Πήγα για 1 χρόνο, έμεινα 36 — Η «παγίδα» του εξωτερικού & η επιστροφή | Brain Drained E03

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Είχα λοιπόν υπολογίσει όταν ήταν να πάω, όταν μου κάνανε την προσφορά εργασίας. Μου λέει ένας φίλος, αυστανός φίλος, μου λέει, ξέρεις, έχω υπολογίσει ότι για να πας στο εξωτερικό να δουλέψεις πρέπει να βγάλεις τα διπλά. Α πόσα βγάλεις εδώ, άλλος δεν αξίζει. Πόσα βγάλεις εδώ. Κοίταξε εγώ πόσα βγάζω εδώ. Ετούλε 200.000 βγάζω. Ήτανε καλά λεφτά 200.000 το μήνα τότε.

00:21 Εκεί πόσα θα παίρνεις. Κοιτάω 108.000 θα παίρνω. Βέλγικα-Φράγκα όμως, όχι ελληνικά. Απλασιάζουμε επί 375, βγαίνει 493 έβγαινε. Μου λέει οριακό είναι. Εγώ όμως πήγα. Εγώ είχα προϋπηρεσία μεταφραστική. Τυχώς είχα μεταφράσει βιβλία, γιατί είπα τόσες σελίδες, ήτανε πολλές σελίδες. Οπότε αμέσως όταν με γνωρίσανε και από το 108 Βέλγικα-Φράγκα, πήγα στο 140 αμέσως και αναδρομικά κιόλας Χαίρετε ακόμη ένα επεισόδιο εδώ με τον αγαπητό κύριο Νικόλαο παρακαλώ, ποιος είστε, με τι ασχολείς σε αυτόν τον καιρό, πείτε μας δυο λόγια για τους ακροτές μας Καλησπέρα, Νίκος, όχι Νικόλαος αλλά και εσύ βλέπω Αντώνιος, δηλαδή τι γίνεται ο τρόπος που εισάγονται στο facebook και στα social γενικά και στο internet τα ονόματά μας έχει φέρει μια παλινόρθωση να το πούμε έτσι αναβίωση των ακέραιων ονομάτων και έτσι βλέπεις Νικόλαος, Αντώνιος, οτιδήποτε ενώ Νίκος λέγαμε Εγώ μάλιστα για κάποιο λόγο όταν έφυγα στο εξωτερικό που θα πούμε αργότερα ίσως πώς έφυγα, είχα δώσει το όνομα Νίκος και στην υπηρεσία μου και σε άλλα διάφορα σημεία.

01:57 με αποτέλεσμα όταν έβγαζε εισιτήρια με τη Λουφτχάνσα που έχει ένα Μάιλσεν Τουμόρ να δίνω Νίκος και κάποια στιγμή επειδή το διαβατήριο βέβαια ήταν ο Νικόλαος είχα πρόβλημα παραλίγο να χάσω μια πτήση οπότε από τότε κατάλαβα ότι δεν παίζουνε με αυτά και έτσι από εδώ και πέρα είμαι Νικόλαος γι' αυτό και σήμερα με είπες και εσύ Νικόλαο Λοιπόν, Νίκος Αραντάκος, συγγραφέας, μεταφραστής, σαν μεταφραστής βιοπορίστηκα.

02:32 Όπως ξέρεις, συγγραφέας είναι πολύ λίγοι στην Ελλάδα που ζουν από την πένα τους. Να είναι είκοσι, μπορεί και να μην είναι ούτε είκοσι. Άρα, οι περισσότεροι άλλοι που γράφουν, δεν λέω ότι είναι χόμπι, αλλά οπωσδήποτε δεν βιοπορίζονται από αυτό. Μπορεί να κάνουν μια άλλη δουλειά, μπορεί να είναι συνταξιούχοι. Κάποιοι τυχεροί μπορεί να είναι πλούσιοι έτσι κι αλλιώς.

03:01 Αλλά είναι λίγοι. Άρα μεταφραστής. Συνταξιούχος πια. Και αυτό. Γενικά, απλά και για τους ακροατές μας, αυτό προσπαθούμε να δείξουμε όλες τις πτυχές. Δηλαδή και νεότερους ηλικία και μεγαλύτερους ηλικία και οτιδήποτε. Δηλαδή τους τραμπιξεύει μπρος ή πίσω από Ελλάδα και εξωτερικό. οπότε γι' αυτό πιστεύω ότι θα είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον η συζήτηση μαζί σας σήμερα μαζί σου, συγγνώμη, είπαμε να γυρίσουμε στον ελληνικό επίσης να πω και αυτό αφού αναφέραμε για τα ονόματα είναι και πολύ έτσι φανή αστεία ιστορία για ιδίως αυτούς που είναι στην Ελλάδα ότι το Αντώνιος Αντώνης είναι μια απλή ερώτηση απλή απάντηση στην Ελλάδα αλλά ιδίως στο εξωτερικό εμείς, ξέρετε όταν μπαίνεις σε μια εταιρεία, με τη μία μπαμ σου βάζουν το official name άρα όταν εγώ μου βγαίνει το email μου μου βγαίνουν όλα μου τα στοιχεία σε Αντώνιος Πέτσας είναι πάρα πολύ δύσκολο να πείσω μετά τον οποιονδήποτε να με φωνάζει με Αντώνης ή ο Άντωνη ή οτιδήποτε καταλάβατε πιο εύκολο πιο αγκλιστή να σου το πω έτσι

03:59 χαριτολογώντας. Γι' αυτό δηλαδή είναι κάποια πράγματα εύκολα ή δύσκολα αλλά στο τέλος της μέρας... Ας υποθέσουμε στα διάφορα εταιρικά μαζόξεις και τα λοιπά σου λέει hi Antonios ο συνάδελφος. Ναι, ναι. Γι' αυτό λέω από ένα σημείο και τώρα παρετήσε και λες Antonios και στην Λουκάζα και στην Ετζίαν και στην Πουλιά. Ακριβώς.

04:21 Και ναι, όσο αξίμορο και αν ακούγεται για κάποιον στην Ελλάδα. Ωραία. Να πάμε έτσι σιγά σιγά στο που εντάξει, λίγο σε ιστοριακά θέματα. Ο μικρός Νίκος λοιπόν, πού μεγαλώσατε, πώς ήταν ας το πω η παιδική Ο μικρός Νίκος γεννήθηκε το 1959 σε αυτό το σπίτι που είμαι τώρα, δηλαδή στο παλαιό Φάλγυρο, προς την Αμφιθέα. Τότε ήταν οδός Ευτέρπης, τώρα είναι οδός Ήβης Αθανασιάδου.

04:54 Η Ήβη Αθανασιάδου είναι μια κοπέλα που τη σκότωσαν οι Γερμανοί την τελευταία μέρα που φεύγανε 12 Οκτωβρίου του 1944. Ξέρω όπως φεύγανε, είχαν κατέβει κάποια παιδιά, ήταν τελειόφιδοι του γυμνασίου, είχαν κατέβει να γράψουν welcome στους Εγγλέζους και την είδε ένας Αυστριακός γιατρός κιόλας και όπως έφευγε με το ποδήλατο την εκτέλεσε.

05:22 Έριξε μια ρηπή και τη σκότωσε. Λοιπόν, εμπάς, περιπτώσει, εγώ γεννήθηκα το 1959 στο Παλιοφάλιρο, Μία οικογένεια, μηχανικός ο πατέρας μου, η μήτερα μου χημικός. Είχαμε μία έφεση, είχαν μία έφεση στα γράμματα, δηλαδή μεγάλωσα σε ένα δωμάτιο γεμάτο βιβλία. Ακόμα είχαμε κάτω τον παππού και τη γιαγιά που και οι δύο έγραφαν.

05:50 και μου ήταν πολύ οικείο το να ασχολούμαι με τα βιβλία και να διαβάζω. Μάλιστα έμαθα μόνος μου να διαβάζω πριν πάω στο σχολείο. Έμαθα μόνος μου. Με έμαθε μια κοπέλα που με κρατούσε γιατί δούλευε η μητέρα μου και τότε δεν υπήρχανε και πολλά νηπιαγωγεία ξέρεις και τα λοιπά. Οπότε μια κοπέλα που με κρατούσε για να την αφήνω και ήσυχη μου έμαθα να διαβάζω και διάβαζα εφημερίδες από τεσσερά μισή χρονώ ας πούμε.

06:24 Δεν αγόραζα εφημερίδα να διαβάζω αλλά μπορούσα να τους πω τι λέει. Και έτσι μου ήταν ας πούμε η ιδέα του να διαβάζεις και να γράφεις ήταν πάντα κάτι που το θεωρούσα καθόλου παράξενο, πολύ φυσιολογικό κατάλαβες. Και εντάξει ήμουν και σχετικά καλός μαθητής, δεν ήταν δηλαδή αυτό τα έπαιρνα, τα γράμματα που λέμε αλλά αυτό καλλιεργείται, δεν είναι δηλαδή θέμα ότι έχεις κάποια επιφήτηση ας πούμε και τα λοιπά αν είχα γεννηθεί σε μια άλλη οικογένεια που είχε άλλα ενδιαφέροντα μπορεί να έπαιζα ποδόσφαιρο όλη τη μέρα και να ήμουν ένας πολύ καλός σέντερμπακ ας πούμε ή ένας κακός σέντερμπακ δεν είναι δηλαδή ότι έχει κάποιος κάποιο φοβερό ταλέντο και τα λοιπά, αυτά κατά 90% μπορώ να πω καλλιεργούνται και πήγα σχολείο καλά στο δημοτικό εκεί που στη γειτονιά μου μετά πήγα στο γυμνάσιο πήγα στην Ιωνίδιο στον Πειραιά που ήταν πρότυπο τότε και τώρα είναι δηλαδή αρένον βέβαια τότε και όταν τελείωσα ο πατέρας μου ήταν χημικός μηχανικός όπως είπα πέρασα στη σχολή χημικών μηχανικών

