E62: Το Πολλαπλό Βιβλίο, με την Πέννυ Γρίβα

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 η ελληνική εκπαίδευση λειτουργούσε με το σύστημα του ενός και μοναδικού σχολικού εγχειρίδιου. Όλοι οι μαθητές της χώρας διδάσκονταν το ίδιο εγχειρίδιο, ανεξάρτητα από τη σχολική μονάδα, την περιοχή ή τις ιδιαίτερες εκπαιδευτικές τους ανάγκες. Από το σχολικό έτος 2027-2028, το μοντόλ αυτό όμως αρχίσει σταδιακά να αλλάζει.

00:51 Οι εκπαιδευτικοί αποκτούν πλέον τη δυνατότητα να επιλέγουν ανάμεσα σε περισσότερα εγκεκριμένα σχολικά βιβλία για το ίδιο μάθημα. Η αλλαγή αυτή είναι φυσικό ότι έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις. Άλλοι τη θεωρούν ένα πολύ μεγάλο βήμα εξυγχρονισμού της ελληνικής εκπαίδευσης, άλλοι όμως εκφράζουν φόβους ότι μπορεί να δημιουργήσει νέες ανισότητες μεταξύ σχολείων, προβλήματα στις πανελλαδικές εξετάσεις και δυσκολίες στην εφαρμογή της.

01:19 Στο σημερινό επεισόδιο θα προσπαθήσουμε να παρουσιάσουμε όλες αυτές τις πλευρές του ζητήματος και μαζί μας για να συζητήσουμε και για να αναλύσουμε αυτό το θέμα έχουμε προσκαλέσει την κυρία Πέννη Γρίβα η οποία είναι φιλόλογος και συγγραφέας και με την πείρα της θα μας βοηθήσει έτσι να φωτίσουμε λίγο περισσότερο το θέμα του πολλαπλού βιβλίου Καλημέρα Πέννη Καλημέρα Ποτεινή Η αλήθεια είναι ότι πολλοί συνάδελφοι και συναδέλφοι σε σέλα και γονείς μας ρωτούν για το πολλαπλό βιβλίο.

01:52 Οπότε σήμερα θα προσπαθήσουμε να λύσουμε κάποιες απορίες. Έτσι, σωστά. Έχουμε φτιάξει ορισμένες ερωτήσεις που θα βασιστούμε πάνω σε αυτές για να καλύψουμε όσο περισσότερες ερωτήσεις έχουμε λάβει και για αυτό το θέμα. Να ξεκινήσουμε από τα βασικά. Τι είναι το πολλαπλό βιβλίο? που διδάσκουν το ίδιο μάθημα, και να αποφασίσουν ποιο διδακτικό πακέτο θα χρησιμοποιηθεί στο σχολείο τους κατά το σχολικό έτος 2027-2028.

02:56 Η επιλογή αυτή θα πραγματοποιηθεί αυτή τη σχολική χρονιά. Δεν αφορά όμως την επιλογή ενός μόνος σχολικού βιβλίου, αλλά ενός ολοκληρωμένου διδακτικού πακέτου. Δηλαδή, θα περιλαμβάνει το βιβλίο του μαθητή, το τετράδιο εργασιών, ψηφιακό υλικό και ενδεχομένως και άλλο εκπαιδευτικό υποστηρικτικό υλικό. Σε ορισμένα όμως μαθήματα ενδέχεται να υπάρχει μόνο ένα διαθέσιμο διδακτικό πακέτο.

03:18 Για παράδειγμα, στα αρχαία απομετάφραση στην Οδύσσια της Α Γυμνασίου προσφέρεται ένα μόνο διδακτικό πακέτο. Επομένως, δεν τίθεται εδώ ζήτημα επιλογής. Το νέο αυτό σύστημα θα εφαρμοστεί από το σχολικό έτος 2027-2028 και θα αφορά το δημοτικό, το γυμνάσιο και την αλφαλική. Οπότε φωτήν είναι μια νέα μεταρρύθμιση. Τα βιβλία αυτά δεν είναι διαφορετικά ως προς τους εκπαιδευτικούς στόχους.

