Οι Αδελφές Φοξ: Mιλώντας με τους νεκρούς...ή μήπως όχι;
Bloody Darklings PodcastΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Μπορούν οι νεκροί να επικοινωνήσουν με τους ζωντανούς; Το 1848, σε ένα μικρό σπίτι στη Νέα Υόρκη, δύο νεαρές αδελφές ισχυρίστηκαν πως μπορούσαν να συνομιλούν με πνεύματα μέσα από ανεξήγητους χτύπους. Η ιστορία τους εξαπλώθηκε σαν φωτιά, προκαλώντας ανατριχίλα, θαυμασμό και αμέτρητα ερωτήματα. Οι Μάργκαρετ και Κέιτ Φοξ έγιναν διάσημες μέσα σε μια νύχτα και συνέβαλαν στη γέννηση ενός ολόκληρου κινήματος: του σύγχρονου Πνευματισμού.
Πίσω, όμως, από τις μυστηριώδεις συνεδρίες, τα μηνύματα από τον άλλο κόσμο και το κοινό που διψούσε να επικοινωνήσει με τους νεκρούς, κρυβόταν μια ιστορία γεμάτη αντιφάσεις, προσωπικά δράματα και αποκαλύψεις που συγκλόνισαν την κοινή γνώμη. Ήταν οι Αδελφές Φοξ το μέσο επικοινωνίας με μια άλλη διάσταση ή μήπως όλα ήταν μια καλοστημένη απάτη;
Σε αυτό το επεισόδιο, ταξιδεύουμε στον 19ο αιώνα, εξερευνούμε την άνοδο και την πτώση των δύο αδελφών και αναζητούμε την αλήθεια πίσω από έναν από τους πιο διάσημους μύθους στην ιστορία του ανεξήγητου. Γιατί μερικές φορές, το πιο τρομακτικό δεν είναι αυτό που δεν μπορούμε να εξηγήσουμε, αλλά αυτό που τελικά αποκαλύπτεται.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Και κάπως έτσι, ένα μικρό αγροτό σπίτο στη Νέα Υόρκη έγινε το σημείο όπου οι νεκροί αποφάσισαν να ξαναμιλήσουν. Οι κάποιοι ζωντανοί αποφάσισαν ότι μπορούσαν να βγάλουν αρκετά χρήματα, κάνοντας τους νεκρούς να χορεύουν καστανιέτες στο ξύλινο πάτομα. Απόψε θα κυνηγήσουμε την ίδια την ιστορία. Τι συνέβη πραγματικά στο σπίτι των αδελφών Φόξ.
Ήταν η απαρχή του μεγαλύτερου πνευματικού κινήματος του 19ου αιώνα. Ήταν μία από τις πιο καλωστημένες απάτες στην ιστορία. Ή μήπως η αλήθεια βρίσκεται κάπου ανάμεσα στους ήχους που εξακολουθούν να αντιχούν μέσα σε εκείνο το μικρό σπίτι. πίσω από κάθε μύθο και κάθε αφήγημα που σε κάνει να κοιτάζεις πίσω από τον ώμο σου, συνήθως κρύβεται ένας πραγματικός άνθρωπος ή ένας απαταιώνας.
Μερικές φορές και τα δύο. Είμαι η Ελένη και στο σημερινό επεισόδιο θα ταξιδέψουμε πίσω στο 1848, στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, εκεί όπου τρεις μυστηριώδεις χτύπη ήταν αρκετοί για να γεννήσουν ένα παγκόσμιο κίνημα, να πείσουν εκατομμύρια ανθρώπους ότι οι νεκροί μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τους ζωντανούς και να αλλάξουν για πάντα την ιστορία του πνευματισμού.
Ή τουλάχιστον έτσι πίστευαν. Γιατί όπως θα δούμε, η αλήθεια είναι πολύ πιο περίεργη από κάθε ιστορία φαντασμάτων. Κυρίες και κύριοι, αυτή είναι η ιστορία των αδελφών Φόξ. Τέλη Μαρτίου 1848, λίγα χιλιόμετρα έξω από τον μικρό οικισμό του Χάιντσβιλ, στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, βρισκόταν ένα ταπεινό ξυλινοσπίτι στην άκρη του οικισμού.
Εκεί είχε εγκατασταθεί η οικογένεια Φόξ, μια οικογένεια όπως τόσες άλλες της εποχής Χωρίς τίποτα που να προμείνει έπως το όνομά της θα συνδέονταν σύντομα με ένα από τα πιο διάσημα μυστήρια του 19ου αιώνα Το σπίτι δεν είχε τίποτα το ιδιαίτερο, τουλάχιστον όχι μέχρι την άνοιξη του 1848 γιατί μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες θα αποκτούσε τη φήμη ότι ήταν στοιχειωμένο.
Τις νύχτες τα μέλη της οικογένειας άρχισαν να αναφέρουν πως άκουγαν ανεξήγητους χτύπους στους τοίχους, στο πάτομα και στα έπιπλα. Στην αρχή προσπάθησαν να τους αποδώσουν σε κάτι απολύτως φυσιολογικό. Ένα παλιό ξύλινο σπίτι τρίζει. Συμβαίνει. Όμως αυτοί οι ήχοι έμοιαζαν να έχουν κάτι παράξενο Δεν εμφανίζονταν τυχαία Έμοιαζαν να ανταποκρίνονται στους ανθρώπους που βρίσκονταν μέσα στο σπίτι Και όσο περισσότερο η οικογένεια προσπαθούσε να βρει μια λογική εξήγηση Τόσο περισσότερο οι ήχοι έμοιαζαν να τους κοροϊδεύουν Ή αν προτιμάτε τη σκεπτικιστική εκδοχή κάποιος άλλος τους κορόιδε με μεγάλη επιτυχία.
Τα νέα δεν άρχισαν να διαδοθούν. Περίεργοι αλλά και τρομαγμένοι οι γείτονες άρχισαν να συγκεντρώνονται στο σπίτι των Φόξ για να διαπιστώσουν μόνοι τους τι πραγματικά συνέβαινε. Ανάμεσα σε εκείνους που βρέθηκαν στο επίκεντρο αυτής της παράξενης ιστορίας ήταν δύο από τις νεότερες κόρες της οικογένειας. η 14χρονη Μάργκαρετ γνωστή ως Μάγκη και η 11χρονη αδελφή της Κέιτ.
Και το βράδυ της 31ης Μαρτίου του 1848, παραμονή πρωταπληλιάς, τα δύο κορίτσια αποφάσισαν να κάνουν κάτι που μέχρι τότε κανείς στην οικογένεια δεν είχε τολμήσει. Να απευθύνουν ερωτήσεις και να δουν αν υπήρχε πραγματικά κάποιος ή κάτι που θα τους απαντούσε Κάλεσαν μάλιστα στο σπίτι και μια γειτονισά τους ώστε να γίνει μάρτυρα σε αυτού που συνέβαινε Και τότε σύμφωνα με τις μαρτυρίες της εποχής έγινε κάτι που έκανε τους πάντες να παγώσουν Σε κάθε ερώτηση των κοριτσιών ακολουθούσε ένα συγκεκριμένος αριθμός χτύπων, σαν κάποιος ή κάτι να απαντούσε από την άλλη πλευρά του τείχου.
Εκείνο το βράδυ είτε γεννήθηκε μία από τις μεγαλύτερες ιστορίες παραφυσικού όλων των εποχών είτε μία από τις πιο επιτυχημένες παραστάσεις στην ιστορία της εξαπάτησης και το πιο εντυπωσιακό είναι πως εκείνη τη στιγμή κανείς δεν μπορούσε να ξέρει ποιο από τα δύο ίσχυε Η απρόσμενη αυτή επικοινωνία όμως φαίνεται πως έδωσε στη μητέρα τους μία ιδέα Η Μάργκαρετ αντί να προσπαθήσει να διώξει τον αόρατο επισκέπτη Αποφάσισε να πάει το πράγμα ένα βήμα παραπέρα και να κάνει και το κομμάτι της Ή τέλος πάντων μια πιο φαντασμογορική επίδειξη στις γειτόνισσες για να τους μπεί και λίγο στο μάτι Αντιμετωπίζοντας το πνεύμα σαν εκπαιδευμένη μαϊμού στο τσίρκο και το πρόσταξε.
