασία για να μειώσουμε τη φλεγμονή που προκαλείται στα αυτοάνωσα νοσήματα. Στην ουσία τι κάνουμε, κατευνάζουμε ένα υπερδραστήριο νοσοποιητικό σύστημα που αλλιώς θα προκαλούσε βλάβες σε αρθρώσεις, όργανα αλλά και ιστούς.
Ακριβώς. Και ο τρόπος δράσης της κορτιζόνης είναι αρκετά πολύπλοκος και πολυεπίπεδος. Σε κυταρικό επίπεδο, η κορτιζόνη εισέρχεται στα κύτταρα και επηρεάζει τη γονιδιακή τους έκφραση. Έτσι, μειώνεται η παραγωγή φλεγμονωδών πρωτεϊνών, όπως οι λεγόμενες κυταροκίνες ή προσταγλανδίνες και διάφορα ένζημα που συμμετέχουν στη φλεγμονώδη αντίδραση.
Αυτό είναι στο κυταρικό επίπεδο. Σε επίπεδο τώρα του ανοσοποιητικού συστήματος μειώνει τη δραστηριότητα των τάφ και βήτα λεμφοκυτάρων, είναι κύτταρα φλεγμονής αυτά, και περιορίζει έτσι τη μετακίνηση φλεγμονωδών λευκοκυτάρων προς τους ιστούς. Τέλος, στους ίδιους τους ιστούς μειώνει το είδημα και προστατεύει αρθρώσεις και όργανα από την συνεχιζόμενη φλεγμονώδη καταστροφή που βλέπουμε στα αυτοάνωσα νοσήματα.
Και πέρα από αυτή την καθαράτη φλεγμονώδη και ανοσορυθμιστική δράση, η κορτιζόνη επηρεάζει και άλλες λειτουργίες του οργανισμού όπως το μεταβολισμό. Για παράδειγμα, αυξάνει τη γλυκόζη στο αίμα, επηρεάζει τον τρόπο που το σώμα διαχειρίζεται το λίπος και τη μυϊκή μάζα και μεταβάλλει την ισορροπία των υγρών και των ηλεκτρολιτών.
Αυτές οι επιδράσεις δεν είναι ο στόχος της θεραπείας, αλλά αποτελούν μέρος της συνολικής δράσης του οργανισμού. Ας μιλήσουμε τώρα, Εύη, για τις μορφές χορήγησης της κορτιζόνης, γιατί υπάρχουν αρκετές και η επιλογή εξαρτάται από το νόσημα και τη σοβαρότητα της φλεγμονής. Εντάξει, έχεις δίκιο. Η πιο συχνή μορφή είναι τα χάπια που λαμβάνονται από το στόμα για συστηματική δράση σε όλο τον οργανισμό.
Και στη συνέχεια υπάρχουν οι ενέσεις, ενδομοιικές ή ενδοφλέβειες, για έντονες εξάρσεις όταν θέλουμε γρήγορη και ισχυρή δράση. Εμείς κάνουμε και ενδοαρθρικές ενέσεις για στοχευμένη αντιμετώπιση της φλεγμονής σε μία ή περισσότερες αρθρώσεις, μειώνοντας παράλληλα με αυτόν τον τρόπο τις συστηματικές παρενέργειες. Για να μην πάρει κανείς χάμπια από το στόμα που επηρεάζουν όλο τον οργανισμό, στοχεύουμε τοπικά με τις ενδερφικές ενέσεις σε αρθρώσεις που πάσχουν.
Υπάρχουν επίσης και τοπικές μορφές όπως οι κρέμες ή αλυφές για δερματικά εξανθήματα ή ακόμη και κορτιζόνι σε μορφή εισπνεώμενων φιαλιδίων για φλεγμονές τους πνεύμονες. Η επιλογή εξαρτάται από τον τύπο και την έκταση της φλεγμονής καθώς και από τις ανάγκες του κάθε ασθενούς. Ασθενούς. Ένα πολύ σημαντικό σημείο που αξίζει να σχολιάσουμε είναι η ώρα χορήγησης της κορτιζόνης.
