Skip to content
PodBase
Όταν οι αλγόριθμοι αποφασίζουν τι βλέπεις και τι διαβάζεις στο διαδίκτυο

Όταν οι αλγόριθμοι αποφασίζουν τι βλέπεις και τι διαβάζεις στο διαδίκτυο

Άκου την επιστήμη
Μάρτιος 18, 2026 00:38:48 Επεισόδιο 96
Συνδεθείτε για να δηλώσετε αν σας αρέσει
Συνδεθείτε για να δηλώσετε αν σας αρέσει
Προσθήκη σε Λίστα Επεισοδίων
Αποθηκεύστε αυτό το επεισόδιο σε λίστα.
Όνομα Λίστας

Σχετικά με αυτό το επεισόδιο

Πώς οι πλατφόρμες, οι αλγόριθμοι και η οικονομία της προσοχής επηρεάζουν τη συζήτηση στο διαδίκτυο; Ο συγγραφέας του μπεστ-σέλερ «Social Media - Η ελευθερία να μιλάς χωρίς να ακούγεσαι» εξηγεί.

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

Για μένα το κρίσιμο είναι ότι έχεις κολοσσούς οι οποίοι έχουν προγραμματιστές που χρησιμοποιούν συνειδητά το μηχανισμό με τον οποίο λειτουργεί ο τζόγος, μεταφέροντας την εθιστική διαδικασία του καζίνο στη χρήση κινητών από δεκάχρονα. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εφανίστηκαν ως μια νέα ψηφιακή δημόσια σφαίρα. Ένας χώρος όπου καθένας θα μπορούσε να συμμετέχει ισότιμα στον δημόσιο διάλογο.

Δύο δεκαετίες μετά, η ύποση σε αυτή μοιάζει όλο και πιο αμφίβολη. Οι αλγόριθμοι που καθορίζουν τι βλέπουμε, η οικονομία της προσοχής και η υπερπαραγωγή περιεχομένου έχουν μετατρέψει τον ψηφιακό χώρο σε ένα περιβάλλον συνεχώς θορύβου. Αυτά τα ζητήματα εξετάζεις στο βιβλίο του Social Media ή Ελευθερία να Μιλάς Χωρίς Να Ακούγεσαι, ως εγγραφέας Κωνσταντίνος Πουλής.

Γεια σας, είμαι ο Γέννης Πανταζόπουλος και ακούτε ένα επεισόδιο της ΕΡΑΣ Podcast «Άκου την Επιστήμη». Για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο, μπορείτε να μας ακολουθείτε στο Spotify, στα Apple Podcast, αλλά και στο κανάλι της ΛΑΙΦΟ στο YouTube. Είναι τα podcast της ΛΑΙΦΟ. Κωνσταντίνε θέλω να σε ευχαριστήσω πάρα πολύ που είσαι σήμερα εδώ μαζί μας Εγώ ευχαριστώ για την πρόσκληση Θέλω να συζητήσουμε για ένα θέμα που θεωρώ ότι απασχολεί πάρα πολύ κόσμο και έχεις γράψει ένα βιβλίο, θέλω να ξεκινήσουμε από εκεί που λέγεται Social Media, η ελευθερία να μιλάς χωρίς να ακούγεσαι Ας ξεκινήσουμε με αυτό, τι σε όθησε να γράψεις αυτό το βιβλίο Ο συνδυασμός κάποιων διαπιστώσεων που νομίζω ότι έχουν εκρηκτικές συνέπειες για τη δημόσια σφαίρα, για το πώς επικοινωνούμε και έχω και την εντύπωση ότι δεν έχουν γίνει επαρκώς αντιληπτές από τους χρήστες.

Αν κάτι το καταλάβαιναν όλοι δεν θα πίστευα ότι έχει νόημα να κάτσω να το πω και εγώ. Έχω την εντύπωση όμως ότι υπάρχει μια αναντιστοιχεία ανάμεσα σε αυτά με τα οποία τρομάζω εγώ και αυτά με τα οποία χαριαντίζεται ο κόσμος. Καλά κανείς χαριαντίζεται δηλαδή, αλλά θέλω να πω ότι είναι ένα περιβάλλον στο οποίο αμέριμνοι οι χρήστες παραδίδουν τη δημόσια σφαίρα σε πανίσχυρους παίχτες εχθρικούς προς τα συμφέροντά τους.

Τώρα, βιωματικά πώς συνέβη αυτό, συνέβη με τον εξής τρόπο. Κάποια στιγμή παρατηρώ στη σελίδα μας, στο Facebook, ότι οι αλληλεπιδράσεις είναι ελάχιστες. Έχουμε, ξέρω εγώ, 50 like. Αυτό τώρα σε μια σελίδα με εκατοντάδες χιλιάδες followers. Αυτό στην αρχή απλώς το παρατηρώ, μετά βλέπω, ξέρω εγώ, το πρώτο θέμα ή τον Guardian με μισό εκατομμύριο ή οκτώ εκατομμύρια followers αντίστοιχα και συνειδητοποιώ κάτι το οποίο σταδιακά το ξέρουν όλοι.

ότι τα link θαύονται. Δηλαδή το να έχεις social media που λένε ότι θα γράψουμε ένα άρθρο στο site και μετά θα βάλουμε αυτό το link στα social media και έτσι θα το δει ο κόσμος, αυτό είναι ένα μοντέλο που δεν δουλεύει. Το κάνουν, το κάνει πολλοί κόσμος ακόμα, αλλά είναι κάπως σαν αμαξάδες την εποχή που είχε βγει το αυτοκίνητο.

Δηλαδή ουσιαστικά είναι ένα απομεινάρι μιας παλιότερης εποχής. Γιατί είναι κρίσιμο αυτό. Αν το συνδυάσει κανείς πρώτον με το ότι Είμαστε όλοι εθισμένοι στη χρήση των social media. Και δεύτερον με το ότι ο έλεγχος που έχουν οι πλατφόρμες σε αυτά για το τι φαίνεται και τι δεν φαίνεται είναι απόλυτος, κυριολεκτικά. Δεν υπάρχει κανένας περιορισμός σε αυτό.

Σημαίνει ότι ουσιαστικά έχει παραδοθεί η δημόσια σφαίρα σε πανίσχυρους ιδιωτικούς κολοσσούς. Αυτό για τα δικά μου γούστα δεν είναι πολύ ευχάριστο. Ξέρω εγώ αν είσαι ο Elon Musk μπορεί να μην είναι δυσάρεστο. αλλά για τα συμφέροντα όσων θέλουν να σκεφτούν την επικοινωνία ως μια διαδικασία στην οποία ο κόσμος μπορεί να έρθει σε επαφή και να δημιουργήσει συλλογικότητες και να ακουστεί η φωνή από τα κάτω αυτό είναι κάπως κρίσιμο.

