36. Η Ολιγοκρατία των Ηλίθιων και το Σκοτεινό Δάσος

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Γεια σας. Θα ξεκινήσουμε με κάτι που ίσως το έχετε ξανακούσει και το ξέρετε, με το δίλημα του φυλακισμένου. Το αναλύω κάπως σύντομα. Φανταστείτε δύο ανθρώπους, τον κρατούμενο Α και τον κρατούμενο Β. Συλλαμβάνονται για μία σοβαρή ληστεία. Η αστυνομία όμως έχει ένα πρόβλημα. Δεν έχει τα αρκετά στοιχεία για να τους κατηγορήσει για το μεγάλο, για το βαρύ κακούργημα.

00:27 έχει αποδείξεις μόνο για οπλοκατοχή, μόνο για ένα πλημέλημα δηλαδή. Τους οδηγούν στο τμήμα, τους βάζουν σε δύο ξεχωριστά κρατητήρια, τον κρατούμενο Α και τον Β, σε απόλυτη απομόνωση, δεν υπάρχει καμία επικοινωνία μεταξύ τους, δεν μπορούν να συνενοηθούν ούτε καν να δουν τα μάτια ο ένας του άλλου. Οπότε ο ανακριτής μπαίνει στο κελί του Α και του κάνει την εξής προσφορά.

00:51 Τα ίδια ακριβώς θα πει και στον Β μετά. Οι επιλογές είναι δύο, η σιωπή ή η προδοσία. Επιλογή πρώτη τους λέει, ξεχωριστά στον κάθε κρατούμενο. Αν μείνετε και οι δύο σιωπηλοί, αν δεν καρφώσετε ο ένας τον άλλον, αν κανείς από τους δύο δεν καρφώσει, θα καταδικαστείτε μόνο για απλοκατοχή. Από ένα έτος φυλάξεις ο καθένας. Δεύτερη επιλογή.

01:16 Αν εσύ μιλήσεις, αν τον καρφώσεις και εκείνος κρατήσει το στόμα του κλειστό, τότε εσύ φεύγεις ελεύθερος, εσύ που κάρφωσες φεύγεις ελεύθερος αμέσως, ενώ ο άλλος που δεν κάρφωσες ένα τρώει 10 χρόνια φυλακή. Και τρίτη επιλογή, αν μιλήσετε και οι δύο, αν προδώσετε ο ένας τον άλλον δηλαδή, τότε η συμφωνία αλλάζει και θα φάτε και οι δύο, όχι 10 χρόνια, αλλά 5 χρόνια.

01:42 Ο ανακριτής φεύγει, κλείνει την πόρτα και τους αφήνει να σκεφτούν. Έστω ότι είσαι ο κρατούμενος α, κάθεσαι στο κρατητήριο και σκέφτεσαι. Η καρδιά μου μου λέει να μην τον προδώσω. Αν σοπάσουμε και οι δύο, σε ένα χρόνο είμαστε έξω. Αυτή είναι η κοινή λογική και η καλύτερη επιλογή. Η συνεργασία συμφέρει. Όμως τα μαθηματικά και ο φόβος λένε κάτι άλλο Σκέφτεσαι εσύ τώρα Έστω ότι ο συνεργάτης μου ο Β αποφασίζει να σοπάσει Τι με συμφέρει εμένα να κάνω Αν σοπάσω κι εγώ τρώω έναν χρόνο Αν όμως τον καρφώσω Ενώ αυτός δεν με έχει καρφώσει Βγαίνω αμέσως Άρα αν αυτός σοπάσει Με συμφέρει να τον προδώσω Αλλά σκέφτεται και το άλλο Έστω ότι ο Β αποφασίζει να με καρφώσει Τι με συμφέρει να κάνω εγώ αν σοπάσω, ενώ αυτός με καρφώσει, θα φάω εγώ 10 χρόνια και αυτός δεν θα φάει τίποτα.

02:40 Αν όμως μιλήσω και εγώ, δηλαδή μαρτυρήσουμε ένας τον άλλον, θα φάμε και 2-5. Άρα αν αυτός με προδώσει, με συμφέρει και πάλι να τον προδώσω. Ανεξάρτητα από το τι θα κάνει ο άλλος δηλαδή, η μαθηματικά ορθή κίνηση για την ατομική μου επιβίωση είναι η προδοσία. Αυτό στα μαθηματικά και στα οικονομικά ονομάζεται ισορροπία ΝΑΣ. Είναι το σημείο όπου η ατομική λογική οδηγεί στη συλλογική καταστροφή.

03:15 Και οι δύο κρατούμενοι, όντας ορθολογιστές, θα προδώσουν ο ένας τον άλλον και οι δύο θα καταλήξουν στη φυλακή για πέντε χρόνια, ενώ θα μπορούσαν να κάνουν μόνο ένα χρόνο φυλακή. Γιατί συνέβη αυτό δεν είναι απαραίτητα θέμα κακίας ή βλακείας είναι θέμα δομής των επιλογών που σου δώσανε το σύστημα του διλήμματος του φυλακισμένου είναι έτσι σχεδιασμένο ώστε ο φόβος ότι θα εξαπατηθείς να είναι πάντα ισχυρότερος από την ελπίδα ότι θα συνεργαστείς.