03:45 Όλα ακολουθούν το ίδιο πρόγραμμα σπουδών, υπηρετούν τα ίδια προσδοκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα και εξολογούνται με τα ίδια επιστημονικά κριτήρια. Όμως διαφοροποιούνται στον τρόπο που παρουσιάζουν τη γνώση. Δηλαδή, ένα βιβλίο μπορεί να δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην διερευνητική μάθηση, ένα άλλο να χρησιμοποιεί περισσότερες εικόνες και διαγράμματα, ένα τρίτο μπορεί να βασίζεται περισσότερο στην συνεργατική μάθηση, στην επίλυση προβλημάτων.

04:13 Οπότε ο εκπαιδευτικός αποκτά μεγαλύτερη ελευθερία να επιλέξει το βιβλίο που θεωρεί κατάλληλο για τις ανάγκες των μαθητών του και να τονίσουμε ότι όλα τα βιβλία διατίθενται και σε ψηφιακή μορφή μέσω της ψηφιακής βιβλιοθήκης διδακτικών βιβλίων με λίσπη, άρα αυτό επιτρέπει την ελεύθερη πρόσβαση σε πρόσθετο ψηφιακό υλικό. Πολύ ωραίο αυτό.

04:39 Μπορείς να μας δώσεις μερικά παραδείγματα για να δούμε καλύτερα τις αλλαγές που έχεις εσύ επισημάνει. Το πολλαπλό βιβλίο, όπως είπα και πριν, είναι μια νέα μεταρρύθμιση. Οπότε, τα βιβλία αυτά έχουν την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας και του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Έχουν επιστημονική εγκυρότητα, είναι παιδαγωγικά κατάλληλα.

05:05 και έχουν και ένα συνοδευτικό ψηφιακό υλικό. Άρα στην ουσία αλλάζει ο τρόπος προσέγγισης του κάθε μαθήματος. Οι παιδιά είναι ίδια, απλά παρουσιάζεται με διαφορετικό τρόπο. Αυτή είναι η διαφορά. Ωραία. Να περάσουμε στην επόμενη ερώτηση. Ποιο είναι το θεσμικό πλαίσιο του πολλαπλού βιβλίου? Το Υπουργείο Παιδείας, όπως είπα και πριν, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής δημιούργησε το Μητρό Διδακτικών Βιβλίων, όπου εντάσσονται μέσα όλα τα εγχειρίδια που έχουν αξιολογηθεί θετικά από ειδικές επιστημονικές επιτροπές και μόνο μετά την αξιολόγησή τους μπορούν να επιλεγούν από τους εκπαιδευτικούς και να χρησιμοποιηθούν στα σχολεία.

05:53 Οπότε οι εκπαιδευτικοί, ανάλογα με τις οδηγίες του Υπουργείου, επιλέγουν ποιο διδακτικό πακέτο θα χρησιμοποιήσουν. Η επιλογή αυτή πρέπει να γίνει αυτή τη σχολική χρονιά και θα ισχύσει από το 2027-2028. Κατά την κρίση σου που είσαι τόσα χρόνια στον κλάδο της εκπαίδευσης και της εγγραφής σχολικών βιβλίων, ποια είναι τα σημαντικότερα πλεονέκτηματα που έχεις εντοπίσει?

06:20 Θεωρώ ότι το σημαντικότερο πλεονέκτημα είναι η ενίσχυση της παιδαγωγικής αυτονομίας του εκπαιδευτικού. Δηλαδή ο εκπαιδευτικός που δεν περιορίζεται σε ένα συγκεκριμένο προκαθορισμένο εγχειρίδιο, έχει τη δυνατότητα να επιλέξει το διδακτικό υλικό που θεωρεί ότι ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες των μαθητών του και της τάξης του και ενισχύεται μπορούμε να πούμε ο παιδαγωγικός πλουραλισμός.

06:45 Δηλαδή, η ύπαρξη πολλών εγχειριδίων επιτρέπει την ανάπτυξη διαφορετικών διδακτικών προσεγγίσεων, χωρίς βέβαια να αλλάζει πάντοτε ο κοινός εκπαιδευτικός στόχος. Επίσης, αναβαθμίζεται η ποιότητα των σχολικών βιβλίων, αφού διαφορετικές συγγραφικές ομάδες, διαφορετική εκδοτική οίκη, καλούνται να δημιουργήσουν εγχειρίδια που θα αξιολογηθούν και θα επιλεγούν από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς.