Οπότε με αυτόν τον συνδυασμό διαπιστώσεων που περιγράφω τώρα που μία-μία νομίζω ότι είναι γνωστές αλλά έχω την εντύπωση ότι αν αρχίσει να αντιλαμβάνεται κανείς την έκταση, το μέγεθος όλων αυτών των επιμέρους στοιχείων που αναφέρω τώρα πολύ επιγραμματικά αντιλαμβάνεται ότι ουσιαστικά η δημόσια σφαίρα σήμερα είναι τα social media και αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία, δεν μπαίνει κανείς στο ίντερνετ δεν υπάρχει τρόπος να μπει στο ίντερνετ κανείς δεν μπαίνει γενικώς και αορίστος στο ίντερνετ μπαίνουμε όπως συγκεκριμένο λειτουργικό από συγκεκριμένες συσκευές που έχουν εγκατεστημένο συγκεκριμένο λειτουργικό ας πούμε στην διαμάχη για την μονοπωλιακή πρακτική της Google αυτό που έπαιξε ρόλο ήταν ότι ήταν η προεπιλεγμένη εφαρμογή στα κινητά επειδή η χρήση γίνεται κυρίως από smartphone αυτό σημαίνει ότι μπορεί ο κόσμος να θεωρεί ότι μπαίνει στο ίντερνετ αλλά πρακτικά αυτό που κάνει είναι ότι ποτέ δεν ξεκινάει από μηδενική φάση Δεν είναι δηλαδή ένα άγραφο χαρτί όπου ξεκινάει κανείς και λέει

τι να ψάξω σήμερα, ας ψάξω κορεάτικη ή pop, πάμε να δούμε. Αυτό ισχύει σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης ζωής. Και κυριολεκτό και είναι πολύ σημαντικό ότι ισχύει σε όλες τις επιμέρους εκφάνσεις της ζωής μας. Είδω ότι χαρακτηρίζεις τα social media ως το τέλος του δημοκρατικού πειράματος του διαδικτύου. Γιατί το πιστεύεις αυτό έτσι κι αλλιώς με την εισαγωγή που μας έκανες Φαίνεται ότι πλέον γίνεται μια επιλογή του τι θα διαβάσω και τι θα δω Αυτό είναι κάτι που δεν συμβαίνει για πρώτη φορά με τα social media Αυτό είναι ένα από τα κομμάτια που βρήκα ενδιαφέροντα δουλεύοντας για το βιβλίο και το εισαγωγικό του κεφάλαιο Δηλαδή και η εφημερίδα ήταν ένα πείραμα τεράστιας αισιοδοξίας Το βιβλίο ήταν προηγούμενα τεχνολογικό πείραμα κολοσιαίας δημοκρατικής αισιοδοξίας δηλαδή την εποχή της τυπογραφίας όταν για πρώτη φορά ταξιδεύουν δηλαδή τα βιβλία και όχι οι άνθρωποι γιατί μέχρι τότε ταξίδευε κάποιος και πήγαινε σε ένα μοναστήρι μια βιβλιοθήκη και μελετούσε για πρώτη φορά με την τυπογραφία μπορούν να ταξιδεύουν

τα βιβλία και όχι οι άνθρωποι αυτό συνοδεύτηκε από μια φοβερή έκρηξη αισιοδοξίας. Ότι θα είναι οι γεωργοί που θα διαβάζουν σε έκπληστα χωράφια αυτά λέγανε τότε και γενικώς οι γεωργοί δεν διαβάζουν σε έκπληστα χωράφια όπως τα έχεις παρατηρήσει κι εσύ Αυτό όμως είναι κάτι το οποίο σε κάθε επανάσταση στην επικοινωνία συνέβη με το ραδιόφωνο, συνέβη με την τηλεόραση Για μας τώρα, αν δεν έχουμε ματιά ιστορικού της τεχνολογίας είναι δύσκολο να το σκεφτείς αυτό να το χωνέψεις δηλαδή ότι υπήρχε τέτοια αισιοδοξία για τις μορφωτικές προοπτικές που ανοίγει η τηλεόραση.

Σήμερα, εντάξει, τώρα είναι κάπως δύσκολο. Ίσου περνάει πολύ γρήγορα μόλις ανοίξεις τη τηλεόραση και δεις τι όντως παίζει η τηλεόραση, τι όντως βλέπουν οι άνθρωποι. Αλλά τα social media είναι ένα ακόμα λιθαράκι σε αυτή τη μακρά πορεία όπου μεγάλες επαναστάσεις στις τεχνολογίες επικοινωνίας συνοδεύονται από την αισιοδοξία ότι θα μπορούν επιτέλους οι άνθρωποι να επικοινωνούν οριζόντια ότι θα υπάρχει ευκολία στη διάχυση των πληροφοριών και άρα εκδημοκρατισμός της πληροφορίας.

Αυτή είναι η υπόσχεση πάντα. Ότι δηλαδή αφού θα είναι πιο εύκολο θα το κάνουν περισσότεροι. Απλό δεν είναι. Ε και φαίνεται ότι δεν είναι. Πιστεύεις ότι αυτή η υπόσχεση της ισότιμης πρόσβασης στην δημόσια σφαίρα ήταν εξ αρχής ψευδέστηση 1999 από έναν τύπο που λέγεται Λέσσινγκ. Περιγράφει λοιπόν την αρχιτεκτονική του διαδικτύου και πώς αυτή εγκυάται με κάποιον τρόπο την οριζόντια επικοινωνία μεταξύ των χριστών και λέει μετά βεβαίως αυτό φαίνεται πολύ καλό για να είναι αληθινό.

Νομίζω ότι το βασικό που πρέπει να έχουμε υπόψη μας σε αυτό είναι ότι καμία τεχνολογική συζήτηση δεν μπορεί να γίνει στα σοβαρά αντιληπτή χωρίς την πολιτική της διάσταση. Δηλαδή σε κάθε διαφορετική περίπτωση που συζητάμε για την επικοινωνία πρέπει να καταλαβαίνουμε ή τέλος πάντων η ποινή είναι ότι δεν θα έχουμε σοβαρή ή επαρκή αντίληψη του ζητήματος.

