41. Εγώ, Μη-Εγώ, Αντι-Εγώ

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Γεια σας! Είχα πέσει και παλιότερα πάνω σε μια έννοια, σε μια σκέψη ας πούμε, αλλά δεν είχα δώσει πολύ σημασία και την είδα μπροστά μου πρόσφατα και είπα να ξανασχοληθώ την έννοια του εγώ και του μη εγώ. Έπεσα δηλαδή πάνω στις σκέψεις κυρίως του γερμανού φιλόσοφου με όνομα Γιώχαν, είσαι κάτι πανάρχιας η γράμματα θα τον δείτε, Ιωάννης, Γιώχαν Γκόντλιπ Φίχτε.

00:27 Ο Φίχτε υπήρξε ενεργό μέλος των ελευθερωτεκτώνων, επιχείρησε λίγο να τους αλλάξει, να τους εξυγχρονίσει, δεν τα κατάφερε, έφυγε από τους ελευθερωτέκτονες. Επίσης, δυστυχώς και μάλλον άδικα, το όνομά του συνδέθηκε με το Τρίτο Ράιχ, όπως πολλές σκέψεις σοβαρών ανθρώπων διαστρεβλώθηκαν, σύμφωνα με τα συμφέροντα των Αζή και εξηγήθηκαν όπως ήθελαν οι Αζή.

00:51 Τέλος πάντων καλό είναι να το αναφέρουμε και αυτό γιατί καθώς έψαχνα για τον Φίχτε έπεσα και πάνω σε πολύ παράξενες πηγές που τον εξηγούσαν μάλλον λάθος ή μάλλον όπως του συνέφερε Ο σκοπός αυτού του επεισοδίου δεν είναι να εξηγήσω τον Φίχτε, ίσως μάλλον δεν θα τον αναλύσω καν Καθαρά επιδερμικά θα τον πιάσω για να αναλύσω μετά τα δικά μου, τις σκέψεις που έκανα αφού του έπεσα πάνω στη θεωρία του για το εγώ και το μη εγώ Με απλά λόγια λοιπόν και με κίνδυνο κάπως να τον απλουστεύσω, ο Φίχτε λέει ότι το πιο σημαντικό δεν είναι ο εξωτερικός κόσμος αλλά το εγώ, δηλαδή ο άνθρωπος και η συνείδησή του.

01:32 Σε αυτό διαφέρει από πολλούς άλλους φιλόσοφους, ειδικά της εποχής του, θεωρούσε ότι μέσα από τη φιλοσοφική και επιστημονική σκέψη μπορούμε να ξεχωρίσουμε την αλήθεια από το λάθος και να κατανοήσουμε πως γεννιέται η γνώση. Ο Φίχτε επίσης προσπάθησε να απαντήσει στο ερώτημα πως το εγώ επηρεάζεται από το μη εγώ, δηλαδή από τον εξωτερικό κόσμο.

01:57 Πως το εγώ επηρεάζεται από όλα αυτά που δεν είναι εγώ. Η βασική του ιδέα ήταν ότι ο εξωτερικός κόσμος δεν είναι αυτός που καθορίζει τον άνθρωπο. Αντίθετα το εγώ είναι αυτό που δίνει νόημα στον κόσμο και προσπαθεί συνεχώς να τον ξεπερνά και να τον διαμορφώνει. Ορφώνει, δηλαδή ο εξωτερικός κόσμος λειτουργεί σαν μια πρόκληση ή ένα εμπόδιο που το εγώ καλείται να αντιμετωπίσει και να υπερβαίνει συνεχώς.

02:25 Γι' αυτό ο Φίχτε πίστευε ότι η εξέλιξη του ανθρώπου δεν σταματά ποτέ. Το εγώ αναπτύσσεται διαρκώς ξεπερνώντας νέα εμπόδια. Με αυτή την άποψη διαφώνησε στην ουσία με μια παλιότερη φιλοσοφία η οποία ήθελε τον εξωτερικό κόσμο να είναι ο πιο σημαντικός και να καθορίζει τον άνθρωπο. Για τον Φίχτε ισχύει μάλλον το αντίθετο, πρώτα έρχεται το εγώ και μετά ο κόσμος όπως τον αντιλαμβανόμαστε.

02:51 Το εγώ όμως δεν μπορεί να υπάρξει στο κενό, για να καταλάβεις ποιος είσαι πρέπει το μυαλό σου να πέσει πάνω σε κάτι εξωτερικό. Αυτός ο τείχος, η αντίσταση είναι το μη εγώ. Αν δεν υπάρχει αυτός ο τείχος, αυτό το εμπόδιο, η συνείδησή σου απλά κοιμάται, δεν αποκτάς ταυτότητα αν δεν έχεις κάτι απέναντί σου να το ξεχωρίσεις από σένα, να το πολεμήσεις ίσως.

03:16 Όπως καλή ώρα τώρα πέφτω πάνω σε μια ιδέα, σε μια σκέψη που μου προκαλεί κάποιες αντιδράσεις και αντιστάσεις στο μυαλό. Και λόγω αυτού το εγώ μου θέλει να ξεπεράσει, να αλλάξει, να χτίσει κάτι καινούργιο. Και χτίζει, ξέρω εγώ, αυτό το επεισόδιο και σχεδόν κάθε επεισόδιο αυτού του podcast. Αλλά δεν θέλω να καταλήξω σε αυτό.

