Οστεοπόρωση: Τα Πάντα για τη Διάγνωση, την Πρόληψη και τη Θεραπεία
The Rheummates Podcast: Αυτοάνοσα απλά και κατανοητάΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Τι είναι η οστεοπόρωση και γιατί συχνά την αποκαλούμε «σιωπηλή» νόσο; Ποια είναι τα πρώτα σημάδια που μπορεί να μας προειδοποιήσουν πριν συμβεί ένα κάταγμα;
Η οστεοπόρωση οδηγεί σε σταδιακή μείωση της οστικής πυκνότητας, με αποτέλεσμα τα οστά να γίνονται πιο αδύναμα και πιο επιρρεπή σε κατάγματα, κυρίως στο ισχίο, στον καρπό και στη σπονδυλική στήλη.
Στο 10ο επεισόδιο του The Rheummates Podcast, αναλύουμε γιατί η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική και πώς η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνια προβλήματα.
Συζητάμε ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο: γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, άνδρες άνω των 70 ετών, καθώς και ασθενείς που λαμβάνουν μακροχρόνια κορτιζόνη. Αναφερόμαστε επίσης σε επιβαρυντικούς παράγοντες, όπως οι διαταραχές του θυρεοειδούς και ο σακχαρώδης διαβήτης.
Εξηγούμε ποια σημάδια δεν πρέπει να αγνοούμε, όπως η σταδιακή μείωση ύψους, το καμπούριασμα της πλάτης και ο πόνος στη μέση ή στη σπονδυλική στήλη. Παράλληλα, δίνουμε έμφαση στην πρόληψη μέσα από τη σωστή διατροφή με επαρκή πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D, την κατάλληλη άσκηση (αντιστάσεις, βάρη, περπάτημα), καθώς και την αποφυγή του καπνίσματος και της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ.
Τέλος, απαντάμε σε πρακτικά ερωτήματα:
Πότε επαναλαμβάνεται η μέτρηση οστικής πυκνότητας; Πόσο διαρκεί η φαρμακευτική αγωγή; Πότε μπορεί να διακοπεί; Ποιος είναι ο ρόλος των φαρμάκων, των συμπληρωμάτων και των αλλαγών στον τρόπο ζωής;
Αν θέλετε να μάθετε πώς μπορείτε να προλάβετε τα κατάγματα και να προστατεύσετε την οστική σας υγεία έγκαιρα, αυτό το επεισόδιο θα σας βοηθήσει να κατανοήσετε τι πραγματικά ισχύει.
Γιατί η ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα για καλύτερη υγεία.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Σήμερα θα μιλήσουμε για κάτι πολύ σημαντικό, που παρότι επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους, πολλές φορές δεν το παίρνουμε στα σοβαρά όσο πρέπει. Θα μιλήσουμε για την οστεοπόρωση. Ακριβώς, Εύη, η οστεοπόρωση λέγεται και σιωπηλή νόσος, γιατί μέχρι να συμβεί κάποιο κάταγμα, οι περισσότεροι δεν καταλαβαίνουν ότι υπάρχει πρόβλημα.
Γι' αυτό η πρόληψη και η σωστή ενημέρωση είναι κλειδί. Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Εάν θέλαμε να δώσουμε έναν ορισμό για να καταλάβει και το κοινό Τι θα έλεγες Αλίκη ότι είναι η οστεοπόρωση Όταν αναφερόμαστε στην οστεοπόρωση αναφερόμαστε σε μια μεταβολική νόσο Που προκαλεί μείωση της οστικής πυκνότητας και αλλοιώσεις στη μικροδομή του οστού Με απλά λόγια τα οστά γίνονται πιο αδύναμα και πειρεπεί σε κατάγματα Πράγματι τα πιο συχνά κατάγματα που βλέπουμε στους ασθενείς με οστεοπόρωση είναι αυτά της πονδυλικής στήλης, του ισχύου και του καρπού.
Ένα τέτοιο κάταγμα μπορεί να αλλάξει δραματικά την ποιότητα ζωής του ατόμου που θα το υποστεί. Ξέρεις Εύη, ένα από τα πολλά περιστατικά που θυμάμαι αφορούσε μια γυναίκα 68 ετών η οποία παρουσίαζε χρόνιο πόνο στην πλάτη χωρίς τραυματισμό. Αρχικά δεν είχε δώσει σημασία, αλλά σταδιακά άρχισε να μην είναι λειτουργική και ο πόνος έγινε αφόρητος.