Αυτό σημαίνει το πρέπει, δεν θα μας κάνει μήνυση κανείς. Αλλά οφείλουμε να αντιλαμβανόμαστε ότι το ζήτημα που προσεγγίζουμε είναι κατά βάση πολιτικό. Οπότε τι γίνεται. σε όλες αυτές τις περιπτώσεις στη σύγκρουση αυτή μεταξύ των διαφορετικών ιστορικών μεταπλάσεων των elite και του κόσμου, οι elite αργά ή γρήγορα παίρνουν το πάνω χέρι αυτό συνέβη με το διαδίκτυο, έχει πλάκα και όλα σου ότι ήταν οι ίδιες προσωπικότητες ήταν ο Βόσνια ξέρω εγώ, αυτός που έπαιρτεξε μαζί με τον Steve Jobs, τον πρώτο Apple που έλεγε ότι τώρα επιτέλους ο καθένας μπορεί να ανεβάσει κάτι, να γίνει εκδότης του εαυτού του, όλα αυτά που κάποιοι τα λένε ακόμα, αλλά η αλήθεια είναι ότι δεν συμβαίνει αυτό, δεν λειτουργούν έτσι τα social media. Εσύ πόσο σημαντικό ρόλο θεωρείς ότι παίζουν οι αλγόριθμοι στη διαμόρφωση της δημόσιας συζήτησης, για παράδειγμα αυτό που μας εξήγησες στην αρχή, όταν κάποιος άλλος αποφασίζει τι θα βγει στο δικό μου το timeline, ή αντίστοιχα μπορεί να έχει δει τα λεγόμενα cookies

μπορεί να έχει δει τα ενδιαφέροντά μου και να μου σερβίρει, έτσι να το πω απλοϊκά, αυτά μάλλον που θέλω να δω, τι γίνεται εκεί. Οι αλγόριθμοι χρειάζονται μια προσοχή στην προσέγγιση, διότι είναι ταυτοχρόνως τα πάντα και τίποτα. Με ποια έννοια. Δεν είναι τίποτα με την έννοια ότι στην πραγματικότητα οι αλγόριθμοι είναι η μαθηματική έκφραση των συμφερόντων των εταιριών.

Δεν είναι δηλαδή κάποιο μαγικό κουτί με αριθμούς, κατανόητο που κάνει πράγματα που εμείς δεν μπορούμε να αντιληφθούμε. Οπότε με αυτή την έννοια μπορεί η Amazon να λέει ότι δυστυχώς απολύεστε διότι ο αλγόριθμος δείχνει, αλλά η Amazon απολύει. Τώρα, είναι ταυτοχρόνως τα πάντα, διότι όταν ξεκινήσει κανείς να σκέφτεται λίγο συστηματικότερα τα social media, αντιλαμβάνεται κάτι το οποίο έχει πει πολύ ωραία ένας μελετητής τους, ότι το ζήτημα δεν είναι τι γράφεις, αλλά τι διαβάζεις.

Εξού και ο υπότιτλος του βιβλίου Δηλαδή, αν η σειρά είναι χρονική Ό,τι γράψω εγώ θα εμφανιστεί με βάση το πότε το έγραψα Από κάποια στιγμή και μετά Οι πλατφόρμες ανακοινώνουν ότι Να, αν το κάνουμε έτσι Εσύ μπορεί να χάσεις μια πολύ σημαντική ανάρτηση Ενός πολύ σημαντικού φίλου σου Επειδή έχουν γράψει 15 βλακίες κάποιοι άλλοι γνωστοί σου Οπότε η πλατφόρμα αναλαμβάνει να αξιολογήσει για λογαριασμό σου τι όντως σε ενδιαφέρει Αυτό μπορεί να γίνεται με έναν τρόπο όπως το περιγράφω τώρα Αυτή είναι η περιγραφή που προσφέρουν οι πλατφόρμες Ότι σας δίνουμε ένα περιβάλλον στο οποίο θα βλέπετε αυτούς με τους οποίους επικοινωνείτε Αυτό στην πραγματικότητα σημαίνει ότι σήμερα τα social media έχουν αλλάξει πάρα πολύ χαρακτήρα δηλαδή βλέπει κανείς όλο ένα και περισσότερο εμπορικό περιεχόμενο και λιγότερες αλληλεπιδράσεις φύλων και σε κρίσιμες πολιτικές υποθέσεις όπως είναι νομίζω το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίπτωση της Παλαιστίνης μπορεί να υπάρχει απόλυτος και εντελώς αδιαφανής έλεγχος

στο τι θα βλέπουμε. Αυτό είναι τεκμηριωμένο στην περίπτωση της Παλαιστίνης με την έννοια ότι υπάρχει μια έκθεση της Human Rights Watch που εξηγεί ότι υποβαθμιζόταν το φιλοπαλαιστινιακό περιεχόμενο. Υπάρχει το ρεπορτάζ του BBC όπου είχαν μιλήσει whistleblowers, μάρτυρες δημόσιου συμφέροντος οι οποίοι επεξεργάστηκαν πρακτικά την μετατόπιση αυτή των αλγορίθμων προκειμένου να υποβαθμίζει αυτό το περιεχόμενο.

Οπότε αν συνδυάσουμε ότι αυτό είναι η δημόσια συζήτηση σήμερα και ότι οι πλατφόρμες μπορούν να ανοιγοκλίνουν το διακόπτη της δημόσιας συζήτησης δηλαδή να βγαίνει ο Joel Kaplan, ο διευθυντής του Facebook μετά την βασική ανακοίνωση του Zuckerberg για το τέλος του fact-checking και να λέει ότι παρατηρούμε ότι υπάρχει πολιτικό ενδιαφέρον οπότε θα επαναφέρουμε τις πολιτικές αναρτήσεις.

Εμένα αυτό που με σόκαρε σε αυτή την υπόθεση δεν ήταν το τι θα γίνει με το fact-checking. Αυτό που με σόκαρε είναι ότι είναι μια πλατφόρμα στην οποία ο άλλος έχει έναν διακόπτη με τον οποίο ανοιγοκλίνει την πολιτική συζήτηση. Αυτό είναι συγκλονιστικό να το συνειδητοποιεί κανείς. Όπως και με τα σχόλια. Όσο σου λέει ότι το Facebook σε ελατρεύει αν έχεις πάρα πολλά σχόλια.

Γιατί σου λέει ότι υπάρχει μία διάδραση. Και θέλω να ρωτήσω τώρα πώς επηρεάζει ο εθισμός αυτό το συνεχές σκοροράρισμα στην πολιτική και κοινωνική χρήση των Χριστών. Τι θα λέγαμε εκεί. Γιατί σε αυτό που είπες εσύ όσον αφορά το φύλλο παλαισθηνιακό μπορεί αντίστοιχα να υπάρχει κι άλλο θέμα, κι άλλο θέμα, το οποίο εγώ με ένα συνεχές σκλωράρισμα δεν μπορώ να διακρίνω τι ή να επηρεαστεί η πολιτική μου και η κοινωνική μου κρίση.