03:38 Συνεχίζω λοιπόν. Σε ένα παλιότερο επεισόδιο είχαμε πιάσει ένα θέμα λίγο παράξενο. Είχαμε πει ότι ο χριστιανισμός, ο νέο χριστιανισμός και γενικά η επιστροφή στην εκκλησία, αυτή η επιστροφή στην εκκλησία που παρατηρούμε τώρα τελευταία, έχει γίνει το νέο punk για την Gen Z ειδικά, για τους νέους. ότι η πραγματική αντισυστημική πράξη για μια 18χρονη ή για ένα 18χρονο σήμερα για να πάει κόντρα στο ρεύμα δεν είναι ίσως να βάψει τα μαλλιά της και να κάνει τατουάζ αλλά μπορεί το να ασπαστεί τη θρησκεία η οποία τίνει να χάνεται.

04:17 Το είχαμε αναλύσει, είδαμε το πως και το γιατί η θρησκεία λειτουργεί ως αγκίστρωση όπως έλεγε ο Ζάπφε απέναντι σε ένα υπαρξιακό χάος γύρω μας και εδώ βέβαια ξανατονίζω είναι ένα εμπειρικό συμπέρασμα αυτό κυρίως μέσα από την άνοδο της θρησκείας στους νέους έτσι όπως την παρατηρώ κυρίως στα social media δεν υπάρχει κάποια έρευνα που να το αποδεικνύει ειδικά στην Ελλάδα και για ένα θέμα τόσο ταμπού όπως η θρησκεία ειδικά στην Ελλάδα δεν νομίζω να υπάρξει κάποια έρευνα τώρα σύντομα και οι σκέψεις που έκανα αρχικά έτσι Απλά και αυθόρμητα ήταν μήπως τελικά η ίδια η woke κουλτούρα, αυτή η πολύ έντονη σχεδόν υποχρεωτική προοδευτικότητα της εποχής μας ήταν ένας ισχυρός παράγοντας ανάμεσα από πολλούς άλλους, αυτή που έδωσε την άνοδο του νεοχριστιανισμού ειδικότερα στους νέους.

05:14 Μια πρώτη ίσως λίγο ρομαντική εξήγηση θα μπορούσε να είναι ότι ίσως επειδή η woke κουλτούρα μας εκπαίδευσε στην ανοχή Τελικά η κοινωνία άνοιξε τόσο πολύ που έκανε χώρο ξανά και για τη θρησκεία Δηλαδή μάθαμε να αποδεχόμαστε αφού γίναμε πιο woke Άρα αποδεχτήκαμε και το χριστιανισμό Μάλλον η πραγματικότητα είναι όμως λίγο πιο ψυχρή Νομίζω δεν έχει καμία σχέση με την αποδοχή Και ξαναλέω, σε αυτό το επεισόδιο ακούγονται πράγματα που νομίζω δεν είμαι ούτε επίσημος ερευνητής κάποιου πανεπιστημίου, ούτε επιστήμονας με χρόνια ερευνών πάνω στον τομέα, ειδικά αυτόν τον τομέα και γι' αυτό αποφεύγω και να δίνω ορισμούς, ειδικότερα ορισμούς δικούς μου.

05:59 Απλά είμαι ένα άτομο που βλέπω ότι τα τελευταία χρόνια ζούμε σε ένα περιβάλλον όπου η επίσημη γραμμή απαιτεί, αν όχι τα πάντα τα περισσότερα, να είναι ρευστά. Τίποτα δεν είναι απόλυτο. Παράλληλα υπάρχει μια τεράστια πίεση, μαθαίνουμε να καταπίνουμε και να δείχνουμε ανέχεια με πράγματα που μπορεί να διαφωνούμε. Απλά για να επιβιώσουμε κοινωνικά. Γιατί αν πεις τη λάθος λέξη ή αν δεν ακολουθήσεις τους νέους κανόνες, η ακύρωση, το cancel είναι ακαριέο. Δεν υπάρχει χώρος για λάθος και κυρίως δεν υπάρχει καμία εύκολη πλέον συγχώρεση.

06:38 υπάρχει αμνησία, ξεχνάμε γρήγορα επειδή όλα πάνε γρήγορα δεν υπάρχει όμως συγχώρεση στην ουσία τι παθαίνει ο ανθρώπινος εγκέφαλος μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον όπως είχαμε πει κουράζεται παθαίνει γνωστική εξάντληση το να πρέπει να επαναπροσδιορίζεις την πραγματικότητα και τα όρια σου κάθε μέρα περπατώντας σε ένα ηθικό ναρκοπέδιο είναι εξαντλητικό για τον εγκέφαλο Το μυαλό δεν αντέχει για πολύ αυτό το διαρκές χάος. Όταν λοιπόν νιώθεις τόση ασφυξία ο οργανισμός βγάζει άμυνες. Ψάχνεις απεγνωσμένα να βρεις μια ισορροπία και ο πιο γρήγορος τρόπος για να γίνει αυτό είναι να πας στο ακριβώς απέναντι άκρο της ρευστότητας που είναι να ψάξεις για κάτι πιο σταθερό, δοκιμασμένο, να έχει ξεκάθαρους κανόνες, απόλυτα όρια και να σου λέει ακριβώς τι είναι σωστό και τι λάθος.