07:11 Άρα, θεωρητικά, συνεχώς φελτιώνται το περιεχόμενο των σχολικών βιβλίων και του ψηφιακού υλικού. Από την άλλη, δίνεται δυνατότητα σύγκρισης διαφορετικών προσεγγίσεων και αυτό συμβάλλει στην κριτική σκέψη των μαθητών και απομακρύνει τη δασκαλία από την αποστήθηση ενός και μοναδικού σχολικού εγχειριδίου. Μακάρι αυτό να γίνει και να φύγουμε από την αποστήθηση. Αυτό θα είναι ευχής έργο.

07:37 Μακάρι, μακάρι. Και τώρα, ποια είναι τα μειονεκτήματα που έχεις εσύ εντοπίσει και ποιες είναι οι ενστάσεις σου σχετικά με αυτό Παρόλο που το πολλαπλό βιβλίο θεωρείται μια σημαντική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που μπορεί όντως να ανανεώσει τη διδασκαλία και να ενισχύσει την παιδαγωγική ελευθερία η εφαρμογή του έχει προκαλέσει έντονο διάλογο στην εκπαιδευτική κοινότητα Αρχικά, μία ένσταση αφορά το ενδεχόμενο να δημιουργηθούν διαφορετικά επίπεδα διδασκαλίας ανάμεσα στα σχολεία.

08:11 Αν και όλα τα εγχειρίδια βασίζονται στο ίδιο πρόγραμμα σπουδών, ενδέχεται ένα διαφέρον προς την έκταση της ύλης, το βάθος της ανάλυσης, τη δυσκολία των ασκήσεων και τη διδακτική τους προσέγγιση. Στο νέο μοντέλο, ο εκπαιδευτικός τώρα καλείται να μελετήσει πάρα πολλά εγχείρηδη, να συγκρίνει το περιεχόμενό τους και να διαλέξει αυτό που θεωρεί κατάλληλο για τους μαθητές του.

08:35 Άρα ο εκπαιδευτικός έχει αξιμένο φόρτο εργασίας και έχει ελάχιστο χρόνο, γιατί πρέπει να επιλέξει αυτή τη σχολική χρονιά ποιο διδακτικό πακέτο θα χρησιμοποιήσει το 27 με 28. Άρα ο εκπαιδευτικός πρέπει να εξοικειωθεί με τη δομή και τη φιλοσοφία του κάθε βιβλίου, τις διαφορετικές διδακτικές προσεγγίσεις και το συνοδευτικό ψηφιακό υλικό.

08:58 Ακόμη χρειάζεται το πολλαπλό βιβλίο και κατάλληλα επιμορφωμένους εκπαιδευτικούς. Δηλαδή η επιλογή φωτεινή διαφορετικών βιβλίων δεν αρκεί από μόνη της. Θα πρέπει λοιπόν οι εκπαιδευτικοί να έχουν ουσιαστική γνώση σύγχρονων δακτικών μεθόδων και να αξιοποιήσουν και τα ψηφιακά εργαλεία. Να αναφέρουμε ότι μια δυσκολία είναι ότι εάν ένας μαθητής κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους μετακινηθεί σε ένα άλλο σχολείο, μπορεί να χρειαστεί να προσαρμοστεί σε ένα τελείως διαφορετικό εγχειρίδιο και διαφορετική οργάνωση της ύλης.

09:32 Οπότε θα δυσκολευτεί αρκετά. Ακόμη, παρόλο που όλα τα βιβλία όπως είπαμε έχουν εγκριθεί από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής είναι δύσκολο να έχουν ακριβώς την ίδια επιστημονική και παιδαγωγική ποιότητα κάποια μπορεί να είναι περισσότερο σύγχρονα και κοινοτόμα άλλα πιο απαιτητικά, άλλα πιο θεωρητικά, άλλα πιο απλά και κατανοητά Άρα η επιλογή του κατάλληλου βιβλίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την ποιότητα της διδασκαλίας Και τέλος, ορισμένοι συνάδελφοι και συναδέλφισες και επιστημονική φορής εκφράζουν το φόβο ότι η ύπαρξη πολλών σχολικών βιβλίων μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό μεταξύ των εκδοτικών οίκων.