Τελικά, μια απλή ακτινογραφία έδειξε πολλαπλά σπονδυλικά κατάγματα και δυστυχώς για την ασθενή, η διάγνωση έγινε αργά με αποτέλεσμα χρόνια προβλήματα Βες, αυτό δείχνει γιατί είναι σημαντική η έγκαιρη διάγνωση Αλλά πέρα από τα κατάγματα, υπάρχουν και άλλα σημάδια που μπορεί να μας προειδοποιήσουν νωρίτερα Φυσικά, η οστοπόρωση μπορεί να δώσει σιωπηλά συμπτώματα όπως είναι η μείωση του ύψους με τα χρόνια το καμπούριασμα της πλάτης και όπως στην προηγούμενη περίπτωση πόνο στη σπονδυλική στήλη ή στη μέση.
Άρα Λίκη αυτό δείχνει γιατί είναι σημαντική η πρόληψη αλλά και η άγγερη διάγνωση της οστεοπόρωσης. Και πολλοί αναρωτιούνται εάν κινδυνεύουν περισσότερο ή λιγότερο. Ξέρουμε ότι οι γυναίκες μετά την εμεινόπαυση είναι το κύριο γκρουπ κινδύνου λόγω της μείωσης των ιστρογόνων. αλλά και οι άντρες, ειδικά πάνω από το 70, δεν πρέπει να μελούνται.
Επίσης, η οστεοπόρωση μπορεί να αφορά και ανθρώπους που παίρνουν χρόνια αγωγή με κορτιζόνι, όπως οι ασθενείς με ρευματικά αυτοάνωσα νοσήματα, ακριβώς, οι οποίοι έχουν φανεί ότι έχουν διπλάσιο κίνδυνο για την ανάπτυξη οστεοπόρωσης. Επιπλέον και άτομα που έχουν ενδοκρινοπάθειες, δηλαδή θέματα με διάφορους ενδοκρινείς αδένες και συγκεκριμένα οι άνθρωποι που έχουν υποθυροειδισμό που είναι πάρα πολλοί, οι άνθρωποι που έχουν διαβήτη τύπου 1 ή τύπου 2 ή χρόνια νευρική νόσο επίσης έχουν αυξημένο κίνδυνο για οστεοπόρωση.
Και φυσικά Εύη να μην ξεχνάμε και όσους κάνουν καθιστική ζωή, έχουν κακή διατροφή, καπνίζουν ή πίνουν υπερβολικά. Και κάτι το οποίο δεν το ξέρει πολύ ο κόσμος είναι ότι και οι λιποβαρείς έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για οστεοπόρωση. Γιατί τα οστά χρειάζονται μηχανικό φορτίο, δηλαδή το βάρος και το μυϊκό ιστό για τη διατήρηση μιας φυσιολογικής οστικής μάζας.
Ας δούμε λίγο πιο αναλυτικά για το τι ακριβώς συμβαίνει στην οστεοπόρωση. Πού οφείλεται τελικά η απόλυτης οστικής μάζας. Ωραία το θέτεις Αλίκη. Λοιπόν, να ξεκινήσουμε. Τα οστά είναι ένας ζωντανός ιστός που διαρκώς αναδομείται μέσα από δύο βασικές διαδικασίες. Την ωστεοκλαστογένεση, δηλαδή την απορρόφηση παλιού ιστού από τους ωστεοκλάστες και την ωστεοβλαστογένεση, δηλαδή την παραγωγή νέου ιστού από τους ωστεοβλάστες.
Στην ωστεοπόρωση διαταράσσεται αυτή η ισορροπία, με αποτέλεσμα την υπερβολική απορρόφηση και ανεπαρκή αναδόμηση πια. Και τι είναι τελικά αυτό που διαταράσει αυτή την ισορροπία? Πολλοί παράγοντες, δεν είναι ένα πράγμα. Όπως αναφέραμε, στην μετεμινοπασιακή οστεοπόρωση, η πτώση των ιστρογόνων μειώνει τη δράση των οστεοβλαστών και αυξάνει την ενεργοποίηση των οστεοκλαστών.
Επίσης, σε ηλικιωμένα άτομα μειώνεται η ικανότητα του οργανισμού να συνθέτει βιταμίνη D, με αποτέλεσμα μειωμένη απορρόφηση ασβεστίου από το έντερο. Πολύ ενδιαφερονεύει και να πούμε λιγάκι τι ισχύει με την κληρονομικότητα στην οστεοπόρωση. Αν η μητέρα μου είχε οστεοπόρωση, υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος να την κληρονομήσω?
Η κληρονομικότητα όντως παίζει σημαντικό ρόλο, αλλά δεν είναι ο μόνος παράγοντας. Έρευνες δείχνουν ότι τα γονίδια επηρεάζουν κατά 60 με 80% την οστική πυκνότητα. Αν λοιπόν η μητέρα σου είχε οστεοπόρωση, με ή χωρίς οστεοπορετικά κατάγματα, έχεις αυξημένο κίνδυνο, αλλά η πρόληψη, η διατροφή και η άσκηση μπορούν να τον μειώσουν σημαντικά.