07:36 Άρα η σκέψη εδώ είναι ότι ίσως η woke κουλτούρα έφερε την νεολαία πιο κοντά στον χριστιανισμό λόγω αυτής της ηθικής ασφυξίας που επικρατεί σε μια χαόδη κοινωνία που ζούμε. Ίσως δηλαδή η πίεση του ενός άκρου δεν θα πω γέννησε, θα πω ενδυνάμωσε το άλλο άκρο. Θα μπορούσε αυτό να είναι μια πρώτη σκέψη σε αυτά που παρατηρώ.

08:00 και έστω ότι συμφωνούμε σε αυτή τη σκέψη. Αν συμφωνήσουμε θα δούμε ότι υπάρχει κάτι παράδοξο, μια ηρωνία. Είπαμε ότι η γουόκ κουλτούρα λειτουργήσε ως το κατεστημένο που έσπρωξε τους νέους πίσω στη θρησκεία. Φαίνεται δηλαδή σαν μια μάχη ανάμεσα σε δύο εντελώς αντίθετους κόσμους. Αν όμως τα βάλουμε κάτω και τα δούμε λειτουργικά, αυτοί οι δύο κόσμοι δεν είναι καθόλου αντίθετοι.

08:23 Στην πραγματικότητα ο χριστιανισμός ήταν αυτός που κατά κύριο λόγο ανέπτυξε ακόμα πιο στέρεα τη woke κουλτούρα. Τι έκανε ο χριστιανισμός όταν πρωτοεμφανίστηκε? Μέχρι τότε ο αρχαίος κόσμος θαύμαζε τον δυνατό, κυρίως τον νικητή. Ο χριστιανισμός έφερε μια ανατροπή, έβαλε στο επίκεντρο τον αδύναμο, τον καταπιεσμένο, τον μάρτυρα.

08:46 Μα πάνω σε μια τέτοια λογική Δε χτίστηκε και η σύγχρονη Βόκ κουλτούρα στο να βάζεις στο επίκεντρο Τον αδύναμο αυτόν Με τη λιγότερη αντιπροσώπευση Άρα συμφωνήσαμε Σε αυτό που είπα πριν Καταλήξαμε σε κάτι λίγο παράδοξο Και άρα τώρα μπορούμε να πούμε Ότι ο νεοχριστιανισμός Και η βόκ κουλτούρα προέρχονται Από την ίδια ψυχολογική μήτρα Δεν ξέρω Για να δούμε έχουν κοινά χαρακτηριστικά Έψαξα να βρω και βρήκα Θα μου πείτε εφόσον ήθελα να βρω θα τα βρίσκα Σωστά Λοιπόν ποια βρήκα ως κοινά χαρακτηριστικά Πρώτον το προπατορικό αμάρτημα Στον παραδοσιακό χριστιανισμό γεννιέσαι φέροντας ένα βάρος Μια ενοχή για κάτι που δεν έκανες εσύ και οφείλεις σε όλη σου τη ζωή να προσπαθείς να εξαγνιστείς Στη σημερινή υπερ-walk κουλτούρα υπάρχει ακριβώς ο ίδιος μηχανισμός, απλά με άλλο όνομα, λέγεται προνόμιο.

09:44 Αν έτυχε να γεννηθείς άντρας ή λευκός, ή βάλτε κι άλλα παραδείγματα σε αυτό, κουβαλάς μια εγγενή ενοχή και πρέπει διαρκώς να απολογίσαι για αυτό το προνόμιο στα μάτια της ακραίας walk κουλτούρας, κοινότητας. Δεύτερο κοινό χαρακτηριστικό, η λατρεία του θύματος. Όπως η θρησκεία αγιοποιεί τον μάρτυρα, έτσι και σήμερα πολλές φορές το κοινωνικό σου στάτους μετριέται από το πόσο θύμα είσαι.

10:14 Η αξία σου στο ίντερνετ, στα social ηθικά, ανεβαίνει ανάλογα με το πόσο καταπιεσμένος μπορείς να αποδείξεις ότι είσαι. Και τρίτον, ο αφορισμός. Η εκκλησία απαιτεί μια καθαρότητα. Αν διαφωνούσες με το δόγμα, σε περίμενε ο αφορισμός. Σήμερα έχουμε το cancel culture. Αν γράψεις τη λάθος λέξη, αν κάνεις το λάθος αστείο, σε ακυρώνουν.

10:40 Είναι η ίδια ακριβώς ανάγκη για δημόσια διαπόμπευση. Σωστά το λέω, διαπομπεύω, ναι, διαπόμπευση. Και κυνήγι μαγισσών. Το ψηφιακό block, το cancel, μοιάζει πολύ με τον αφορισμό. Οπότε, εφόσον θέλαμε να ψάξουμε για κοινά χαρακτηριστικά, και τα βρήκαμε, μπορούμε να πούμε ότι όταν βλέπουμε αυτούς τους δύο κόσμους να τσακώνονται με τόσο μένος δεν βλέπουμε τη σύγκρουση του παλιού με τον νέο, βλέπουμε δύο συστήματα με τον ίδιο πάνω κάτω κώδικα να διεκδικούν τον ίδιο πάνω κάτω ψυχολογικό χώρο στο μυαλό μας.

11:17 Άρα η γουόκ κουλτούρα τελικά βοήθησε στην άνοδο του νεοχριστιανισμού στους νέους. Δεν ξέρω. Ίσως να τον βοήθησε. Κι αν τον βοήθησε, τον βοήθησε με ακούσιο και παράδοξο τρόπο. Δεν τον βοήθησε επειδή δίδαξε την αποδοχή. Ίσως τον βοήθησε επειδή πήρε το ρόλο του αυστηρού ασφιχτικού κατεστημένου, δημιούργησε ένα τόσο ρευστό και πιεστικό περιβάλλον που ανάγκασε το σύστημα να αμυνθεί.