Εγώ συμφωνώ πολύ με την διαπίστωση αυτή που αφορά τη διάσπαση προσοχής και πιο ειδικά εδώ την πολιτική διάσπαση προσοχής. Δηλαδή, το βασικό ζήτημα στην πολιτική είναι να μπορεί κανείς να θέτει προτεραιότητες. Αυτό μου φαίνεται εμένα το κρισιμότερο. Οπότε, το γεγονός ότι τα συστημικά μέσα εξακολουθούν να θέτουν την ατζέντα την οποία να ακολουθούν μετά τα social media σημαίνει ότι εμείς θα πάσχουμε μονίμως από πολιτική διάσπαση προσοχής.

Πώς εκδηλώνεται αυτό. Υπάρχει ένα βιβλιαράκι για το Twitter που περιγράφει τις νίκες που έχουν επιτύχει τα social media σε σχέση με την λεγόμενη συστημική ενημέρωση. Την ενημέρωση των παραδοσιακών συμβατικών ισχυρών μέσων. Και έχει ως παραδείγματα την παρέτηση του Υφυπουργού Διαματάρη και το τροχαίο του Ιάσονα έξω από την Βουλή.

Το διαβάζω. Και λέω τώρα σκέψου ότι συζητάμε ότι έχουμε κρίση στην στέγαση, επιδοτούμενα μακαρόνια στο σούπερ μάρκετ, συνεπώς πραγματικό πρόβλημα με την ακρίβεια, πρόβλημα στην ενέργεια, έχουμε μετανάστες να πνίγονται στις θάλασσές μας και μέσα σε όλη αυτή την γάμα συγκλονιστικών ζητημάτων πάρα πολύ κρίσιμων τα παραδείγματα που έχουμε να επιδείξουμε ως επιτυχημένη ως παραδείγματα επιτυχημένης χρήσης των social media προκειμένου να αλλάξουμε την ατζέντα και να υποχρεωθεί απέναντι πλευρά να συζητήσει αυτά που θέλει ο κόσμος είναι ένα πρόγραμμα τηλεκατάρτησης μια παρέτηση υφυπουργού γιατί είπε ψέματα στο βιογραφικό του και ένα τροχιό σοβαρά θέματα ήταν αυτά άλλο περισσότερο άλλο λιγότερο το σκόλιο ηλικικού ήταν πολύ αστείο ταυτόχρονος εκτός από σοβαρό αλλά αντιλαμβανόμαστε ότι για μένα θα πρέπει να ξεκινήσουμε από την αφετηρία ότι τα social media δεν εκπληρώνουν τον προορισμό τους με βάση την αυτοπεριγραφή τους ότι θα είναι ένα πεδίο στο οποίο οι από τα κάτω μπορούν οριζόντια να συνεννοηθούν

και να επιβάλλουν μια ατζέντα αυτό που είναι ακόμη και σήμερα η υπόσχεσή τους εγώ θεωρώ ότι πρέπει να ξεκινήσουμε από την αφετηρία ότι αυτό το πράγμα δεν συμβαίνει και μετά να συζητήσουμε γιατί Και υπάρχουν πολλές ερεύνες που πιστοποιούν ότι ο περισσότερος κόσμος σήμερα περισσότερο ενημερώνεται από τα social media παρά από τα αυτό που λέμε παραδοσιακά μεσένημέρωσης.

Αυτό θέλει πολύ μεγάλη προσοχή στην αξιολόγηση. Γιατί? Ζούμε σε μια περίεργη εποχή όπου οι New York Times πρέπει να επιβάλλουν στους συντάκτες τους να πάρουν ένα μικροφωνάκι πέτου στο χέρι και να απαγγείλουν τα άρθρα τους σε βιντεάκια. Οπότε όλα τα μεγάλα ειδησεογραφικά υποχρεώνονται, τσάμπα, χωρίς να υπάρχει οικονομικό αντίκρισμα, να φτιάχνουν υλικό για τα social media.

Να φτιάχνουν, δηλαδή εικαστικά για το Instagram και με τα βιντεάκια για το TikTok και το Instagram, προκειμένου να μπορούν να υπάρχουν στη δημόσια συζήτηση. Αλλά αυτό είναι υλικό, στο οποίο το κρισιμότερο θέμα που είναι η διαμόρφωση της ατζέντας, το αποφασίζει η κεντρική συστημική ενημέρωση. Οπότε όταν λέμε ότι ο κόσμος ενημερώνεται μέσα από τα social media Χρειάζεται πολύ πολύ επίμονα να σκεφτούμε το ερώτημα Τι τον απασχολεί αυτόν τον κόσμο και ποιος το καθορίζει Το δικό μου επιχείρημα, ο δικός μου ισχυρισμός Είναι ότι αυτό καθορίζεται σε απόλυτο βαθμό Από την κεντρική ενημέρωση Γι' αυτό και οι πολλοί χάνουν Γι' αυτό και κυβερνούν αυτοί που κυβερνούν διεθνώς Γιατί διαφορετικά δεν θα υπήρχε αυτή η αναντιστοιχία Όλο το πολιτικό πρόβλημα της δημοκρατίας Είναι ότι έχουμε μεν δημοκρατία Αλλά κάπως γίνεται ρε παιδί μου Και με έναν μυστηριώδη τρόπο Το 1960 ήταν πρόκληση να έχει 20 πλάσια αμοιβή Ο CEO μιας εταιρείας από τους εργαζόμενους Σήμερα έχει 300 φορές μεγαλύτερη αμοιβή

Και οι εργαζόμενοι του τον θαυμάζουν και του λένε μπράβο Αυτή η ιδεολογική νίκη δεν επιτυγχάνεται χωρίς να έχει κανείς τον έλεγχο της επικοινωνίας. Από την άλλη, για να πούμε και τα θετικά των social media, θυμάμαι και θα μείνω σε πολιτικά γεγονότα. Η αραβική άνοιξη ήταν μια νίκη των social media. Το πραξικόπημα που πήγε να γίνει στην Τουρκία με τον Ερντογάν, είδες ότι μετά κατάφερε και γύρισε ένα πραξικόπημα μέσα στο social media.

Ενώ ότι υπάρχουν αντίστοιχα παραδείγματα που τα social media έχουν βοηθήσει. Για την αραβική άνοιξη υπάρχει ένα κεφάλαιο στο βιβλίο όπως είδες, όπου πρακτικά αναλύεται αυτό που συνέβη, διότι είναι το κατεξοχήν παράδειγμα στο οποίο φάνηκε να ανταποκρίνονται στον προορισμό τους. Δηλαδή... Και στο Νεπάλ πρόσφατα έγινε αυτό, με τη Gen Z.