Στις περισσότερες περιπτώσεις προτιμάμε η κύρια δόση να δίνεται το πρωί, γιατί έτσι μιμούμαστε τον φυσικό και κάρδιο ρυθμό της κορτιζόλης. Φυσιολογικά γνωρίζουμε ότι το σώμα μας παράγει κορτιζόλη κυρίως στις πρωινές ώρες, με κορύφωση νωρίς το πρωί και πολύ χαμηλά επίπεδα συνήθως έχουμε το βράδυ. Όταν χορηγούμε κορτιζόνι το πρωί, συνεργαζόμαστε με αυτόν τον φυσικό ρυθμό και μειώνουμε τις παρενέργειες που παρουσιάζουμε από την κορτιζόνι, όπως η αϊπνία, η νευρικότητα, η ευρεθιστότητα ή η διαταραχή στη διάθεση.
Αυτό σημαίνει ότι αν κάποιος την παίρνει αργά το βράδυ ή το απόγευμα την κορτιζόνη μπορεί κάπως να μπερδεύει τον οργανισμό του, αυτό θες να πεις? Ακριβώς, όμως εδώ είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε για τους ακροατές κάτι. Δεν είναι λάθος όταν σε ορισμένες περιπτώσεις η κορτιζόνη δίνεται διαιρεμένη μέσα στην ημέρα. Σε υψηλές δόσεις, σε έντονες εξάρσεις ή όταν έχουμε πολύ σοβαρή φλεγμονή, μπορεί να χρειαστεί να χωριστεί η δόση σε δύο ή περισσότερες λήψεις, ώστε να μην υπάρχει ουσιαστικά κάποια ανισορροπία και να έχουμε μια σταθερή αντιφλεγμονόδη δράση σε όλη τη διάρκεια του 24ωρου.
Άρα εκεί ο στόχος δεν είναι τόσο να μιμηθούμε τη φυσιολογία, όσο να ελέγξουμε αυτήν την έντονη φλεγμονή και να παραμείνει ο ασθενής καλυμμένος καθ' όλη τη διάρκεια του 24ωρου. Ακριβώς, Εύη, σε αυτές τις περιπτώσεις η ιατρική ανάγκη περισχύει του φυσικού ρυθμού. Συνήθως όμως όταν ελεχθεί η έξαρση προσπαθούμε να επανέλθουμε σε πρωινή εφάπαξ δόση.
Δεν μιλάμε ουσιαστικά για σωστό ή λάθος, αλλά για μια εξατομικευμένη προσέγγιση στη θεραπεία. Η ώρα και ο τρόπος χορήγησης αποφασίζονται με βάση τη δόση, τη βαρύτητα της νόσου και το στάδιο στο οποίο βρίσκεται ο κάθε ασθενής. Τώρα Εύη, με βάση την κλινική μας εμπειρία και όσα είπαμε μέχρι τώρα, σε ποιες βασικές περιπτώσεις καταφεύγουμε τελικά στη χορήγηση κορτιζόνης σε κάποιον που έχει αυτοάνωσο νόσημα.
Στα αυτοάνωσα νοσήματα, χωρίς να μπορούμε μάλλον να τα βάλουμε όλα στον ίδιο κουβά, η κορτιζόνη χρησιμοποιείται κυρίως σε δύο βασικές περιπτώσεις. Πρώτον, στις εξάρσεις. Όταν η φλεγμονή είναι έντονη, τα συμπτώματα επιδεινώνονται και χρειάζεται γρήγορος έλεγχος για να προστατευθούν αρθρώσεις ή ζωτικά όργανα. Και δεύτερον, σε περιπτώσεις επίμονης ή χρόνιας φλεγμονής, όπου μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε χαμηλές δόσεις και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, μέχρι να δράσουν άλλα φάρμακα που ελέγχουν το νόσημα πιο μακροπρόθεσμα.