11:43 λειτουργήσε ως ο τέλειος εχθρός. Τα άκρα άλλωστε δεν συγκρούονται μόνο για να εξοντώσουν το ένα το άλλο, συγκρούονται κυρίως επειδή έχουν απόλυτη ανάγκη το ένα το άλλο για να υπάρξουν. Χωρίς τον εχθρό απέναντί τους και οι δύο πλευρές θα κατέρεαν μπροστά σε ένα δικό τους υπαρξιακό κενό. Ο Φίχτε, και πάω πάλι στο Φίχτε έτσι γιατί τώρα τον θυμήθηκα ξαφνικά, είπε ότι το εγώ είναι ανώτερο και πρωταρχικό.

12:11 Υπάρχει ούτως ή άλλως το εγώ. Αλλά χρειάζεται το μη εγώ όχι για να υπάρχει αλλά για να εξελίσσεται, για να μεταμορφώνεται. Για τον Φίχτε το εγώ υπάρχει και χωρίς τον εξωτερικό κόσμο. Αλλά χωρίς τον εξωτερικό κόσμο δεν εξελίσσεται. Δεν βρίσκει τα εμπόδια που θα το κάνουν να προχωρήσει, να αναπτυχθεί. Πώς τώρα ξεκίνησα από τον Φίχτε και κατέληξα πάλι στον Φίχτε Φταίει μάλλον ο λίγο παράδοξος τρόπος που σκέφτομαι, που λειτουργεί κάπως η σκέψη μου και οι συσχετήσεις που φτιάχνω μέσα στο μυαλό μου, ίσως και κάπως βεβιασμένα βέβαια να τις κάνω, το παραδέχομαι.

12:47 Δεν λέω ότι ο χριστιανισμός γέννησε τη γουόκου κουλτούρα, ούτε λέω ότι η γουόκου κουλτούρα γέννησε τον νέο χριστιανισμό. Λέω όμως ότι ίσως αφού δανειστώ τη σκέψη του Φίχτε, το ένα βοήθησε το άλλο να αναπτυχθεί, να εξελιχθεί και ίσως γιατί όχι να δυναμώσει το καθένα από το δικό του άκρο, από το δικό του τέρμα. Και υπάρχουν κι άλλα παραδείγματα στη σύγχρονη πραγματικότητα που μας δείχνουν ότι δύο πράγματα φαινομενικά αντίθετα με την ύπαρξή τους βοηθούν την εξέλιξη το ένα του άλλου.

13:20 Και θα πω τρία, δεν θα πω το κλασικό παράδειγμα αναρχική και φασίστες, παν-αθηναϊκή και ολυμπιακή, ας πούμε άλλα παράδειγματα. Ένα πρώτο παράδειγμα είναι η σύγκρουση των φύλων στο ίντερνετ. Από τη μία πλευρά έχουμε μια ακραία ισοπεδωτική τάση που προσπαθεί να αποδομήσει εντελώς την αραινοπότητα, αντιμετωπίζοντας την εξορισμός κάτι τοξικό και καταπιεστικό.

13:44 Αν αυτό ήταν το εγώ, ποιο θα μπορούσε να είναι το μη εγώ σε αυτό το παράδειγμα Θα μπορούσε να είναι η κουλτούρα της Red Pill και των λεγόμενων αλφα-μέιλς Ένα γελίο μοντέλο υπέρ ανδρισμού τύπου Andrew Tate Όπου ο άντρας πρέπει να επιβληθεί για να επιβιώσει Και το ένα θρέφει και εξελίσσει το άλλο και πάει λέγοντας Ή τουλάχιστον έτσι πιστεύω Πάμε στο δεύτερο παράδειγμα Από τη μία πλευρά έχουμε τη βιομηχανία της τοξικής θετικότητας Τους live coaches, ειδικά τους πρώιμους live coaches, τώρα έχουν πάρει λίγο γραμμή και έχουν αλλάξει, και τους γκουρού του ίντερνετ που σου λένε να σκέφτεσαι θετικά, ότι προσελκύς, οτιδήποτε σκέφτεσαι και ότι είσαι είναι αυτά που σκέφτεσαι και ότι όλα είναι στο χέρι σου.

14:30 όταν αυτή η πλαστική εμετική θετικότητα συνθλίβεται πάνω στην πραγματική σου ζωή γεννιέται το απέναντι άκρο, το απόλυτο μηδέν. Γεννιέται ο απόλυτος μηδενισμός, αυτό που λέμε ντουμερισμ. Ανθρώπους που πιστεύουν ότι όλα είναι μάτια, τίποτα δεν έχει νόημα και η καταστροφή είναι σίγουρη. Και το τρίτο παράδειγμα αφορά τη σχέση μας πιο πολύ με το ίδιο μας το σώμα.

14:55 Από τη μία πλευρά έχουμε την κουλτούρα της άμεσης φθηνής ικανοποίησης, τον ακραίο ειδονισμό, το ατέλειο το swiping, το Tinder, το γρήγορο το πάρισμα. Ποιο είναι το μη εγώ σε αυτό το παράδειγμα που όμως βοηθάει το εγώ να αναπτυχθεί είναι ο σύγχρονος ψηφιακός ασκητισμός. Κινήματα νέων που μετράνε αιμονικά τις μέρες που απέχουν από το σεξ ή την αυτοεικανοποίηση, ρουτίνες biohacking, άνθρωποι που μετατρέπουν το σώμα τους σε ένα εργαστήριο μετρήσεων.