Ευή με ρωτάνε συχνά οι ασθενείς πότε θεωρείται σωστό να κάνει κάποιος την πρώτη μέτρη σωστικής πυκνότητας. Ωραία. Λοιπόν, γυναίκες άνω των 65 ετών πρέπει να κάνουν μέτρη σωστικής πυκνότητας. Αν όμως υπάρχουν παράγοντες κινδύνου, όπως προώρη εμεινόπαυση, η εξέταση μπορεί να γίνει και από τα 50 ή και νωρίτερα. 70 χρόνια ή νωρίτερα, εάν υπάρχουν πλέον παράγοντες κινδύνου, όπως χρόνια χρήση κορτιζόνης ή νοσήματα που επηρεάζουν τα οστά, ή ακόμη και αν είναι βαρείς καπνιστές.
Πολλές γυναίκες μπερδεύονται και μόλις μπουν στην επινόπαυση, αγχώνονται για το αν θα πρέπει να γίνει αμέσως μέτρηση οστικής πυκνότητας. Τι θα λέγαμε, Βη? Ναι, όντως, μας απασχολεί σαν γυναίκες αυτό συχνά, Αλίκη, αλλά η απάντηση είναι ότι όχι απαραίτητα σε όλες, δεν θα έπρεπε. Οι διεθνείς οδηγίες λένε ότι όλες οι γυναίκες πάνω από τα 65 πρέπει να κάνουν τουλάχιστον μια μέτρηση ουσικής πυκνότητας ανεξάρτητα από το ιστορικό τους.
Και για τις νεότερες γυναίκες να τονίσουμε, δηλαδή αν μια γυναίκα μπει στην εμεινόπαυση στα 50 δεν χρειάζεται έλεγχο αμέσως αν δεν έχει άλλους παράγοντες κινδύνου. Αν όμως η εμεινόπαυση είναι πρόορη, δηλαδή πριν τα 45, ή αν προκληθεί χειρουργικά με αφαίρεση των οθικών, τότε συνιστάται να γίνει μέτρης οστικής πυκνότητας μέσα στα πρώτα χρόνια.
Ωραία. Άρα αυτό που καταλαβαίνουμε από τη μέχρι τώρα συζήτησή μας είναι ότι δεν είναι μία συνταγή για όλες, αλλά εξαρτάται από την ηλικία και το προφίλ κινδύνου. Ακριβώς σε ευή για τις γυναίκες κάτω των 65 ετών μέτρηση οστικής πυκνότητας χρειάζεται μόνο αν υπάρχουν πρόσθετοι παράγοντες όπως είναι το οικογενειακό ιστορικό ωστεοπόρωσης, το χαμηλό σωματικό βάρος, το κάπνισμα ή το υπερβολική κατάχρηση αλκοόλ και η χρόνια λήψη κορτιζόνες.
Οπότε το πιο σημαντικό είναι να μιλήσει κάθε γυναίκα με το γιατρό της και να εκτιμήσει τον προσωπικό της κίνδυνο. Ακριβώς. Δεν είναι one size fits all. Μιλάμε για μια εξατομικευμένη προσέγγιση. Εύη, νομίζω πολλοί ακροατές μας έχουν ακούσει να λέμε τον όρο μέτρηση οστικής πυκνότητας, αλλά δεν ξέρουν στην πραγματικότητα τι ακριβώς είναι.
Θα ήθελες Λιακή να μας το εξηγήσεις στο πώς γίνεται αυτή η εξέταση? Ωραία. Βεβαίως, Αλίκη. Η μέτρηση της οστικής πυκνότητας είναι μια απλή, ανώδυνη και γρήγορη εξέταση. Ουσιαστικά μοιάζει με μία ακτινογραφία αλλά με πολύ μικρότερη δόση ακτινοβολίας. Συνήθως αυτό που μετράμε είναι το ισχύο και τη σπονδυλική στήλη γιατί εκεί έχουμε τα πιο συγνά και σοβαρά κατάγματα λόγω στεοπόρωσης.
Σε κάποιες περιπτώσεις μετράμε και το αντιβράχιο. Ναι και πραγματικά τι κάνει ο ασθενής. Δηλαδή ξαπλώνει σε ένα ειδικό κρεβάτι, μένει ακίνητος για λίγα λεπτά και ο σαρωτής περνάει από πάνω του. Δεν πονάει, δεν χρειάζεται καμία προετοιμασία, ούτε έναιση ούτε σκιαγραφικό. Η εξέταση κρατάει περίπου 10 με 15 λεπτά. Άρα μιλάμε για μια πολύ απλή διαδικασία και αφού πάρει το αποτέλεσμα ασθενής πώς μπαίνουμε στην ερμηνεία τελικά του αν υπάρχει οστεοπόρος ή όχι.