03:46 και δυστυχώς αυτό το σενάριο δεν αφορά μόνο δύο φανταστικούς ληστές σε ένα φανταστικό νοητικό παιχνίδι που κάναμε σε ένα σενάριο που μόλις βγάλαμε αφορά πολλά πράγματα γύρω μας. Αυτή η μαθηματική παγίδα, αυτό το τρίκ, το δίλημα του φυλακισμένου έχει πολλές εφαρμογές στον πραγματικό κόσμο. Πάρτε για παράδειγμα το ψυχρό πόλεμο, δεκαετία του 50, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και Σοβιετική Ένωση.

04:13 Ποιο ήταν το ιδανικό σενάριο? Η συνεργασία. Να συμφωνήσουν και οι δύο πλευρές να μην κατασκευάσουν πυρηνικά όπλα. Θα εξοικονομούσαν τρεις εκατομμύρια δολάρια και ο πλανήτης θα ήταν και λίγο πιο ασφαλής. Αλλά λειτουργήσε ο φόβος του φυλακισμένου. Η κάθε πλευρά σκέφτηκε. Αν εμείς δεν φτιάξουμε πυρηνικά αλλά οι άλλοι φτιάξουν κρυφά τότε βγαίνουμε εμείς χαμένοι.

04:38 Αποτέλεσμα, και οι δύο πλευρές ξόδεψαν αμέτρητους πόρους για να φτιάξουν χιλιάδες πυρηνικές κεφαλές με την ελπίδα να μην τις χρησιμοποιήσουν ποτέ. Μια τεράστια σπατάλη πόρων βασισμένη αποκλειστικά στην αδυναμία της εμπιστοσύνης, την προδοσία. Άλλο παράδειγμα στο οποίο βρίσκει εφαρμογή το δίλημα του φυλακισμένου. Πάμε στον αθλητισμό.

05:02 Δύο αθλητές προετοιμάζονται για τους Ολυμπιακούς. Αν κανείς δεν πάρει αναβολικά θα κερδίσει ο καλύτερος και θα διατηρήσουν και την υγεία τους γιατί δεν πήραν φάρμακα. Αλλά η καχυποψία λέει κάτι άλλο. Αν ο αντίπαλος ντοπαριστεί κι εγώ όχι, εγώ θα χάσω. Για να προστατεύσουν τον εαυτό τους από την ήττα παίρνουν και οι δύο ουσίες ντόπινγκ.

05:29 καταστρέφουν τα σώματά τους, ρισκάρουν τις καριέρες τους και τελικά οι επιδόσεις τους, αν δεν τους πιάσουν, εξισορροπούνται ξανά απλά σε ένα πιο ανεβασμένο και πιο τοξικό επίπεδο. Και τελευταίο παράδειγμα, η οικονομία. Δύο βενζινάδικα απέναντι το ένα από το άλλο. Αν κρατήσουν την τιμή ψηλά αλλά και σταθεροί της βενζίνης έχουν κέρδος και οι δύο.

05:54 Ο ένας όμως ρίχνει την τιμή για να κλέψει πελάτες από τον άλλον. Ο άλλος αναγκάζεται να απαντήσει ρίχνοντας τη δική του τιμή ακόμα πιο χαμηλά, καταλήγουν σε ένα πόλεμο τιμών, πουλάνε ξέρω εγώ στο κόστος, δουλεύουν διπλάσια και το κέρδος μηδενίζεται. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις οι πρωταγωνιστές δεν είναι απαραίτητα χαζοί, είναι καχύποπτοι αλλά λογικοί. Κάνουν την ορθολογική κίνηση για τη δική τους ατομική επιβίωση.

06:23 και όμως το αποτέλεσμα είναι μια συλλογική τρέλα, μια συλλογική ήττα. Επειδή δεν υπάρχει μηχανισμός να εγγυηθεί την αλήθεια, καταλήγουμε να επιλέγουμε τη ζημιά. Χτίζουμε ένα κόσμο λίγο χειρότερο, όχι από κακία, αλλά από φόβο ότι ο άλλος θα πατήσει την εκάστοτε σκανδάλη πρώτος. Ωραία, αν το δίλημα του φυλακισμένου ήταν ο απόλυτος νόμος της φύσης, η συζήτηση θα τελείωνε εδώ και πιθανότατα θα τελείωνε και το ανθρώπινο είδος.