Χτύπα πέντε φορές. Σύμφωνα με τις αφηγήσεις των παρευρισκομένων ακούστηκαν πέντε καθαροί χτύποι. Τώρα χτύπα δεκαπέντε. Το πνεύμα άρχισε να παίζει ταμπούρλο και αυτή τη φορά η χτύπη ήταν όντως δεκαπέντε. Στη συνέχεια η Μάργαρετ ζήτησε από την αόρατη παρουσία να αποκαλύψει την ηλικία μιας γειτόνισσας που βρισκόταν στο δωμάτιο Καθόλου ευγενικό Οι μάρτυρες ισχυρίστηκαν ότι ακολούθησαν 33 χτύπη Όσοι και τα χρόνια της γυναίκας η οποία μάλλον το πήρε πολύ προσωπικά και δεν φαίνεται να διασκέδασε ιδιαίτερα Τότε η κυρία Φόξ έκανε την ερώτηση που έμελε να αλλάξει την ιστορία Αν είσαι το πνεύμα κάποιου που έχει πεθάνει, χτύπα τρεις φορές Και μαντέψτε Υπάρχει βέβαια μια μικρή λεπτομέρεια που δεν πρέπει να περνάει απαρατήρητη Όλα αυτά συνέβησαν το βράδυ της 31ης Μαρτίου Δηλαδή λίγες ώρες πριν από την Πρωταπριλιά Κάποιοι μελετητές δεν μπορούν να αντισταθούν στον πειρασμό να το επισημάνουν Άλλοι θεωρούν πως πρόκειται απλώς για μια σατανική σύμπτωση Όπως και να έχει δεν αποτελεί απόδειξη για τίποτα
Οι συνεχείς φήμες, τα γκάπα γκούπα που τους είχαν πάρει το κεφάλι και η γενικότερη αναστάτωση ανάγκασαν τελικά την οικογένεια Φόξ να εγκαταλείψει το σπίτι στο Χάινσβιλ Η μητέρα των κοριτσιών αποφάσισε να στείλει τη Μάγκη και την Κέιτς στο Ρότσεστερ, όπου ζούσε η μεγαλύτερη αδελφή τους η Λία. Ίσως πίστευε πως μακριά από το Χάιτσβιλ όλος αυτός ο θόρυβος θα καταλάγιαζε.
Αμδέ, οι χτύποι φαίνεται πως έφτιαξαν βαλίτσα και ταξίδεψαν μαζί με τα κορίτσια. Το Ρότσεστερ και γενικότερα η περιοχή του Finger Lakes ήταν εκείνη την εποχή ένα πραγματικό εργαστήριο νέων ιδεών. Θρησκευτικά κινήματα, κοινωνικές μεταρρυθμίσεις και πνευματικές αναζητήσεις γεννιούνταν σχεδόν το ένα μετά το άλλο. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ιστορικοί αποκαλούν την περιοχή Burnt Over District, επειδή είχε σαρωθεί από κύματα θρησκευτικού ενθουσιασμού.
Με απλά λόγια, αν μια ιστορία για επικοινωνία με τους νεκρούς επρόκειτο να βρει πρόθυμο κοινό, δύσκολα θα έβρισκε καλύτερο μέρος. Ανάμεσα σε αυτούς που βοητεύτηκαν από τις αφηγήσεις των κοριτσιών που εννοείται πως δεν έχαναν ευκαιρία να διηγούνται τα όσα συνέβαιναν στο σπίτι τους ήταν ο Άιζακ και η Αίμι Πόστ. Ένα ιδιαίτερα δραστήριο ζευγάρι με έντονη παρουσία στα κοινωνικά και θρησκευτικά τεκτενόμενα της εποχής.
Την ίδια περίοδο άρχισε να κυκλοφορεί και μία ακόμη ιστορία. Υπήρχε η φήμη ότι το πνεύμα που είχε κατσικωθεί στο σπίτι των κοριτσιών ανήκε σε έναν πλανόδιο πολιτή που είχε δολοφονηθεί εκεί λίγα χρόνια νωρίτερα και τώρα ζητούσε δικαίωση. Η φήμη εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα ώστε οι κάτοικοι της περιοχής αποφάσισαν να επισκεφθούν το στοιχειωμένο σπίτι και να ερευνήσουν το κελάρι της Αγρικίας.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες βρέθηκαν λίγες τρίχες και μικρά θράψματα που έμοιαζαν με ανθρώπινα οστά. Ήταν πράγματι ταλείψαν ενός δολοφονημένου ανθρώπου? Η αλήθεια είναι ότι δεν το γνωρίζουμε. Η ανακάλυψη δεν ήταν τέτοια ώστε να μπορέσει να γίνει κάποιο είδους ταυτοποίηση Ούτε απέδειξε ότι υπήρξε ποτέ ένας δολοφονημένος πολιτής μέσα στο σπίτι Ωστόσο για τους ανθρώπους του 1848 οι αποδείξεις δεν χρειάζονταν να είναι αδιάσυστες Αρκούσαν για να κάνουν μια ήδη συναρπαστική ιστορία ακόμη πιο πιστική Ο Άιζακ και η Αίμι Πόστ δεν αρκέστηκαν στις φήμες.
Ήθελαν να διαπιστώσουν μόνοι τους αν οι παράξενοι χτύποι θα ακολουθούσαν τις αδελφές Φόξ και στο Ρότσεστερ. Έτσι, τις κάλεσαν στο σπίτι τους παρουσία φίλων και γνωστών για να κάνουν μία επίδειξη. Ο ίδιος ο Άιζακ Πόστ έγραψε αργότερα ότι αντιμετώπισε εκείνη τη συνάντηση με μεγάλη δυσπιστία. Μάλιστα παρομοίασε τον εαυτό του με τον άπιστο θωμά της Καινής Διαθήκης λέγοντας πως χρειαζόταν αποδείξεις πριν πιστέψει Σύμφωνα με τη δική του μαρτυρία κατά τη διάρκεια της βραδιάς ακούστηκαν καθαρά χτύπη κάτω από το πάτωμα οι οποίοι έμοιαζαν να απαντούν στις ερωτήσεις που έθεταν οι παρευρισκόμενοι Η επίδειξη Τάπερ είχε πετύχει Για τον Άιζακ αυτό ήταν αρκετό ώστε να αρχίσει να πιστεύει πως συνέβαινε κάτι που δεν μπορούσε να εξηγήσει Η έκπληξή του έγινε ακόμη μεγαλύτερη όταν και η τρίτη αδελφή, η Λία, δηλώσει πως μπορούσε επίσης να επικοινωνεί με την άλλη πλευρά ως μέντιουμ Και σύμφωνα με τις αφηγήσεις των post, η Λία φαίρεται να επικοινώνησε με την προσπάθως εκλειπούσα κόρη τους
Αντιλαμβάνεστε ότι για δύο γονείς που είχαν χάσει το παιδί τους μια τέτοια εμπειρία, αν πίστεψαν πως ήταν αληθινή θα είχε τεράστια συναισθηματική επίδραση Υπόστηκαν τόσο πολύ για την αυθυντικότητα αυτής της επικοινωνίας ώστε αποφάσισαν να δώσουν στην υπόθεση δημόσιο βήμα Νίκαισαν τη μεγαλύτερη αίθουσα του Ρότσεστερ και κάλεσαν το κοινό να δει με τα μάτια του όσα μέχρι τότε κυκλοφορούσαν μόνο ως φήμες.