Ναι, ναι, ναι. Υπάρχουν αυτά τα παραδείγματα. Να σου πω ποιο είναι το ζήτημα. Το ζήτημα είναι ότι στην Αραβική Άνοιξη, ας πούμε, υπήρχε το πρόβλημα ότι έπρεπε να αξιολογηθεί ότι είχαμε μια σειρά από tweets που γράφονταν στα αγγλικά, συνεπώς απευθύνονταν σε διεθνές κοινό και υπήρχε η συνεργασία με παραδοσιακά μέσα. Το Twitter ταυτόχρονος, εκτός από το ότι φαίνεται βιβλιογραφικά ότι η εικόνα είναι ανάμεικτη για το κατά πόσο ήταν αποφασιστικός ο ρόλος των social media με την έννοια ακριβώς ότι υπάρχει πάντοτε σε αυτές τις περιπτώσεις μια ταυτόχρονη συνύπαρξη των παραδοσιακών και των νέων μέσων επικοινωνίας ένα ζήτημα είναι το κατά πόσο αυτό συμβαίνει αποφασιστικά με τη συνδρομή των social media και το δεύτερο είναι να κρίνει κανείς κατά πόσο συμβαίνει σε πείσμα των συστημικών παιχτών.

Δηλαδή, στην περίπτωση του Twitter έχουμε όλο το πέρασμα από την αραβική άνοιξη που εγώ λέω ότι τα μετέπειτα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι είναι μια ανάμεικτη εικόνα δεν είναι η εικόνα που είχε η Χιλάρη Κλίντον που έλεγε να δοθεί το Nobel Ειρήνη στο Twitter είναι μια λίγο πιο ανάμεικτη εικόνα και από αυτό περνάμε στο X του Elon Musk όπου προκειμένου να αναβαθμίζονται οι δικές του δημοσιεύσεις πάει και βρίσκει τους προγραμματιστές του, απολύει τον προγραμματιστή του επειδή η δική του δημοσίευση είχε λιγότερες αντιδράσεις από του Βάιντεν για ένα αθλητικό γεγονός Οπότε θέλω να πω ότι μία διάσταση είναι ότι πρέπει πάντοτε να σκεφτόμαστε ποια είναι η συνεργασία μεταξύ social media και κεντρικών συστημικών παικτών που επιδιώκουν το ίδιο αποτέλεσμα.

Αυτό είναι το ένα ζήτημα. Και το άλλο είναι να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη μέσα στον χρόνο. Γιατί σε πάρα πολλές περιπτώσεις αυτό που συμβαίνει είναι ότι έχουμε φαινόμενα τα οποία αποδίδονται στα social media ενώ έχουμε σοβαρή και ισχυρή συνεργασία συστημικών παικτών. Να πω μερικά παραδείγματα που μας είναι πολύ πιο κατανοητά από την άποψη της εξοικείωσης με την επικαιρότητα.

Στην περίπτωση του Στέφανου Κασελάκη, είχαμε έναν άνθρωπο που επενούνταν από τα τηλεοπτικά κανάλια για την καταπληκτική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Οπότε λέγανε ότι κοίταξε να δεις τώρα για αυτή τη φοβερή εξοικείωση με το TikTok, τα έλεγε και ο Λιάκος αυτά, οι νέοι που είναι στο TikTok. αυτό που συνέβαινε την ίδια στιγμή είναι ότι είχαμε 10 τηλεοπτικά συνεργεία σταθμευμένα έξω από το γυμναστήριό του και τα τηλεοπτικά κανάλια έπαιζαν τα βίντεο που ανέβαζε αυτό στο TikTok οπότε τι συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις αυτό που έχουμε και παίρνω επίτητες παραδείγματα με τα οποία είμαστε πιο πολύ εξοικειωμένοι αυτό που συμβαίνει είναι ότι έχουμε κάτι το οποίο δεν παράγεται από τα social media υπάρχει δηλαδή συστημικό ενδιαφέρον αλλά αυτό μπορεί να παρουσιαστεί σαν να συμβαίνει από τα κάτω οπότε το σατανικό στοιχείο μιας τέτοιας υπόθεσης είναι ότι έχουμε πάλι τη δυνατότητα των ισχυρών μέσων να επηρεάζουν τη συζήτηση διαμορφώνοντας την ατζέντα και την πρόσθετη πινελιά

ότι μπορούν να πείθουν τον κόσμο ότι αυτό συμβαίνει από τα κάτω αυτά είναι πάρα πολλά τα παραδείγματα δηλαδή αναρωτιέται κανείς πολύ συχνά για τους influencers δηλαδή δεν υπάρχει αυτό το πράγμα ρε παιδί μου δεν υπάρχουν influencers Δεν υπάρχουν κάποιοι που αναδύονται από την αφάνεια Ας πούμε Και αποκτούν δημοφιλία Πώς το εξηγείς αν πιστεύεις ότι ζούμε το τέλος Του δημοκρατικού πειράματος Μα το ερώτημα είναι Αν μπορεί κανείς να το κάνει αυτό Σε πείσμα των εταιρικών και κρατικών συμφερόντων Καταλάβεις αυτό είναι το πρίσιμο Θα την προτείνει κάποιος Ότι μέσα σε αυτούς τους influencers Υπάρχουν για παράδειγμα και influencers Στο βιβλίο Που πάλι τους ενισχύει Είναι η λογική των reels πλέον.

Δηλαδή σου λέει το Instagram κάνε περισσότερα reels για να σου αυξήσω την προβολή. Ναι, οπότε εκεί έχουμε αυτό που λένε στις μελέτες που έχω χρησιμοποιήσει στο κεφάλαιο για τους influencers, ο βασικός χώρος στον οποίο πρώτο συζητήθηκαν αυτά ήταν η μόδα. Γιατί εκεί ήταν η πρώτη φορά που είχαμε πρόσωπα που προέρχονται από το διαδίκτυο και όχι από τα μεγάλα περιοδικά μόδας, οι οποίοι συζητούσαν ότι ορίστε μπορείς τώρα να δεις αυτή την κοπέλα που έγραφε στο blog της και ξαφνικά πηγαίνει στην εβδομάδα μόδας της Νέας Υόρκης ποια είναι η διαφορά εδώ πέρα ότι εδώ πέρα οι εταιρείες μιλάνε μιλάνε οι εταιρείες δηλαδή μιλάνε οι εταιρείες οι οποίες χρησιμοποιούν τους influencers ως διαφημιστές προκειμένου να δημιουργήσουν αυτή την ζεστασιά που απαιτεί η διαφήμιση να υπάρχει ένα οικείο πρόσωπο που θεωρείται ότι δεν είναι επαγγελματίας διαφημιστής, είναι ένας άνθρωπος σαν και εμάς και απλώς σου προτείνει αυτό που του αρέσει.