Το αποτέλεσμα βγαίνει λαμβάνοντας υπόψη δύο βασικούς δείκτες, το TAF score και το Z score. Το T score δείχνει πόσο διαφέρει η οστική πυκνότητα του ατόμου από αυτή ενός υγιούς νεαρού ενήλικα. Από το μείον 1 και πάνω είναι φυσιολογικό. Από το μείον 1 έως το μείον 2,5 μιλάμε για οστεοπενία και κάτω από το πλήν 2,5 για οστεοπόρωση.
Χρησιμοποιούμε και το Z-score, το οποίο συγκρίνει την οστική πυκνότητα σε άτομα της ίδιας ηλικίας, φύλου και σωματότυπου Αυτό είναι πιο χρήσιμο σε άτομα πριν την εμεινόπαυση ή όταν έχουμε άνδρες κάτω των 50 ετών Αν το Z-score είναι χαμηλότερο από το μείον 2, σημαίνει ότι η χαμηλή οστική πυκνότητα πιθανά οφείλεται σε κάποιο άλλο υποκείμενο νόσημα και χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση Άρα συνολικά να πούμε ότι το TAF score είναι το κριτήριο για να βάλουμε διάγνωση οστεοπόρωσης, ενώ το Z score αν μπορούμε να το πούμε χοντρικά μας δίνει πληροφορίες για το αν υπάρχει κάτι παθολογικό για την ηλικία του ατόμου.
Ακριβώς. Άρα και τα βίο είναι πολύτιμοι δείκτες αρκεί να ξέρουμε πότε να τα χρησιμοποιούμε. Αλήκη να σου πω ένα περιστατικό. Μου είχε έρθει μια γυναίκα 62 ετών με χρόνιο πόνο στη μέση. Έκανε μια απλή ακτινογραφία και ο ακτινολόγος έγραψε στο πόρισμα οστεοπενική εικόνα. Όμως όταν κάναμε μέτρης ιωστικής πυκνότητας οι τιμές ήταν φυσιολογικές. Τι συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις είμαι σίγουρη ότι και εσύ αντίστοιχα έχεις δει τέτοιες γνωματές της ακτινογραφιών.
Πάρα πολλά περιστατικά και πολύ ενδιαφέρον περιστατικό γενικότερα. Αυτό που βλέπουμε συχνά είναι ότι η ακτινογραφία δεν είναι αρκετά ευαίσθητη. Για να φανεί οστεοπόρωση σε μια απλή ακτινογραφία πρέπει να έχει χαθεί πάνω από το 30 με 40% της οστικής μάζας. Η μέτρηση οστικής πυκνότητας από την άλλη πλευρά καταγράφει μικρότερες απώλειες με ακρίβεια, γι' αυτό και είναι σήμερα το gold standard για την διάγνωση.
Οπότε, με μια απλή ακτινογραφία δεν μπορούμε να θέσουμε τη διάγνωση της οστεοπόρωσης. Μπορεί η ακτινογραφία να δώσει μόνο μια υποψία, αλλά η μέτρηση της οστικής πυκνότητας είναι αυτή που θα μας θέσει την διάγνωση, η εξέταση που θα θέσει τη διάγνωση. Ακριβώς, και όσον αφορά τη συνολική διάγνωση ενός ατόμου που έχει οστεοπόρωση, δεν αρκούμαστε μόνο στη μέτρηση οστικής πυκνότητας.
Κάθε ασθενής πρέπει να αξιολογείται συνολικά. Δεν είναι πάντα μία απλή μεταμινοπαυσιακή οστεοπόρωση, μπορεί να κρύβεται κάτι άλλο από πίσω. Και βέβαια έχουμε και κάποια άλλα εργαλεία για να υποκριωκίσουμε την οστεοπόρωση όπως το FRAX score που μας δείχνει ποιος έχει μεγαλύτερη πιθανότητα για κάταγμα. Έτσι μπορούμε να αποφασίσουμε ποιος στοχευμένα, ποιος χρειάζεται θεραπεία και να το συνδέσω λίγο με το περιστατικό που ανέφερα νωρίτερα.
Η κυρία λοιπόν με την οστεοπενική εικόνα στην ακτινογραφία, αλλά φυσιολογική μέτρηση οστικής πυκνότητας, έκανε και έναν εργαστηριακό έλεγχο. Εκεί βρήκαμε χαμηλή βιταμίνη D. Άρα δεν είχε ακόμη οστεοπόρωση, αλλά ήταν σε ένα στάδιο που έπρεπε να διορθώσει τους παράγοντες κινδύνου για να προστατευτεί. Το παράδειγμα είναι τέλειο. Μας δείχνει πως η σωστή συνδυασμένη αξιολόγηση, ακτινογραφία, μέτρης οστικής πυκνότητας εργαστηριακά και κλινικό ιστορικό, μας δίνει τελικά την πραγματική εικόνα του ασθενούς που έχουμε απέναντί μας.