15:28 Και αν αυτά τα φαινόμενα δεν τα βλέπουμε πολύ στην Ελλάδα, τουλάχιστον όχι ακόμα, αν κοιτάξουμε παραέξω υπάρχουν και σε πολύ μεγάλο βαθμό μάλιστα. Τα άκρα έχουν ανάγκη το ένα το άλλο. Ή για να μην λέω τη λέξη άκρα, το εγώ και το μη εγώ έχουν ανάγκη το ένα το άλλο. ναι, χωρίς το μη εγώ το εγώ κάθε φορά θα υπήρχε, θα ζούσε, θα βασίλευε αλλά δεν θα εξελισσόταν, δεν θα μεταμορφωνόταν σε μια όλο και πιο σύγχρονη μορφή, πιο δυναμική μορφή άρα εδώ ίσως προσθέσω κάτι που δεν το είδα στον Φίχτε το προσθέτω όμως μπορεί το εγώ να μην έχει ανάγκη το μη εγώ για να υπάρξει αλλά και μόνο που έχει ανάγκη το μη εγώ για να αναπτυχθεί τότε ναι μπορούμε να πούμε ότι το έχει ουσιαστική ανάγκη.

16:16 Υπάρξη χωρίς εξέλιξη, χωρίς ανάπτυξη, χωρίς αλλαγή δεν είναι ύπαρξη. Το εγώ χωρίς το μη εγώ. Ο νεοχριστιανισμός χωρίς την ακραία γο κουλτούρα. Η πατριαρχία χωρίς την αντιπατριαρχία. Η απόλυτη ματαιότητα χωρίς τη θετική τοξικότητα των πρώιμων life coaches. Ο ασκητισμός χωρίς τον ακραίο αιδονισμό. Δεν θα μπορούσαν να εξελιχθούν, να μεταμορφωθούν, να γίνουν για τον εαυτό τους κάτι καλύτερο Άρα ναι, δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν γιατί χωρίς τον εχθρό απέναντί τους θα έπρεπε να κοιτάζουν συνέχεια μέσα τους Χωρίς να έχουν κάτι εξωτερικό θα έπρεπε να κοιτάνε συνέχεια μέσα τους Και αυτό είναι το τελευταίο πράγμα που θέλουν να κάνουν Γιατί αν κοιτάξουν μέσα τους θα δουν ένα απόλυτο κενό όπως και το εγώ αποκομμένο από οποιοδήποτε εξωτερικό περιβάλλον και κυρίως αποκομμένο από το αντί εγώ του και βάζω και την έννοια του αντί εγώ τώρα στην εξίσωση μάλλον τόση ώρα μιλούσα κυρίως για εγώ και αντί εγώ παρά για εγώ και μη εγώ αλλά είπα με λόγο του Φίχτε σκέφτηκα κάποια πράγματα

17:22 γιατί έτσι λειτουργεί το μυαλό μου συνειδητά όμως καταλαβαίνω σε τι αντιφάσεις και λάθη μπορεί να πέφτω τέλος πάντων τι έλεγα Έλεγα όμως ότι όπως το εγώ αποκομμένο από οποιοδήποτε αντίεγό του θα κοιτούσε μέσα του και θα έβλεπε ένα τρομακτικό κενό, έτσι και όλα τα παραδείγματα που είπαμε μέχρι τώρα των αντικρουόμενων φαινομενικά ρευμάτων, κινημάτων, σκέψεων, αν αφήσουν το αντιεγό τους και κοιτάξουν μέσα τους θα δουν ένα τρομακτικό κενό.

17:54 Γι' αυτό καλύτερα να συνεχίζουν να υπάρχουν όσο υπάρχουν και τα αντιεγό τους και μάλιστα να αναπτύσσονται και να γίνονται πιο δυνατά και πιο καλύτερα μεταμορφωμένα λόγω των αντιεγών τους. Λόγω των αντιεγώ τους, δεν κλίνεται. Και θα προσπαθήσω τώρα να δώσω ένα συμπέρασμα μέσα από όλα αυτά που σκέφτηκα διαβάζοντας τον Φίχτε.

18:13 πιστεύω και θεωρώ ότι το εγώ όσο πιο ακραίο γίνεται το ακραίο το αφήνω στην κρίση του καθενός είναι μια πολύ υποκειμενική έννοια το τι σημαίνει ακραίο όσο πιο ακραίο γίνεται το εγώ τόσο πιο πολύ σταματάει να ασχολείται με τα μη εγώ του και ασχολείται σχεδόν αιμονικά με τα αντί εγώ του αφήνω αυτή τη σκέψη εδώ κάπως νομίζω έχουμε πιάσει τη διαλεκτική φιλοσοφία η οποία σε μια απλή μορφή της μας λέει να σταματήσουμε να βλέπουμε τα άκρα σαν ανεξάρτητους εχθρούς, το κάθε άκρο αποκτά νόημα μέσα από το άλλο άκρο και η μεταξύ τους σύγκρουση είναι αυτή που βάζει τα πράγματα σε κίνηση τελικά.