Περίπου 400 άνθρωποι ανταποκρίθηκαν. Για κάποιους ήταν μια ευκαιρία να γίνουν μάρτυρες ενός θαύματος και για άλλους να αποκαλύψουν μια καλωστημένη απάτη. Μετά την επίδειξη, οι αδελφές Φόξ δέχτηκαν να εξεταστούν ιδιωτικά από μια επιτροπή που περιελάμβανε και σκεπτικιστές ώστε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να έκρυβαν κάποιο μηχανισμό ή άλλο αντικείμενο που θα μπορούσε να παράγει τους χτύπους.
Σύμφωνα με τις καταγραφές, η Επιτροπή δεν εντόπισε τίποτα από να εξηγεί το φαινόμενο. Και εδώ αξίζει να κάνουμε μια μικρή επισήμανση. Το ότι δεν βρέθηκε απόδειξη απάτης δεν σημαίνει ότι αποδείχθηκε η παρουσία κάποιου παραφυσικού φαινομένου. Σημαίνει απλώς ότι εκείνη την ημέρα κανείς δεν κατάφερε να εξηγήσει αυτό που πίστευε ότι είχε δει και ακούσει Και πολλές φορές όταν οι απαντήσεις αποουσιάζουν η φαντασία αναλαμβάνει να καλύψει τα κενά Μερικές φορές με θρύλους, μερικές φορές με θρησκείες και κάποιες άλλες με ολόκληρα κινήματα Για να καταλάβουμε γιατί η ιστορία των αδελφών Φόξ εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα πρέπει να γνωρίσουμε έναν άνθρωπο που κατά κάποιον τρόπο της περίμενε πριν ακόμα της γνωρίσει.
Το όνομά του ήταν Άντριου Τζάξον Ντέιβις. Οι οπαδοί του τον αποκαλούσαν αργότερα Ιωάννη τον Βαπτιστή του Σύγχρονου Πνευματισμού. Όχι επειδή ίδρυσε το κίνημα, αλλά επειδή πολλοί πίστευαν ότι είχε προαναγγείλει τον ερχομό του. Ο Ντέιβις είχε επηρεαστεί βαθιά από δύο πολύ διαφορετικές προσωπικότητες. Ο πρώτος ήταν ο Φραντς Άντων Μέσμερ, ο άνθρωπος που πίστευε στην ύπαρξη ενός αόρατου ζωικού μαγνητισμού, μιας δύναμης που κατά τη θεωρία του διαπερνούσε κάθε ζωντανό οργανισμό.
Ο δεύτερος ήταν ο Σουηδός Μυστικιστής Εμμάνουελες Βέντεμπορκ, ο οποίος υποστήριζε ότι έβλεπε οράματα και συνομιλούσε με αγγέλους και πνεύματα. Ο Ντέιβις προσπάθησε να ενώσει αυτές τις δύο ιδέες. Υποστήριζε μάλιστα ότι κατά τη διάρκεια ύπνωσης δεχόταν καθοδήγηση από το πνεύμα του ίδιου τους Βέντεμποργκ Το 1847 ένα χρόνο πριν γίνουν γνωστές οι αδελφές Φόξ δημοσίευσε το ογκώδες έργο του «Οι αρχές της φύσης, οι θεϊκές αποκαλύψεις της και η φωνή προς την ανθρωπότητα»
Σε αυτό διατύπωνε μια τολμηρή ιδέα για την εποχή ότι η επικοινωνία ανάμεσα στους ζωντανούς και τους νεκρούς δεν ήταν μόνο δυνατή αλλά ότι σύντομα θα γινόταν γνωστή σε ολόκληρο τον κόσμο και τότε τσουπ εμφανίστηκαν οι αδελφές Φόξ. Όταν ο Ντέιβις πληροφορήθηκε τα γεγονότα του Χάινσβιλ θεώρησε πως η προφητεία του είχε μόλις εκπληρωθεί.
Αργότερα υποστήριξε ότι τα ξημερώματα της 31ης Μαρτίου του 1848 είχε γράψει στο ημερολόγιο του πως ένιωσε μια ζεστή πνοή να περνά από το πρόσωπό του και άκουσε μια φωνή να του λέει Αδελφέ το έργο ξεκινάει, μια ζωντανή απόδειξη γεννήθηκε Αν το σημείωμα γράφτηκε πράγματι εκείνη την ημέρα ή αν η αφήγηση προέκυψε εκ των υστέρων είναι κάτι που σηκώνει πολλή συζήτηση.
Εκείνο που γνωρίζουμε με βεβαιότητα είναι ότι ο Ντέιβις κάλεσε τις δύο αδελφές στη Νέα Υόρκη για να παρακολουθήσει ο ίδιος τις επιδείξεις τους και η συνεργασία αυτή αποδείχθηκε καθοριστική. Οι αδελφές Φόξ έδιναν στον Ντέιβις αυτό που κάθε νέο κίνημα χρειάζεται μια ζωντανή ιστορία που συγκινούσε το κοινό Και ο Ντέιβις πρόσφερε στις αδελφές κάτι εξίσου πολύτιμο. Ένα φιλοσοφικό πλαίσιο που έκανε τους μυστηριώδεις χτύπους να μοιάζουν όχι με ένα μεμονωμένο περιστατικό ή απλά με φασαρία του ξεκούφαμού, αλλά με την αρχή μιας νέας εποχής.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο πνευματισμός γνώρισε τόσο μεγάλη απήχηση Πολλοί Αμερικανοί του 19ου αιώνα αναζητούσαν μια πιο προσωπική σχέση με το θείο και δυσκολεύονταν να αποδεχτούν την αυστηρή ιδέα της προκαθορισμένης σωτηρίας Ο πνευματισμός τους προσέφερε κάτι διαφορετικό την ελπίδα ότι ο θάνατος δεν έκοβε οριστικά τους δεσμούς με τους ανθρώπους που αγαπούσαν Και ας είμαστε ειλικρινείς, αν μπορούσες να στείλεις ένα τελευταίο μήνυμα σε κάποιον που έχασες, πόσοι από εμάς θα λέγαμε πραγματικά όχι ευχαριστώ Ίσως τελικά η μεγαλύτερη δύναμη του πνευματισμού να μην ήταν η χτύπη στους τείχους, αλλά η ελπίδα Από εκείνο το σημείο και μετά, η ιστορία πήρε το δρόμο που παίρνουν συχνά οι μεγάλες ιδέες Βγήκε περιοδία. Η Μάγκη, η Κέιτ και η μεγαλύτερη αδελφή τους η Λία άρχισαν να ταξιδεύουν σε διάφορες πόλεις Παρουσιάζοντας δημόσιες συνεδρίες όπου οι υπερευρισκόμενοι μπορούσαν να παρακολουθήσουν από κοντά την υποτιθέμενη επικοινωνία με τον κόσμο των νεκρών Απόψεις στην πόλη σας δηλαδή, καταλαβαίνετε
Η βάση του στη Νέα Υόρκη ήταν το Barnum's Hotel, μια επιλογή που μοιάζει σχεδόν συμβολική Το ξενοδοχείο ανήκε σε συγγενή του διάσημου θεατρικού επιχειρηματία και σώμαν Φινέα Μπάρναμ Και αν έχετε ακούσει το επεισόδιο για τον Μπάρναμ θα συμφωνήσετε πως η γραμμή ανάμεσα στην ψυχαγωγία, το θέαμα και το απίστευτο αλλά αληθινό δεν ήταν ποτέ ιδιαίτερα ξεκάθαρη Οι συνεδρίες πραγματοποιούνταν αρκετές φορές μέσα στην ημέρα.
Το μαγαζί είχε μπερεκέτια. Δεκάδες άνθρωποι συγκεντρώνονταν γύρω από ένα μεγάλο τραπέζι, περιμένοντας να ακούσουν τους περίφημους χτύπους που είχαν γίνει το θέμα συζήτησης σε ολόκληρη τη χώρα. Το εισιτήριο κόστιζε ένα δολάριο. Σήμερα ίσως να μην μας εντυπωσιάζει. Το 1848 όμως αυτό το ποσό δεν ήταν τα ξεγέλασε. οι άνθρωποι δεν πλήρωναν απλώς για μία παράσταση, πλήρωναν για την πιθανότητα να αποκτήσουν μία απόδειξη ότι ο θάνατος δεν ήταν το τέλος.