Και αν τελικά η μέτρης οστικής πυκνότητας δείξει οστεοπόρωση, τι κάνουμε σε ένα τέτοιο ασθενή? Πρώτα απ' όλα να πούμε ότι η διάγνωση της οστεοπόρωσης δεν σημαίνει πανικός. Σημαίνει ότι πρέπει να δράσουμε συνδυαστικά. Η αντιμετώπιση σήμερα της οστεοπόρωσης έχει τρεις βασικούς άξονες. Αλλαγές στον τρόπο ζωής, επαρκή πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D και όταν χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή.
Πολύ ωραία. Η θεραπεία όμως, όπως είπαμε και νωρίτερα, εξατομικεύεται. Αλλά η βασική μας επιλογή είναι η φαρμακευτική αγωγή. Υπάρχουν τρεις κατηγορίες φαρμάκων. Τα αντι-οστεοκλαστικά φάρμακα που μειώνουν την αποδόμηση του οστού. Τα πιο γνωστά είναι τα διφωσφωνικά, όπως η αλεδρονάτη, η ριζαδρονάτη, το ζολεδρονικό οξύ. είναι η πρώτη γραμμή θεραπείας για πολλές γυναίκες, ιδιαίτερα μετά την εμεινόπαυση.
Το τενόσουμαμπ είναι ένα άλλο φάρμακο, ένα μονοκλονικό αντίσωμα που χορηγείται ενέσιμο κάθε 6 μήνες. Είναι πολύ αποτελεσματικό και χρήσιμο σε ασθενείς που δεν μπορούν να πάρουν διφοσφονικά. Για διάφορους λόγους τα διφοσφονικά δεν μπορούν να τα πάρουν. Αναβολικές θεραπείες όπως η τεριπαρατίβη ή η αμπαλοπαρατίβη που διαγείρουν τον σχηματισμό νέου οστού, αυτές τις δίνουμε κυρίως σε σοβαρές περιπτώσεις με πολλαπλά κατάγματα ή πολύ χαμηλή οστική μάζα.
Φυσικά υπάρχουν και άλλα φάρμακα. Υπάρχουν οι εκλεκτικοί ρυθμιστές ιστρογονικών υποδοχέων όπως η ραλοξυφένη τα οποία μιμούνται τη δράση των ιστρογόνων στα οστά και η ορμονική θεραπεία για γυναίκες με πρόορια μηνόπαυση αλλά πάντα με προσεκτική επιλογή λόγω πιθανών παρενεργειών που έχουν. Να τονίζουμε ότι έχουν βγει αρκετά καινούργια φάρμακα τα τελευταία χρόνια.
Υπάρχουν φάρμακα που στοχεύουν πρωτεΐνες που αναστέλνουν την ανάπτυξη του οστού και δείχνουν να έχουν σημαντικό ρόλο στην αύξηση οστικής πυκνότητας. Επίσης, το ενδιαφέρον είναι ότι τα τελευταία χρόνια γίνονται και αρκετές μελέτες για να βρούμε συνδυασμούς αναβολικών και αντιαποροφητικών θεραπείων. Οπότε ανάλογα με τον κίνδυνο καταγμάτων και το ιστορικό του ασθενούς, ο γιατρός επιλέγει τη σωστή κατηγορία αντιστοπορητικού φαρμάκου.
Ακριβώς. Για παράδειγμα, μια γυναίκα 70 ετών με κάταγμα ισχύου θα χρειαστεί πιο ισχυρή ή αναβολική θεραπεία, ενώ μια γυναίκα 55 ετών με ήπια αστεοπόρωση μπορεί να ξεκινήσει με κάποιο διφωσφονικό. Ακριβώς, Εύη. Και να σου πω κάτι. Η θεραπεία της οστεοπόρωσης δεν είναι μόνο φάρμακα, κάποιο χάπι, μία ένεση. Υπάρχουν οι άλλοι δύο άξονες που αξίζει να συζητήσουμε, οι οποίοι παίζουν εξής σημαντικό ρόλο και πολλοί ασθενείς τους παραβλέπουν.
Η διατροφή και η άσκηση. Έχεις απόλυτο δίκιο. Και πάντα λέω στους δικούς μου ανθρώπους ότι η άσκηση δεν είναι μόνο για να χάσουμε κιλά ή να δυναμώσουμε τους μυς μας, αλλά και να κρατήσουμε γερά τα κόκαλά μας. Και ξέρεις, πολλοί με ρωτούν ποιο είδος άσκησης είναι καλύτερο. Περπάτημα, βάρη, γιόγκα. Τι τους λέμε, Αλίκη. Καταρχάς, θέλουμε τακτική άσκηση με βάρη αντιστάσεις, περπάτημα, αλλά και μια γενική κινητικότητα καθημερινά.