Αλλά οι εταιρείες μιλάνε σε αυτό. Αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία γιατί ξαναλέω ότι σε όλες αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να δούμε όχι μόνο τι έχει επιτυχεί αυτά τα social media αλλά σε ποιο βαθμό αυτό μπορεί να λοξοδρομήσει σε σχέση με τα κεντρικά συμφέροντα των ισχυρών παικτών γιατί τότε θα μας ενδιέφερε. Αυτό είναι το πλήρες επιχείρημα Βέβαια ισχύει ότι σήμερα Οποιοςδήποτε μπορεί να γίνει Ένας ενδυνάμι Influencer Ενώ το οτιδήποτε Εγώ δεν το πιστεύω αυτό Δεν θέλω να αποθαρρύνω του κοινού σου Όχι, όχι, με χαρά να ακούσω εννοείται Είναι λογική λαχίου Δηλαδή Το κλασικό παράδειγμα Για τη μελέτη των δυτικών Μέσων ήταν ο Justin Bieber σε εμάς λέει ότι είναι ο Παντελίδης το παράδειγμα αυτό αφήνω στην άκρη τώρα τα μουσικά γούστα μπορεί να μην είσαι φαν του Παντελίδη αλλά μας ενδιαφέρει το γίνεται αυτό το πράγμα γίνεται να το ξεφθείς το ζήτημα είναι σε αυτές τις πίσω από μια ντουλάπα βίντεο της ντουλάπας που λέγαμε το ερώτημα είναι μπορείς να το κάνεις αυτό

λέγοντας πράγματα τα οποία αντίκεινται στην κεντρική θέαση του κόσμου όπως την αντιλαμβάνονται κρατικά και εταιρικά συμφέροντα. Δηλαδή μπορεί να υπάρξει κάποιος ο οποίος ριζικά να αντισταθεί σε αυτό το οποίο λέγεται. Άρα θεωρείς ότι είναι ακίνδυνη αυτή, εντός αγωγικών το ακίνδυνη. Νομίζω ότι είναι εντελώς ακίνδυνη. Για πες το παράδειγμα.

Το παράδειγμα του Μαμδάνη είναι χαρακτηριστικό από αυτή την άποψη. Επίσης με τα social media που έπαιξε. έχουμε μεγάλο ποσοστό να τα συζητήσουμε όλα αλλά για πες μας τη δική σου οπτική στο Μαμπτάνι έβλεπα τις δημοσιεύσεις των άρθρων για την επιτυχία του Μαμπτάνι και διάβαζα πως έκανε όρθια βίντεο αντί για οριζόντια παρεμπιτούντως δεν έκανε δεν ήταν μόνο όρθια τα βίντεο διάβαζα συνεντεύξεις από αυτούς που σχεδίασαν τη γραμματοσυρά, αυτή την περίφημη χαρακτηριστική γραμματοσυρά της καμπάνιας του. Ποια είναι η πονηριά σε αυτό. Για πες. Ό,τι σε αυτό εμφανίζεται ως επιτυχία των social media, κάτι το οποίο ήταν ένα κρίσιμο και αγωνιώδες πολιτικό κενό στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Δηλαδή, όταν έχεις στην αρχή τον κρονόληρο ο Μπάιντεν και στη συνέχεια την Κάμαλα Χάρις, η οποία βγαίνει και λέει ότι οπλοφόρει, ότι δεν κάνει αρκετές απελάσεις ο Τραμπ και δεν έχει συνεργαστεί αρκετά μαζί της γιατί και αυτή θέλει το τείχος και με αυτή την καμπάνια καταραίει και εκλέγεται ένας άνθρωπος σαν τον Τραμπ δεν είναι πολύ βολικό μετά να πεις ότι αυτό δεν έγινε επειδή έχουμε πραγματικό πολιτικό κενό και ο άνθρωπος και ο κόσμος εκεί αγωνιά να βρει κάτι άλλο το οποίο με τρομερή δεξιότητα και ταλέντο και λάμψη αξιοποιείς ο Μαμδάνη Λες ότι είχε καλά βίντεο Τώρα εσύ τι φαντάζεσαι Ότι ο Κουόμου ξέρω εγώ δεν είχε καλά βίντεο Καλά ήταν τα βίντεό του Είχε κι αυτός μια ομάδα Πάρα πολύ ικανόν Γιατί εδώ που τα λέμε δεν θα είναι και Κακή η ομάδα που τα φτιάξε Τα βίντεο του πολιτικού του αντιπάλου Οπότε τι συμβαίνει σε αυτή την περίπτωση Εμφανίζουμε ως Επιτυχία των social media Κάτι το οποίο ήταν ενδεικτικό Ενός πραγματικού πολιτικού κενού Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα ήταν η πρώτη νίκη Τραμπ

Που έχει μελετηθεί εξίσου με τον Brexit ας πούμε Είναι από τα πιο χαρακτηριστικά παράδειγματα που μελετώνται στην ιστορία των social media Που λέγανε τότε οι New York Times και οι Washington Post ότι κέρδισαν τον πόλεμο των memes Δεν κέρδισαν τον πόλεμο των memes Αυτό που συνέβη είναι ότι είχαν απέναντι την Hillary Clinton Που είναι από τα γεράκια των δημοκρατικών οπότε αυτό που έγινε είναι ότι συνέβη αυτό που οι μελετητές λένε για την δυνατότητα της συστημικής ενημέρωσης να επιβάλλει την ατζέντα καταλαβαίνεις οπότε δεν είναι το ζήτημα αν εσύ μπορείς να πεις ότι οι άλλοι ξέρω εγώ είναι deplorables και δεν καταλαβαίνουν και γι' αυτό κέρδισε ο άλλος με τα memes αυτό ήταν η απόπειρα να ενοχοποιηθεί ο κόσμος για κάτι το οποίο είχε πολύ σαφείς πολιτικές αιτίες γι' αυτό και Εγώ είμαι επιφυλακτικός όταν λέγεται με πολύ μεγάλη άνεση ότι εδώ πέρα αυτό είναι νίκη των social media.

Η εικόνα που έχω είναι ότι πάντοτε πρέπει κανείς να θέτει πολύ συγκεκριμένα ερωτήματα και να τα θέτει επίμονα. Σε ποιες περιπτώσεις αυτό συνέβη με τη συνεργασία συμβατικών μέσων, σε ποιες περιπτώσεις αυτό αντίκηται στους κεντρικούς παίχτες και σε ποιες περιπτώσεις συμβαδίζει με αυτούς. Αυτά είναι πιο κρίσιμα ερωτήματα.

Πάντως όσον αφορά το Μαμπτάνι επειδή μου είχε κάνει εντύπωση αυτό προφανώς και δεν είναι μόνο τα social media για μένα έπαιξε μεγάλο ρόλο και το γεγονός ότι είχαν καταγράψει ότι χτύπησε ένα εκατομμύριο πόρτες δηλαδή αυτός ο άνθρωπος σε όλο αυτό το διάστημα Συμφωνώ πάρα πολύ Για μένα ήταν πολύ σημαντικό αυτό το γεγονός Σίγουρα ήταν Απλά τα social media είναι για global εννοώ ξεσηκουμενικό Έχεις πάρα πολύ δίκιο και αυτό ήταν πολύ κρίσιμο γιατί αυτό επανέφερε ένα στοιχείο ενσώματης συμμετοχής στον πολιτικό αγώνα.