Όσο αυξανόταν η φήμη των αδελφών Φόξ, τόσο πιο γνωστοί άνθρωποι περνούσαν από τις συνεδρίες τους. Ανάμεσά τους ήταν ο ισχυρός εκδότης της New York Tribune χώρας Greeley, ο συγγραφέας James Fenimore Cooper, ο ποιητής και δημοσιογράφος William Cullen Bryant, αλλά και ο γνωστός αγωνιστής κατά της δουλείας William Lloyd Garrison.
Σύμφωνα με περιγραφές της εποχής, σε μία από αυτές τις συγκεντρώσεις, οι χτύποι μεράκλωσαν και άρχισαν να ακολουθούν το ρυθμό ενός δημοφιλούς τραγουδιού και στη συνέχεια σχημάτισαν ένα μήνυμα. Ο πνευματισμός θα επιτελέσει θαύματα για την υπόθεση της κοινωνικής μεταρρύθμισης. Και όλα αυτά με μερικά τοκτοκτόκ τώρα. Ανεξάρτητα από το αν κάποιος πίστευε ή όχι ότι το μήνυμα προερχόταν από πνεύματα, ένα πράγμα ήταν ξεκάθαρο.
Οι αδελφές Φόξ είχαν πάψει να αποτελούν μια παράξενη ιστορία από ένα μικρό χωριό της Νέας Υόρκης. Είχαν γίνει εθνικό φαινόμενο. και όπως συμβαίνει σχεδόν κάθε φορά που ένα φαινόμενο αποκτά τεράστια δημοσιότητα εμφανίστηκαν δύο αντίπαλα στρατόπεδα. Εκείνοι που έβλεπαν το θαύμα και εκείνοι που έβλεπαν το τσίρκο. Το ενδιαφέρον είναι ότι και οι δύο πλευρές συνέχισαν να αγοράζουν εισιτήρια.
Καθώς όμως η δημοτικότητα των αδελφών Φόξ εκτουξευόταν, η μεγαλύτερη αδελφή η Λία είπε να κάνει σόλο καριέρα γιατί είχε διαφορετικές καλλιτεχνικές ανησυχίες και έτσι οι δρόμοι τους χώρισαν. Η Λία παρέμεινε στη Νέα Υόρκη όπου δεχόταν επισκέπτες σε έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο για πνευματιστικές συνεδρίες. Οι Μάγκη και η Κέιτ αντίθετα πέρασαν τα επόμενα χρόνια κυριολεκτικά πάνω σε ένα τρένο.
Περιοδεύοντας από πόλη σε πόλη, από το Cleveland και το Cincinnati μέχρι το St. Louis, την Washington και τη Φιλαδέλφια έδινε να σταμάτη τα παραστάσεις μπροστά σε ένα ολοένα και μεγαλύτερο κοινό Σε μία από αυτές τις τάσεις, στη Φιλαδέλφια, η Μάγκη γνώρισε έναν άνθρωπο που έμελε να αλλάξει τη ζωή της Το στρατιωτικό γιατρό του πολεμικού ναυτικού των Ηνωμένων Πολιτείων και διάσημο εξερευνητή της Αρκτικής, Ελάιζα Κέντ Κέιν.
Ο Κέιν ήταν σκεπτικιστής. Παρακολούθησε επανειλημμένα τις συνεδρίες των αδελφών Φόξ, αποφασισμένος να αποκαλύψει το τέχνασμά τους. Δεν τα κατάφερε. Αργότερα έγραψε ότι ύστερα από έναν ολόκληρο μήνα παρατήρησης δεν είχε κατορθώσει να εξηγήσει πως παράγονται οι περίφημοι χτύποι Για εκείνον το μυστήριο παρέμενε μυστήριο Αυτό βέβαια δεν σήμαινε ότι πίστευε πως επρόκειτο για επικοινωνία με πνεύματα Απλώς παραδεχόταν πως δεν είχε βρει την εξήγηση Μπορεί να μην βρήκε απαντήσεις, βρήκε όμως νύφη ωραιότατη Όσο περισσότερο χρόνο περνούσε μαζί της, τόσο περισσότερο γοητευόταν από τη Μάγκη Την ερωτεύτηκε βαθιά και προσπάθησε να την πείσει να εγκαταλείψει οριστικά τον κόσμο του πνευματισμού Της έλεγε ότι άξιζε μια διαφορετική ζωή Μια ζωή μακριά από τις δημόσιες συνεδρίες με φαντάσματα και στοιχεία Τις αμφισβητήσεις και τις υποψίες που της συνόδευαν σε κάθε πόλη Η μάγκη από το πολύ πες πες τελικά δέχτηκε Με την οικονομική στήριξη του Κέιν φίτησε σε σχολείο Σταμάτησε τις περιοδίες και λίγο πριν από τον πρόωρο θάνατό του το 1857 παντρεύτηκαν
Μετά την απολυά του όμως η ζωή της άλλαξε ξανά δραματικά Για να τιμήσει τη μνήμη του ασπάστηκε τον καθολικισμό που σύμφωνα με τις πηγές, ο ίδιος ο Κέιν την ενθάρρυνε να ανακολουθήσει, πιστεύοντας ότι η πλούσια τελετουργία και ο έντονος συμβολισμός της θα τη στέργαζαν περισσότερο από τον κόσμο των πνευματιστικών συνειδριών.
Η Μάγκη υποσχέθηκε ότι θα εγκατέλειπε οριστικά τον πνευματισμό και τον χαβά με τα φαντάσματα. Όμως η θλίψη για το θάνατο του συζύγου της αποδείχθηκε δυσβάσταχτη. άρχισε να πίνει όλο και περισσότερο και η υπόσχεση που είχε δώσει δεν έμελε να κρατήσει για πάντα γιατί όπως συμβαίνει συχνά στην ιστορία των αδελφών Φόξ κάθε φορά που νόμιζες πως έπεφταν οι τίτλοι τέλους ξεκινούσε ένα καινούριο κεφάλαιο και ενώ η Μάγκη προσπαθούσε να αφήσει πίσω της το παρελθόν της η Κέιτ ακολούθησε ακριβώς την αντίθετη πορεία Παντρεύτηκε έναν αφοσιωμένο πνευματιστή και συνέχισε να εργάζεται ως medium εξελίσσοντας συνεχώς τις συνεδρίες της Οι περιγραφές της εποχής μιλούν για εντυπωσιακές επιδείξεις Λεγόταν ότι μπορούσε να μεταδίδει δύο διαφορετικά μηνύματα ταυτόχρονα Να γράφει το ένα ενώ υπαγόρευε το άλλο Άλλες φορές εμφανίζονταν λέξεις σε λευκές κάρτες ή μηνύματα γραμμένα ανάποδα σαν να είχαν προέλθει από κάποιο αόρατο χέρι Οι υποστηρικτές της έβλεπαν θαύματα Οι σκεπτικιστές έβλεπαν επιδέξια ταχυδακτηλουργία
Και οι δύο πλευρές πάντως συμφωνούσαν σε ένα πράγμα Η Κέιτ ήταν μεγάλη περφόρμερ και ήξερε να καθυλώνει το κοινό Ανάμεσα στους πιο γνωστούς επισκέπτες της ήταν ο τραπεζίτης Τσάρς Λίβερμορ Ο οποίος πίστευε ότι μέσω της Κέιτ επικοινωνούσε με τη μακαρίτισσα σύζυγό του Σύμφωνα με αφηγήσεις σε μια συνεδρία εμφανίστηκε ακόμη και το πνεύμα του Βανιαμίν Φραγκλίνου Το οποίο φαίρεται να υπέγραψε σε μια κάρτα Μοίραζε αυτόγραφα από τον άλλο κόσμο σου λέει Ακούγεται εντυπωσιακό Αλλά όπως συμβαίνει με πολλές ιστορίες του πνευματισμού, πρόκειται για ισχυρισμούς που δεν μπορούν να επελθευτούν ιστορικά.