Το λέγεται σαν θεραπεία γεφύρωσης. Ακριβώς, άρα η κορτιζόνη δεν είναι ούτε ένα φάρμακο που χρησιμοποιούμε εμείς οι ρευματολόγοι χωρίς σκέψη Κάτι που θέλουμε να αποτελεί μία μόνιμη λύση για τον ασθενή μας Είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποιούμε στο σωστό timing και με συγκεκριμένο θεραπευτικό στόχο Ακριβώς, και εδώ είναι σημαντικό να πούμε ότι η σύγχρονη προσέγγιση στη ρευματολογία είναι να χορηγούμε την κορτιζόνη στη μικρότερη δυνατή δόση και για το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα.
Και αυτό είναι για όλα τα αυτοανοσορευματικά νοσήματα. Ακριβώς και όχι επειδή φοβόμαστε τη χορήγηση της κορτιζόνης, αλλά επειδή γνωρίζουμε πολύ καλά τι μπορεί να προκαλέσει η μακροχρόνια χρήση της. Και σήμερα αυτή η μακροχρόνια χρήση έχει συσχετιστεί ιατρικά με την εμφάνιση χρόνιας οργανικής βλάβης στον οργανισμό. Και τι εννοούμε με αυτό, αλλαγές που μπορεί να εγκατασταθούν σταδιακά στον οργανισμό και να μην είναι αναστρέψιμες, όπως είναι η οστεοπόρωση με αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων, η έντονη μυϊκή αδυναμία, η αύξηση του σαχάρου, της πίεσης, οι σημαντικές καρδιακιακές επιβαρύνσεις και ακόμα και μεγαλύτερη ευπάθεια σε λοιμόξεις.
Δηλαδή δεν μιλάμε για παρενέργειες που εμφανίζονται από μία σύντομη αγωγή, αλλά για επιπτώσεις που σχετίζονται με μακροχρόνια και υψηλή έκθεση στην κορτιζόνη. Και ο μόνος λόγος που δεν δίνουμε μακροχρονία στην κορτιζόνη δεν είναι μόνο επειδή γνωρίζουμε τις παρενέργειες αυτής, αλλά επειδή ξέρουμε ότι υπάρχουν και άλλα φάρμακα που είναι πιο αποτελεσματικά για τα δικά μας τα ρευματικά αυτοάνωσο νοσήματα από την κορτιζόνη.
Άρα ψάχνουμε έναν τρόπο κατευθείαν να αντικαταστήσουμε την κορτιζόνη. Γεφυρώνουμε, όπως είπες, και αντικαθιστούμε με κάποιο άλλο φάρμακο που θα έχει καλύτερη αποτελεσματικότητα και από την κορτιζόνη για να βοηθήσουμε τον ασθενή. Τώρα, για αυτόν τον λόγο και ο ρόλος μας ως γιατροί είναι πάντα να τη χρησιμοποιούμε στρατηγικά.
Να τη δίνουμε όταν χρειάζεται για να ελέγχουμε τη φλεγμονή και στη συνέχεια όπως είπαμε τη μειώνουμε σταδιακά για να τη διακόψουμε με ασφάλεια. Άρα με απλά λόγια η κορτιζόνη είναι ένα σημαντικό εργαλείο κατά της φλεγμονής αλλά όχι ένα μόνιμο στήριγμα. Και στόχος μας δεν είναι ο ασθενής να ζει συνέχεια με την κορτιζόνη αλλά να τη χρησιμοποιεί όσο χρειάζεται για να προστατεύεται.
Και να επαναλάβω ότι πάντα τη συνδυάζουμε με άλλα φάρμακα που θέλουμε και τα χρησιμοποιούμε για να ελέγξουν το αυτοάνωσο νόσημα ή κάποια συγκεκριμένη φλεγμονώδη αρθρίτιδα ώστε να μπορούμε να την περιορίσουμε και να αποφύγουμε τις μακροχρόνιες επιπλοκές. Και όταν μειώνουμε την κορτιζόνη, πάντα γίνεται με σταδιακή μείωση της κορτιζόνης, αυτό δεν σημαίνει ότι θα αφήσουμε το νόσημα χωρίς αγωγή, σημαίνει ότι προσπαθούμε να προστατέψουμε τον ασθενή από τις μακροπρόθεσμες παρενέργειες.