Το πόρτα-πόρτα ήταν κυριολεκτικό. Ήταν άνθρωποι που δραστηριοποιήθηκαν, βγήκαν από τα σπίτια τους. Έχει μεγάλη σημασία αυτό. Και γι' αυτό και λέω ότι πρέπει στην κουβέντα που γίνεται κάθε φορά που μας μιλούν για μια νίκη των social media να είμαστε λίγο επιφυλακτικοί στο πώς γίνεται αυτό. Φέτος και το πρόγραμμα κάτι, το θεωρώ αποτυχία.

Είτε αυτό είναι της πολιτείας, είτε είναι της οικογένειας, είτε της εκπαίδευσης, είναι μια αποτυχία όταν φτάνεις. Γιατί θεωρώ ότι η απαγόρευση είναι η εύκολη λύση. Αλλά θέλω να ακούς τη δική σου γνώμη. Θα ξεκινήσω λέγοντας ότι δεν έχω ακριβώς σχηματισμένη άποψη. Δηλαδή έχω έναν δισταγμό για να διατυπώσω μια απόλυτη άποψη για αυτό το θέμα και θα εξηγήσω γιατί όπως ξέρεις το βιβλίο Πέλεμα είναι ένα κεφάλαιο για τον εθισμό, για τον εφηβικό εθισμό. Έχουμε τις εκθέσεις που έχουν γίνει, που τις ξέρουμε χάρη σε whistleblowers, τις εσωτερικές εκθέσεις στην meta instagram και facebook που δείχνει ότι ξέραν την θετική συσχέτιση μεταξύ εφηβικών αυτοκτονιών και χρήσης του instagram, δηλαδή το πώς η ποσοτικοποίηση της αποδοχής το κουμπί like δηλαδή το fav, πώς αυτά τα κουμπιά σχετίζονται με τεράστια ψυχική φθορά κατά την εφηβική ηλικία και προφανώς πάρα πολλοί ξεκινάνε από αυτό και καταλήγουν στο ότι συνεπώς θα ήταν καλύτερο να τα απαγορεύσουμε.

Νομίζω ότι υπάρχει μια διάσταση εδώ πέρα η οποία σχετίζεται με το ειδικό θέμα της πολιτικής διαχείρισης της εφηβείας που είναι άγνωστη η γη για μένα δεν θα ήθελα να επέμβω σε κάτι το οποίο δεν το ξέρω και υπάρχει και ένα ζήτημα που αφορά την ίδια την απαγόρευση όπως το έθεσες εσύ η οριζόντια απαγόρευση σημαίνει ότι εκτός από τα πρακτικά προβλήματα για το πώς θα το κάνεις σημαίνει ότι θα υπάρξει και απαγόρευση για κοινωνικές ομάδες ακόμη και μέσα στους εφήβους για τους οποίους είναι αποκούμπη υπάρχουν ας πούμε queer κοινότητες υπάρχουν στο προηγούμενο βιβλίο μου κοιτούσα τις κοινότητες που δημιουργούνται σε άτομα με κινητικά προβλήματα αναπηρίες υπάρχουν χίλιοι δυο παράγοντες που καθορίζουν ότι υπάρχουν ομάδες για τις οποίες είναι πάρα πολύ κρίσιμο να υπάρχουν αυτές οι κοινότητες με όλα τα κακά τους οπότε εγώ για ό,τι εις ό,τι αφορά τη δική μου χρήση και τη χρήση των παιδιών μου έχω μια άποψη αλλά αν ήταν να συμμετάσχω σε έναν διάλογο για την απαγόρευση

έχω πάρα πολύ μεγάλες επιφυλάξεις απέναντι στην απαγόρευση μου φαίνεται πολύ λεπτό και δύσκολο ζήτημα και δεν είμαι και πάρα πολύ αισιόδοξος για τον τρόπο με τον οποίο θα υπερασπιστεί τα συμφέροντά μου το κράτος απέναντι στις πλατφόρμες. Καταλαβαίνω ότι οι πλατφόρμες είναι σκουλήκια που τρώνε τον εγκέφαλο απαγόρευσης και σκουλικιών που το έδωσε από τον πρόεδρο.

Εγώ γενικά τάσωμαι πάντα κατά των απαγορεύσεων. Μία απαγορεύση που ξεκινά από κάτι, φτάνει μετά σε κάτι άλλο, μετά σε κάτι άλλο και σε κάτι άλλο. Αυτό πάντα μου προκαλεί μια επιφυλακτικότητα. Δηλαδή, για αυτό όπως λες η οριζόντια απαγόρευση, η οριζόντια απαγόρευση προσπαθείς να το λύσεις με άλλα μέτρα. Δηλαδή, τα social media είναι ένα νέο φαινόμενο, εννοώ έτσι όπως έχει εξελιχθεί το βλέπουμε και με τη βία στα σχολεία δεν του συζητώ και πολλές άλλες πτυχές αλλά τη σημασία έχει τι κάνεις ποιος ασχολείται σήμερα με το σχολείο για παράδειγμα με την εκπαίδευση γιατί αυτό ήθελα να σε ρωτήσω ποιος είναι ο ρόλος της εκπαίδευσης των χριστών όσον αφορά την αντιμετώπιση της χειραγώγησης στο διαδίκτυο που το αγγίζεις και εσύ κάπως Ναι, αυτό είναι ένα ακόμα κομμάτι στο οποίο δεν χαρακτηρίζομαι πολύ μεγάλη αισιοδοξία.

Δηλαδή, συνήθως, αυτό που λέγεται είναι ότι πρέπει να εκπαιδευτούν οι χρήστες. Να εκπαιδευτούν οι χρήστες στην ορθή χρήση. Να μάθουν να αναγνωρίζουν, ας πούμε, τις ψευδείς ειδήσεις και ό,τι καθεξής. Δεν συντάσσομαι με αυτή τη λογική. Με την έννοια ότι η εκτίμησή μου είναι ότι αυτό που πρωτίστως χρειάζεται να γίνει είναι να υπάρχει έλεγχος και διαφάνεια στις πλατφόρμες.