Και όσο περνούσαν τα χρόνια, το κοινό ζητούσε όλο και περισσότερα. Ο Αμερικανικός εμφύλιος πόλεμος είχε αφήσει πίσω του εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς. Ολόκληρες οικογένειες αναζητούσαν παρηγοριά και την ελπίδα ότι θα μπορούσαν να επικοινωνήσουν έστω για μία τελευταία φορά με τους ανθρώπους που είχαν χάσει Ο πνευματισμός γνώρισε πρωτοφανή άμφηση, η συνήθεια που έγινε λατρεία Υπολογίζεται ότι μέχρι τη δεκαετία του 1880 εκατομμύρια άνθρωποι στην Αμερική και την Ευρώπη είχαν ασπαστεί το κίνημα ή παρακολουθούσαν συνεδρίες Οι ακριβείς αριθμοί είναι αδύνατο να επιβεβαιωθούν, όμως δεν υπάρχει αμφιβολία ότι επρόκειτο για ένα διεθνές φαινόμενο.
Μαζί όμως με τη δημοτικότητα μεγάλωναν και οι απαιτήσεις. Το κοινό δεν αρκούνταν πλέον σε μερικούς ανεξήγητους χτύπους, ήθελε εμφανίσεις πνευμάτων, μπαλέτα με εκτοπλάσματα, φωτεινές μορφές να κάνουν κολοτούμπες και θαύματα από τα καλά, όχι από τα πανέρια. μια χολικουντιανή υπερπαραγωγή ή τέλος πάντων κάτι της το πιο φανταχτερό.
Η πίεση ήταν τεράστια και η Κέιτ, εξαντλημένη από τις αδιάκοπες περιοδίες και τις προσδοκίες του κόσμου, βυθιζόταν και εκείνη όλο και περισσότερο στον αλκοολισμό. Ως που φτάνουμε στον Οκτώβριο του 1888. Μια ημερομηνία που θα άλλαζε για πάντα την ιστορία. Ως εξεφίλιζαν εκείνο το πρωινό την εφημερίδα New York World, έπεσαν πάνω σε μια καταχώρηση που έμοιαζε περισσότερο με αφίσα θεατρικής παράστασης παρά με ανακοίνωση διάλεξης.
Με τεράστια κεφαλαία γράμματα έγραφε «Ο θάνατος του πνευματισμού». Λίγο πιο κάτω ακολουθούσε η υπόσχεση. Μια πλήρης και ολοκληρωμένη αποκάλυψη. «Η επιστήμη εναντίον του πνευματισμού». Και τέλος, το όνομα που έκανα τους πάντες να σταματήσουν να διαβάζουν. Μάγκη Φόξ Κέιν. Μία από τις γυναίκες που πριν από 40 χρόνια είχε γίνει το πρόσωπο του πνευματισμού, τώρα υποσχόταν να τον τζαλαπατήσει έτσι απλά.
Το βράδυ της 21ης Οκτωβρίου του 1888, η αίθουσα Academy of Music στη Νέα Υόρκη ήταν κατάμεστη. Οι εφημερίδες έγραψαν ότι στην αίθουσα επικρατούσε ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα. Δεν ήταν απλώς μια δημόσια ομιλία. Ήταν ένα γεγονός που πολλοί πίστευαν πως θα έκρυνε την τύχη ολόκληρου του κινήματος. Στις πρώτες σειρές κάθονταν ένθερμοι υποστηρικτές του πνευματισμού.
Κάποιοι είχαν έρθει για να υπερασπιστούν την πίστη τους στο κίνημα. Άλλοι για να απολαύσουν την κατάρρευσή του. Και υπήρχαν φυσικά και εκείνοι που είχαν αγοράσει εισιτήριο απλώς επειδή κανείς δεν λέει όχι σε ένα ωραιότατο σκάνδαλο όταν αυτό διαφημίζεται καλύτερα και από θεατρική πρεμιέρα. Ανάμεσα στο κοινό υπήρχε ένα πρόσωπο που όλοι πρόσεξαν.
Η μικρότερη αδελφή της Μάγκη, η Κέιτ Φόξ. Δεν θα ανέβαινε στη σκηνή Όμως η παρουσία της σε περίοπτη θέση Έδινε την εντύπωση ότι στεκόταν στο πλευρό της μάγκη Υπήρχε όμως και μια αποσία εξίσου η χειρή Η μεγαλύτερη αδελφή η Λία δεν εμφανίστηκε ποτέ Κι ίσως αυτό να έλεγε περισσότερα για την κατάσταση της οικογένειας Από οποιαδήποτε δήλωση Και λίγα λεπτά αργότερα η αυλαία άνοιξε Αφού ολοκληρώθηκε ο σύντομος πρόλογος του παρουσιαστή της βραδιάς γιατρού Κάσιους Ρίτσμοντ τα φώτα στράφηκαν προς τη σκηνή και η Μάγκη Φόξ εμφανίστηκε Εκείνη που είχε αφιερώσει σχεδόν ολόκληρη τη ζωή της μιλώντας εκ μέρους των νεκρών πήρε το λόγο για να μιλήσει επιτέλους για τον εαυτό της και η αίθουσα εξεράγει.
Άλλοι τη χειροκροτούσαν, άλλοι τη γιουχάιζαν. Ήταν σαν να παρακολουθούσαν μία δίκη στην οποία το κοινό είχε ήδη χωριστεί σε δύο στρατόπεδα πριν καν ακουστεί η πρώτη λέξη. Η γυναίκα που στεκόταν πλέον μπροστά τους δεν θύμιζε σε τίποτα το 14χρονο κορίτσι που είχε συγκλονίσει την Αμερική με τους μυστηριώδεις χτύπους στο Χάιτσβιλ.
Ήταν πια περίπου 55 ετών. Ντυμένη εξ ολοκλήρου στα μαύρα, το πρόσωπό της κουβάλαγε τα σημάδια μιας δύσκολης ζωής, των προσωπικών απολειών, των οικογενειακών συγκρούσεων και της πολύχρονης μάχης με το αλκοόλ. Έβγαλε ένα ζευγάρι γυαλιά με χοντρό σκελετό, τα στερέωσε προσεκτικά στη μύτη της και έκανε μια μικρή υπόκληση προς το κοινό.
Ύστερα ξεδίπλωσε ένα χειρόγραφο και η αίθουσα σώπασε. Η Μάγκη άρχισε να διαβάζει. Με σταθερή φωνή δήλωσε ότι η συμμετοχή της σε αυτό που αποκάλεσε ως απάτη του πνευματισμού απέναντι σε ένα υπερβολικά εύπης το κοινό ήταν αυτό που της είχε προξενήσει τη μεγαλύτερη λύπη στη ζωή της. Και έπειτα σήκωσε τα χέρια προς τον ουρανό.
«Είναι αργά πια», είπε. «Αλλά είμαι έτοιμη να πω την αλήθεια. Όλη την αλήθεια και μόνο την αλήθεια. Ο Θεός ας με βοηθήσει». Αν εκείνη τη στιγμή μπορούσε κανείς να ακούσει ακόμη και μία καρφίτσα να πέφτει στο πάτωμα, κανείς δεν θα την μπέρδευε με χτύπο πνεύματος. Όλοι περίμεναν την ίδια γυναίκα που επί δεκαετίες περιόδευε παντού μαζί με τα φαντάσματά της να εξηγήσει επιτέλους πώς ξεκίνησαν όλα Η αίθουσα ξέσπασε ξανά Χειροκροτήματα, αποδοκιμασίες, φωνές Για λίγα δευτερόλεπτα επικράτησε πραγματικό χάος Και όταν τελικά ο θόρυβος καταλάγιασε, η μάγκη συνέχισε Υποστήριξε ότι η ιστορία είχε ξεκινήσει όταν εκείνη και η Κέιτ ήταν ακόμα παιδιά Είπε πως ήταν υπερβολικά μικρή για να αντιληφθεί τις συνέπειες μιας παιδικής πρωταπριλιάτικης φάρσας «Ήμουν πολύ νέα για να ξεχωρίσω το σωστό από το λάθος» δήλωσε Δεν ανέφερε την ηλικία της Ήταν περίπου 14 ετών όταν ξεκίνησαν όλα και ίσως να προτιμούσε το κοινό να τη φανταστεί ακόμη μικρότερη.