07:46 μου φάνηκε δηλαδή ότι ήταν η μοναδική επιλογή η μοναδική επιλογή δεν με ανάγκασε κανένας αλλά γιατί όχι αυτό θα διάλεγα αυτό ήξερα, αυτό θα διάλεγα όχι ότι είχε ο πατέρας μου καμία δουλειά να την κληρονομήσω γιατί συγκυθίζεται πάρα πολύ αυτό ιδίως από τα γόρια μάλιστα ο πατέρας μου ενώ είχε μια πράγματι μικρή βιοτεχνία μονώσεων και στεγανώσεων την οποία δεν τη συμπαθούσα ιδιαίτερα γιατί αυτά βρωμάνε αυτές οι ουσίες βρωμάνε ενώ είχε λοιπόν αυτή την εταιρεία περίπου όταν εγώ ήμουνα στο πολυτεχνείο την έκλεισε και έγινε υπάλληλος στην Αγροτική Τράπεζα στο τμήμα τεχνικών έργων γιατί η Αγροτική τότε υπήρχε η Αγροτική Τράπεζα τώρα ακούει κανένας, δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα πλέον, αλλά τότε ήταν μια τράπεζα πολύ σημαντική, η οποία είχε το χαρακτηριστικό ότι χρηματοδοτούσε έργα στους αγροτικούς συνεταιρισμούς της χώρας, οπότε έπρεπε να υπάρχει μια ομάδα τεχνικών, οι οποίοι γυρίζανε την Ελλάδα και βλέπανε, ας πούμε, ότι ο αγροτικός συνεταιρισμός της ΣΥΝΙΣ έχει ένα πρόβλημα

09:10 στο βιολογικό καθαρισμό του, λέω τώρα, κάτι τέτοια παραδείγματα. Οπότε δεν κληρονόμησα λοιπόν τη δουλειά του πατέρα μου, αντίθετα αλλάξοπίστησα. Γιατί όταν τελείωνα το Πολυτεχνείο, Είχα έναν, τότε είχε έρθει ένας λαμπρός καθηγητής από την Αμερική Ο Γιώργος Στεφανόπουλος λέγεται, γιατί ακόμα είναι και μάλιστα είναι ενεργός Από ό,τι είδα σε ένα reunion που κάναμε Λοιπόν, όταν τελειώνε είχε έρθει αυτός ο οποίος μας είχε έτσι επειδή ήταν νέος πολύ και πολύ λαμπερός, μας είχε εγωιτεύσει και είχα κάνει μια διπλωματική εργασία σε αυτόν, που δεν ήταν εδώ που τα λέμε χημικομηχανικά ακριβώς, ήταν περισσότερο επιχειρησιακή έρευνα, δηλαδή μαθηματικά μοντέλα με υπολογιστή, που απλώς έκανες μοντέλο της ελληνικής πετροχημικής, που δεν υπήρχε, αλλά μιας ελληνικής πετροχημικής βιομηχανίας που θα ξεκινούσε, ας πούμε, από τις πρώτες ύλες και θα έφτανε στα τελικά προϊόντα.

10:34 Αυτό το πράγμα, λοιπόν, έναν στενό μου φίλο κάναμε μαζί τη διπλωματική, γιατί ήταν μεγάλο το θέμα του κύριου, και μετά είχα την ιδέα να συνεχίσω στον καθηγητή αυτόν μεταπτυχιακά, διδακτορικό δηλαδή, στην Ελλάδα. Όμως αυτός φαίνεται είχε κουραστεί από την Ελλάδα, του έκανε και μία πολύ καλή πρόταση το MIT και δεν μπορούσε να πει όχι και έφυγε για το MIT.

11:05 Και μου λέει, επειδή δεν είχαμε ξεκινήσει, ακόμα δηλαδή ήταν η διαδικασία να εγκριθεί από τον τομέα κτλ, μου λέει δεν μπορώ να σε πάρω μαζί μου, ενώ πήρε μαζί του αυτού που είχαν ήδη ξεκινήσει ήτανε κανά δύο χρόνια μεγαλύτερη θα σου δώσω μια συστατική να πας στο Κορνέλ το Κορνέλ είναι ένα σχετικά καλό πολύ καλό και έχει και καλό κλάδο χημικών ο Μίμης Πλέσας είχε τελειώσει το Κορνέλ λοιπόν ξεκίνησα εγώ τη διαδικασία μια αρκετά μεγάλη διαδικασία που έπρεπε κιόλας να δώσω κάποιες εξετάσεις που δεν τις θυμάμαι τώρα GRE νομίζω ήταν και σίγουρα ήταν το ίδιο. Ίδια ακόμα και τώρα είναι.

11:51 Αφού λοιπόν τα έκανα όλα αυτά τα είχα μαζέψει τα είχα βάλει, δεν υπήρχε ηλεκτρονική μορφή τότε ένα πακο, ωραίο πακο, έβγαζα φωτοτυπίες και τα λοιπά και πριν τα υποβάλλω καθόμουνα και σκεφτόμουνα έκατσα και σκέφτηκα τώρα εγώ θέλω να πάω εκεί. Εν τω μεταξύ ήξερα πως είναι ή εν πάση περιπτώσει επειδή εγώ είχα τελειώσει λίγο αργότερα περίπου μερικούς μήνες αργότερα απ' τους άλλους. Γιατί μαζί με αυτόν τον καθηγητή που λέω κάναμε και μια δημοσίευση μου λέει βιάζεσαι να τελειώσεις αντί να τελειώσεις Ιούνιο να τελειώσεις Οκτώβριο σε πειράζει. Όχι λέω δεν έχω.

12:34 Του είπα να κάνουμε μια δημοσίευση. και κάναμε αυτή τη δημοσίευση. Λοιπόν, και επειδή είχα τελειώσει πιο αργά, κάποιοι είχαν φύγει ήδη και ήξερα, μου είχαν πει περίπου τι αντιμετωπίζουν. Εγώ δεν ήθελα λοιπόν αυτό. Αποφάσισα ότι αυτό το πράγμα δεν το θέλω. Δεν είναι δηλαδή κάτι που θέλω να αφιερώσω τη ζωή μου, ας πούμε, σε αυτό.

12:56 Να ζήσω στην Αμερική και να έχω μια καριέρα, προφανώς ακαδημαϊκή καριέρα, αν θα έκανα διδακτορικό εκεί. δεν το ήθελα αυτό, αποφάσισα ότι δεν το ήθελα και ενώ ήμουν έτοιμος είχαμε κάνει και κάποιες έπρεπε και οι γονείς μου κάτι να υπογράψουν ότι δέχονται να με συνδράμουν οικονομικά σε περίπτωση που και τα λοιπά, το ζητούσε αυτό το πανεπιστήμιο και ενώ λοιπόν τα είχα όλα έτοιμα, τους λέω ξέρετε δεν θα πάω δεν μπορώ, δεν το θέλω καθόλου εντωμεταξύ είχα πάρει πτυχίο, οπότε έτρεχε η αναβολή του στρατού που τότε ήταν 1,5 χρόνος για την αναζήτηση μεταπτυχιακών, κάτι τέτοιο.

13:39 Και σου αφήνουν 1,5 χρόνο χωρίς να ελέγχεται αυτό το πράγμα, αν αναζητάς μεταπτυχιακό ή αν κάθεσαι με τα χέρια σταυρωμένα. Εγώ λοιπόν μόλις τους είπα ότι δεν θα πάω, καλά μου λένε, και τι θα κάνεις, αυτό δεν μου το είπανε καν, δεν ήταν καθόλου πιεστική η γονέσμη. Κατάλαβα όμως ότι κάτι έπρεπε να κάνω. πήγα, είδα λοιπόν ότι ήξερα ότι ξέρω καλά αγγλικά αυτό εντάξει και είδα ότι αυτό το τόιφελ που ήταν τότε είχα πάρει 650 μέρες στα 650 λοιπόν και αυτό μου λέγε άρα ξέρω καλά αγγλικά και επειδή διάβαζα πολύ λογοτεχνία και τα λοιπά και έκανα μεταφράσεις ήδη αιρασυτεχνικά για να δούμε πως ασχολούμαι με αυτό το πράγμα και άρχισαν να κάνω μεταφράσεις για δύο εκδοτικούς οικούς.

14:36 Ο ένας ήταν η σύγχρονη εποχή που είναι το εκδοτικό του ΚΚΕ γιατί εγώ τότε ήμουν στο ΚΚΕ. Ο άλλος ήταν ο κλειδάριθμος, ο οποίος είναι ένας εκδοτικός οίκος. Τώρα έχει λογοτεχνία, αλλά τότε ήταν, όπως λέει και το όνομά του δηλαδή, ήταν από τους πρώτους και μεγαλύτερους, μετά έγινε μεγαλύτερους, τότε ήταν εντελώς στα πρώτα βήματα, πληροφορικής.

15:03 Και αυτό είναι αδιανόητο σήμερα να πεις ότι βγάζω βιβλίο πληροφορικής και το μεταφράζω. Τώρα δεν γίνεται αυτό το πράγμα. Δεν βγαίνουν καν βιβλίες. Δεν βγαίνει βιβλίο γιατί είναι σε ηλεκτρονική μορφή και ούτε μεταφράζεται πρακτικά. Αλλά τότε η εποχή εκείνη ήταν πολύ στα σπάργανα όλα. και δουλεύαμε φυσικά δουλεύαμε με τον Άμστραντ 15-12 λεγότανε μάλιστα θυμάμαι είχα αγοράσει με τα πρώτα μου κέρδη από την μεταφραστική δουλειά είχα αγοράσει ένα που έπαιχε δύο drive και το ότι είχε δύο drive από τα floppy disk έτσι τα 5 και 1 τέταρτο το ότι είχε δύο και όχι ένα drive Ήταν ας πούμε μεγάλη αυτή της τέχνικής.

15:58 Και κίνησα λοιπόν και δούλευα μεταφραστής. Και για πόσα χρόνια το κάνατε στην Ελλάδα. Εν τω μεταξύ, να πω και κάτι άλλο, ότι πήγα φαντάρος βέβαια, όταν τελείωσε αυτό το διάστημα, αλλά έκανα το εξής κόλπο. πριν πάω φαντάρος σκέφτηκα τους προηγούμενους μήνες δηλαδή λέω να γραφτώ ξανά σε κάποια σχολή για να παίρνω φοιτητικές άδειες στο Πολυτεχνείο δεν είχαμε πολύ καλές πολύ καλή βαθμολογία δηλαδή ήταν αυστηρή κάπως η βαθμολογία δηλαδή εγώ είχα πάρει 776 κάτι τέτοιο ας πούμε που δεν είναι και άριστα και με το 776 γιατί οι κατατακτήριες τότε στο πρώτο έτος ήταν με βάση το βαθμό του τυχείου ή του διπλώματος. Το πολυτεχνείο έχει δίπλωμα δεν έχει τυχείο. Λοιπόν, με 776 στην νομική που ήθελα να μπω δεν είχα καμία τύχη.