Αυτό είναι το πρώτο μέλημα. Η μεταφορά της ευθύνης στους χρήστες, ενώ είναι κάτι που μοιάζει πάρα πολύ με εύλογο, γιατί λέει στον άλλο, ρε παιδί μου, εντάξει, τώρα κάτσε με το παιδί σου. Μην του δίνεις ένα κινητό και το παρατάς στην ταβέρνα. Αυτό μπορεί να έχει μια διάσταση προνομίου, μπορεί να υπάρχουν γονείς οι οποίοι πάρα πολύ δύσκολα μπορούν να είναι δίπλα στα παιδιά τους όλες τις ώρες που χρειάζεται και έχει και μια διάσταση αυτό που λέει ο Μαρκ Φίσσερ ιδιωτικοποίησης του άγχους δηλαδή της μεταφοράς ενός πολιτικού προβλήματος στην ιδιωτική σφαίρα τρομερό βιβλίο πραγματικόντως όπου λες στους χρήστες υπάρχουν και βιβλία ψηφιακής αυτοβοήθειας με αυτό το σκεπτικό κλειδώστε το κινητό σας σε ένα χρηματοκιβώτιο Ναι, ναι, αφήστε το έξω το δωμάτιο Ναι, κάντε το σαν να κόβετε το κάπνισμα, σαν να χωρίζετε Εντάξει, τα καταλαβαίνω όλα αυτά, καταλαβαίνω την business της αυτοβοήθειας Για μένα το κρίσιμο είναι ότι έχεις κολοσσούς Οι οποίοι έχουν προγραμματιστές που χρησιμοποιούν συνειδητά

Το μηχανισμό με τον οποίο λειτουργεί ο τζόγος Μεταφέροντας την εθιστική διαδικασία του καζίνο Στη χρήση κινητών από δεκάχρονα Οπότε νομίζω ότι με αυτό το δεδομένο Αυτό είναι κάτι που το ξέρουμε Δεν ξέρω τι σημαίνει το ξέρουμε Ποιοι το ξέρουν δηλαδή Αλλά έχουμε δεκάδες μαρτυρίες Μετανιωμένων πρώην προγραμματιστών Είναι αστείο ότι όλοι αυτοί δεν δίνουν κινητά στα παιδιά τους Αλλά γνωρίζουμε Ότι η εθιστική διάσταση Είναι σκόπιμη Και ότι στοχεύει και στις μικρότερες ηλικίες Οπότε σε ένα τέτοιο περιβάλλον Να στραφούμε εναντίον των Χριστών σας, είναι κάτι το οποίο το καταλαβαίνω ότι ακούγεται πολύ εύλογο να το κάνεις γιατί αυτή είναι η ορατή λύση έχεις μπροστά σου έναν γονιό και του λες κάνε και εσύ κάτι αλλά νομίζω ότι είναι κάπως ατελέσφορη αυτή η οδός για την λύση του προβλήματος Θέλω να κλείσουμε με το εξής να μας πεις λίγο πώς φαντάζεσαι εσύ το μέλλον είτε αυτό έχει να κάνει με τα social media είτε με τους αργόριτμους δηλαδή πια πιστεύεις έτσι όσο κατάλαβες

αν έκανες μια πρόβληψη και τι θεωρείς ότι ο αναγνώστης κλείνοντας και διαβάζοντας το βιβλίο σου ότι θα έχει κρατήσει δηλαδή τι είναι αυτό που και εσύ όταν το έγραψες σκεφτώσουν ένα κομμάτι φαντάζομαι των αναγνωστών αλλά τι θα ήθελες κλείνοντας το βιβλίο να πει, να σκεφτεί γενικά όλη μου η παρουσία και η παρέα μαζί μου για όσους έχουν αυτή την ατυχία είναι μια σταθερή προπαγάνδα υπέρ της απελπισίας Οπότε δεν κομίζω κανένα αισιόδοξο μήνυμα Στην πραγματικότητα ζούμε το Black Mirror Δηλαδή όλα τα δυστοπικά σενάρια τα οποία αντιμετωπίζαμε ως μακρινά σενάρια Για το τι θα μπορούσε να συμβεί, τα ζούμε Είναι ένας πλήρης έλεγχος που περιλαμβάνει όλες τις πτυχές της ζωής μας Πώς δουλεύουμε, πώς ψωνίζουμε, πώς ερωτευόμαστε, πώς βλέπουμε σινεμά, πώς ακούμε μουσική Δεν υπάρχει τίποτα που να μένει έξω από αυτόν τον έλεγχο Το αγαπημένο μου παράδειγμα είναι ότι Η υπόσχεση της Πλατφόρμας Των πλατφορμών Αν μπορούμε να βάλουμε γενική πληθυντικού εδώ πέρα Η ορθότρια γκρινιάζει

Η υπόσχεση ήτανε ότι ο καθένας Θα μπορεί να βλέπει ό,τι θέλει όποτε θέλει Αυτή δεν ήταν η υπόσχεση Το 80% των χρηστών του Netflix Ακολουθεί τις αλγοριθμικές προτάσεις Αυτό είναι το ζήτημα Δεν είναι ότι δυνητικά θα μπορούσαμε να κάνουμε κάτι άλλο ότι πρακτικά κάνουμε αυτό και το Netflix ξεκινάει και όλο ένα και περισσότερο έχει live γεγονότα κάποιος που σκαρφαλώνει έναν πύργο δυο τύποι που παίζουν ξύλο ξέρω εγώ διάφορα τέτοια τα οποία τι κάνουν ξανασυντονίζουν τον κόσμο με τον παλιό τελεοπτικό τρόπο οπότε ως προς το τι θα γίνει επειδή ξεκίνησα λέγοντας ότι το επικοινωνιακό πρόβλημα είναι αξεχώριστο από το πολιτικό ποτέ δεν μπορούμε να ξέρουμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα πολιτικά.

Εγώ από αυτή την άποψη δεν λέω ότι θα είναι έτσι και χειρότερα. Μπορεί να μην είναι. Μπορεί να έχουμε μια ριζική πολιτική αλλαγή. Απλώς η δική μου μικρή συνεισφορά σε αυτή την συζήτηση είναι ότι προσπαθώ να, με τη μεγαλύτερη δυνατή διάβια που μπορώ να επιτύχω εγώ, να καταγράψω τα αδιέξοδα αυτού που βλέπω μπροστά μου. Από εκεί και πέρα είναι ένα πολιτικό ζήτημα.

είναι σαν με ρωτάς αν θα κυβερνάνε πάντοτε η ισχυρή εισβάρωση των αδυνάτων. Δεν ξέρω. Ελπίζω όχι. Θέλω να σε ευχαριστήσω πάρα πολύ για όσα πολύ ωραία πράγματα μας είπες και πολύ συναρπαστικά και θα μας απασχολήσουν σίγουρα και στο μέλλον. Εγώ ευχαριστώ. Να είστε καλά. Ήταν ένα επεισόδιο της ΙΡΑΣ Podcast «Άκου την επιστήμη»

Σχόλια

Χωρίς σχόλια

Συνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση

Σύνδεση για Σχολιασμό

Δεν υπάρχουν σχόλια ακόμα

Πίσω 15 δευτ.
Play
Μπροστά 30 δευτ.
00:00:00
00:00:00