Η μάγκη συνέχισε χωρίς περιστροφές. Οι αδελφοί μου, η Κέιτ και εγώ, ήμασταν πολύ μικρά παιδιά όταν άρχισε αυτή η τρομερή εξαπάτηση. Στη συνέχεια, περιέγραψε πως σύμφωνα με τη δική της εκδοχή, γεννήθηκαν οι πρώτοι μυστηριώδεις χτύποι. Υποστήριξε ότι όταν ήταν μικρές, έδαιναν ένα μήλο σε μια κλωστή και το άφηναν να χτυπά επανειλημμένα στο πάτωμα δημιουργώντας έναν παράξενο ήχο που τρόμαζε όσους βρίσκονταν στο σπίτι.
Αργότερα είπε δεν χρειαζόταν ούτε το μήλο. Τα δύο κορίτσια είχαν μάθει να προκαλούν δυνατούς κρότους με τις αρθρώσεις των χεριών και κυρίως των ποδιών τους δίνοντας την εντύπωση ότι οι ήχοι προέρχονταν από κάποιο αόρατο πνεύμα. Για να ενισχύσει τον ισχυρισμό της, έκανε επιτόπου μια δημόσια επίδειξη των χαρακτηριστικών χτύπων.
Έπειτα, προσπάθησε να εξηγήσει γιατί κατά τη γνώμη της τόσοι πολλοί άνθρωποι είχαν πιστεί. Δεν πίστευε ότι το μυστικό βρισκόταν στους ήχους, πίστευε ότι βρισκόταν στον ανθρώπινο νου. Όπως είπε χαρακτηριστικά, πολλοί άνθρωποι μόλις ακούσουν τους φτύπους φαντάζονται αμέσως ότι τα πνεύματα τους αγγίζουν Και αφηγήθηκε ένα περιστατικό από μια παλιότερη συνεδρία Ενώ οι χτύποι ακούγονταν πάνω σε μια καρέκλα, κάποια κυρία αναφώνησε ότι ένιωσε το πνεύμα να την αγγίζει στον ώμο Η απάντηση της Μάγκη ήταν αποστομωτική Φυσικά, είπε, ήταν καθαρή φαντασία.
Είχε δίκιο ή είχε αποφασίσει να ξαναγράψει την ιστορία της. Είναι ένα ερώτημα που παραμένει ανοιχτό. Για να πείσει το κοινό ότι έλεγε την αλήθεια, η Μάγκη δεν αρκέστηκε στα λόγια και ήρθε η στιγμή που όλοι περίμεναν. Ο δόκτωρ Κάσιους Ρίτσμοντ κάλεσε στις κινήτρες γιατρούς. Οι άνδρες πλησίασαν σοβαροί, γονάτισαν δίπλα στη μάγκη και εκείνη έβγαλε ξανά το παπούτσι της.
Στην αίθουσα επικρατούσε απόλυτη σιωπή. Ύστερα ακούστηκαν οι γνώριμοι χτύποι. Σιγά στην αρχή, έπειτα πιο καθαρά. Ένας-ένας οι γιατροί άγγιξαν το γυμνό της πόδι προσπαθώντας να εντοπίσουν από πού προέρχονταν οι ήχοι. Στο τέλος της εξέτασης ανακοίνωσαν στο κοινό ότι κατά τη δική τους εκτίμηση η χαρακτηριστική χτύπη παράγονταν από την κίνηση του μεγάλου δακτύλου του ποδιού της και όχι από κάποια υπερφυσική δύναμη Για πολλούς στην αίθουσα αυτό ήταν αρκετό Η υπόθεση είχε λήξει Για άλλους όμως όχι Οι πιο ένθαρμοι πνευματιστές υποστήριξαν ότι εκείνη η επίδειξη δεν αποδείκνυε τίποτα περισσότερο απ' το ότι η μάγκη μπορούσε να παράγει χτύπος με το πόδι της και ότι όλες εκείνες οι συνεδρίες 40 ετών δεν εξηγούνταν με τον ίδιο τρόπο.
Και κάπως έτσι, η επίδειξη που είχε οργανωθεί για να κλείσει μια υπόθεση άνοιξε μια καινούρια. γιατί στην ιστορία των αδελφών Φόξ κάθε απάντηση γεννούσε πάντα μία ακόμη ερώτηση. Για λίγα δευτερόλεπτα κανείς δεν μιλούσε. Η Μάγκη σηκώθηκε από την καρέκλα της και ανέβηκε πάνω σε ένα ξύλινο τραπέζι ώστε όλοι στο κατάμεστο θέατρο να μπορούν να βλέπουν καθαρά τα πόδια της.
Δίπλα της τοποθετήθηκε μία ξύλινη σανίδα που λειτουργούσε σαν ηχείο ενισχύοντας κάθε μικρό χτύπο. Η μάγκη στάθηκε σχεδόν ακίνητη και τότε οι χτύποι ακούστηκαν ξανά. Αυτή τη φορά ακόμη πιο δυνατή. Τόσο δυνατή, ώστε αρκετοί από όσους βρίσκονταν στην αίθουσα δυσκολεύονταν να πιστέψουν ότι μπορούσαν να προέρχονται μόνο από την κίνηση ενός δαχτύλου.
Ορισμένοι δημοσιογράφοι της εποχής έγραψαν ότι οι ήχοι έμοιαζαν να έρχονται όχι μόνο από το σημείο όπου στεκόταν η μάγκη αλλά και από διαφορετικά σημεία του θεάτρου πίσω από τα σκηνικά, ψηλά από τους μηχανισμούς της σκηνής ή ακόμη και από τα θεωρία Το ανεπρόκειτο για ακουστική ιδιαιτερότητα της αίθουσας για παρενμηνία των παρευρισκομένων ή για κάτι άλλο δεν είναι δυνατό να το γνωρίζουμε σήμερα.
Ένα είναι βέβαιο. Η επίδειξη δεν τους έπεισε όλους με τον ίδιο τρόπο. Οι σκεπτικιστές πίστεψαν ότι είχαν μόλις παρακολουθήσει την αποκάλυψη ενός τεχνάσματος. Οι πιστοί του πνευματισμού απάντησαν ότι το πείραμα δεν εξηγούσε όσα είχαν βιώσει επί 40 ολόκληρα χρόνια. Οι μάγκοι όμως εκείνη τη στιγμή έμοιαζε να μην ενδιαφέρεται πλέον για τις αντιδράσεις τους.
Οι περιγραφές αναφέρουν ότι ξαφνικά την πήρε η χαρά και έγινε πιο εκδηλωτική. Χειροκροτούσε, χόρευε πάνω στη σκηνή και επαναλάμβανε δυνατά. Ο πνευματισμός είναι μία απάτη από την αρχή μέχρι το τέλος. Και σαν να μην έφτανε η επίδειξη πάνω στη σκηνή, η μάγκη αποφάσισε να κάνει ακόμη ένα βήμα και κατέβηκε ανάμεσα στο κοινό.