18:57 Ο υπερπροοδευτικός ακτιβιστής της woke κουλτούρας δεν έχει και πολύ νόημα να υπάρχει μόνος του. Χρειάζεται απεγνωσμένα το τέρας του συντηρητισμού για να έχει λόγο ύπαρξης. Αν δεν υπάρχει απέναντί του ο εχθρός να τον πολεμήσει, αντιμετωπίζει το δικό του κενό. Από την άλλη και ο νέος συντηρητικός, ο νέος που ασπάζεται έναν χριστιανισμό βγαλμένο από κάποιο σκονισμένο χρονοτούλαπο, χρειάζεται εξίσου απεγνωσμένα τη walk agenda, χωρίς την ηθική παρακμή, έτσι το βλέπει ο συντηρητικός, να τον απειλεί καθημερινά στα social media, η δικιά του επιστροφή στην παράδοση, μάλλον μοιάζει ασκοπή και γραφική, δεν έχει κανένα ρόλο να παίξει.

19:41 Ο κάθε ένας από αυτούς τους δύο τύπους εξελίχθηκε και λόγω του άλλου. Αλλιώς οι ιδεολογίες τους και οι πρακτικές τους μπορεί να είχαν μείνει στάσιμε σε μια πιο υπανάπτυκτη, πιο πρωτόγονη μορφή. και να το πω αλλιώς, κάτι που έχει επηρεάσει και τον κλάδο της κοινωνικής ψυχολογίας αρκετά. Είναι ότι εμείς οι άνθρωποι δεν χτίζουμε την ταυτότητα της ομάδας μας με βάση τα κοινά μας χαρακτηριστικά ή την αγάπη μεταξύ μας αλλά χτίζουμε την ταυτότητά μας και με βάση τα χαρακτηριστικά μιας άλλης εξωτερικής ομάδας.

20:15 Και πολλές φορές, ειδικά σε αυτή την απέδευτη και δυσλειτουργική κοινωνία στην οποία ζούμε και χτίζουμε τις ταυτότητές μας εμείς εδώ στην Ελλάδα, η οποία είναι μια κοινωνική κατασκευή η ταυτότητα, με βάση την απόρριψη, με βάση την έχθρα, τη διαφορά με μια άλλη ομάδα που έχει μια άλλη ταυτότητα, με βάση όλα αυτά πολλές φορές χτίζουμε την ταυτότητά μας εμείς εδώ πέρα στη χώρα αυτή.

20:43 Τέλος πάντων, η διαλεκτική φιλοσοφία μας λέει πολύ όμορφα ότι τα αντίθετα αποκτούν το νόημά τους μέσα από τις σχέσεις τους και ότι η σύγκρουση τους παράγει εξέλιξη. Το ξαναλέω, τα αντίθετα, τα δύο άκρα πάντα, αφού συνήθως υπάρχουν δύο άκρα, αποκτούν το νόημά τους μέσα από τη σχέση μεταξύ τους και η σύγκρουση αυτή, η συγκρουσιακή σχέση αυτή που υπάρχει δίνει εξέλιξη.

21:12 ή τουλάχιστον έτσι έχω καταλάβει εγώ τι λέει η διαλεκτική φιλοσοφία. Η πραγματικότητα όμως και ο τρόπος με τον οποίο έχουμε δομήσει την κοινωνία μας, ειδικά ξαναλέω εδώ στη σύγχρονη Ελλάδα μας, εφόσον στην Ελλάδα ζω θα μιλήσω κυρίως για αυτό που βλέπω εδώ και παρατηρώ κάθε μέρα, μας λέει ότι η ταυτότητά μας εξαρτάται απόλυτα από τους ανθρώπους που δεν αντέχουμε.

21:35 Πολύ απεσιόδοξο θα έλεγε κάποιο άτομο τώρα. Ε, εντάξει, σε αυτό το podcast δεν κάνουμε διαγωνισμό αισιοδοξίας Απλά μιλάμε, απλά σκεφτόμαστε Δεν τρομάζουμε μην μπούμε και κάτι αισιόδοξη και πάθουμε τίποτα Εννοείται ότι υπάρχουν πολλά αντεπιχειρήματα πάνω σε αυτά που λέω Σε αυτό το επεισόδιο Σε κάθε σκέψη που κάνει κάθε άτομο μπορεί να υπάρξουν αντεπιχειρήματα Και επειδή μας αρέσει να το κάνουμε και αυτό Ας γκρεμίσουμε λίγο όσα έχουμε πει μέχρι τώρα δίνοντας φωνή σε κάποιο άτομο που θα διαφωνούσε με αυτά που λέμε τόσο ώρα.

22:06 Κάποια ή κάποιος λοιπόν που θα διαφωνούσε με όλα αυτά που έχουμε πει μέχρι τώρα ίσως να έλεγε ότι πρώτα απ' όλα έχουμε πέσει θύματα του αλγόριθμου. Ότι βλέπουμε φαντάσματα εκεί που δεν υπάρχουν. Αν κοιτάξουμε τα καθαρά στατιστικά, οι Gen Z, οι νέοι, είναι η πιο άθρησκη γενιά που έχει υπάρξει ποτέ. Άρα αυτό που βλέπουμε στο Instagram και στο TikTok δεν είναι μια πραγματική υπαρξιακή επιστροφή στον χριστιανισμό, αλλά απλώς μια ακόμα ψηφιακή αισθητική, ένα τρέντ ρε παιδί μου.