Και φυσικά, να αποφύγουμε το κάπνισμα και το υπερβολικό αλκοόλ. Ένα άλλο κρυφό όπλο είναι η πρόληψη πτώσεων. ιδιαίτερα για τα άτομα τα οποία είναι μεγάλης ηλικίας. Πρέπει να υπάρχει καλός φωτισμός στο σπίτι, να προσέχουμε στα χαλιά που γλιστράνε και να εβλέπουν καθαρά μικρές λεπτομέρειες οι οποίες φαίνεται ότι κάνουν τεράστια διαφορά σε αυτούς τους ασθενείς.
Πολύ δίκιο έχεις και ξέρεις πολλές φορές οι άνθρωποι δεν σκέφτονται τη διατροφή όσο θα έπρεπε. Νομίζουν ότι αρκεί το φάρμακο και η άσκηση. Τι λέμε λοιπόν για την καθημερινή πρόσληψη ασβεστίου και πώς συνδυάζεται με τη βιταμίνη D. Ο στόχος σήμερα για τα άτομα τα οποία έχουν οστεοπόρωση είναι η πρόσληψη περίπου 1000-1200 μιλιγράμμα ασβεστίου την ημέρα.
Είτε από τρόφιμα όπως γαλακτοκομικά είτε από συμπληρώματα αν η διατροφή δεν φτάνει. Και η βιταμίνη D φυσικά είναι απαραίτητη γιατί χωρίς αυτή το ασβέστιο απλά δεν απορροφάται σωστά. Μάλιστα. Άρα δεν είναι μόνο θέμα να παίρνουμε τα σωστά συμπληρώματα, αλλά και να φροντίζουμε την καθημερινή μας διατροφή. Και να θυμόμαστε ότι η συνέπεια μετράει. Πραγματικά, όταν τα βάζουμε όλα μαζί, φάρμακα, άσκηση, σωστή διατροφή, τα οστά έχουν τις μεγαλύτερες πιθανότητες να παραμείνουν δυνατά.
Άρα η σωστή αντιμετώπιση, αν θέλαμε να δώσουμε ένα σλόγγαν, είναι ένα τρίπτυχο. Φάρμακα, διατροφή και συμπληρώματα και αλλαγές στον τρόπο ζωής. Ναι, σίγουρα. Και Αλίκη, ας πούμε ότι κάποιος έχει διαγνωστεί με οστεοπόρωση και ξεκινάει φαρμακευτική αγωγή. Πότε πρέπει να επαναλάβει την μέτρηση οστικής πυκνότητας? Πολύ ωραία ερώτηση, Εύη. Συνήθως η επαναξιολόγηση με νέα μέτρηση οστικής πυκνότητας γίνεται κάθε δύο χρόνια.
Όμως υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις, αν έχουμε έντονα μειωμένη οστική πυκνότητα ή αν συμβεί ένα νέο κάταγμα, μπορεί να χρειαστεί σε αυτή την περίπτωση να κάνουμε πολύ νωρίτερα τη μέτρηση στο χρόνο πάνω. Σωστά και η νέα μέτρηση μας βοηθάει να δούμε αν το φάρμακο που δίνουμε ενεργεί σωστά. Ακριβώς, είναι ο τρόπος που έχουμε για να εκτιμήσουμε αν υπάρχει ανταπόκριση και αν χρειάζεται να αλλάξουμε στρατηγική Ξέρεις Αλίκη, μία από τις πιο συχνές ερωτήσεις που κάνουν οι ασθενείς είναι πόσο καιρό θα πρέπει να παίρνω την αγωγή για αστεοπόρωση Πότε θα δω βελτίωση και πότε μπορώ να τη διακόψω Και πράγματι είναι μια πολύ σημαντική απορία και μου την κάνουν συνέχεια Ξεκινάνε αγωγή και μετά από ένα χρόνο έρχονται και μου λένε έχω πάρει την αγωγή ένα χρόνο Μήπως να διακόψουμε σιγά σιγά? Αυτό που ξέρουμε είναι ότι η μείωση του κινδύνου καταγμάτων φαίνεται συνήθως μέσα στους πρώτους 6 με 12 μήνες θεραπείες.
Όμως η αύξηση οστικής πυκνότητας μπορεί να χρειαστεί 2 με 3 χρόνια για να γίνει μετρήσιμη. Γι' αυτό λέμε στους ασθενείς να είναι συνεπείς, να μην απογοητεύονται και να μην περιμένουν κάποιο άμεσο αποτέλεσμα. Και για τη διάρκεια της αγωγής, στα περισσότερα φάρμακα όπως τα διφωσφωνικά, η αγωγή δίνεται συνήθως για 3-5 χρόνια και μετά γίνεται επανεκτίμηση.