16:59 Μπορούσα να μπω στο οικονομικό ή στο πολιτικό της νομικής, δεν θυμάμαι. Στην αγγλική φιλολογία όμως έμπαινες γραφώντας αγγλικά. Δεν έμπαινες με αυτό γιατί προφανώς άμα περάσει κάποιος που δεν ξέρει αγγλικά πώς θα τα βγάλει πέρα μετά. Έτσι λοιπόν δώσαμε κάτι εξετάσεις εκεί πέρα, επίπεδου lower ήταν από ό,τι θυμάμαι. Πέρασα στην Αγγλική Φιλολογία και ήδη πριν πάω φαντάρος είχα δώσει και κάποια μαθήματα εκεί.

17:25 Το οποίο, παρεπιπτόντος ας πούμε, η Αγγλική Φιλολογία μου φαίνει και πάρα πολύ βατύσχολη. Γιατί ξέρα καλά Αγγλικά, αλλά κυρίως γιατί ήμουν πέντε χρόνια μεγαλύτερος, εξ χρόνου μεγαλύτερος. Δηλαδή όταν είσαι πιο όρημος μπορεί να μην έχεις διαβάσει, να μην ξέρεις τίποτα αλλά μπορείς να παρουσιάσεις ένα άρτιο ένα άρτιο γραπτό το οποίο κακά τα ψέματα επηρεάζει το βαθμολογητήτο να μην έχει ορθογραφικά λάθη να μην έχει έτσι ανοριμότητα κτλ.

17:58 Οπότε μάλιστα το αστείο είναι ότι όταν τελειώσα την αγγλική φιλολογία τελείωσα με άριστα. 8.51 χωρίς να έχω πάει ούτε μία φορά στο μάθημα ούτε μία ώρα δεν πήγα μόνο σε εξετάσεις πήγαινα ξέματα λέω πήγαινα και στο ελληνικό τμήμα έχαμε μερικά μαθήματα από το ελληνικό τμήμα πήγαινα στη γλωσσολογία και στην ιστορία της νεοελληνικής πήγαινα σε κάποια που με ενδιαφέρανε ας πούμε όταν ήμουν στην Αθήνα γιατί όταν ήμουν φαντάρος συνήθως δεν ήμουν στην Αθήνα και ενώ δούλευα μεταφραστής πλέον μετά που απολύθηκα δούλευα μεταφραστής full time με βιβλίο στην εφορία να πούμε και τα λοιπά ενώ στην αρχή μπορεί να έκανα και μερικές δουλειές μαύρες μετά αναγκαστικά ήταν αυτή η δουλειά μου και μπορώ να πω ότι από ό,τι θυμάμαι δηλαδή έβγαζα καλά λεφτά γιατί έβγαζα καλά λεφτά γιατί δούλευα πολύ γιατί είχα δύο εργοδότες και φρόντιζα πάντα να έχω δουλειά δεν έλεγα δεν μπορώ να το κάνω έλεγα εντάξει και το έκανα είχα και σύστημα θα κάτσω το πρωί 8 με 12 θα δουλέψω ή άμα ανέβω στην Αθήνα δεν θα βγω το βράδυ

19:12 κάπως έτσι το έκανα και δούλευα αρκετά αλλά κυρίως τότε ήταν και καλά τα λεφτά ο μεταφραστικός κλάδος των freelance δηλαδή μεταφραστών τότε πλήρωνε καλά τώρα δεν πληρώνει καλά εδώ και πολλά χρόνια δεν πληρώνει καλά άσε που τώρα καλά θα τα πούμε αυτά στη συνέχεια πλέον πατάς σε ένα κουμπί και το κάνει μετάφραση όλο το chat GPT οπότε δεν είναι ο σκλάδος που δυστυχώς θα μείνουν άνεργοι ακριβώς θα το συζητήσουμε αυτό οπότε μιλάμε τώρα έχουμε φτάσει στο 1987 και κάποια στιγμή είδα μια αγγελία στα νέα θυμάμαι μάλιστα ήταν ακριβώς για όσους ζούσαν τότε ήταν οι μέρες του μεγάλου καύσωνα καύσωνας το 87 ήταν ο πρώτος φωνικός καύσωνας είπανε για 1500 3000 ο καθένας έλεγε ό,τι ήθελε βέβαια νεκρούς δεν υπήρχαν τότε ακόμα κλιματιστικά από τότε μπήκανε μπορώ να πω από τότε άρχισαν να μπαίνουν τα κλιματιστικά ήταν ο καύσωνας που έφερε τα κλιματιστικά.

20:28 Δηλαδή τότε δεν είχαν ούτε οι πλούσιοι κλιματιστικά. Κανείς δεν είχε. Ο πατέρας μου και ο παππούς μου παλιότερα συνεργάζονταν, δουλεύανε στο λεξικό του Ηλίου που το είχε ο Ιωάννης Πασάς, ο οποίος ήταν ένας πάμπλουτος επιχειρηματίας, χαρτέμπορος και τα λίγη, δημοσιογράφος, αλλά μετά έκανε και εμπόριο χαρτιού και έβγαλε πάρα πολλά λεφτά.

20:50 είχε και ένα μουσείο στο όνομά του, το Μουσείο Πασά λοιπόν ήταν συλλέκτης τέχνης αυτός λοιπόν πέθανε στον Κάυσονο του 87 επειδή στο σπίτι του το νεοκλασικό στην Οδό Επιτανήσου στην Κυψέλη δεν είχε κλιματισμό κατάλαβες ήταν κάτι αδιανόητο να υπάρχει όμως τώρα είναι αδιανόητο να μην υπάρχει λοιπόν και σου έλεγα ότι είδα αυτή την εφημερίδα μια αγγελία ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητάει μεταφραστές ζητάει έκτακτους υπαλλήλους μεταφεραιστές η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Λουξανβούργο εντωμεταξύ επειδή ήτανε 31 Ιουλίου είτε κάτι τέτοιο έκανα εγώ την αίτηση τον Αύγουστο δεν δούλεψα, είπα να πάω ένα μήνα να πάρω άδεια και πήγα σε διάφορα μέρη γυρίζοντας διαπίστωσα ότι τον Αύγουστο δεν έβγαλα καθόλου τίποτα λεφτά άρα λέω κοίτα να δεις ενώ έβγαζες καλά λεφτά όταν δεν δουλεύεις δεν βγάλεις και αυτό κάπως ίσως μπήκε ένα σπόρος μέσα μου που μετά εκτίμησα τη μεσθωτή εργασία θέλω να πω και όχι την δουλειά του φριλάνς λοιπόν έκανα τα χαρτιά μου για να δώσω εξετάσεις αυτός ο διαγωνισμός τότε

22:12 δεν ήταν κανονικός γενικός διαγωνισμός γιατί Δεν ήταν ο έψοδη δηλαδή που είναι σήμερα Καταρχάς τότε δεν υπήρχε το έψοδο Γινόντουσαν από τα όργανα Κάθε όργανο έκανε το δικό του διαγωνισμό Αλλά τι έγινε Επειδή ο διαγωνισμός ο γενικός του έψοδου Ο αντίστοιχος του έψοδου Θέλει πάρα πολλή διαδικασία Πρέπει να γίνει ζουρή εξεταστική επιτροπή Πρέπει να γίνει να κάνει να δείξει Θέλει μήνες Εντωμεταξύ το ελληνικό τμήμα το οποίο ήταν σχετικά νεαρό είχε μία συρροή, είχε μείνει εκτάκτος, είχε χάσει πολλούς διότι τρεις γυναίκες συνάδελφοι είχαν εγκυμοσύνη και οι τρεις ταυτόχρονα.

23:03 ένας άντρας έσπασε το πόδι του παίζοντας μπάλα και έμεινε και αυτός μερικούς μήνες έξω και τρομάξανε που δεν έχουν κόσμο και λένε να κάνουμε έναν έκτακτο διαγωνισμό για ένα χρόνο να τους φέρουμε και μετά θα έχει γίνει η διαδικασία του γενικού διαγωνισμού και θα κάνουμε γενικό διαγωνισμό. Κάναμε λοιπόν, γίνανε στην Πάντιο στην Πάντιο γιατί έτσι λεγόταν τότε τώρα λέγεται στο Πάντιο Ήταν στην Πάντιου οι εξετάσεις, αγγλικά-γαλλικά.

23:36 Εγώ τότε γαλλικά δεν δούλευα καθόλου. Μάλιστα δεν είχα καν λεξικό. Το βράδυ της προηγούμενης μέρας πήγα σε μια φίλη μου και πήρα ένα γαλλικό λεξικό της φωτιάς. Από αυτά τα τελείωσε η Χιώδη. Αλλά ήξερα γαλλικά γιατί τα είχα κάνει στο γυμνάσιο. Όχι μόνο στο γυμνάσιο, στην Ιωνίδη. Είχαμε γερούς καθηγητές γαλλικά. είχαμε την Ελένη, την Καλιαμπέτσου, την Αίμιη ήταν και πολύ όμορφοι και έτσι είμαστε αγοράκια εμείς και όλοι αλλά έκανα και γαλλικά μόνος μου και πήρα κάποια διπλώματα αρκετά καλά και τα είχα μάθει τα γαλλικά κοίταξε για μένα τα γαλλικά είναι μια γλώσσα που πολύ μου πάει μπορώ να πω δηλαδή όταν είχα δέκα χρόνια να είχα δέκα χρόνια να δουλέψω γαλλικά δούλευα συνέχεια αγγλικά αλλά στη μετάφραξη που μας δώσαμε τότε το 87 έγραψα καλύτερα στα γαλλικά γιατί είναι μια γλώσσα που φαίνεται ότι μου είχε εντυπωθεί καλύτερα και τα αγγλικά τα ξέρω πάρα πολύ καλά γράφω αγγλικά αλλά όταν προτιμώ να μιλήσω εκεί στο Λουξανβούργο που μέσα στην υπηρεσία μπορούσαμε

24:51 μπορούσαμε λέω γιατί τώρα έχει κάπως αλλάξει η κατάσταση μπορούσαμε να μιλήσουμε γαλλικά ή αγγλικά εγώ πάντα γαλλικά μιλούσα όταν ήταν με κάποιο συνάδελφο κτλ. Έχει αλλάξει τώρα η κατάσταση γιατί έχουν έρθει πάρα πολλοί νέοι συνάδελφοι κυρίως από τις χώρες της διεύνησης ενώ μετά τη διεύνηση του 2004 που ήταν η Ανατολική Ευρώπη δεν ήξερε καθόλου γαλλικά ενώ ήξερε αγγλικά ενώ ξέρει αγγλικά οπότε έχει αλλάξει η ισορροπία των γλωσσών και όλοι μιλάνε αγγλικά τώρα σχεδόν πάντα. Καμιά φορά δηλαδή ήθελες να πάρεις τηλέφωνο τη διοίκηση για ένα πρόβλημά σου και μίλεγα εγώ γαλλικά και έβλεπες ότι δυσκολευόταν ο συνάδελφος, οπότε πήγαινα για στα αγγλικά.