22:36 Παιδιά που κάνουν ένα είδος θρησκευτικού cosplay για να μαζέψουν views, γιατί τώρα αυτό προκαλεί αντιδράσεις και πουλάει. Μπερδεύουμε δηλαδή, θα έλεγε κάποιος, τη φούσκα των social media με την πραγματική κοινωνία. Δεύτερο αντιπηχείρημα, κάποιος θα μπορούσε να πει ότι η σύνδεση που κάναμε ανάμεσα στη γκουκ κουλτούρα και στο χριστιανισμό δεν έχει και πολύ νόημα Γιατί ούτως ή άλλως κάθε ανθρώπινη ομάδα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα χρησιμοποιεί ακριβώς τους ίδιους μηχανισμούς για να κρατήσει τα μέλη της ενωμένα και να διώξει τους ξένους Ο χριστιανισμός απαιτεί πίστη σε κάτι μεταφυσικό, η σύγχρονη προοδευτική κουλτούρα είναι κάπως πιο ηλιστική Το να λέμε ότι προέρχονται από την ίδια μήτρα Ίσως είναι απλά η δική μας αιμονή να βρίσκουμε μοτίβα και συνδέσεις Εκεί που δεν υπάρχουν Και το τρίτο αντεπιχείρημα που μπορώ να σκεφτώ Ίσως το πιο σκληρό που έρχεται από την πλευρά του πιο ομού ρεαλισμού Θα έλεγε κάποια ή κάποιος Αφήστε τις φιλοσοφίες, το εγώ και το μη εγώ

23:36 Και τις υπαρξιακές αγωνίες Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο κοινική οι άνθρωποι δεν συγκρούονται γιατί ψάχνουν νόημα τώρα, εντάξει. Δεν είμαστε όλοι ποιητές και φιλόσοφοι, ούτε γιατί προσπαθούν να νικήσουν το χάος του μυαλού τους. Συγκρούονται πολύ απλά για την εξουσία, για το κοινωνικό στάδους και για τα λεφτά. Ο νέος συντηρητικός που βγάζει βίντεο με σταυρούς και ο ακτιβιστής που ακυρώνει κόσμο, παίζουν ακριβώς το ίδιο παιχνίδι, μαζεύουν κοινό.

24:02 το ένα στρατόπεδο χτίζει ψηφιακές καριέρες πάνω στην οργή και το άλλο πάνω στην ηθική ανωτερότητα η ιδεολογία, η δρυσκία και η αναζήτηση νοήματος είναι απλώς το περιτύλιγμα ο πραγματικός κινητήρας θα έλεγε κάποιος που θέλει να μας ισοπεδώσει κάποιος κάποιος πιο ρεαλιστής, πιο ρεαλίστρια ο πραγματικός κινητήρας κάτω από όλα αυτά είναι απλά η δίψα για επιρροή, για δύναμη, για likes και για views Άρα ίσως τελικά όλο αυτό δεν έχει να κάνει καθόλου με το πως το μυαλό μας παλεύει με το χάος Αλλά πολύ απλά με το πως παλεύει να κερδίσει την προσοχή σε μια οικονομία που ζει από αυτήν Και τώρα που είπα όσα είχα να πω αλλά και προσπάθησα να σκεφτώ και τα αντίθετα τους Σε τι θα διαφωνούσε κάποιο άλλο άτομο Καταλήγω στο ότι εννοείται ότι δεν χρειάζεται να διαλέξουμε πλευρά τη μία πλευρά που υποστηρίζει ότι όλα συμβαίνουν επειδή ο άνθρωπος ψάχνει απεγνωσμένα νόημα ή την άλλη πλευρά, την πιο κοινική που λέει ότι τα πάντα είναι ένα ψυχρό παιχνίδι εξουσίας, επιρροής και στάτους.

25:07 Δεν χρειάζεται να διαλέξουμε ανάμεσα σε αυτά τα δύο. Αυτές οι δύο προσεγγίσεις δεν ακυρώνουν η μία την άλλη, λειτουργούν μάλλον συμπληρωματικά. Στον πυρήνα της η ανθρώπινη κοινωνία παραμένει ένα ομό πεδίο ανταγωνισμού Ανταγωνιζόμαστε για πόρους, για κοινωνική θέση, για επιρροή Η ισχύς είναι το πραγματικό νόμισμα Αν κοιτάξεις μόνο τη φιλοσοφία και την αναζήτηση νοήματος Αγνοώντας το ποιος κερδίζει δύναμη μέσα από όλα αυτά Μάλλον κινδυνεύεις να είσαι αφελής και η εξελικτική ψυχολογία μας δείχνει ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν αντέχει τον ομό κινήσμο.

25:44 Δεν μπορούμε να ξυπνάμε κάθε πρωί και να παραδεχόμαστε στον εαυτό μας ότι σήμερα θα τσακωθώ στα social media απλά για να πάρω λίγα likes και να νιώσω ανώτερος από τους άλλους. Χρειαζόμαστε απαραίτητα μια ιστοριούλα, ένα αφήγημα που να κάνει αυτή τη δίψα μας για επιβεβαίωση και εξουσία να μοιάζει κάπως πιο ηθική, πιο δίκαιη, πιο ιερή.