10:17 Άρα, μπορεί οι επιλογές των σχολείων να επηρεαστούν από κάποιες εμπορικές πρακτικές. Άρα, θα πρέπει να υπάρχουν αυστηρά και αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης και έγκρισης των βιβλίων αυτών. Στην ability θα βρείτε στοχευμένα σχολικά βοηθήματα σχεδιασμένα ειδικά για μαθησιακές δυσκολίες. Για κάθε τάξη, από το δημοτικό έως το λύκειο.

10:43 Ναι, ναι, όντως. Ποιες είναι οι θέσεις των εκπαιδευτικών οργανώσεων σχετικά με το πολλαπλό βιβλίο, έχεις κάποια ενημέρωση? Γενικά οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες εκφράσουν κάποιες επιφυλάξεις απέναντι στο πολλαπλό βιβλίο. Κυρίως λόγω του κινδύνου ενίσχυσης των εκπαιδευτικών ανισοτήτων και της άρνησης προσβασίτης γνώσης. Κάτι το οποίο θέλουμε να αντιμετωπίσουμε.

11:08 Άρα επισημαίνουν ότι η διαφοροποίηση των εγχειριδίων ενδέχεται να οδηγεί σε σχολεία διαφορετικών δυνατοτήτων, να μεταφέρει αυξημένη ευθύνη στους εκπαιδευτικούς, να δημιουργήσει προβλήματα συνέχεια σε περιπτώσεις αλλαγής σχολικού περιβάλλοντος. Όμως, να τονίσουμε ότι από όλες τις πλευρές αναγνωρίζεται ότι η μεταρρύθμιση μπορεί να εμπλουτίσει τη διδασκαλία και να ενισχύσει την παιδαγωγική ευελιξία, υπό την προϋπόθεση να συνοδευτεί από τις κατάλληλες υποδομές και το σαφές πλαίσιο επιλογής και αξιολόγησης των βιβλίων αυτών.

11:43 Τώρα όμως τι ισχύει και για τις πανελλαδικές εξετάσεις με την εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου Ακόμα το πολλαπλό βιβλίο δεν θα εφαρμόσει πανελλαδικές εξετάσεις Το πολλαπλό βιβλίο ισχύει το δημοτικό, το γυμνάσιο και την αλφαλικίου Για τη β και γ αλικίου δεν έχουμε ακόμα το πολλαπλό βιβλίο Σε δεύτερο χρόνο θα γίνει συγγραφή και επιλογή των βιβλίων αυτών ενδεχομένως με τις πληροφορίες που έχουμε σήμερα.

12:16 Τώρα, εάν υπάρξει το πολυοπλό βιβλίο στις πανελλαδικές εξετάσεις, σίγουρα θα δημιουργηθούν αρκετά προβλήματα, γιατί οι πανελλαδικές εξετάσεις στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε συγκεκριμένες διατυπώσεις, είναι ακριβή η απομνημόνευση, οπότε η χρήση διαφορετικών εγκεκριμένων βιβλίων θα δημιουργήσει προβλήματα στην αξιολόγηση των μαθητών.

12:39 Οπότε περιμένουμε να δούμε τι θα γίνει και με τις πανελλαδικές εξετάσεις. Προς το παρόν το πολλαπλό βιβλίο δεν ισχύει για τις πανελλαδικές. Ξεκάθαρο. Οπότε βλέπουμε σε δύο χρόνια τι θα γίνει. Πώς εφαρμόζεται το πολλαπλό βιβλίο στις ευρωπαϊκές χώρες? Γιατί με έχεις ενημερώσει εσύ ότι αυτό ήδη δουλεύεται εδώ και χρόνια στην Ευρώπη.

13:06 Ναι, η Ελλάδα δεν είναι η πρώτη χώρα που υιοθετεί το σύστημα του πολλαγλού βιβλίου. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζονται εδώ και πολλές δεκαετίες, με διαφορετικές μορφές βέβαια. Κοινό χαρακτηριστικό είναι ότι οι εκπαιδευτικοί και τα σχολεία έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν ανάμεσα σε περισσότερα από ένα εγκεκριμένα σχολικά εγχειρίδια.