06:57 Θα ζούσαμε ίσως ακόμα σε σπηλιές αλληλοσκοτώνοντας ο ένας τον άλλον για ένα κομμάτι κρέας. Δεν θα υπήρχαν πόλεις, κοινωνίες, νοσοκομεία, εμπόριο, τέχνη, παιδεία. Ευτυχώς η πραγματικότητα μας διαψεύδει. Ο άνθρωπος συνεργάζεται. Πώς ξεφύγαμε από αυτή την ορθολογικότητα αλλά και ταυτόχρονα παγίδα των μαθηματικών. Η επιστήμη έχει δώσει ας πούμε τέσσερις βασικές απαντήσεις που εξηγούν πως η συνεργασία νίκησε τελικά το φόβο.

07:32 Πρώτη εξήγηση, η επανάληψη. Το 1984 ο πολιτικός επιστήμονας Ρόμπερτ Άξελροτ έτρεξε ένα πείραμα σε υπολογιστή, είναι γνωστό αυτό που έκανε. Έβαλε διαφορετικές στρατηγικές να παίξουν απέναντι από το δίλημα του φυλακισμένου. Όχι μία φορά, αλλά χιλιάδες φορές. Ποιος κέρδισε? Όχι ο κακός που προδίδει πάντα Κέρδισε η στρατηγική Μία σου και μία μου Τιτς φορτάτ Ο κανόνας ήταν απλός Ξεκινάω πάντα με καλοσύνη Πάντα με την ελπίδα ότι ο άλλος δεν θα με προδώσει Αν όμως με προδώσεις στον επόμενο γύρο Σε τιμωρώ και εγώ στον επόμενο Αν ξανασυνεργαστείς Σε συγχωρώ στον επόμενο γύρο Στην πραγματική ζωή βλέπουμε Τους ίδιους ανθρώπους ξανά και ξανά Αυτό χτίζει φήμη. Αν σε ξέρω και με ξέρεις, η προδοσία κοστίζει περισσότερο από τη συνεργασία.

08:25 Η προδοσία είναι πιο επιζήμια από τη συνεργασία. Δεύτερος λόγος για τον οποίο δεν υπερισχύει πάντα το δίλημα του φυλακισμένου στην πραγματική ζωή. Είναι η ίδια μας η βιολογία. Δεν είμαστε άψυχοι υπολογιστές, είμαστε θηλαστικούλια. Όπως οι νυχτερίδες βαμπύρ, για παράδειγμα έτσι λέγεται ένα είδος νυχτερίδας, μοιράζονται το φαγητό τους ακόμα και με εκείνες που πεινάνε, ακόμα και με εκείνες που δεν βγήκαν από τη φωλιά να ψάξουν για τροφή.

08:51 Το μοιράζονται όχι από ηθική, αλλά από το ένστικτο ότι ξέρουν ότι αύριο μπορεί να πεινάσουν αυτές. Αύριο μπορεί αυτές να μην μπορούν να βγουν έξω να κυνηγήσουν. Στον άνθρωπο αυτό λέγεται αμοιβαίος αλτροισμός. Το σώμα μας παράγει ο κητοκίνη, την ορμόνη της σύνδεσης. Είμαστε βιολογικά προγραμματισμένοι να νιώθουμε ευχαρίστηση όταν ανήκουμε σε μια ομάδα και να νιώθουμε πόνο και δυσκολία όταν είμαστε μόνοι.

09:21 Τρίτος λόγος, η φιλοδοξία. Υπάρχει μια παραλλαγή του παιχνιδιού του διλήμματος του φυλακισμένου που είπαμε πριν που λέγεται το κυνήγι του ελαφιού. Είναι μια άλλη παραλλαγή. Το οποίο λέει, είναι πολύ απλό, μπορώ να κυνηγήσω μόνος μου λαγούς. Είναι εύκολο. Έχει μικρό κέρδος, γιατί θα πιάσω απλά ένα λαγό, αλλά μηδενικό ρίσκο. Δεν θα πάθω και τίποτα, απλά θα τον πιάσω.

09:45 Ή μπορώ να συνεργαστώ με έναν άλλο κυνηγό για να πιάσουμε μαζί ένα μεγαλύτερο θύραμα, ένα ελάφι για παράδειγμα. Αυτό έχει μεγαλύτερο κέρδος, περισσότερο κρέας, αλλά απαιτεί το ρίσκο της εμπιστοσύνης και από τις δύο μεριές ότι μετά το κρέας θα το μοιραστούμε δίκαια. Ο ανθρώπινος πολιτισμός φτιάχτηκε επειδή ο άνθρωπος ήθελε το ελάφι.

10:08 Είχε τη φιλοδοξία να συνεργαστεί για να πετύχει ένα μεγαλύτερο κέρδος, το οποίο από μόνος του δεν θα μπορούσε να πετύχει, να αποκτήσει. Και τέταρτος λόγος, η κοινότητα. Η νομπελίστρια Έλινορ Όστρομ απέδειξε ότι οι άνθρωποι δεν καταστρέφουν πάντα τους κοινούς πόρους από απληστία. Οι κοινότητες αυτορυθμίζονται και το πιο ισχυρό εργαλείο τους είναι η κοινωνική ντροπή, ο φόβος να μην ρεζιλευτείς στους δικούς σου ανθρώπους είναι ένας πολύ ισχυρός νόμος που πολλές φορές νικάει το δίλημα του φυλακισμένου.