Σε κάποιους ασθενείς χαμηλού κινδύνου μπορεί να γίνει ένα διάλειμμα θεραπείας. Αντίθετα, σε φάρμακα όπως το ντενόσουμαπ, το ενέσιμο φάρμακο που είπαμε που δίνεται κάθε 6 μήνες, δεν πρέπει να σταματάμε απότομα γιατί μπορεί να χαθεί γρήγορα το όφελος. Πάντα χρειάζεται ένα σχέδιο εναλλακτικής αγωγής. Άρα, επειδή δεν υπάρχει μία γενική απάντηση για όλους, και αυτό πρέπει να το καταλάβουν όσοι μας ακούνε, ο γιατρός κάθε φορά εξατομικεύει, ανάλογα με τον κίνδυνο καταγμάτων, την ηλικία, τα αποτελέσματα της μέτρης οστικής πυκνότητας και την πορεία του ασθενούς.
Ακριβώς. Και εκεί θέλουμε συνεργασία και καλή επικοινωνία, γιατί η οστεοπόρηση είναι μία χρόνια κατάσταση. Δεν τη θεραπεύουμε πλήρως, αλλά μπορούμε να τη διαχειριστούμε και να τη μειώσουμε δραστικά, ώστε να μειώσουμε τον κίνδυνο των καταγμάτων. Η καλή συνεργασία είναι πολύ βασικό, Εύη, και τη ζητάμε πάντα. Συνεχίζοντας λοιπόν από τη στιγμή που κάποιος έχει διαγνωστεί με οστεοπόρωση, και έχουμε ήδη μιλήσει για τους βασικούς τρεις άξονες, να εστιάσουμε τώρα στο κομμάτι της διατροφής.
είναι πολύ σημαντικό, ασχολείται πολύ ο κόσμος και πολλοί έρχονται και μας ρωτούν τι πρέπει να τρώω για να δυναμώσω τελικά τα κόκαλα μου και ξέρεις συχνά η ερώτηση έρχεται και με πολύ έντονο προβληματισμό δηλαδή πρέπει να τρώω μόνο γάλα και τυρί και υπάρχουν και πολλοί άνθρωποι που έχουν και μια δυσανεξία στο γάλα και στο τυρί Ιδίως όσο μεγαλώνουν για το γάλα πολλοί διαμαρτύρονται και φυσικά δεν είναι μόνο αυτά που μπορεί να τρώει κάποιος Πάνω κάτω το ίδιο για ένα κεσεδάκι γιαούρτι, το κίτρινο τυρί μπορεί να είναι λίγο παραπάνω, αλλά ασβέστιο υπάρχει και στα μικρά ψάρια με κόκαλα, στο μπρόκολο, στο σπανάκι και στα μύγδαλα.
Με δύο-τρεις μερίδες γαλακτοκομικών, σημερικές φυτικές ίνες που πρέπει να παίρνουμε καθημερινά, καλύπτουμε την ημερήσια ανάγκη που για ενήλικες είναι περίπου, να το ξαναπούμε, 1000-1200 γραμμάρια μιλιγκράμμ συγνώμη ασβεστιού. είναι αρκετή για να συντεθεί στον οργανισμό, αλλά σε πολλές περιοχές ή κατά τη διάρκεια του χειμώνα η έκθεση αυτή δεν φτάνει.
Τότε λοιπόν χρειαζόμαστε συμπληρώματα βιταμίνης D, συνήθως 800-1000 μονάδες την ημέρα, ανάλογα με τα επίπεδα που θα βρούμε στο αίμα του κάθε ατόμου. Φυσικά υπάρχουν περιπτώσεις που τα συμπληρώματα σβεστίου δεν είναι κατάλληλα και αυτό αφορά κυρίως άτομα τα οποία έχουν ιστορικό νεφροληθίαση ή σοβαρά προβλήματα νεφρών. χρειάζεται ιδιαίτερα προσοχή.
Δεν κόβουμε ποτέ το ασβέστιο από τη διατροφή, αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις, αν χρειαστεί να δοθεί κάποιο συμπλήρωμα ασβεστίου, αυτά είναι καθαρά εξατομικευμένα και κάτω από στενή ιατρική παρακολούθηση. Και στην πρόληψη της οστεοπόρωσης, η λογική είναι παρόμοια? Ακριβώς. Η σωστή διατροφή με παρκές ασβέστιο και βιταμίνη D αποτελεί τη βάση για γερά κόκαλα, και να μειώσουμε τον κίνδυνο καταγμάτων.