13:27 Έχουμε λοιπόν τρία βασικά ευρωπαϊκά μοντέλα. Είναι το μοντέλο της ελεύθερης αγοράς που ακολουθεί το ΕΒ και η Ολλανδία. Εδώ λοιπόν οι εκδοτικοί εκδίδουν ελεύθερα βιβλία αρκεί να ακολουθούν το Εθνικό Πρόγραμμα Σπουδών. Οι καθηγητές ή τα σχολεία επιλέγουν ποιο βιβλίο θα χρησιμοποιήσουν και το σύστημα λειτουργεί καλά γιατί οι εξετάσεις τους δεν βασίζονται στην αποστήθηση ενός συγκεκριμένου βιβλίου αλλά στις δεξιότητες και στην κριτική σκέψη.

13:55 Υπάρχει επίσης το μοντέλο της κρατικής έγκρισης στη Γερμανία, στη Γαλλία, στην Αυστρία, όπου το κράτος ελέγχει και εγκρίνεται σχολικά βιβλία πριν κυκλοφορήσουν και από μία επίσημη λίστα εγκεκριμένων βιβλίων το κάθε σχολείο επιλέγει τα βιβλία που θα χρησιμοποιήσει. Και τέλος το μοντέλο των ανοιχτών ψηφιακών πόρων, όπως είναι η Φιλανδία και η Αστονία.

14:15 Τα κλασικά βιβλία έχουν μικρότερο ρόλο. Οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν ψηφιακό υλικό, πρατφόρμες, βίντεο, διεδραστικές ασκήσεις και φτιάχνουν το μάθημά τους πιο ελεύθερα, συνδυάζοντας διαφορετικές πηγές. Το πρόβλημα με τη χώρα μας είναι το εξής, ότι έχουμε εξετάσεις αποστήθησης, που βασίζονται σε συγκεκριμένη ύλη και όχι σε δεξιότητες.

14:35 Άρα ενδεχομένως τα διαφορετικά βιβλία να δημιουργήσουν ανησυχίες για την ανισότητα ανάμεσα στους μαθητές. Φυσικό και επόμενο. Έτσι δεν είναι. Αφού είδαμε, μας ανέλησες τόσο ωραία τα πλειονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του πολλαπλού, ποια είναι η δική σου συνολική εκτίμηση για το πολλαπλό βιβλίο? Πολύ ωραία, Ρώτη Σφωτίνη. Η αλήθεια είναι το πολλαπλό βουφλίο, όπως προείπαμε, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών.

15:12 Αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η διδασκαλία στο ελληνικό σχολείο, όμως δεν μπορεί να χαρακτηριστεί κατ' εμέ ούτε αποκλειστικά θετικό, ούτε αποκλειστικά αρνητικό μέτρο. Δηλαδή η επιτυχία του εξαρτάται κυρίως από τον τρόπο εφαρμογής του στην τάξη. Από τη μία πλευρά ο θεσμός αυτός προσφέρει δυνατότητες αναβάθμισης της εκπαιδευτικής διαδικασίας, σίγουρα ενισχύει την παιδαγωγική αυτονομία των εκπαιδευτικών, μπορούν να επιλέξουν το εγχειρίδιο που θεωρούν ότι ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες των μαθητών τους, ενθαρρύνει την ανάπτυξη ποιοτικότερων σχολικών βιβλίων μέσα από τη διαδικασία της αξιολόγησης και του ανταγωνισμού και φυσικά τα ψηφιακά εργαλεία διευκολύνουν την εκπαιδευτική διαδικασία.

15:56 Και μπορούμε να πούμε ότι κατά κάποιο τρόπο φέρνει την Ελλάδα πιο κοντά στα εκπαιδευτικά μοντέλα που εφαρμόζονται εδώ και χρόνια στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Από την άλλη όμως πλευρά, η εφαρμογή του συνοδεύεται από πολλές προκλήσεις. Δηλαδή, η επιλογή ανάμεσα σε πολλά σχολικά εγχειρίδια αυξάνει αισθητά τον φόρο του εργασίας των εκπαιδευτικών, που καλούνται σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα να επιλέξουν τα σχολικά εγχειρίδια, τα σχολικά πακέτα καλύτερα, που θα χρησιμοποιούσαν τα 27 με 28.