25:35 Έδωσα εξετάσεις, πέρασα, με πήρανε για ένα χρόνο. Έφυγα για ένα χρόνο. Αυτή η προσωρινότητα με βοήθησε να φύγω, γιατί δεν ήθελα πολύ να φύγω. Λέω για ένα χρόνο θα είναι θα βγάλω κάποια χρήματα να ξεκινήσω μετά να δω τι θα κάνω μετά να έχω ένα μικρό κεφάλαιο να δω τι θα κάνω μια απλή ερώτηση επειδή έρχεται αυτή η πρόταση ήδη βγάζεται κάποιο σεβαστό δηλαδή χρηματικό ποσό, freelance φυσικά συγκριτικά πως ήταν ήταν ήδη ψηλότεροι οι μισθοί τότε ας το πούμε ήταν καλές εποχές στην Ελλάδα και δεν ήταν ιδιαίτερα ψηλότεροι να σου πω και ένα αστείο εδώ όταν ξεκίνησα όχι πριν ξεκινήσω πήγα εκεί λοιπόν έγραψα καταρχάς γράψαμε εδώ μετά μια ωραία ημέρα με φωνάζουν στο τηλέφωνο με πήρανε μάλιστα και μετά ήρθε και τηλεγράφημα τηλεγράφημα φαντάσου λοιπόν και μου λέει ελάτε για την τάδε του μηνός για ιατρικές εξετάσεις και για προφορική συνέντευξη για συνέντευξη προφορική πήγα εγώ εκεί ήτανε μάλιστα Νοέμβριος του 1987 και ήταν η πρώτη φορά που πήγαινα στο Λουξεμβούργο φυσικά

26:59 και δεν μπόρεσε να προσγειωθεί το αεροπλάνο γιατί είχε πολύ ομίχλη και πήγαμε, μας προσγειώσεις στο Ντουίσσελντροφ ευτυχώς ήταν στο ίδιο αεροπλάνο ένας Έλληνας μηχανικός που θα πήγαινε στο Λουξεμβούργο μηχανολόγος γιατί στο Λουξανβούργο έχει βιομηχανία και έχει μια μεγάλη της Goodyear πολύ μεγάλη μονάδα της Goodyear και θα πήγαινε εκεί, η οποία μάλιστα δεν είναι στην πόλη του Λουξανβούργου σε μια μικρή πόλη αρκετά πιο πέρα το Κολμάρ, όχι το Κολμάρ της Σαλστατίας ένα άλλο Κολμάρ και εκεί λοιπόν αυτός μου έδειξε πως να πάμε με το τρένο και μάλιστα μιλάγαμε πολλή ώρα ταξιδέψαμε μαζί κτλ και η πλάκα είναι ότι από τότε 40 χρόνια που πηγαίνω Λουξεμβούργκο ποτέ δεν έχει ξανατύχει να μην μπορέσει να προσγειωθεί από ομίχλη εμένα δεν μου έχει ξανατύχει νομίζω και γενικά έχουν τώρα διάφορα εργαλεία με τα οποία μπορούν να να αντεπεξέρχονται στην ομίχλη φτάνω λοιπόν εκεί πέρα περνάω από την προφορική εξέταση μου λένε μάλιστα κάποιος εκεί συνάδελφος που ήταν μηχανικός και αυτός

28:14 τι ήταν μηχανολόγος ή ηλεκτρολόγος καμιά δεκαριά χρόνια μεγαλύτερος μου λέει τους ενόχλησες μερικούς αλλά θα επειδή χρειαζόμαστε μηχανικούς θα σε πάρω οπωσδήποτε εγώ αυτός γιατί τους ενόχλησα γιατί είχα πάει εγώ με άγνοια κινδύνου ας πούμε τότε είχα κάτι γένια τεράστια κάτι μαλλιά έτσι αυτά ήμουν φρικτός πράγματι στην όψη και το πιο αστείο είναι ότι εκεί που μου λένε να σας κεράσουμε ένα καφέ για να μιλήσουμε στη συνέλευξη λέω να ανάψω τσιγάρο βέβαια τότε δεν είναι όπως τώρα που άμα ανάψεις τσιγάρο σε απελάβουν και στο αεροπλάνο καπνίζαν ήταν πολύ συνηθισμένο δεν ήταν κάτι τελείως εξοβελιστή αλλά οπωσδήποτε τους είχα σοκάρει τέλος πάντων με τα πολλά με πήρανε με πήρανε για ένα χρόνο μέχρι να γίνει δηλαδή ο διαγωνισμός πήρανε όχι μόνο εμένα πήρανε οχτώ συναδέλφους.

29:15 Οπότε ήμασταν οχτώ νέοι σαν φοιτητές ήμασταν. Μάλιστα εγώ εμένα είχα συγκάτοικο δηλαδή με κάποιον που τον εκτίμησα ήδη από τα προφορικά και του λέω ξέρεις αν μας πάρουν να μείνουμε μαζί γιατί είχαμε πένει για ένα χρόνο. Δεν είχαμε πάει για να ζήσουμε για πάντα. Αυτή η προσωρινότητα εμένα κάπως με σημάδεψε μπορώ να πω ή μάλλον τη νοοτροπία μου σημάδεψε. Βέβαια ο ένας χρόνος δεν έμεινε ένας, έγινε δύο γιατί φυσικά η διαδικασία του διαγωνισμού που ήταν να γίνει σε ένα χρόνο δεν έγινε σε ένα χρόνο, μας ανανεώσαν για άλλο ένα χρόνο το συμβόλαιο και όταν περίπου στους οχτώ μήνες του δεύτερου χρόνου έγινε ο διαγωνισμός στην Κομισιόν ήμουνα τότε, αυτό ξέχασα να το πω τότε ήμουνα στην Κομισιόν δηλαδή στο μεταφραστικό τμήμα της Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Λουξανβουργού.

30:11 Ένα μεγάλο κομμάτι της δουλειάς μας ήταν, γι' αυτό θέλανε μηχανικούς, ήταν οι προκηρύξεις δημοσίων έργων που υπάρχει μια ευρωπαϊκή οδηγία που επιβάλλει να μεταφράζονται σε όλες τις γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν ας πούμε όλες οι δημόσιες συμβάσεις, όχι οι ιδιωτικές, αν δηλαδή ο Δήμος ας πούμε του Bielefeld στη Γερμανία ήθελε να κάνει βιολογικό καθαρισμό έπρεπε να μεταφραστεί αυτό σε όλες τις γλώσσες.

30:43 Σου είπα για τον Bielefeld γιατί έγινε ένα αστείο με τον Bielefeld και τότε έμαθα ότι υπάρχει Bielefeld. Αν και κάποιοι λένε στο ίντερνετ ξέρεις ότι ο Bielefeld δεν υπάρχει. Έχω πάει βέβαια και υπάρχει αλλά τέλος πάντων. Αλλά τον Bielefeld το έμαθα τότε διότι ο Δήμος του Bielefeld λοιπόν ήθελε να κάνει μια εγκατάσταση, μια μονάδα βιολογικού αυθανισμού και περιέγραφε με τόσο μεγάλη ακρίβεια τις επιμέρους εγκαταστάσεις, πώς γινόταν η επίπλευση τόνα τ' άλλο καλή.

31:17 Και ένας μεταφραστής, αειδιασμένος ας πούμε από αυτά που είχε να μεταφράζει, έγραψε «μερτ, μερτ, τούτα μερτ» το λένε σ' κατά. γνωρίζοντας ότι ο διορθωτής θα το δει ο διορθωτής για κάποιο λόγο δεν το είδε και τυπώθηκε αυτό και μετά είχε αυτό συνέπειες τέλος πάντων αυτή η δουλειά που γινόταν εκεί πέρα και ήταν τελείως βαρετή ενώ ειδικά αυτή η δουλειά στο τέλος ήταν η πρώτη που ιδιωτικοποιήθηκε πολύ νωρίς έγινε αυτό και έτσι ασχοληθήκαμε με πιο ουσιαστικά πράγματα Εγώ όμως πέρασα και στον άλλο Έγινα και άλλος ένας διαγωνισμός Γενικός διαγωνισμός πάλι από το κοινοβούλιο Αυτό δεν θα γινόταν τώρα Δηλαδή να κάνουν δύο όργανα ταυτόχρονος διαγωνισμό Εντάξει Αλλά τότε έτσι ήταν τα συνήθεια Εγώ πέρασα και στους δύο διαγωνισμούς Και μετά Έπρεπε να διαλέξω Και χωρίς Να υπάρχει πολύ σοβαρός λόγος Πήγα στο κοινοβούλιο τελικά ο βασικός λόγος ίσως ήταν ότι στο κοινοβούλιο ήταν περισσότεροι και επειδή εγώ ήθελα να φεύγω να παίρνω άδειες το Πάσχα το Πάσχα ειδικά γινότανε σφαγή