Αφού λοιπόν ξεκαθαρίσαμε το πότε και γιατί χρησιμοποιούμε την κορτιζόνη νομίζω ότι το επόμενο βήμα είναι να αναλύσουμε ευενευέστο κομμάτι να δούμε λιγάκι πιο αναλυτικά τις παρενέργειες της κορτιζόνης όχι για να φοβήσουμε τους ακροατές αλλά για να ξέρουμε τι παρακολουθούμε και πώς μπορούμε να τις προλάβουμε Ναι, και αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί οι παρενέργειες της κορτιζόνης δεν είναι ίδιες για όλους ούτε εμφανίζονται όλες με την ίδια συχνότητα Εξαρτάται κυρίως από τη δόση, τη διάρκεια της θεραπείας και τη μορφή της χορήγησης.
Ας ξεκινήσουμε από τις πιο άμεσες. Τι μπορεί να παρατηρήσει κάποιος σχετικά σύντομα αφού ξεκινήσει η κορτιζόνη. Σε βραχυπρόθεσμη χρήση μπορεί να δούμε αύξηση της όρεξης, κατακράτηση υγρών, φούσκωμα, ήπιες μεταβολές στη διάθεση, νευρικότητα ή δυσκολία στον ύπνο, ειδικά αν η δόση λαμβάνεται αργά μέσα στην ημέρα. Αυτές είναι παρενέργειες που συνήθως είναι αναστρέψιμες και υποχωρούν είτε μειώνοντας τη δόση της κορτιζόνης, είτε με τη διακοπή του φαρμάκου.
Ακριβώς. Και συχνά μπορούν να περιοριστούν με απλά μέτρα, όπως σωστή ώρα λήψης, διατροφικές προσαρμογές, δηλαδή ενώ μας ανοίγει την όρεξη κορτιζόνη να μην τρώμε παραπάνω, και καλή διαχείριση του ύπνου. Εκεί βέβαια που χρειάζεται περισσότερη προσοχή είναι στη μακροχρόνια χρήση. διάφορα συστήματα του οργανισμού. Μπορεί να προκαλέσει οστεοπόρωση, δηλαδή μείωση της αντοχής των οστών με αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων.
Μπορεί να οδηγήσει σε μυϊκή αδυναμία. Μπορεί να αυξήσει το ζάχαρο ή ακόμη να εμφανιστεί και καθαρός ζαχαρόδοσης διαβήτης. Μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή υπέρταση και να επηρεάσει το καρδιαλιακό σύστημα και να αυξήσει την ευαισθησία σε λοιμόξεις. Είναι όλα αυτά που είπαμε για τη χρόνη οργανική βλάβη, αλλαγές που δεν εμφανίζονται άμεσα, αλλά χτίζονται σιωπηλά μέσα στον χρόνο.
Ακριβώς. Και γι' αυτό επιμένουμε τόσο πολύ στη σωστή δοσολογία και στη σωστή και περιορισμένη διάρκεια της θεραπείας. Και να το πούμε έβλεγα και ξεκάθαρα, ότι δεν πρέπει οι ασθενείς να αλλάζουν μόνοι τους τη δόση, ούτε να κόβουν την κορτιζόνη επειδή φοβούνται, αλλά φυσικά και δεν την παίρνουν και χωρίς ιατρική οδηγία. Ναι, πολλοί ασθενείς που είναι χρόνια ασθενείς και έχουν πάρει κάποιες στιγμές τη ζωή τους κορτιζόνη, κάποιες φορές επειδή πονάνε, χωρίς να βρουν το γιατρό τους και να μιλήσουν μαζί τους, παίρνουν και ένα χάπι κορτιζόνης.
Πάρα πολύ συχνό. Αντί αντιφλεγμονόδους. Αυτό δεν πρέπει να γίνεται και η κορτιζόνη χρειάζεται καθοδήγηση, όχι αυτοσχεδιασμό. Και επειδή όλα αυτά που είπαμε γίνουν πολύ φυσιολογικά απορίες στην καθημερινή ζωή, νομίζω ότι ήρθε η ώρα να περάσουμε σε μερικές από τις πιο συχνές ερωτήσεις που ακούμε στο ιατρείο. Ωραία, για να ακούσω.