Άρα με λίγα λόγια, οι βασικές οδηγίες είναι ασβέστιο από τροφές ή αποσυμπλήρωμα αν χρειάζεται, βιταμίνη D από τον ήλιο ή αποσυμπλήρωμα και παρακολούθηση σε ειδικές περιπτώσεις. Ακριβώς, Εύη, με συνέπεια στη διατροφή και στα συμπληρώματα όπου χρειάζονται, καταφέρουμε με αυτόν τον τρόπο να δημιουργήσουμε τη σωστή βάση για τα κόκαλά μας.
Ωραία. Πάμε τώρα πάλι λίγο στο κομμάτι της άσκησης. Ποιες είναι οι καλύτερες μορφές άσκησης για να προλάβουμε ή να αντιμετωπίσουμε την οστεοπόρωση. Η άσκηση πραγματικά και πρέπει να το καταλάβουν οι ακροατές είναι φάρμακο για τα οστά. Κάθε κίνηση που βάζει βάρος στα οστά τα κάνει πιο δυνατά. Το περπάτημα, τον αναβουκατεύουμε σκάλες, ο χορός, τα ελαφρά βάρη, όλα διαγείρουν τους οστεοβλάστες να φτιάξουν νέο οστό.
Η ισορροπία είναι πολύ σημαντική. Γιόγκα, πιλάτες, ακόμη και απλές ασκήσεις ισορροπίας μειώνουν τον κίνδυνο πτώσεων, όπως είπαμε και νωρίτερα, γιατί όπως ξέρουμε η πτώση είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για να κάνει κανείς που έχει ιδιοστεοπόρωση κάταγμα. Άρα σκεφτείτε την άσκηση σαν ασπίδα για τα οστά σας. Τι γίνεται αν κάποιος έχει ιδιοστεοπόρωση, μπορεί να τρέχει ή να σηκώνει βάρη.
Μπορεί, αλλά πάντα με προσοχή και εξατομήκευση. Ήπιο τρέξιμο, περπάτημα ή άρση βαρών, ένα με δύο κιλά, η άσκηση με λάστιχα, πάντα βέβαια με σύσταση γιατρού ή φυσικοθεραπευτή. Αποφεύγουμε φνίδιες κινήσεις, μεγάλη προσοχή και επικίνδυνες στροφές στη σπονδυλική στήλη. Και καθημερινά πόσο πρέπει να κινούμαστε? Καθημερινά τουλάχιστον 30 λεπτά είναι ιδανικά Ακόμα και μικρές κινήσεις Όπως να πάρουμε τις σκάλες αντί να χρησιμοποιήσουμε το ασανσέρ Όπως να χορέψουμε ένα τραγούδι που ακούμε στο σαλόνι Όλα αυτά κάνουν διαφορά Θυμηθείτε πραγματικά κάθε βήμα μετράει για δυνατά ωστά Ωραία, άρα η άσκηση είναι συνδυασμός δύναμης και ισορροπίας Δύναμη για να χτίσουμε ωστά και ισορροπία για να τα προστατεύσουμε Σκεφτείτε την σαν γυμναστική και ασπίδα μαζί Πράγματι Εύη και νομίζω ότι στο σημερινό επεισόδιο Αναλύσαμε για πολλά ενδιαφέροντα πράγματα Πώς μπορούμε να προλάβουμε και να αντιμετωπίσουμε την αστεοπόρωση Τη σημασία της διατροφής και της βιταμίνης D Της άσκησης αλλά και τα μέτρα που μπορούμε να πάρουμε
Για να προλάβουμε κάποια πτώση Είπαμε κάποια πράγματα για συμπληρώματα Πότε χρειάζονται και πότε πρέπει να προσέχουμε όπως σε περιπτώσεις νεφρολυφίασης, δηλαδή αν κάποιος έχει πέτρες στα νεφρά και φυσικά δεν ξεχάσαμε τη σημασία της παρακολούθησης με μέτρηση οστικής πυκνότητας πάντα σε συνεργασία με τον γιατρό σας. Θυμηθείτε, τα οστά είναι ένα ζωντανός οργανισμός και ανταποκρίνονται στη φροντίδα που τους δίνουμε και δεν είναι ποτέ αργά να ξεκινήσουμε να ασχολούμαστε με το μυοσκελετικό μας και το κομμάτι της οστεοπόρωσης.
Αν σας άρεσε το σημερινό μας επεισόδιο, ακολουθήστε μας σε όλα τα social και στο Spotify για να μην φτάσετε κανένα νέο tip για την υγεία σας. Σας ευχαριστούμε που ήσασταν μαζί μας και μέχρι την επόμενη φορά, φροντίστε τα οστά σας και μείνετε δυνατοί. Και από μένα ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους, να προσέχετε τον εαυτό σας και να μείνετε υγιείς.
Τα λέμε στο επόμενο επεισόδιο.
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