32:36 ποιος θα πάρει άδεια ενώ ήμασταν μόνο 15 και μάλιστα είχαν πει τότε να χωρίσουν τους 15 σε 8 και 7 οπότε λέω άμα είναι 8 και 7 εγώ θα είμαι νεότερος, δεν παίρνω ποτέ άδεια και πήγα στο κοινοβούλιο που ήταν 40 και έτσι βρήκα ας πούμε εκεί πέρα μέσα στο πλήθος θα μπορούσα ότι εγώ να επιπλέψω. Βέβαια το κοινοβούλιο τότε ήταν προϊστάμενος ένας αρκετά γνωστός ο Μπάρκος Δραγούμης ο οποίος ένας φιλεδιανοητής του ελληνικού φιλελευθερισμού ας πούμε. Μάλιστα υπάρχει και τώρα ένα κέντρο φιλελεύθερων μελετών ο οποίος δεν ήταν και τόσο πολύ δεν είχε πολύ μεγάλο ταλέντο στο να διοικεί ανθρώπους ή εμπασπιπλικώς ήτανε, σήμερα θα λέγαμε ότι καλλιεργούσαν ακλίματοξικότητα στόχο όμως δεν την ξέραμε αυτή τη λέξη και εν πάση περιπτώσει ήτανε πολύ πιο φορτισμένη η κατάσταση, ενώ στην επιτροπή μας ήταν όλοι φίλοι, εκεί πέρα λίγο έπρεπε να κοιτάς και τότε πάντως εκεί μονιμοποιήθηκα πλέον δηλαδή μετά τους πρώτους εννέα μήνες υποτίθεται ότι είσαι δόκιμος εντάξει υποτίθεται

33:48 και μετά έγινα μόνιμος και συνειδητοποίησα ότι θα μείνω εκεί και πάλι δεν το συνειδητοποίησα. Δηλαδή θέλω να πω υπήρχε τότε η άποψη ότι μπορείς να κάτσεις λιγότερο από 10 χρόνια και να φύγεις πριν από τα 10 χρόνια παίρνοντας όλες σου τις κρατήσεις και κάποιο εφάπαξ. Αυτό δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι μπορούσε να γίνει τελικά, εκ των υστέρων κρίνοντας, γιατί ισχύει μόνο για τους έκτακτους υπαλλήλους, όχι για τους μόνιμους.

34:23 Αλλά, εν πάση περίπτωση, είχαμε την άποψη η δεκαετία και η δεκαετία και η δεκαετία. Αυτό που σίγουρα συνέβαινε ήταν στις δεκαετίες θεμελίων ενταξιδοτικού δικαίωμα, που βέβαια θα το έπαιρναν στα 60, όχι στα 40. Εγώ, λοιπόν, από τότε που μονιμοποιήθηκα, επειδή είχα και αυτό το της δεκαετίας, αιτίας, πάλι είχα μια προσωρινή, μια αίσθηση προσωρινότητας και περισσότερο από τους άλλους τουλάχιστον έτσι εκτιμώ, δηλαδή έχει και ο Μπρέχτ κάπου ένα ποίημα για την εξορία που δεν θυμάμαι να το πω πως το λέει αλλά λέει ότι μην καρφώνεις το καρφί στον τοίχο για να κρεμάσεις το μπαλτό σου, πόσο θα κάτσουμε επιτέλους με την ελπίδα ότι θα γυρνούσαν πολύ γρήγορα, θα έπεφτε ο Χίτλερ και θα γυρνούσαν πολύ γρήγορα και βέβαια τελικά και λέει στο τέλος ότι έχουμε μείνει εδώ δέκα χειμώνες ας πούμε ή κάτι τέτοιο.

35:14 Λοιπόν, εγώ είχα αυτή την αίσθηση κάπως της προζωρινότητας, πράγμα το οποίο με κράτησε πιο κοντά στην Ελλάδα, έτσι κι αλλιώς ήταν βέβαια τα πράγματα, ήταν εύκολο να ταξιδεύεις, αν και η απόσταση τότε ήταν μεγαλύτερη εντός εισαγωγικών, διότι πρέπει να σκεφτείς ότι μιλάμε για το 1990-91, πια δεν υπήρχε ίντερνετ, υπήρχε ίντερνετ, αλλά στην πραγματικότητα δεν υπήρχε για τον πολλοί κόσμο, υπήρχε και κάποια πανεπιστήμια στην Αμερική.

35:48 Οπότε ήταν η απόσταση μεγαλύτερη, αλλά οπωσδήποτε είχα την ευχαίρεια να ταξιδεύω πολύ. Και έτσι αποφελήθηκα βέβαια τότε που ήταν και η κεντρική Ευρώπη, ταξιδεύαμε παντού γιατί ξέρεις το σκεφτόμουν σήμερα πάλι κατά σύμπτωση ότι η δική μου η γενιά δεν ζούσε τόσο πολύ το εξωτερικό και στο εξωτερικό εγώ δηλαδή έφυγα από την Ελλάδα πρώτη φορά το 1980 21 χρονών κάνα το interrail αυτό το οποίο υπήρχε τότε δηλαδή με ένα εισιτήριο αλλά υπήρχε ας πούμε ένας περιορισμός συναλλάγματος που δεν μπορούσες να βγάλεις πάνω από 200 δολάρια, νομίζω 240, κάτι τέτοιο.

36:36 Και έφταξα, είχα πάρει περισσότερα εγώ μαζί μου κρυμμένα αλλά και πάλι δεν είχαμε πολλά λεφτά. Δηλαδή, είχες πάρει περισσότερα, έχεις πάρει 350 ας πούμε, για ένα μήνα. Λοιπόν, τα παιδιά μου καλά γεννηθήκαν έξωπες αλλά βλέπω και όλα τα παιδιά της ηλικίας τους που κάνουν ταξίδια πάρα πολύ εύκολα στο εξωτερικό πέρα από τα παιδιά που έχουν φύγει και δουλεύουν στο εξωτερικό τότε ήταν ακόμα ήμασταν στην παλιά μετανάστευση μάλιστα το Λουξεμβούργο είναι σχετικά κοντά στη Γερμανία και θυμάμαι ότι πηγαίναμε ακόμα ήταν ο Άρης στο μπάσκετ Στις δόξες του Ναι, έπαιζε ο Άρης στην Ευρώπη, δεν υπήρχε Ευρωλίγκα στο αντίστοιχο της Ευρωλίγκας Ξέρω αριστημά, είχαμε πάει στη Γάνδη να τον δούμε στο πρώτο Final Four και άλλη μια φορά είχαμε πάει στην Κολονία, έπαιζε με μια ομάδα Saturn της Κολονίας και είχαμε χάσει το δρόμο για να πάμε στο γήπεδο και σταματάμε σε ένα ελληνικό εστιατόριο εκεί, καφενή ότι ήταν και μας είπε ο άνθρωπος πώς θα πάμε και μετά μας λέει, για να μας πει πώς θα πάμε, στις δεύτερες λάμπες θα στρίψετε αριστερά.

38:01 Λάμπες είναι τα, εννοούσε τα φανάρια. Και μετά λέει κάπως έτσι με ζήλια και βρήκατε κάρτες, εννοούντας εισιτήρια. Λοιπόν, γιατί μιλούσε, μετέφερε κάποιες γερμανικές λέξεις στα ελληνικά. Αυτή ήταν η πρώτη μετανάστευση. Η μετανάστευση μεταπολεμική και στο Βέλγιο και στη Γερμανία είδαμε δηλαδή, βέβαια καμία σχέση με το πώς ήταν το 1955 ή το 1950, αλλά βρήκαμε αυτούς. Δεν υπήρχε η μετανάστευση του 2010.

38:34 Εμείς ήμασταν θα μου πεις, τότε ήταν λίγοι οι Έλληνες στο Λουξεμβούργο, μπορεί να μην ήταν χίλιοι. Το 80% ήταν ευρωϋπάλληλοι ή υπάλληλοι του ΝΑΤΟ γιατί έχει και μια υπηρεσία το ΝΑΤΟ που δυνάμιζαμε καμιά πενινταριά ή τα παιδιά τους και οι οικογένειές τους. Τώρα είναι 5.000 στο Λουξεμβούργο οι Έλληνες και τα 4-5 είναι εκτός κοινοτήτων.

39:07 Είναι σε όλους από γιατρούς, έχει δεκάδες Έλληνες γιατρούς, έχει παιδιά που δουλεύουν στην εστίαση, έχει πάρα πολλούς Έλληνες. είναι το προφίλ το τυπικό του 2010 και μετά. Εκεί λοιπόν στο Λουξεμβούργο γιατί θέλουμε να σε πήγα Μεσολαμίας τώρα ή Μεσολουξεμβούργο εμπάσπριπη. Στο Λουξεμβούργο συνειδητοποίησα πως είναι πολύγλωσσο το Λουξεμβούργο. Μιλάνε τρεις γλώσσες Λουξεμβουργιανά Γαλλικά, Γερμανικά Η γλώσσα που της επικοινωνίας είναι τα Γαλλικά και μια φορά και οι ίδιοι δεν είναι πάρα πολύ άνετοι στα γαλλικά, ιδίως οι εργάτες.

39:53 Εγώ ήξερα και γερμανικά, είχα μάθει στο Πολυτεχνείο και τα τελειοποίησα εκεί και έμαθα εκεί Ιταλικά και Ισπανικά και στα πολύ πρώτα χρόνια, που είναι εύκολες γλώσσες σχετικά με αξίους γαλλικά και εκεί συνειδητοποιώντας λοιπόν όλες αυτές τις γλώσσες, βλέπεις τις διαφορές, τις ομοιότητες, κεραίες σου να το πω έτσι, αν έχεις δηλαδή μια προδιάθεση, οι κεραίες σου είναι έτσι ψωμένες σε αυτό το φαινόμενο της πολυγλωσσίας.

40:34 εντωμεταξύ ξέχασα να πω ότι πριν φύγω τα τέσσερα χρόνια που έμεινα στην Ελλάδα από το 1983 που πήγα Φαντάρος και μετά και μέχρι το 1988 που έφυγα έφυγα μάλλον τέλειο 15 Ανωρίου 1988 έφυγα ουσιαστικά δεν έμεινα στην Ελλάδα λοιπόν αυτά τα χρόνια τα τέσσερα έβγαλα δύο βιβλία λογοτεχνικά δύο συλλογές δικημάτων το ένα λεγόταν μετά την αποξύλωση το 1984 αυτό το έβγαλα δηλαδή εκείνο το χρόνο που δεν πήγα φαντάρος έβγαλα αυτό το βιβλίο.