Θα σου πω μία από τις πιο βασικές που την ακούω συνέχεια. Από τους ασθενείς οι οποίοι έχουν σαχαρόδιαβήτη. Αν μπορούν να πάρουν κορτιζόνι. Εντάξει, αυτό είναι σίγουρα μια μεγάλη αγωνία για τους ασθενείς που έχουν ήδη σαχαρόδιαβήτη. Ναι, μπορούν να πάρουν κορτιζόνι, αλλά όχι χωρίς σχέδιο. Η κορτιζόνι μπορεί να αυξήσει προσωρινά τα επίπεδα του σαχάρου στο αίμα.
γι' αυτό θα πρέπει να γίνεται πλέον στενότερη παρακολούθηση της γλυκόζης τους. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί προσαρμογή των αντιδιαβητικών φαρμάκων ή της ινσουλίνης που παίρνουν πάντα σε συνεργασία με το γιατρό. Και ξέρεις αυτοί οι ασθενείς όταν απορριφμίζονται τρομοκρατούνται. Παίρνουν τηλέφωνο και λένε πήρα κορτιζόνι, αποσταθεροποιήθηκα.
Με το δίκιο τους. Αλλά πρέπει να υπάρχει ψυχραιμία εκείνη τη στιγμή και να καταλάβουν ότι πρέπει να γίνουν κάποια πράγματα συνδυαστικά. Πρέπει να ρυθμίσουμε την αγωγή τους. Δεν γίνεται και όταν θα μειωθεί η κορτιζόνη τότε μπορεί πάλι να ξαναμειώσει ίσως και την αγωγή που παίρνει για το σαχαρό διαβήτη. Άρα ο διαβήτης δεν είναι απόλυτη αντένδειξη, είναι όμως ένας λόγος για πάρα πολύ προσεκτική παρακολούθηση.
Ναι και άλλη μια ερώτηση που ακούμε συχνά, ειδικά από ασθενείς που παίρνουν κορτιζόνι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, είναι αν μπορούν να τη διακόψουν απότομα. Όχι και η απάντηση είναι ξεκάθαρη και είναι πάρα πολύ σημαντικό να το τονίσουμε. Η απότομη διακοπή της κορτιζόνης μπορεί να είναι επικίνδυνη. Το σώμα χρειάζεται χρόνο για να ξαναρχίσει να παράγεται η δική του φυσική κορτιζόλη.
Αν τις σταματήσουμε απότομα, μπορεί να εμφανιστούν έντονη αδυναμία, χαμηλή πίεση, ζάλη, αλλά και σοβαρή επιδείνωση του ίδιου του αυτοάνωση νοσήματος. Έτσι και γι' αυτό πάντα πρέπει να τα συζητάτε με τον γιατρό σας και η μείωση να γίνεται σταδιακά και υπό την καθοδήγηση του γιατρού που σας παρακολουθεί. Ένα άλλο θέμα που απασχολεί πολύ τους ασθενείς είναι η αύξηση του βάρους.
Υπάρχει τρόπος να την περιορίσουμε όσο παίρνουμε την κορτιζόνη? Ο κορτιζόνι αυξάνει την όρεξη, άρα οπωσδήποτε μας κάνει να πεινάμε περισσότερο. Αυτό όμως το κάνει γιατί έχει μια καταβολική δράση, άρα πρέπει να περιορίσουμε τις θερμίδες που τρώμε. Πρέπει να περιορίσουμε το αλάτι, αλλά και τη ζάχαρη που καταναλώνουμε και να δώσουμε περισσότερο έμφαση σε μια ισορροπημένη μεσογειακή δίαιτα με πολλά λαχανικά, φρούτα και επαρκή πρωτεΐνη.