16:28 Παράλληλα, εκφράζονται ανησυχίες ότι ενδέχεται να δημιουργηθούν διαφοροποίησεις μεταξύ σχολείων ή και ακόμα μεταξύ μαθητών, εάν τα εγκεκριμένα βιβλία δεν έχουν αντίστοιχη ποιότητα ή δεν καλύπτουν με τον ίδιο τρόπο τις απαιτήσεις των προγραμμάτων σπουδών. Άρα, το πολλαπλό βιβλίο δεν αποτελεί από μόνο του εγγύηση για καλύτερη εκπαίδευση.

16:50 Είναι ένα εκπαιδευτικό εργαλείο, μπορεί να συμβάλλει στην πελτίωση της ποιότητας της διδασκαλίας, εφόσον εφαρμοστεί κατά την άποψή μου με σωστό σχεδιασμό, επιστημονική τεκμηρίωση, συνεχή αξιολόγηση αλλά και ουσιαστική στήριξη των εκπαιδευτικών. Εάν ενδεχομένως στηριθούν οι συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ίσως ο νέος θεσμός να αποτελέσει μια σημαντική ευκαιρία εξυγχρονισμού για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.

17:19 Πραγματικά το εύχομαι αυτό, γιατί βλέπω ότι όλο το βάρος έχει πέσει στον εκπαιδευτικό. Ακριβώς αυτό. Καλύτερα σε πολύ σύντομο εικονικό διάστημα να διαβάσει όλα αυτά τα βιβλία και να αποφασίσει τι θα διδάξει μάλλον το 2021. είναι μόνος πραγματικά χωρίς καμία επιπλέον εκπαίδευση όμως ναι δύσκολα τα πράγματα Πένι μου ποιο θα ήταν ένα βασικό μήνυμα που θα ήθελες να αφήσουμε στο τέλος για τους ακροατές μας θέλω να πιστεύω ότι το πολυαπλό βιβλίο δεν αφορά μόνο την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων αλλά ότι σηματοδοτεί μια ευρύτερη αλλαγή στη φιλοσοφία της εκπαίδευσης.

18:05 Είπαμε και πριν ότι δίνει με παιδαγωγική αυτονομία στους εκπαιδευτικούς και ενισχύει την ευελιξία της διδασκαλίας. Ωστόσο, η επιτυχή της καταρρύθμισης δεν θα κρυθεί από τον αριθμό των βιβλίων και των δακτικών πακέτων που θα χρησιμοποιηθούν, αλλά από την ποιότητα του εκπαιδευτικού υλικού και τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστεί ο νέος θεσμός.

18:28 Απαραίτητες λοιπόν προϋποθέσεις είναι αντικειμενική ή επιστημονική τεκμηριωμένη αξιολόγηση των εγχειριδίων, η συνεχής επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και φυσικά η διασφάλιση ίσων εκπαιδευτικών ευκαιριών για όλους τους μαθητές. Συνοψίζοντας λοιπόν φωτεινή, το Πολυαγλό Βιβλίο αποτελεί μια σημαντική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση.

18:50 δεν αποτελεί από μόνο του λύση σε όλα τα χρόνια προβλήματα της εκπαίδευσης, μπορεί όμως με τον κατάλληλο τρόπο να συμβάλλει ουσιαστικά στη δημιουργία ενός πιο σύγχρονου, ευέλικτου και ποιοτικού σχολείου. Η πραγματική επιτυχία του θεσμού θα μετρηθεί και θα βελτιώσει τη μάθηση και θα ενισχύσει το ρόλο του εκπαιδευτικού εξ ασφαλίσμας καλύτερες εκπαιδευτικές ευκαιρίες για όλους τους μαθητές.

19:20 Το εύχομαι. Πένι, σε ευχαριστούμε πάρα πολύ που μας έδωσες τα φώτα σου. Ραντεβού σε ένα επόμενο επεισόδιο podcast, Παιδί σε Ισορροπία. Γεια σας. Γεια σας. Ήταν το podcast της Ability, Παιδί σε Ισορροπία. Ακολουθήστε μας για να αναμβάνετε τα νέα επεισόδια Και μην ξεχνάτε, μπορείτε να μας στέλνετε τις ερωτήσεις σας με φωνητικό μήνυμα μέσα από την πλατφόρμα ακροά σας