41:07 Α, ξεκινήσατε από τότε δηλαδή. Ναι, έγραφα, ναι. Και μετά που πήγα φαντάρος έβγαλα αυτό το βιβλίο μετά την αποψήλωση που ήταν πάλι διγήματα αλλά είχα βάλει και κάποια κάποια γλωσσικά στοιχεία δηλαδή είχα βάλει μέσα ένα λεξιλόγιο του στρατού της στρατητικής διαλέκτου ας πούμε της γλώσσας του στρατού να το πούμε έτσι. Είχα βάλει μια συλλογή από στοιχάκια φανταρίστικα, εννοώ όχι τα έγραφα εγώ, αυτά που γράφουν τότε συγχυζότανε, γιατί τότε κρατούσε η θητεία δύο χρόνια.

41:47 Οπότε ας πούμε, είχε μια κουλτούρα ολόκληρη που τώρα δεν υπάρχει. Ναι, την πήλισαν, πέρναγα, ήτανε δύο πουλάκια, τώρα λέει υπομονή και τ' άλλο δύο χρονάκια. είχα βγάλει και αυτά τα βιβλία αλλά όταν έφυγα από την Ελλάδα αισθάνθηκα σαν το φυτό που το έχουν μεταφυτεύσει και δεν βρίσκει ρίζες και δεν μπορούσα πια να γράψω λογοτεχνία μάλιστα δεν μπορούσα καθόλου να γράψω λογοτεχνία και να σας προχωρήσω λίγο φυσικά είστε εκεί πέρα, μένετε στο Λουξεμβούργο εκείνα τα χρόνια όταν φύγατε από το 1988 και μετά ναι Μόνιμα Λουξεμβούρο, αυτό ήθελα να πω.

42:27 Επειδή ξέρετε, άλλοι μένουν Βρυξέλλες, άλλοι μένουν... Όχι, όχι, Λουξεμβούργο συνήθεια. Ωραία. Και θέλω να πω πόσο νιώθετε αυτά τα συναισθήματα, στο πω, έρχεστε πιο συχνά Ελλάδα, μένετε εκεί και δεν κοιτάτε πίσω στην Ελλάδα. Πώς σας το πω αντιδράτε σε όλο αυτό. Η αντίδραση σε αυτό που είπα ότι δεν μπορούσα πια να γράψω δεν ήταν ένα έρθος στην Ελλάδα βέβαια, γιατί το ότι είχα ένα πολύ καλό περιβάλλον εργασίας και καλοπληρωμένη δουλειά.

43:01 Α, είπαμε αυτό, συγγνώμη τώρα να κάνουμε ένα... Γιατί ξεκίνησε από... Ναι, ήθελα να σας δημιουργήσω. Πήγαμε στους λαμπιές και ξέχασα να πάρω τσιγάρα. Γιατί είχα πάει να πάρω τσιγάρα. Λοιπόν, με είχες ρωτήσει για τις οικονομικές συνθήκες και πώς διάλεξα να μείνω έξω. είχα λοιπόν υπολογίσει όταν ήταν να πάω όταν μου κάνανε την προσφορά εργασίας και έλεγε και πόσα θα παίρνω καθαρά και μεικτά και καθαρά μου λέει ένας φίλος, αυτός που είχαμε κάνει μαζί διπλωματική στενός φίλος, μου λέει ξέρεις έχω υπολογίσει λέει ότι για να πας στο εξωτερικό να δουλέψεις πρέπει να βγάλεις τα διπλά Α πόσα βγάλεις εδώ, άλλος δεν αξίζει Πόσα βγάλεις εδώ Κοίταξε εγώ πόσα βγάζω εδώ Έτσι που είχα τα χαρτιά γιατί σελόλα νόμιμα Δηλαδή μένα του λέω 200.000 βγάζω Ήτανε καλά λεφτά 200.000 το μήνα τότε Εκεί πόσα θα παίρνεις Κοιτάω 108.000 θα παίρνω Βέλγικα φράγκα όμως όχι ελληνικά Πλασιάζουμε επί 3.75 Βγαίνει 493 Έβγαινε Μου λέει οριακό είναι Εγώ όμως πήγα παρόλο που ήταν οριακό πήγα αλλά

44:17 τότε δεν υπήρχε τεράστια διαφορά θέλω να πω τα διπλά ήταν πήγα αλλά αμέσως μετά επειδή αυτός ήταν ο εισαγωγικός βαθμός που αντιστοιχούσε τα 108 αλλά εγώ είχα προϋπηρεσία μεταφραστική δεν τη μέτρησαν αυτόματα έκανα μια αίτηση πήρα κάποια χαρτιά από το γιατί δεν ήμουνα υπάλληλος ώστε να έχω ένα χαρτί, δούλεψα τρία χρόνια, αλλά έπρεπε λέει να βάλω τη βιβλία έχω μεταφράσει και ευτυχώς είχα μεταφράσει βιβλία και όχι ας πούμε φυλάδια, γιατί είπα τόσες σελίδες και ήταν πολλές σελίδες.

45:02 Οπότε αμέσως όταν τα αναγνωρίσανε και από το 108, βέλη καφράντα, πήγα στο 140, αμέσως και αναδρομικά κιόλας. οπότε η σύγκριση πλέον ήταν πιο εύκολη για να μείνεις εκεί λοιπόν αλλά έλεγα πριν ότι ήταν ένα περιβάλλον το οποίο είχε παρόλο που είπα ότι στο κοινοβούλιο ήταν κάπως τοξικό και τα λοιπά παρόλα αυτά είχε χαλαρή εργασία εκεί βασικά θέλανε να δουλεύεις, θέλανε να βγάλεις ας πούμε τη σελίδα σου Υπήρχε ένα, δεν ήταν γραμμένο σε καμία πέτρινη πλάκα Αλλά υπήρχε ένα, 8 σελίδες τη μέρα νομίζω Ήτανε ή 7 σελίδες τη μέρα, κάτι τέτοιο Θέλανε να βγάλεις τις σελίδες σου Άμα έβγαζες τις σελίδες σου μπορούσες να πας όποια ώρα ήθελες Σχεδόν, στα πλαίσια της λογικής βέβαια Είχε αυτό, είχε ότι δεν είχαν ανάγκη να φοράς γραβάτα Να φοράς, ξέρεις, αυτό το πράγμα που εγώ δεν το θέλω καθόλου είχε ότι με πήρανε χωρίς να έχω κάποιο γνωστό, κάποιο μέσο και τα λοιπά.

46:12 Αυτό με είχε ενοχλήσει πολύ στην Ελλάδα όσο ήμουνα, παρόλο που με είχε ενοχλήσει εντός εισαγωγικών θεωρητικά. Δηλαδή δεν έσπασα τα μούτρα μου κάπου και είχα παράπονο, αλλά ήξερα ότι έτσι είναι. και είχα παραδείγματα από άλλους. Οπότε δεν είναι τόσο εύκολο να φύγεις από εδώ πέρα, είπα μέσα μου. Παρόλο λοιπόν που εγώ πήγα με την προδιάθεση να φύγω, δεν έφυγα, έμεινα.

46:51 Απλώς στην αρχή δεν είπα ότι θα μείνω. Δεν έλεγα βέβαια θα φύγω, θα φύγω. Υπήρχαν κάποιοι που λέγανε άντε πότε θα φύγουμε. έχω γράψει και ένα θεατρικό που το παίξαμε το 1994 στο Λουξανγκούργος, είχαμε ένα σύλλογο Ελλήνων εκεί υπάρχει ακόμα φυσικά έχει γίνει ελληνική κοινότητα και ήταν το μια ζωή τον θυμάμαι να φεύγει με κάποιον που έλεγε θα φύγω θα φύγω και άντε να και τελικά παίρνει και τη σύνταξη και μένει εκεί εγώ τουλάχιστον έφυγα στη σύνταξη παρόλο που έχω ακόμα ακόμα πότε πότε αλλά οι περισσότεροι συναδελφοί μου, ας το πω και αυτό οι δύο στους τρεις ας πούμε που έχουν πάρει σύνταξη, μένουν εκεί γιατί μένουν εκεί, γιατί έχουν παιδιά που δουλεύουν εκεί κάποιοι και όσοι δεν έχουν παιδιά μπορεί να μοιράζουν αλλά επειδή έχουν ξέρεις όλα τους την περίθαλψη για να έχουν πάρει σύνταξη δεν είναι και μιας κάποιας ηλικίας όλα αυτά τα έχουν κανονίσει εκεί και το Λουξανβούργο είναι πάρα πολύ οργανωμένο για ανθρώπους μιας κάποιας ηλικίας.