Δεύτερον, είναι πολύ σημαντικό να έχει κανείς τακτική φυσική δραστηριότητα, έτσι, ακόμη και ήπια όπως περπάτημα ή ασκήσεις ενδυνάμωσης για να διατηρείται η μυϊκή μάζα γιατί η κορτιζόνη μειώνει τη μυϊκή μας μάζα, ειδικά αν λαμβάνεται μακρόχρονικό διάστημα. Και τρίτον, ο καλός ύπνος και η μείωση του στρες παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην ρύθμιση του μεταβολισμού.
Όλα αυτά που είπε Σέβη είναι πάρα πολύ σημαντικά. Πρέπει να τα κατανοήσουν οι ακροατές. Μπορεί η κορτιζόνη να δυσκολεύει την κατάσταση, αλλά νομίζω ότι με ιδιαίτερα μεγάλη προσοχή, με μια έτσι πιο μεγάλη συνέπεια στο διατροφικό κυρίως κομμάτι, εγώ εστιάζω πάρα πολύ σε αυτό, γιατί έρχονται ασθενείς που μπορεί να έχουν πριστεί μετά από ένα διάστημα, αλλά όταν τους ρωτάς αναλυτικά τι τρώνε, νομίζω ότι καταλαβαίνεις ότι κάτι δεν έχουν κάνει σωστά.
Αυτό το καταλαβαίνουμε για τους ασθενείς που μπορεί να παίρνουν κορτιζόνι για μακρύ χρονικό διάστημα και ίσως και όλες αυτές οι προσαρμογές να επιφέρουν και κόποση στον ασθενή. Έτσι δηλαδή είναι κατανοητό ότι κάποιος δεν μπορεί να τηρεί ένα πρόγραμμα διατροφής επί πολύ μακρό χρονικό διάστημα, αν και το να μειώσουμε το αλάτι και τη ζάχαρη είναι ευεργετικό για όλους ακόμη και αν δεν παίρνουμε κορτιζόνι.
αλλά εντάξει ειδικά στους ασθενείς που πρέπει να πάρουν κορτιζόνι για μικρό χρονικό διάστημα αυτές οι αλλαγές είναι επιβεβλημένες. Μία ακόμη συχνή ερώτηση είναι τι γίνεται αν ξεχάσω μία δόση από την καθημερινή κορτιζόνι που παίρνω. Δεν παίρνουμε ποτέ διπλή δόση κορτιζόνις για να αναπληρώσουμε. Αν κάποιος ξεχάσει μία δόση, συνεχίζουμε κανονικά με την επόμενη, σύμφωνα με το πρόγραμμα που έχει ορίσει ο γιατρός.
Η διπλή δόση δεν διορθώνει το λάθος, απλά αυξάνει τον κίνδυνο παρενεργειών και στο τέλος, Εύη, αν θέλεις να πούμε κάτι το οποίο είναι πολύ καθημερινό, τι μπορούμε να κάνουμε αν νιώσουμε φούσκωμα ή αυξημένη όρεξε. Εντάξει, είναι αυτό που είπαμε και νωρίτερα, ότι ειδικά στην αρχή της θεραπείας μπορεί αυτά τα συμπτώματα να εμφανιστούν, αλλά πρέπει κανείς με σύνεση και με υπομονή να κάνει μικρές αλλαγές στη διατροφή του, συχνά ισορροπημένα γεύματα, καθημερινή κίνηση, όλα αυτά θα βοηθήσουν σημαντικά.
Αν τα συμπτώματα είναι έντονα, επιβάλλεται να επικοινωνήσει κανείς με το γιατρό του και εκείνος θα προσαρμόσει τη δόση ή τον τρόπο χρήσης ανάλογα με τα συμπτώματα του ασθενή. Έτσι, με τη σωστή ενημέρωση και συνεργασία με το γιατρό, η κορτιζόνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια και έλεγχο και χωρίς φόβο. Τελειώνοντας, Εύη, νομίζω ήταν πολύ σημαντικά αυτά που είπαμε. Ποιο είναι το μήνυμα που θα θέλαμε να κρατήσει ο κόσμος.