Πλησίασε έναν θεατή και ακούμπησε φορώντας μόνο την κάλτσα της το πόδι της πάνω στο δικό του Ύστερα του ζήτησε να περιγράψει τι ένιωθε Ο άνδρας με την ποδάρα πάνω του δηλώσε ότι μπορούσε να αισθανθεί τις δονήσεις επιβεβαιώνοντας όσα είχαν πει λίγο νωρίτερα οι γιατροί Ήταν μια κίνηση σχεδόν συμβολική Σαράντα χρόνια νωρίτερα η Μάγκη ζητούσε από το κοινό να πιστέψει στους χτύπους Τώρα ζητούσε από το ίδιο κοινό να αποδεχτούν το γεγονός ότι είχαν πιαστεί κορόιδα Όταν ολοκληρώθηκε η βραδιά η Κέιτ χειροκρότησε από το θεωρίο της Οι δύο αδελφές βρέθηκαν αμέσως περικυκλωμένες από ανθρώπους που τις συνεχάρηκαν για το θάρρος τους Όχι όμως από όλους Οι εφημερίδες περιγράφουν ότι αρκετοί πνευματιστές αντέδρασαν αποχωρώντας από το θέατρο εξοργισμένοι και εκτοξεύοντας απειλές και βαριές κουβέντες εναντίον των πιο γυναικών.
Για εκείνους η Μάγκη και η Κέιτ δεν ήταν πλέον οι πρωτοπόροι του κινήματος, ήταν οι προδότες του. Ο τύπος φυσικά δεν έχασε την ευκαιρία να τους σχολιάσει. Η Μάγκη δεν σταμάτησε εκεί Κατηγόρησε δημόσια τη μεγαλύτερη αδελφή της τη Λία Υποστηρίζοντας ότι γνώριζε εξ αρχής πως οι χτύποι δεν είχαν καμία υπερφυσική προέλευση Και ότι είχε ενθαρρύνει την υπόθεση επειδή της απέφερε χρήματα Πρόκειται όμως για ισχυρισμούς που η Λία αρνήθηκε κατηγορηματικά Και οι οποίοι δεν αποδείχθηκαν ποτέ Η οικογένεια είχε πλέον διαλυθεί Οι τρεις αδελφές που κάποτε εμφανίζονταν μαζί μπροστά σε κατάμεστες αίθουσες βρίσκονταν πλέον σε ανοιχτή σύγκρουση.
Λίγο πριν αποχωρήσει από τη σκηνή η μάγκη ευχαρίστησε δημόσια το Θεό που όπως είπε της έδωσε τη δύναμη να αποκαλύψει την αλήθεια και να εκθέσει τον πνευματισμό. Ήταν μια συγκλονιστική στιγμή. Η ομολογία της πάντως προκάλεσε σεισμό. Πολλές εφημερίδες της εποχής έγραψαν ότι επρόκειτο για το τελειωτικό χτύπημα στον πνευματισμό Αν περιμέναν όμως ότι το κίνημα θα κατέρεε μέσα σε μια νύχτα έπεσαν έξω Οι ίδιοι οι πνευματιστές διχάστηκαν Κάποιοι ένιωσαν προδομένοι και αποδέχτηκαν την ομολογία της Άλλοι όμως δεν ήταν διατεθειμένοι να εγκαταλείψουν μια πίστη που είχε διαμορφώσει ολόκληρη τη ζωή τους Και τότε συνέβη κάτι σχεδόν αναμενόμενο για τον κόσμο του πνευματισμού Η απάντηση όπως υποστήριξαν αρκετοί ήρθε από ένα πνεύμα Σε μια πνευματιστική συνεδρία οι συμμετέχοντες ισχυρίστηκαν ότι εμφανίστηκε το πνεύμα του Σάμιελ Μπρίταν ενός από τους σημαντικότερους υποστηρικτές του κινήματος και πρώην εκδότη της εφημερίδας Spiritual Telegraph.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, το υποτιθέμενο πνεύμα που ήταν κελαλίστατο δεν απέρριψε ολοκληρωτικά τη μάγκη. Αντίθετα, φέρεται να υποστήριξε ότι στα πρώτα χρόνια της πράγματι λειτουργούσε ως αυθεντικό μέντιουμ, αλλά αργότερα τα πνεύματα που τη συνόδευαν αντικαταστάθηκαν από άλλες παραπλανητικές οντότητες. Με άλλα λόγια, η εξήγηση δεν ήταν ότι η Μάγκη έλεγε ψέματα, αλλά ότι τα λάθος πνεύματα είχαν αναλάβει το πόστο.
Ακούγεται παράδοξο, όμως για πολλούς πιστούς εκείνης της εποχής αποτελούσε μια απολύτως λογική εξήγηση. Υπήρχε όμως και μια δεύτερη άποψη, πολύ πιο γήινη. Αρκετά μέλη του ίδιου του πνευματιστικού κινήματος υποστήριξαν ότι οι μάγκοι δεν καθοδηγούνταν ούτε από ενοχές ούτε από την αναζήτηση της αλήθειας. Πίστευαν ότι τα οικονομικά της προβλήματα την είχαν οδηγήσει να στραφεί εναντίον του ίδιου του κινήματος επειδή πλέον μπορούσε να κερδίσει περισσότερα χρήματα καταγγέλλοντάς το.
Ήταν αλήθεια? Δεν το γνωρίζουμε. συζητούν μέχρι σήμερα. Όμως αυτή η ιστορία έκρυβε ακόμη μια έκπληξη. Μόλις ένα χρόνο αργότερα η Μάγκη έκανε ακόμη μια θεαματική ανατροπή. Ανακάλυψε δημόσια όσα είχε δηλώσει. Υποστήριξε ότι είχε διαπράξει ένα σοβαρό λάθος και ότι τα ίδια τα πνεύματα που την καθοδηγούσαν την είχαν παρακαλέσει να αποκαταστήσει την αλήθεια.
Αν περίμενε ότι έτσι θα κέρδιζε ξανά την εμπιστοσύνη των πνευματιστών, μάλλον απογοητεύτηκε Πολλοί δεν τη συγχώρησαν ποτέ για την αρχική ομολογία Λίγο αργότερα εμφανίστηκε στο Manhattan Liberal Club χρησιμοποιώντας το ψεδόνιμο Mrs. Spencer Εκεί μίλησε για τις τεχνικές που σύμφωνα με την ίδια χρησιμοποιούσαν ορισμένα μέντιουμ για να εντυπωσιάζουν το κοινό όπως η εμφάνιση μηνυμάτων σε άδειες πλάκες γραφής μέσω επιδέξιων χειρισμών.
Ήταν μια γυναίκα που άλλοτε υπερασπιζόταν τον πνευματισμό και άλλοτε τον κατηγορούσε. «Αποφασίστε όμως, μαντάμ, γιατί ελαφρώς μας κουράσατε». Όμως ίσως ούτε και η ίδια δεν ήταν πλέον βέβαιη που τελείωνε η πίστη και που άρχιζε η αυταπάτη. Η οικογένεια πάντως δεν ενώθηκε ξανά ποτέ. Οι Μάγκοι και η Λία δεν συμφιλειώθηκαν.
Η Λία πέθανε το 1890. Η Κέιτ, έπειτα από χρόνια μάχης με τον αλκοολισμό, πέθανε το 1892. Οκτώ μήνες αργότερα, τον Μάρτιο του 1893, έφυγε από τη ζωή και οι Μάγκοι. Οι τρεις γυναίκες που άλλαξαν για πάντα την ιστορία του πνευματισμού, είχαν πλέον περάσει στην ιστορία. Το κίνημα όμως όχι. Την ίδια κιόλας χρονιά, ιδρύθηκε το National Spiritualist Association, ο οργανισμός που αργότερα εξελίχθηκε στο σημερινό National Spiritualist Association of Churches.
Με άλλα λόγια, παρά τις ομολογίες, τα λέω και ξελέω, τις δημόσιες συγκρούσεις και τα οικογενειακά δράματα, ο πνευματισμός όχι μόνο επέζησε αλλά οργανώθηκε κιόλας. Κι ίσως αυτό να είναι το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της ιστορίας. Γιατί τελικά οι αδελφές Φόξ δεν άφησαν πίσω τους μόνο ένα μυστήριο αλλά ένα κίνημα που εξακολουθεί να υπάρχει σχεδόν δύο αιώνες αργότερα.