48:01 Γι' αυτό το λόγο, παρόλο που ο καιρός είναι πολύ κακός, και ακόμα και τώρα το λέω εγώ, δηλαδή 40 χρόνια δεν συνήθισα ούτε το σκοτάδι το χειμωνιάτικο. Καλά, τώρα μιλάω και σε σαν να πω σε συναγλία που είναι τα ίδια πράγματα περίπου. Και χειρότερα λίγο. Και χειρότερα λίγο. Δεν το συνήθισα ποτέ. Δηλαδή Όταν έπρεπε να φύγω Από το γραφείο Με νύχτα Τους χειμωνιάτικους μήνες νύχτα Πέσεσαι στο πόγι μου Τέσσερις νύχτων Εμείς φεύγαμε πέντε Πέντε το νωρίτερο Πεντέμιση κανονικά Λοιπόν όταν έπρεπε να φύγω Νύχτα πλάκωνε η ψυχή μου Και τα χιόνια επίσης Συνήθιζα που εσείς δεν έχετε χιόνια Υποθέτως Έχουμε πλέον με την κλιματική αλλαγή τα τελευταία χρόνια Σχεδόν κάθε χρόνο Α ναι Εμείς με την κλιματική αλλαγή δεν έχουμε πλέον Δηλαδή στο Λουξεμβούργο εννοώ Δεν έχει πλέον Παρασπανίως Αλλά στην αρχή ήταν ζόρικο Και φαίνεται κάποια πράγματα Πρέπει να γαλουχηθήσεμε αυτά Δηλαδή το ρεφλέξ Να βλέπω χιόνι Και παίρνω το φτιάρι και καθαρίζω μπροστά από το σπίτι μου εντάξει το απέκτησα

49:20 το ρεφλέξ αλλά δεν μ' άρεσε καθόλου ούτε μ' άρεσε να να πηγαίνομαι στο χιόνι κτλ. δεν μ' άρεσε καθόλου το χιόνι δηλαδή είναι μια εμπειρία που δεν μ' αρέσει ενώ άλλοι μπορεί να πηγαίνουν στο σκι κτλ τώρα έχει έρθει και στην Ελλάδα το σκι εντάξει δεν εγώ δεν θέλω το χειμώνα. Επειδή ανοίξαμε πολλά θέματα πιστεύω έχει νόημα να κάνουμε έτσι σχετικά μια σύνοψη ας το πω πώς είναι η ζωή στο Λουξεμβούργο και περισσότερο επειδή ξέρετε ακούγονται και κάποιοι μύθοι όχι τόσο μύθοι και λοιπά και από κάποια άτομα που δεν έχουν ιδέα από Λουξεμβούργο και λένε ποιοι είσαι στο Λουξεμβούργο δεν μπορείς να κάνεις εξετάσεις για μήνες, χρόνια δεν ξέρω και εγώ τι Εσείς δηλαδή πώς το ζήσατε Από, ξέρει, θα σου πούμε αυτές τις βασικές Απόψεις, το κάθε μέρα Το εργασιακό Το εσύ, το αντίστοιχο Και παλέγοντας Μια κοίταξε τώρα, πρέπει να σου πω κάτι βέβαια Ότι Το δικό μας το ταμείο Των ευρωϊπαλλήλων Είναι πιο Είναι καλύτερο από το εθνικό ταμείο Μιλάμε για τις εξετάσεις Οπότε δεν ξέρω αν υπάρχει

50:32 πράγματι αυτή η τεράστια αναμονή. Οπωσδήποτε υπάρχει αναμονή σε καλούς γιατρούς. Υπάρχουν καλοί γιατροί. Γιατί σε κάθε ειδικότητα λες ότι ο Τάδε είναι ο καλύτερος δερματολόγος. Δεν μιλάμε τώρα για εξετάσεις για τρέχουσα. Ήξερα λοιπόν ότι ο Τάδε έχει έξι μήνες καρνέ. Όπως επίσης σου λέει και ο ίδιος ότι ξέρεις αν θέλεις να κάνεις αυτή την επέμβαση να έχεις στο νου σου ότι εγώ έχω έξι μήνες καρνέ αυτό υπάρχει όμως δεν είναι θέμα ότι στο δημόσιο ή στο ιδιωτικό και ο ιδιωτικός τομέας του Λουξανβούργου έτσι είναι ενώ στην Υγεία είναι λίγοι γιατροί και αυτό και πολλούς Έλληνες και όχι μόνο Έλληνες είναι σχετικά λιγότεροι οπωσδήποτε από ό,τι στην Ελλάδα κατά κεφαλή να μου το υπολογίσουν Εμείς είχαμε Στο δικό μας ταμείο βέβαια Όταν πηγαίναμε στο νοσοκομείο Ποτέ δεν είχα τέτοιο πρόβλημα για τους έξι μήνες Όχι όχι Δόξα τω Θεώ δεν είχα και κάτι πολύ επίγον Αλλά όποτε χρειάστηκε Πολύ γρήγορα Βρήκα Απλώς στο δικό μας το ταμείο Είχε το καλό Ότι μπορούσες για κάτι

51:55 Να πας στη Γερμανία, στη Γαλλία Ενώ αν ήσουν εκεί ασφαλισμένος Έπρεπε να πάρεις ένα χαρτί ότι δεν σε καλύπτει το Λουξεμβούργο. Μάλιστα. Δηλαδή δεν πήγαινες πολύ εύκολα στη Γαλλία, στη Γερμανία, παρά μόνο αν ήταν πραγματική ανάγκη και μάλιστα είναι και λίγο... Δεν το δίνουν πολύ εύκολα αυτό το χαρτί. Το δώσανε σε κάποιο φίλο μου καρκινοπαθή αλλά δεν το δίνουν πολύ εύκολα γιατί κατά κάποιο τρόπο τους ρίχνει να παραδεχτούν ότι δεν μπορούν να το κάνουν.

52:30 Έτσι δεν είναι. Εμείς όμως είχαμε τη δυνατότητα να πηγαίνουμε στη Γερμανία, στη Γαλλία, παρόλο που πρέπει να πω ότι κάνα δυο φορές χρειάστηκε να το εκμεταλλευτώ αυτό, για λόγους όχι πολύ σοβαρούς. Από την άλλη μεριά όμως, επειδή ακριβώς εμείς δεν έχουμε συγκυσφέρει σαν ξένοι που είμαστε υπάλληλοι δεθνούς οργανισμού, δεν έχουμε συγκυσφέρει στο εσύ, που δεν λέγεται εσύ βέβαια του Μπουξενγκούρνου, είχαμε διαφορετικό τιμολόγιο.

53:00 Δηλαδή πληρώναμε πολύ περισσότερα από τους ντόπιους. Τα πλήρωνε η ασφάλεια φαντάζομαι όμως. Τα πλήρωνε, ναι κοίταξε, εμείς πληρώναμε το 15% ας πούμε. Ναι, ακριβώς. Με κάποια πλαφόν, υπάρχουν κάποια πλαφόν, δεν μπορείς να πεις ότι είναι χίλιες η επίσκεψη, υπάρχουν πλαφόν. αλλά τα πλήρωνε η ασφάλεια οι επαγγελματικοί μας η δουλειά μας τα πλήρωνε το Ταμείο Υγείας του δικό μας αλλά οι Έλληνες που δουλεύουν στο Λουξεμβούρο στον ιδιωτικό τομέα είναι και στο Εθνικό Ταμείο Υγείας δεν ξέρω πως λέγεται γιατί δεν ασχολήθηκε ποτέ δεν χρειάστηκε αλλά υποθέτω ότι είναι αρκετά ικανοποιητικό από άποψη ξενοδοχειακίας υποθέσουμε και υποδομών είναι πολύ καλή.

53:49 Κάποια πράγματα που ακούγονται για τους γιατρούς ότι υπάρχουν ότι δεν είναι καλοί, αυτό εντάξει ακούγεται. Πρέπει να πω ότι ακούγεται. Εντάξει, παντού υπάρχουν και καλύτεροι παντού υπάρχουν και χειρότεροι, ιδίως για την Αγγλία. Απλά δύο πράγματα να τονίσω με την ευκαιρία, επειδή αυτό ξέρω ότι δεν είναι πολύ σύνθεση, ιδίως για όσους μας ακούνε που δεν έχουν φύγει από την Ελλάδα στο εξωτερικό.

54:09 νούμερο ένα ότι σχεδόν όλοι μας δηλαδή στο εξωτερικό έχουμε και ιδιωτική ασφάλεια δηλαδή ναι μεν λέει ο άλλος το δημόσιο σύστημα υγείας του Λουξεμβούργου στην Αγγλία και πάλι λέγοντας και στην Γερμανία ακόμα δεν είναι τόσο καλό αλλά θέλω να πω περισσότερο επειδή έχουμε την ιδιωτική ασφάλεια σχεδόν αυτονόητη σχεδόν σε όλες τις δουλειές τουλάχιστον από ένα ποσοστό και πάνω τέλος πάντων Από την εργοδότη σου δηλαδή εννοείς.

54:30 Ναι, ναι, ναι. Ότι είναι σχεδικά αυτονόητο ότι έχεις και την ιδιωτική ασφάλεια. Άρα ακόμα και σε κάποια φάση που εγώ είχα, υποτίθεται μου είπαν ένα ραντεβό από τον NHS εδώ πέρα ότι θα το έχεις σε τρεις μήνες. Με το που πήρα τηλέφωνο την ιδιωτική ασφάλεια είχα ραντεβού σε τρεις μέρες. Άρα δηλαδή μπορείς να το παίξεις και έτσι.

54:47 Δηλαδή δεν είμαστε στο πόδι περιμένει κανένας έξι μήνες, δεν έχουν δηλαδή κανέναν αναγκαστή να κάνει κάτι. Αυτό που μου λες εγώ δεν το ξέρω, δεν έχω εμπειρία γιατί ακριβώς το δικό μας το ταμείο δεν είχε τέτοια θέματα. Και απλά να το πούμε και αυτό, εντάξει, δεν είναι κάτι κρυφό, ότι γενικά οι ευρωπαϊκοί δημόσιοι υπάλληλοι έχουν πολλά προνόμια, λιγότερες τις φορές έως κοντά στο μηδέν ανεξαρτητούν σε ποια χώρα. Βρίσκονται και η Γερμανία που έχουν δηλαδή πολλά προνομιά.

55:23 Ναι, ισχύει αυτό. Από ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα ήταν το Σεντεφόπι στη Θεσσαλονίκη. Καλά, υπάρχουν βέβαια και τα παραρωτήματα αν πας στην Βασιλή Σοφία, στην Κομισιόν εκεί πέρα και του Κοινοβουλίου που είναι... Ναι, εντάξει. Αυτές οι θέσεις είναι περιζήτητες και προφανώς θέλει κάποια γνωριμία και τέτοιο για να πας εκεί. Εντάξει.

55:46 Α, μάλιστα. και η Ενίσαι υπάρχει στο Ηράτιο European Network Security Αυτό είναι καινούριο σχετικά πρέπει να κάνει 15 χρόνια Ε, ναι, έχει Καινούριο βλέπεις με τα δικά μου τα κριτήρια Δηλαδή ο καθένας εγώ ότι είναι από το φετινό αιώνα από τον αιώνα του 2021 το θεωρώ καινούριο Ωραία, και αυτό που πήγα να πω μετά οικογένεια, ας το πω πότε μπαίνει ας το πω σχετικά στη ζωή σας Τα παιδιά μου στο Λουξανβούργο γεννηθήκανε, τη γυναίκα μου στο Λουξανβούργο τη γνώρισα. Α, τη γνωρίσατε εκεί, αυτό ήθελα να πω.