Λοιπόν, εγώ θέλω να πούμε το εξής ότι η κορτιζόνη είναι ένα φάρμακο που μπορεί να είναι μαγικό στα χέρια μας, είναι ένα ισχυρό αντιφλεγμονώδες, μπορεί να ελέγξει με μεγάλη αποτελεσματικότητα τις εξάρσεις στα δικά μας τα νοσήματα και να προστατεύσει τόσο τις αρθρώσεις αλλά όσο και τα ζωτικά όργανα των ασθενών όταν αυτά έχουν έντονη φλεγμονή.
Άρα είναι ένα ισχυρό εργαλείο το οποίο πρέπει να χρησιμοποιείται σωστά και όταν χρησιμοποιείται σωστά μπορεί πραγματικά να προστατεύσει τον οργανισμό. Εγώ θα εστιάσω και σε ένα ακόμα πράγμα, αν κρατήσει κάποιος κάτι από αυτό το επεισόδιο. Η κορτιζόνη δεν είναι τελικά ούτε εχθρός ούτε λύση για τα πάντα. Είναι ένα φάρμακο το οποίο θέλει γνώση, μέτρο και σωστή καθοδήγηση.
Έτσι και μπορούμε να ξαναπούμε αυτό που είπαμε νωρίτερα ότι οι κορτιζόνιστα, αυτοάνοσο, ρευματικά νοσήματα πρέπει να χρησιμοποιείται σαν θεραπεία γεφύρωσης, δηλαδή μέχρι να πιάσουν άλλα φάρμακα, άλλες θεραπευτικές επιλογές οι οποίες είναι πιο στοχευμένες για τα δικά. Άρα η εξωτερικευμένη θεραπεία και η συνεργασία με το γιατρό σας είναι το κλειδί και αυτό θα πρέπει να επιδιώκει ο κάθε ασθενής.
Και κλείνοντας το επεισόδιο Εύη, ήταν πολύ σημαντικό να πούμε ότι αν κάποιος άκουσε αυτό το επεισόδιο και βοηθήθηκε στο να κατανοήσει καλύτερα στο τι είναι η κορτιζόνη και πώς χρησιμοποιείται με ασφάλεια στα αυτοάνωσα νοσήματα, μπορεί να το μοιραστεί με κάποιον άλλον γνωστό φίλο που μπορεί και αυτός να το χρειάζεται. Ελπίζω λίγο να κατευνάσαμε και τους φόβους των ασθενών ως προς τη χρήση της κορτιζόνης, γιατί πραγματικά οι περισσότεροι ασθενείς τη φοβούνται. Μπορεί και δικαιολογημένα μέχρι ένα σημείο, αλλά αν κάτι έμεινε από αυτό το επεισόδιο και θέλω να σας μείνει, είναι ότι δεν υπάρχει λόγος να τη φοβόσαστε εφόσον χρησιμοποιείτε σωστά.
Και επίσης να πούμε ότι και εμείς αρευματολόγοι έχουμε πολύ μεγάλη εμπειρία σε αυτό το κομμάτι. Ναι, έχουμε. Όταν έρχεται ένας ασθενής δεν καθοδηγούμε τυφλά. Είναι ένα φάρμακο το οποίο το έχουμε χρησιμοποιήσει καλώς ουσιακώς πάρα πολύ. Το χειριζόμαστε πάρα πολύ, ναι. Και θα πρέπει ο ασθενής να εμπιστεύεται το αρευματολόγο.
Αν σας άρεσε το σημερινό μας επεισόδιο, κάντε εγγραφή στο κανάλι μας στο Spotify και ακολουθήστε μας στο Instagram για να συνεχίσουμε να χτίζουμε την κοινότητα ενημέρωσης, στήριξης και σωστής επιστημονικής πληροφόρησης γύρω από τα αυτοάνωσα. Ευχαριστούμε που ήσασταν μαζί μας σε αυτό το επεισόδιο. Η σωστή ενημέρωση είναι δύναμη και σύμμαχος στην καθημερινή διαχείριση των ασθενών που έχουν αυτοάνωσα νοσήματα.
Μέχρι την επόμενη φορά να είστε όλοι καλά και να φροντίζετε τον εαυτό σας. Ραντεβού στο επόμενο επεισόδιο να είσαστε όλοι καλά!
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα