Γιατί μένουμε εκεί που μας πληγώνουν;

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 ανθρώπου που τον απορρίπτει. Είμαι η Σουζάννα Παπαφάγου, κλινική αναπτυξιακή ψυχολόγος και σας καλωσορίζω σε ένα ακόμα επεισόδιο του podcast αλήθειες. Όλες αυτές οι ερωτήσεις απ' έξω μοιάζουν κάπως εύκολα να απαντηθούν. Ε, αν δεν περνάει καλά, ας φύγει, θα πουν πολλοί. Όμως, οι ανθρώποι είναι η ψυχή. Δεν λειτουργεί τόσο απλά.

01:02 Δεν μένουμε επειδή μας αρέσει ο πόνος κάπου. Μένουμε γιατί ο πόνος πολλές φορές μας είναι γνώριμος. Και αυτό είναι κάτι που δυσκολευόμαστε να αποδεχτούμε. Ο εγκέφαλος δεν είναι φτιαγμένος να αναζητά πρώτα την ευτυχία. Είναι φτιαγμένος να αναζητά την επιβίωση. Να σας το ξαναπώ. Ο εγκέφαλος δεν είναι φτιαγμένος να αναζητά πρώτα την ευτυχία.

01:32 Είναι φτιαγμένος να αναζητά την επιβίωση. Και για τον εγκέφαλο επιβίωση σημαίνει συχνά αυτό το έχω ξαναζήσει, το γνωρίζω. Αν μεγαλώσαμε σε ένα σπίτι όπου η αγάπη ερχόταν μαζί με την κριτική, την απόσταση, τις εκρήξεις θυμού ή τη συναισθηματική ασυνέπεια, τότε ο ψυχισμός μας έμαθε κάτι πολύ συγκεκριμένο ότι η αγάπη πονά ότι για να σε αγαπήσουν πρέπει να προσπαθήσεις πρέπει να αποδείξεις την αξία σου πρέπει να περιμένεις, να αντέξεις έτσι όταν ως ενήλικε συναντήσαμε έναν άνθρωπο που μας κάνει να αισθανόμαστε αυτή την γνώριμη ένταση κάτι μέσα μας λέει α, αυτό μοιάζει κάπως με αγάπη Ενώ στην πραγματικότητα μοιάζει με το παρελθόν μας Και εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες παγίδες Δεν ερωτευόμαστε μόνο τον άνθρωπο Ερωτευόμαστε και τον τρόπο που μας κάνει να αισθανόμαστε Το έχουμε πει και σε άλλα επεισόδια αυτό Αν έχουμε συνδέσει την αγάπη με την αγωνία Τότε η ηρεμία μπορεί να μας φαίνεται αδιάφορη Ένας σταθερός άνθρωπος μπορεί να μας φαίνεται ότι δεν έχει πάθος

02:51 ενώ ένας απρόβλεπτος άνθρωπος μας δημιουργεί ένταση, προσμονή και μια διαρκή προσπάθεια να τον κερδίσουμε ξανά και ξανά και ξανά. Και κάπου εκεί γεννιέται ένας ακόμη σημαντικός μηχανισμός. Η ψυχαναλυτική σκέψη τον περιγράφει ως επανάληψη. Η ψυχή δεν ψάχνει να ξαναζήσει το τραύμα επειδή της αρέσει, το ξαναζεί γιατί ασυνείδητα ελπίζει πως αυτή τη φορά θα του διορθώσει.

03:29 Το παιδί που δεν κατάφερε ποτέ να πάρει την αποδοχή του πατέρα του, της μητέρας του, μπορεί να περάσει χρόνια προσπαθώντας να κερδίσει έναν συναισθηματικά απόμακρο σύντροφο. Όχι γιατί δεν βλέπει την πραγματικότητα Αλλά γιατί βαθιά μέσα του ελπίζει Πως αν αυτός ο άνθρωπος τελικά το αγαπήσει Τότε ίσως θεραπευτεί και εκείνο το παλιό τραύμα Όμως οι άνθρωποι του σήμερα Δεν μπορούν να αλλάξουν όσα συνέβησαν χθες Και κάθε αποτυχημένη προσπάθεια Αφήνει ακόμη ένα τραύμα πάνω στο προηγούμενο Υπάρχει όμως και η βιολογία Όταν μια σχέση εναλλάσσει την τρυφερότητα με την απόρριψη, ο εγκέφαλος αρχίζει να λειτουργεί σαν να βρίσκεται μπροστά σε ένα προβλεπτό μηχανισμό ανταμοιβής Μια μέρα ζω την αγάπη, την άλλη τη σιωπή, μετά ένα μήνυμα, μετά εξαφάνιση, μετά μια αγκαλιά, μετά απόσταση αυτή η εναλλαγή δημιουργεί πολύ ισχυρότερη προσκόλληση από μια σταθερή σχέση δεν είναι τυχαίο αυτό που σας λέω είναι ένας μηχανισμός που γνωρίζουμε καλά από την ψυχολογία της μάθησης

04:48 ο άνθρωπος συνεχίζει να περιμένει την επόμενη καλή στιγμή που θα του έρθει και κάθε φορά που αυτή έρχεται νιώθει ανακούφιση συχνά όμως μπερδεύει αυτή την ανακούφιση με την αγάπη Κι όμως η αγάπη δεν είναι ανακούφιση από τον φόβο Η αγάπη είναι ασφάλεια, αυτό θα έπρεπε να είναι Ένας ακόμη λόγος που μένουμε εκεί που μας πληγώνουν είναι η ταυτότητά μας Υπάρχουν άνθρωποι που έμαθαν ότι αξίζουν μόνο όταν φροντίζουν τους άλλους Όταν σώζουν τους άλλους, όταν υπομένουν από τους άλλους Όταν συγχωρούν ασταμάτητα τους άλλους Αν φύγουν αισθάνονται πως χάνουν όχι μόνο τη σχέση Αλλά και τον λόγο υπαρξής τους, την ταυτότητά τους Που έχει δημιουργηθεί γύρω από αυτό Και ύστερα υπάρχει και η ντροπή Πως δεν το κατάλαβα, τι θα πουν οι άλλοι τώρα Έχω ήδη επενδύσει τόσα χρόνια Η ντροπή είναι επίσης ένας σημαντικός λόγος που μένουμε σε μια σχέση σε μια σχέση που μας πληγώνει έτσι συνεχίζουμε λοιπόν να επενδύουμε όχι επειδή η σχέση έχει μέλλον αλλά επειδή φοβόμαστε ότι όλα όσα δώσαμε

06:13 θα πάνε χαμένα και ξέρετε υπάρχει και κάτι ακόμα πιο βαθύ μερικές φορές δεν φοβόμαστε να χάσουμε τον άλλον φοβόμαστε να συναντήσουμε τον εαυτό μας χωρίς εκείνον Γιατί όταν μία σχέση κρατά πολλά χρόνια αρχίζει να γίνεται μέρος της ταυτότητάς μας Και η αποχώρηση μοιάζει σαν να χάνουμε ένα κομμάτι του εαυτού μας Γι' αυτό η θεραπεία δεν είναι απλώς να μάθουμε να φεύγουμε Η θεραπεία είναι να αρχίσουμε να αναρωτιόμαστε Ποιο κομμάτι του εαυτού μου πιστεύει ακόμη ότι πρέπει να κερδίσει την αγάπη Ποιο παιδί μέσα μου περιμένει ακόμη να το διαλέξουν Ποια παλιά ιστορία προσπαθώ να ξαναγράψω Μέσα από τους ανθρώπους που επιλέγω Και όταν αυτές οι ερωτήσεις αρχίζουν να βρίσκουν απαντήσεις Συμβαίνει κάτι σχεδόν αθόρυβο Δεν χρειάζεται πια να παλέψεις για να σ' αγαπήσουν Δεν χρειάζεται να αποδεικνύεις συνεχώς την αξία σου Δεν χρειάζεται να μπερδεύεις την ένταση με το πάθος και την αγωνία με την αγάπη Γιατί η πιο όρημη μορφή αγάπης δεν σε κρατά σε διαρκή αβεβαιότητα

07:38 Σε κάνει να νιώθεις ασφαλής Μάλλον αυτό είναι το πιο δύσκολο μάθημα Να πιστέψουμε ότι μπορούμε να αγαπηθούμε χωρίς να πονάμε γιατί τελικά δεν μένουμε εκεί που μας πληγώνουν επειδή είμαστε αδύναμοι μένουμε γιατί κάποτε μάθαμε ότι έτσι μοιάζει η αγάπη ήταν ένα ακόμα επεισόδιο του podcast Αλήθειες Αυτό και θα σας πω για άλλη μια φορά πως η θεραπεία ξεκινά όταν η ψυχή αποκτά το θάρρος να μάθει έναν καινούριο ορισμό της αγάπης.

08:27 Όχι εκείνης που μας κάνει να μείνουμε σε ό,τι μας πληγώνει, αλλά εκείνης που χωρά πρώτα απ' όλα τον εαυτό μας για να μπορέσουμε να χωρέσουμε και μία σχέση με τον άλλον. Να είστε καλά. Θα τα πούμε την επόμενη εβδομάδα.