10:43 Συμπέρασμα, το DNA μας, η ιστορία μας, η χημία του εγκεφάλου μας Όλα φωνάζουν ένα πράγμα Συνεργασία και όχι προδοσία Είμαστε φτιαγμένοι για να συνδεόμαστε και να συνεργαζόμαστε Ωραία, λοιπόν που θα το πω Όλο αυτό ήταν μια εισαγωγή για να βάλω το ερώτημα που θέλω να βάλω Αφού λοιπόν είμαστε βιολογικά καλωδιωμένοι για αγάπη και εμπιστοσύνη Γιατί το ίντερνετ, θα μου πεις πάλι άντε πάλι με το ίντερνετ τα social media. Γιατί το ίντερνετ μοιάζει με εμπόλεμη ζώνη ρε παιδιά η απάντηση στο γιατί ο online κόσμος μοιάζει με εμπόλεμη ζώνη μάλλον βρίσκεται σε μία και μόνο λέξη που θα την αναλύσουμε σήμερα στο κόστος, τι μας κοστίζει στο φυσικό κόσμο η κακία, η προδοσία πείτε το πως θέλετε, έχει ένα ρίσκο αν σε προσβάλλω, αν σε προδώσω κατά πρόσωπο κινδυνεύω, μπορεί να με χτυπήσεις να με καταστρέψεις με κάποιο τρόπο, να παρεξηγηθείς, να μην μου ξαναμιλήσεις, μπορείς πολλά πράγματα.

11:48 Μπορείς να με απομονώσεις κοινωνικά. Η άμεση συνέπεια με αναγκάζει να είμαι ευγενικός, να συνεργαστώ. Αυτό το αναγκάζει, μπορώ να ακούσω κάποιους να διαφωνούν, δεν πειράζει, συνεχίζω. Στο ίντερνετ όμως, το κόστος της προδοσίας μάλλον είναι πολύ λιγότερο έως μηδενικό. μπορώ να σε καταστρέψω, να σε βρύσω, να σε κάνω cancel, να σε προδώσω χωρίς καν να σηκωθώ από την καρέκλα μου, χωρίς σχεδόν κανένα ρίσκο, χωρίς καν να σε δω χωρίς να έρθω σε επαφή μαζί σου άμεση όταν το κόστος της επίθεσης μάλλον μηδενίζεται η βιολογία της συνεργασίας καταραίει και επιστρέφουμε αυτόματα μάλλον στο δίλημα του φυλακισμένου ή σε κάτι που μοιάζει πιο πολύ με το δίλημα του φυλακισμένου η καχυποψία γίνεται μια ορθολογική και αναμενόμενη στάση.

12:39 Πού οδηγεί όμως αυτό μακροπρόθεσμα σε μια κοινωνία ή έστω σε μια ψηφιακή κοινωνία. Εδώ μας βοηθάει να αναφέρουμε μια θεωρία που ξεκίνησε για να εξηγήσει το διάστημα αλλά κατέληξε να εξηγεί εμάς. Μάλλον όλα αυτά που λέμε μέχρι τώρα μπορεί να σας φαίνονται ασύνδετα αλλά κάντε λίγο απομονή όλα συνδέονται στο τέλος. Θα πούμε λοιπόν μια θεωρία που ξεκίνησε να εξηγήσει το σύμπαν αλλά κατέληξε να εξηγεί τον άνθρωπο Είναι η θεωρία του σκοτεινού δάσους, Dark Forest, τη διατύπωσε ένας Κινέζος συγγραφέας με το όνομα Λιού Σι Σιν Προσπαθώντας να απαντήσει σε ένα θεμελιώδες ερώτημα της αστροφυσικής Γιατί το σύμπαν είναι τόσο σιωπηλό αφού υπάρχουν δισεκατομμύρια πλανήτες, γιατί δεν έχουμε ακούσει ή δεν έχουμε δει ποτέ κανέναν εξωγήινο.

13:28 Η απάντηση που δίνει ο Λιούς η Συν είναι η εξής, το σύμπαν είναι ένα σκοτεινό δάσος, κάθε πολιτισμός είναι ένας ένοπλος κυνηγός που παραμονεύει ανάμεσα στα δέντρα. Πρέπει να κινείται αθόρυβα, να παραμένει αόρατος γιατί στο δάσος υπάρχουν και άλλοι κυνηγοί και ισχύει ο εξής κανόνας. αν κάνεις θόρυβο, πέθανες. Ο μηχανισμός δηλαδή πίσω από αυτόν τον κανόνα που βάζει ο Σισίν είναι μια αλυσίδα καχυποψίας.

13:59 Αν ο εξωγήινος πολιτισμός Α συναντήσει τον εξωγήινο πολιτισμό Β μέσα στο σκοτάδι δεν μπορεί να ξέρει τις προθέσεις του. Είναι φίλος ή εχθρός. Δεν υπάρχει τρόπος να μάθει. Ακόμα κι αν ο Β είναι φιλικός τώρα ποιος εγγυάται ότι δεν θα αλλάξει γνώμη αύριο να γίνει εχθρικός απέναντι στον πολιτισμό α. Σε ένα περιβάλλον χωρίς εγγυήσεις, η μόνη ασφαλής επιλογή είναι η προληπτική επίθεση ή η απόλυτη σιωπή, λέει ο Σισίν.

14:29 Οπότε το σύμπαν δεν είναι σιωπηλό επειδή είναι άδειο, είναι σιωπηλό επειδή όλοι κρύβονται. Όποιος αποκαλύπτει τη θέση του, όποιος ανάβει φωτιά σε αυτό το δάσος του σύμπαντος για να φωνάξει «εδώ είμαι», εξαλείφεται αμέσως από τους άλλους κυνηγούς που φοβούνται το άγνωστο. Κρατάμε αυτή την εικόνα, το δάσος, τους κυνηγούς, τη σιωπή, τη φωτιά, γιατί τώρα θα την εφαρμόσουμε σε κάτι πολύ πιο κοντά μας από ότι είναι τα αστέρια, στη συσκευή μας, στο κινητό μας.

14:59 Ξεχνάμε λοιπόν τους πλανήτες και τους εξωγήνους. Θυμάστε το ίντερνετ πώς ήταν πριν 10-15 χρόνια. Τα blogs, τα forums, το πρώιμο facebook. ήταν ένας πιο θορυβόδης τόπος με μια άλλη έννοια του θορύβου από ότι ο θόρυβος που υπάρχει σήμερα στα social. Οι άνθρωποι έγραφαν κατεβατά, μοιράζονταν τις σκέψεις τους δημόσια, τσακώνονταν, τα ξανάβρισκαν.

15:23 Ήταν σαν να ανάβεις μια μεγάλη φωτιά στη μέση του δάσους και να φωνάζεις «Εδώ είμαι, κοιτάξτε με». Γιατί το κάναμε αυτό? Γιατί τότε το δάσος ήταν μάλλον ακόμα άδειο. Δεν υπήρχαν κυνηγοί. ήθελες από μόνη σου ή από μόνος σου να βάλεις όλα σου τα στοιχεία στο facebook, σε ποιο δημοτικό σχολείο πήγες, ποιους εργοδότες είχες, η λίστα με τους φίλους σου να είναι δημόσια για να βρεις και άλλους φίλους, γενέθλια, ορόσημα της ζωής σου, φωτογραφίες που σε βγάλαν από κλαμπ, να αυτοταγκαριστείς μόνος σου.

15:54 σήμερα όμως το δημόσιο διαδίκτυο, τα social media, τα ανοιχτά προφίλ στο instagram, τα σχόλια στο youtube έχουν γεμίσει κυνηγούς ας πούμε και δεν είναι εξωγήινοι. Είναι trolls που τρέφονται με την αντίδρασή μας, είναι cancel culture mobs που ψάχνουν μια αφορμή για λιντσάρισμα, είναι οι αλγόριθμοι που ψάχνουν λέξεις κλειδιά για να μας πουλήσουν ή να μας χειραγωγήσουν.

16:23 είναι ακόμα και εργοδότες που αναζητούν παλιά post για να βρουν ένα λόγο απόλυσης. Μια λάθος φράση, ένα ατυχές αστείο, μια στιγμή ειλικρίνειας μπορεί να κοστίσει την καριέρα ή την ψυχική υγεία ενός ατόμου. Το κόστος της έκφρασης έγινε πολύ μεγάλο, τουλάχιστον πολύ μεγαλύτερο από ό,τι παλιότερα. Τι συμβαίνει λοιπόν όταν το περιβάλλον γίνεται εχθρικό.

16:48 Οι οργανισμοί μεταναστεύουν. Όταν ένα περιβάλλον γίνεται εχθρικό, οι οργανισμοί φεύγουν από αυτό το περιβάλλον. Οι λογικοί, οι μετριοπαθείς, οι ευφυείς χρήστες άρχισαν σιωπηλά να εγκαταλείπουν τη φωτιά. Σταμάτησαν να ποστάρουν δημόσια, σταμάτησαν να σχολιάζουν, έγιναν λίγο πιο σιωπηλοί παρατηρητές. Και δεν το λέω εγώ αυτό, το λένε οι έρευνες που βάζω πιο κάτω στην περιγραφή του επεισοδίου.

17:18 Πού πήγαν αυτοί που μετανάστευσαν? Υποχώρησαν σε αυτό που βλέπω ότι ονομάζεται Cozy Web, στο διαδίκτυο της ιδιωτικότητας, σε κλειστά κανάλια στο Discord, σε ομαδικές συνομιλίες στο WhatsApp, στο Messenger, στο Viber, σε newsletters που διαβάζουν μόνο συνδρομητές, σε ιδιωτικά stories, στους close friends. εκεί πίσω από τους θάμνους, μακριά από τα βλέμματα των κυνηγών, οι άνθρωποι συνεχίζουν να είναι άνθρωποι.

17:48 Να κάνουν πλάκα, να λένε τα μυστικά τους, να διαφωνούν χωρίς φόβο, να χτίζουν κοινότητες. Η αληθινή ανθρώπινη επαφή στο ίντερνετ δεν πέθανε, απλά κρύφτηκε, έγινε υπόγεια για να επιβιώσει. Και αυτό μας φέρνει σε ένα κρίσιμο σημείο. Αν λοιπόν οι έξυπνοι, οι ψύχρεμοι, οι λογικότεροι έχουν κρυφτεί στο σκοτεινό δάσος και σιωπούν, ποιος έμεινε πίσω στο ξέφωτο να φωνάζει.

18:15 Όταν η λογική σωπαίνει και αποσύρεται στο σκοτάδι του δάσους ποιος μένει πίσω στο φως. Μένουν αυτοί που δεν έχουν ίσως την απαραίτητη ευφυΐα για να φοβηθούν. Μένουν οι χρήσιμοι οι λήθοι. Οι άνθρωποι με τη λιγότερη γνώση πολλές φορές παρατηρούμε να έχουν και τη μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Γιατί? Επειδή η άγνοιά τους είναι τόσο βαθιά που δεν μπορούν καν να αντιληφθούν πόσα πολλά δεν γνωρίζουν.

18:44 Δεν φοβούνται το σκοτεινό δάσος επειδή είναι πολύ ανόητοι για να δουν, για να καταλάβουν ότι υπάρχουν κυνηγοί. Το διαδίκτυο λοιπόν δεν είναι άδειο, είναι γεμάτο θόρυβο, αλλά είναι ένας θόρυβος πλέον φιλτραρισμένος ανάποδα. Στα οικονομικά αυτό λέγεται αρνητική επιλογή, adverse selection. Όταν οι ποιοτικοί παίχτες φεύγουν από την αγορά, η αγορά κατακλείζεται από σκουπίδια. Βέβαια, να κάνουμε ένα βήμα πίσω. Θα ήταν λάθος και αρκετά αλαζονικό να πούμε ότι τίνουν να μένουν μόνο οι γενετικά ανόητοι στα social.

19:21 Το πρόβλημα είναι βαθύτερο, είναι δομικότερο. Το ίδιο το μέσο επιβραβεύει, ο ίδιος ο αλγόριθμος επιβραβεύει τη μείωση της πολυπλοκότητας. Μια σύνθετη έξυπνη σκέψη γεμάτη από χρώσεις και ναι μεν αλλά γεμάτη αμφισυμία όπως είχαμε πει στο επεισόδιο 22 δεν χωράει σε ένα post 280 χαρακτήρων, δεν γίνεται viral στο TikTok. Ο αλγόριθμος την αγνοεί γιατί είναι βαρετή μια έξυπνη σκέψη.

19:52 Μια κραυγή όμως, ένας αφορισμός, κάτι γρήγορο, ένα ψέμα, μια τρέλα, αυτά ταξιδεύουν με την ταχύτητα του φωτός στις συσκευές μας. Άρα το διαδίκτυο ασκεί μια πίεση σε όλους μας. Ή απλούστευση ή σιωπή. Ή θα απλουστεύσεις τα πάντα προκειμένου να σε δείξει ο αλγόριθμος, να σε προωθήσει ή απλά θα το βουλώσεις. Οι ευφυείς άνθρωποι που αρνούνται να γίνουν καρικατούρες και να απλοποιήσουν τη σκέψη τους επιλέγουν τη σιωπή αναγκαστικά.

20:24 Όσοι όμως θέλουν απεγνωσμένα την προσοχή φορούν τη μάσκα του ηλίθιου. Θυμηθείτε το επεισόδιο 35 με το ψηφιακό φρικσό αλλά και το επεισόδιο 31. Είχαμε μιλήσει για εκείνον το διακεκριμένο επιστήμονα από μεγάλο πανεπιστήμιο, ένας άνθρωπος με γνώσεις που όμως επέλεξε να μιλάει συνεχώς για εξωγήινους και σενάρια επιστημονικής φαντασίας χωρίς να είχε αποδείξεις.

20:47 Γιατί το έκανε, γιατί κατάλαβε τους κανόνες του παιχνιδιού, κατάλαβε ότι η νυφάλια επιστήμη δεν μπουλάει. Η ηλιθιότητα όμως ή έστω η επιστημονικοφανής φαντασία τον κρατάει στην επικαιρότητα. Του δίνει κλικς, συνεντεύξεις, φήμοι. Έγινε ηλίθιος από επιλογή για να επιβιώσει στο ξέφωτο του σκοτεινού δάσους. Και εδώ να προσθέσω και κάτι αρκετά ενδιαφέρον και τρομερό.

21:15 Τρομερό. Όσοι μένουν στο περιθώριο, όσοι κρύβονται στο δάσος, όσοι επιλέγουν τη σιωπή, όσοι θεωρούν τον εαυτό τους αρκετά νοήμων για να μπει να παίξει σε αυτό το ηλίθιο παιχνίδι του αλγόριθμου των social media, ακόμα κι αν είναι σκεπτόμενοι, εκπαιδεύονται από αυτό το περιβάλλον, επηρεάζονται από αυτό το περιβάλλον, διαβάζουμε τα σχόλια, βλέπουμε τα βίντεο και σιγά σιγά η αντιλήψή μας για το τι είναι κανονικό διαβρώνεται, επηρεάζεται και το χειρότερο δεν εκπαιδευόμαστε μόνο εμείς από αυτό το περιβάλλον εκπαιδεύουμε και τις μηχανές μας τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης το JCPT, οι αλγόριθμοι που θα κυβερνήσουν το μέλλον μας τρέφονται με δεδομένα από το ανοιχτό διαδίκτυο, δηλαδή τρέφονται με τις κραυγές των φανατικών των ηλίθιων, των θρασίτατων χτίζουμε τη νοημοσύνη του μέλλοντος βασισμένη στην ηλιθιότητα του παρόντος.

22:11 Γιατί κατά κύριο λόγο αυτή παράγει πλέον δημόσιο διάλογο. Ωραία και θα μου πείτε αυτό γίνεται χρόνια ρε Μάρια δηλαδή η ίδια η πολιτική σκηνή, η κομματική σκηνή στην Ελλάδα ειδικά έτσι δεν λειτουργεί. Ναι εννοείται έτσι λειτουργεί. Απλά είναι κάτι που είμαστε σε θέση να το δούμε να συμβαίνει και σε έναν άλλο τομέα, στο διαδίκτυο και να συμβαίνει τώρα.

22:32 Ας κάνουμε λοιπόν έναν τελικό απολογισμό. ότι ο κόσμος μάλλον τρελάθηκε, ότι η ανθρωπότητα έχασε το μυαλό της. Αλλά αυτό είναι μια οπτική ψευδέστηση. Δεν ζούμε σε μια εποχή όπου πλειοψηφούν οι βλαμμένοι απαραίτητα. Ζούμε σε μια εποχή όπου έχουν σιωπήσει οι λογικοί. Το πολίτευμα του διαδικτύου και κατ' επέκταση της κοινωνίας μας δεν είναι η δημοκρατία.

23:02 Είναι μια ολιγοκρατία των ληλήθειων. Και δεν κυβερνούν λόγω αριθμού, κυβερνούν λόγω θορύβου. Υπάρχουν άνθρωποι εκεί έξω και πολλοί μάλιστα που είναι μετριοπαθείς, είναι σκεπτόμενοι, είναι ικανοί για διάλογο, αλλά είναι επίσης και συγκρατημένοι και φοβισμένοι και κουρασμένοι. Έχουν υπολογίσει το κόστος. Έχουν δει τους κυνηγούς στο σκοτεινό δάσος και έχουν πάρει τη λογική απόφαση να σοπάσουν, να αποσυρθούν.

23:29 Το κενό που άφησαν πίσω τους το κάλυψαν οι ακραίοι. Για να μην τους λέω συνέχεια ηλίθιους. Οι ακραίοι. Αυτοί που δεν έχουν τη συστολή της γνώσης. Αυτοί που δεν έχουν τίποτα να χάσουν. Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι η κραυγή των ακραίων. Αυτή υπήρχε πάντα. Το πρόβλημα είναι ότι πλέον δεν υπάρχει αντίλογος. Επειδή φοβηθήκαμε το κόστος της αλήθειας, παραδώσαμε τα κλειδιά της πραγματικότητας στην ανοησία.

23:56 Η σιωπή των λογικών δεν είναι απλώς μια στρατηγική επιβίωσης, είναι και η αιτία για τη φασαρία των βλαμμένων γύρω μας. Ωραία, πολύ ωραία, υπάρχει διέξοδος. Η λύση φυσικά δεν είναι η φυγή, δεν είναι να φύγεις, να εξαφανιστείς, δεν είναι να πετάξουμε τα κινητά μας και να γίνουμε ρημίτες. Το διαδίκτυο είναι ο συλλογικός μας εγκέφαλος και δεν μπορείς να κάνεις λοβοτομή στην προέκταση του εγκεφάλου σου που πλέον είναι το ίντερνετ.