Ήταν οι μεγαλύτερες απαταιώνισες του 19ου αιώνα, η πρώτη στάρ ενός νέου κινήματος ή απλώς δύο παιδιά που έκαναν μια φάρσα η οποία ξέφυγε τελώς από τον ελεγχό τους. Η ιστορία δεν έχει δώσει οριστική απάντηση και ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που συνεχίζουμε να μιλάμε για αυτές. Και τώρα ετοιμαστείτε για το κλου αυτής της υπόθεσης.
Το 1904, έντεκα χρόνια μετά το θάνατο της Μάγκη, κάποια παιδιά που έπαιζαν μέσα στο παλιό σπίτι της οικογένειας Φόξ το οποίο οι κάτοικοι αποκαλούσαν πλέον το στοιχειωμένο σπίτι έκαναν μία ανακάλυψη που αναζωπήρωσε ολόκληρο το θρύλο. Ανάμεσα στο χώμα και τους φθαρμένους τείχους βρέθηκαν ανθρώπινα οστά. Ένας γιατρός που τα εξέτασε εκτίμησε ότι παρέμειναν εκεί για περίπου 50 χρόνια.
Η είδηση έκανε τον γύρο των εφημερίδων. Για πολλούς πιστούς ήταν η απόδειξη που περίμεναν επί δεκαετίες Να λοιπόν έλεγαν Οι αδελφές έλεγαν την αλήθεια Υπήρχε πράγματι ένας δολοφονημένος άνθρωπος μέσα στο σπίτι Η εφημερίδα New York Times σχολίασε με το χαρακτηριστικό σαρκασμό της εποχής ότι ο θόρυβος που προκλήθηκε ήταν δυσανάλογος με τη σημασία της ανακάλυψης Ακόμα και αν τα οστά ανήκαν σε κάποιο θύμα εγκλήματος, έγραφε η εφημερίδα, αυτό δεν αποδείκνει ότι οι αδελφές Φόξ επικοινωνούσαν με πνεύματα.
Και φυσικά υπήρχε πάντα η περίφημη ομολογία της Μάγκη για τους χτύπους. Σαν να μην έφτανε αυτό, λίγα χρόνια αργότερα, ένας δεύτερος γιατρός εξέτασε τα ίδια ευρήματα και κατέληξε σε ένα πολύ διαφορετικό συμπέρασμα. Σύμφωνα με την έκθεσή του, ο σκελετός δεν ήταν καν ολοκληρωμένος Υπήρχαν ορίσμα εν ανθρώπινα οστά, έλειπαν αρκετά άλλα και ανάμεσά τους βρέθηκαν ακόμη και κόκαλα από κοτόπουλο Ναι, μετά από δεκαετίες συζητήσεων για φαντάσματα, μέντιουμ και πνεύματα η ιστορία κατάφερε να εμπλέξει και τα πουλερικά Ο ίδιος γιατρός κατέγραψε και μία τοπική φήμη σύμφωνα με την οποία κάποιος γείτονας είχε θάψει τα οστά στο σπίτι για να κάνει μια μακάβρια φάρσα και αργότερα ντράπηκε τόσο πολύ ώστε δεν το παραδέχτηκε ποτέ.
Αληθεύει? Κανείς δεν ξέρει. Όσο και το τραπέζι που χρησιμοποιούσαν οι αδελφές Φόξ στις πνευματιστικές τους συνεδρίες, βρίσκεται σήμερα στη συλλογή της ιστορικής εταιρείας του Ρότσεστερ. Όπως ακριβώς έκαναν όταν ήταν νεαρά κορίτσια, οι αδελφές βασίζονταν στους μυστηριώδεις χτύπους ως απόδειξη ότι υπήρχαν πνεύματα. Αυτό το τραπέζι φαίνεται να είχε κατασκευαστεί ειδικά ώστε να παράγει αυτούς τους χτύπους.
Στο εσωτερικό του υπήρχε ένα ελαττήριο συνδεδεμένο με μία μακριά μεταλλική ράβδο. Όταν η ράβδος πιεζόταν, χτυπούσε το εσωτερικό του τραπεζιού δημιουργώντας τον χαρακτηριστικό ήχο. Ανάμεσα στους σημαντικότερους επικριτές τους ήταν ο μάγος Χάρη Χουντίνη Ο οποίος θεωρούσε προσωπική του υπόθεση την αποκάλυψη ανθρώπων που όπως πίστευε εξαπατούσαν ευάλωτα άτομα Κανείς δεν γνωρίζει Και κάπως έτσι κλείνει ο κύκλος Μια ιστορία που ξεκίνησε με μερικούς ανεξήγητους χτύπους συνεχίστηκε με προφητείες, δημόσιες συνεδρίες, ομολογίες, ανακλήσεις, οικογενειακές συγκρούσεις και κατέληξε σε λίγα ανθρώπινα οστά και μερικά κόκαλα από κοτόπουλο.
Ίσως αυτή είναι και η καλύτερη υπενθύμηση ότι η ιστορία σπάνια μας χαρίζει απόλυτες απαντήσεις. Μας αφήνει μόνο στοιχεία, μαρτυρίες, αντικρούμενες αφηγήσεις και το διαχρονικό ερώτημα που συνοδεύει σχεδόν κάθε μεγάλο μυστήριο. Τελικά, τι είναι πιο επίμονο, η αλήθεια ή μία καλή ιστορία. Οι αδέλφες Φόξ ήταν δύο πανέξυπνα κορίτσια που έκαναν μια φάρσα η οποία ξέφυγε τελώς από τον έλεγχό τους.
Ήταν δύο γυναίκες που παρασύρθηκαν από τη φήμη, τα χρήματα και τις προσδοκίες ενός ολόκληρου κινήματος Ή μήπως η αλήθεια βρίσκεται κάπου ανάμεσα Γιατί τελικά αυτή η ιστορία δεν αφορά μόνο φαντάσματα Αφορά την δύναμη της πίστης Την ανάγκη του ανθρώπου να βρει παρηγοριά όταν χάνει κάποιον Την επιθυμία μας να πιστέψουμε ότι ο θάνατος δεν είναι η τελευταία λέξη και ίσως γι' αυτό η ιστορία τους επιβίωσε περισσότερο από τις ίδιες γιατί οι άνθρωποι μπορούν να ξεχνούν γεγονότα αλλά σπάνια εγκαταλείπουν μία λυπήδα.
Οπότε αγαπημένα μου πλάσματα σας ευχαριστώ πάρα πολύ που μου κάνατε παρέα μέχρι το τέλος και αν το χαρήκατε κι εσείς συνεχίστε να ακούτε αυτό το podcast στο Spotify ή σε οποιαδήποτε άλλη πλατφόρμα επιθυμείτε και μην ξεχάσετε να κάνετε follow στο Instagram bloodydarklings-podcast όπου θα βρείτε φωτογραφικό υλικό για όλες τις ιστορίες μας και θα μπορείτε να ενημερώνεστε για κάθε νέο επεισόδιο που πρόκειται να ανέβει.
Και ακόμα μπορείτε να αφήσετε μηνύματα και emails έξαλλου ενθουσιασμού στο bloodydarklings-gmail.com μαζί με παρατηρήσεις, ερωτήσεις, σχόλια, ιδέες για πρόσωπα και πράγματα που επιθυμείτε να ψαχουλέψουμε παρέα και ό,τι άλλο θέτε. Μέχρι το επόμενο επεισόδιο να θυμάστε. Η ιστορία δεν είναι πάντα μόνο αυτό που συνέβη. Είναι αυτό που οι άνθρωποι δεν σταμάτησαν ποτέ να διηγούνται.
Φιλές τιμούρι παιδες!
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