26:04 Η ιδεολογία, η θρησκεία, ο ακτιβισμός παρέχουν ακριβώς αυτό το περιτύλιγμα. Το νόημα είναι ο βιολογικός μηχανισμός άμυνας που μας επιτρέπει να επιβιώνουμε και να οργανωνόμαστε σε ομάδες χωρίς να καταραίουμε ψυχολογικά από τη ματαιότητα. κανένας δεν πάει σε πόλεμο ψηφιακό ή πραγματικό λέγοντας πάμε να μαζέψουμε κλικς ή πάμε να μαζέψουμε εξουσία πάει στο όνομα κάποιου θεού, κάποιας δικαιοσύνης, κάποιας αλήθειας άρα ίσως το μοντέλο να είναι απλό αν θες να καταλάβεις ποιος κερδίζει στο τέλος της ημέρας κοιτάς τη ροή της ισχύως, ψάχνεις την πορεία της ιεραρχίας Αν θες όμως να εξηγήσεις πως κατάφερε να πείσει τον εαυτό του και εκατομμύρια άλλους να τον ακολουθήσουν με τόσο πάθος, κοιτάς την κατασκευή του νοήματος, κοιτάς την ιστοριούλα πίσω από αυτό.

26:58 Μπορούμε να πούμε κάπως αφοριστικά ότι ο υλισμός είναι το καύσιμο, η αναζήτηση νοήματος είναι η πυξίδα και τα δύο μαζί εξηγούν τέλεια γιατί σήμερα μπροστά στα μάτια μας ένας ακτιβιστής της woke κουλτούρας και ένας νέος συντηρητικός τσακώνονται μεταξύ τους νομίζοντας όμως και οι δύο ο καθένας στα τη μεριά του ότι σώζουν τον κόσμο και κάπως έτσι φτάνουμε στο τέλος θα μπορούσαμε να κρατήσουμε σαν συμπέρασμα το εξής για να αντέξουμε το χάος και για να κρύψουμε τον ομό ανταγωνισμό μας κατασκευάζουμε ιστοριούλες φτιάχνουμε δόγματα δόγματα που είτε περιέχουν κάποιον θεό είτε δεν περιέχουν κανένα θεό και είμαστε πολύ καλοί στο να εφευρίσκουμε εχθρούς απλά και μόνο για να έχουμε ένα τείχο να στηριχτούμε.

27:48 Κάποιος που φωνάζει, ορίεται, διαφωνεί, θυμώνει μπορεί να είναι ακόμα ένας άνθρωπος που σε μια κατάσταση πανικού παλεύει με νύχια και με δόντια να κρατήσει ζωντανό τον εχθρό του. Γιατί χωρίς αυτόν δεν θα έχει ιδέα ο ίδιος ποιος θα είναι. Και εννοείται όλο αυτό το επεισόδιο μπορεί να αποτελεί ένα εγώ που χωρίς τα μη εγώ του και τα αντί εγώ του δεν θα μπορούσε να υπάρξει.

28:13 Τουλάχιστον εδώ θέλω να πιστεύω ότι είμαστε μαζεμένα άτομα. Βλέπετε τι πάω να κάνω τώρα. Πάω να φτιάξω μια ομαδούλα με ειδικά χαρακτηριστικά. Εδώ λοιπόν είμαστε άτομα που ψάχνουμε να αναγνωρίσουμε όχι μόνο τα εγώ μας, δεν ψάχνουμε μόνο να κονίσουμε την αυτοσυνείδησή μας, αλλά ψάχνουμε και τα μη εγώ και τα αντί εγώ μας.

28:33 μέσα από τα οποία θα μεταμορφωθούμε σε κάτι άλλο και θα γίνουμε λίγο καλύτερα άτομα ίσως. Αγαπάμε το εγώ μας και εφόσον το αγαπάμε, οφείλουμε να το φροντίζουμε ψάχνοντας τα μη εγώ και τα αντί εγώ μας, ώστε να δούμε αν αυτά μπορούν να μας δώσουν κάποιο καύσιμο, κάποια ενέργεια, κάποια έμπνευση, ώστε να κάνουμε το αγαπημένο μας εγώ να γίνει ακόμα καλύτερο.

28:58 Αυτά είχα να πω για τώρα. έχω να σας πω επίσης ότι έκανα ένα νέο instagram λογαριασμό δεν ξέρω αν έχει νόημα αυτό με το όνομά μου που ίσως θα είναι λίγο πιο προσανατολισμένο σε αυτά που λέμε εδώ ίσως λίγο πιο προσωπικό δεν ξέρω πώς θα πάει όλο αυτό και πώς θα γίνει απλά το λέω αν θέλετε να συνδεθούμε και εκεί μπορείτε να με βρείτε στο link που βάζω στην περιγραφή κάθε επεισοδίου και να ακολουθήσετε Επίσης κάτι άλλο που δεν ξέρω είναι το πότε θα υπάρξει νέο επεισόδιο Καταλαβαίνετε ότι δεν πάνε έτσι αυτά, δεν μπορούν αυτές οι σκέψεις, αυτές οι αναζητήσεις να έχουν συνέπεια και σταθερό πρόγραμμα Μέχρι λοιπόν το επόμενο επεισόδιο εννοείται Δεν θυμάμαι αν το έχω ξαναπεί, αν όχι το λέω συνεχίζω να διαβάζω και να ψάχνομαι Συνεχίστε κι εσείς, μην παίρνετε τίποτα πως ακούσατε ως δεδομένο φιλτράρετε τα, ανακρίνετε τα και κυρίως αμφισβητήστε τις ίδιες σας τις βεβαιότητες.

29:52 Γεια σας!