24:25 και ας κάνω το κήρυγμά μου έτσι. Η λύση ίσως βρίσκεται σε μία αλλαγή στρατηγικής. Αν το δημόσιο διαδίκτυο είναι ένα σκοτεινό δάσος γεμάτο κυνηγούς εμείς προσπαθούμε απλά να αρχίσουμε να κόβουμε τα δέντρα. Είναι πλέον πολύ μεγάλο και αχανές και πολύ άγριο το δάσος αυτό για να αρχίσουμε απλά να κόβουμε δέντράκια. Ας ξεχάσουμε το κυνήγι ως επιλογή και ας σκεφτούμε ότι μπορεί μια επιλογή να είναι η καλλιέργεια ή η μικροκαλλιέργεια του δάσους.

24:57 Τι σημαίνει αυτό πρακτικά? Ας σταματήσουμε να προσπαθούμε να ακουστούμε στο χάος. Σταματήστε να τσακώνεστε με αγνόστους τα σχόλια. Είναι χαμένος χρόνος και χαμένη ενέργεια. Θέλω να πιστεύω ότι δεν το κάνετε ούτως ή άλλως. Αντί να ουρλιάζουμε στο δάσος, χτίζουμε ένα δικό μας τείχο. Και μέσα φτιάχνουμε ένα κήπο. Τι είπες Μάρια, χτίζουμε τείχους αντί να τους γκρεμίζουμε?

25:21 Τι λες Μάριε καταλαβαίνεις πως ακούγεσαι όταν λες τη λέξη τείχος. Εγώ αυτό απλά που λέω είναι μιλήστε σε λιγότερους, ουσιαστικότερα σε λιγότερους και επηρεαστείτε ουσιαστικότερα από λιγότερους. Ας καλλιεργήσουμε μικρές κοινότητες εμπιστοσύνης με λίγα λόγια αν σας τρομάζει η λέξη τείχος. μικρές κοινότητες εμπιστοσύνης. Μας κάνει αυτό ωραίο, δεν ακούγεται.

25:46 Επενδύουμε σε διαπροσωπικές ψηφιακές και μη σχέσεις εκεί όπου υπάρχει το κόστος και άρα πρέπει να υπάρξει ο σεβασμός. Αγνοούμε τον θόρυβο που έρχεται απ' έξω. Αφήνουμε τους αλγόριθμους να τρέφονται με την ληθιότητα. Εμείς ας μην τους ταΐζουμε κι εμείς άλλο. Η σιωπή μας στο δημόσιο πεδίο δεν είναι ήττα, δεν είναι δειλία.

26:09 Μπορεί να είναι η αιτία του θορύβου των ηλυθείων, αλλά είναι και μια στρατηγική ανασυγκρότησης. Είναι η επιλογή να κρατήσουμε την ενέργειά μας για εκεί που πραγματικά μετράει. Το μέλλον της ανθρώπινης σκέψης θέλω να πιστεύω ότι δεν θα κριθεί από το ποιος φωνάζει δυνατότερα στα social media και στα κανάλια. Θα κριθεί από το τι καλλιερχείται σιωπηλά στους κήπους των λίγων.

26:31 Δεν είναι δειλή να κλειστούμε στο καβούκι μας, είναι καλλιέργεια. και βλέπετε τι έχω κάνει εδώ τώρα βάζω πολύ επικίνδυνες λέξεις στο τραπέζι έκανα ένα κήρυγμα είπα τη λέξη να χτίσουμε τείχους να κλειστούμε στο καβούκι μας ή λίγοι τα αφήνω να τα επεξεργαστούμε και περιμένω τα σχόλιά σας και σας αφήνω με τις τείχους ενός τραγουδιού το Bad Religion με τίτλο Come Join Us γιατί έχει μια ωραία ηρωνία που μου αρέσει αυτό το τραγούδι δεν θα κάτσω να σας διαβάσω τους τείχους στα αγγλικά εννοείται ούτε θα βάλω το τραγούδι να παίξει γιατί αμπαγορεύεται ωραία θα ήταν θα αφήσω το link αν θέλετε να ακούσετε το τραγούδι και να διαβάσετε τους στίχους μας ηρωνεύεται ωραία και εμάς και τους άλλους και εμάς που μιλάμε για τείχους και λίγους και τους άλλους που κι αυτοί μιλούν για τείχους και λίγους δεν ξέρω αν έβγαλε νόημα πολύ αυτό το επεισόδιο πρέπει να τα ακούσω κι εγώ για να καταλάβω νομίζω βγάζει νόημα Ξεκινήσαμε από το δίλημα του φυλακισμένου και καταλήξαμε να μιλάμε για τείχους λίγους και καβούκια.

27:35 Και των άλλων και τα δικά μας. Θέλει μια επεξεργασία στη σκέψη όλο αυτό. Θα τα ακούσω κι εγώ να δω τι είπα. Αλλά δεν είμαστε εδώ για τα εύκολα. Είμαστε εδώ για να ζορίζουμε την κεφάλαια μας. Γεια σας.