56:18 Επειδή άλλοι ποιητοί γνωρίζουν Ελλάδα και έρχεται μαζί, υπάρχει κάποιο δράμα ή όχι. Εγώ έτυχε έτυχε να φύγω ελεύθερος. Λίγο πριν δηλαδή έτυχε να φύγω, να χαλάσει κάτι και έτυχε να φύγω ελεύθερος. Δεν το είχα προγραμματίσει, άλλωστε δεν είχα προγραμματίσει καν ότι θα φύγω. Και όπως σου είπα πριν, τα πρώτα χρόνια ήμασταν τελείως ανέμελη φοιτητική ζωή.

56:49 Μετά σιγά σιγά τα παιδιά οπωσδήποτε σε αναγκάζουν να σκεφτείς άλλα πράγματα και να γίνεις πιο υπεύθυνος. Κάποια στιγμή η υπόλοιπη οικογένεια κατέβηκε στην Ελλάδα και εγώ επειδή δεν ήθελα να φύγω νωρίς νωρίς συνέχισα να δουλεύω γιατί σκέφτηκα να γυρίσω αλλά δεν βρήκα κάτι, δεν είναι εύκολο να βρεις κάτι μετά τα 40 και τα λοιπά και όταν έχει καλομάθηκα κατά ψέματα έτσι.

57:23 Τα παιδιά δηλαδή σε τι ηλικία κατέβηκαν Ελλάδα? Τα παιδιά κατέβηκαν Ελλάδα, έκαναν στην Ελλάδα το περισσότερο σχολείο. για διάφορους οικογενειακούς λόγους χρειάστηκε να κατέβουν νωρίτερα απλά ήθελα να ρωτήσω αν υπήρχε του στήλτο κριτήριο ότι υπάρχει καλύτερο σχολείο στην Ελλάδα αντί για Λουξεμβούργο δεν υπάρχει κάτι τέτοιο σαν σκέψη για το ελληνικό σχολείο του Λουξεμβούργου εγώ έχω μικρή ιδία εμπειρία αλλά είναι υπάρχουν κάποια παράπονα τα οποία κυρίως βασίζονται στην μοναδικότητα. Δηλαδή θέλω να πω τι.

58:12 Ότι είναι μόνο ένα. Δηλαδή όταν εδώ έχεις πας σε ένα σχολείο ακόμα και δημόσιο να είναι, μπορείς άμα κάτι δεν είναι αυτό, πας σε άλλο σχολείο. Και προφανώς αν πας σε ιδιωτικό σχολείο διαλέγεις εσύ το σχολείο του παιδιού σου. Εκεί είναι ένα μόνο σχολείο. Παζή ερώτηση. Υπάρχει ελληνικό σχολείο στο Λουξεμβούργο, δηλαδή. Υπάρχει ευρωπαϊκό σχολείο που έχει ελληνικό τμήμα.

58:35 Για τους ευρωϊπάδηλους είναι αυτό. Για πολλά χρόνια δεχόταν και ακόμα δέχεται, αλλά δεν ξέρω ακριβώς το καθεστώς, δεχόταν και παιδιά Ελλήνων που ήταν όχι ευρωϊπάδηλοι. Αλλά όταν πολιστέψανε, πληθύναν οι Έλληνες, είναι πιο δύσκολο να σε δεχτούν. Άσε που για να σε δεχτούν θα πληρώσεις, ενώ τον ευρωϋπάλληλο δεν το πληρώνει, είναι προσφορά της δουλειάς.

59:10 Αυτό που παραπονιόντουσαν οι Έλληνες γονείς, από ό,τι θυμάμαι λοιπόν, είναι ότι όταν ο καθηγητής της χημίας, όπως σας υποθέσουμε στο γυμνάσιο, δεν είναι καλός, δεν έχεις αναλλακτική λύση. όταν ο δάσκαλος δεν είναι καλός δεν έχει συναλλακτική λύση. Αυτό παραπονιόντουσαν. Ίσως ήταν πάντως και πολύ απαιτητική αλλά υπάρχει αυτή η ιδιαιτερότητα ότι το παιδί ζει σε ένα πολύ γλώσσο περιβάλλον.

59:35 Δηλαδή θέλω να πω ότι μετά τα παιδιά αυτά τα περισσότερα είναι προσανατολισμένα στο να συνεχίσουν τις σπουδές τους στην Ευρώπη. Τα παιδιά που τελειώνουν το Ευρωπαϊκό Σχολείο του Λουξεμβούργου. Το Λουξανβούργο για κάποιο περίεργο λόγο δεν είχε πανεπιστήμιο έτσι όπως το εννοούμε εμείς. Δηλαδή είχε μόνο πρώτα έτη σε ιατρική, πρώτα έτη μόνο.

01:00:03 Μετά φεύγανε με κάποιο οργανωμένο τρόπο και πηγαίνανε ή στη Γαλλία ή στη Γερμανία ή στο Βέλγιο. Αυτό ήσυχε ακόμα και σήμερα? Όχι, όχι. Όταν πήγα εγώ ήσυχε αυτό. Μάλιστα. Αυτό τι σημαίνει ότι δεν είχε και νεολαία. στον δρόμο, στους δρόμους. Κάποια στιγμή που δεν μπορώ να σου πω πότε είναι, γιατί έγιναν γύρω στο 2000 πάντως, αποφασίσανε να αλλάξουν τακτική, φτιάξανε πανεπιστήμιο, είδανε δηλαδή ότι είναι λάθος ότι δεν έχεις πανεπιστήμιο, διότι δεν έχεις πνευματική ζωή, δεν έχεις πολλά πράγματα και έτσι ενώ είχανε πανεπιστημιακά τμήματα μικρά και αυτό, φτιάξανε πλήρως ανεπτυγμένο πανεπιστήμιο.

01:00:48 η χώρα είναι πλούσια, βάλανε πολλά λεφτά μάλιστα ακόμα και τώρα μα το δοτούσαν θυμάμαι πριν από μερικά χρόνια δύο-τρία χρόνια, έχει πολλά χρόνια χρηματοδοτούσαν διδακτορικά δηλαδή σου λέγανε έχεις τελειώσει στη Θεσσαλονίκη βιολογία ας υποθέσουμε υπολογιστική βιολογία ξέρω εγώ τι σου πληρώνουν το διδακτορικό να έρθει να κάνεις διδακτορικό σε εμάς και σε πληρώνουμε που ήταν δελεαστική προσφορά και μαζέψανε πολλοί κόσμο έτσι, χωρίς ωστόσο να τους κρατάνε απαραίτητα.

01:01:22 Ήταν δηλαδή, ξέρω πολλούς που μόνο ήρθανε, υποστηρίξαν το διεκτορικό, φύγανε. Βέβαια, στην πράξη οι μισοί μένουνε, γιατί κάτι άλλο βρίσκουνε. Βρίσκουνε κάτι στον ιδιωτικό τομέα, συνήθως θα είναι σε κάτι που έχει πέραση το διεκτορικό που σου χρηματοδοτούν δεν θα είναι ας πούμε στη λογοτεχνία της Ελλάδας άρα βρίσκεις βρίσκεις ας πούμε πιθανώς κάποια δουλειά και μένεις στο Λουξέμβουργο αλλά θέλω να πω ότι το πενεπιστήμιο το φτιάξανε αργά, εκεί ήθελα να καταλήξω και πάω πίσω σε εσάς μείνατε εκεί 35 χρόνια αν δεν κάνω λάθος 36 χρόνια και παίρνετε λοιπόν την απόφαση κάποια στιγμή φυσικά στις μικρότερες χρόνια να βγει στη σύνταξη και μετά φυσικά μπορείτε να μας πείτε περισσότερα την απόφαση γυρνάω Ελλάδα επιτέλους μετά από 36 χρόνια Ήταν σίγουρο ότι θα έρθω Ελλάδα διότι είχε έρθει και η οικογένεια νωρίτερα ήταν σίγουρο ότι θα έρθω Ελλάδα απλώς έλεγαν να έρθω νωρίτερα αλλά η πανδημία μου άλλαξε τα σχέδια δηλαδή θα μπορούσα να φύγω από το 2021 αλλά ήταν μες στην πανδημία το 2021

01:02:34 εκκρεμότητες εκεί που με κρατήσαν εκεί. Ωραία. Και σήμερα σου πω γυρίσατε πίσω στην Ελλάδα. Αν δεν κάνω λάθος είστε ενεργός ακόμα και λοιπά. Με τι ασχολείστε? Από αρχές Δεκεμβρίου του 24. Μάλιστα. Δηλαδή επειδή ακριβώς δεν έφυγα τότε που είπα, είπα να εξατλήσω την σε διώχνουν εις, βάση περιπτώσει όταν τον επόμενο μήνα από τα γενέθλιά σου που κλείνεις τα 65 εγώ γεννήθηκα τον Νοέμβριο 1η Δεκεμβρίου λοιπόν έφυγα για να μείνω αν ήθελα να μείνω πολύ σπάνιο να σου πούνε εντάξει μείνε κι άλλο αν θέλεις και τα λοιπά υπάρχει δυνατότητα αλλά είναι σπάνιο εγώ ούτε καν το επιχείρησα είπα να τελειώνω έκλεισα τις δουλειές μου και γύρισα στην Ελλάδα και πως πάει πίσω στην Ελλάδα πως θα βλέπετε τώρα Κοίταξε να δεις.

01:03:34 Εμείς είμαστε, όπως είπα και πριν, μας έχουν καλομάθει. Και ένα από τα στοιχεία που ήταν ότι μας έχουν καλομάθει είναι ότι σου έδιναν τη δυνατότητα και ισχύει ακόμα δηλαδή τα τελευταία τρία χρόνια να δουλεύεις μισό ωράριο και να πληρώνεσαι βέβαια λιγότερο. Και έτσι εγώ ένα μήνα δούλευα ένα μήνα έρχομαι στην Ελλάδα. τα τελευταία τρία χρόνια, σχεδόν τρία χρόνια.

01:04:03 Αυτή η δυνατότητα είναι μόνο για τρία χρόνια. Εγώ την πήρα από το Μάιο του 1922 μέχρι το Νοέμβριο του 1924. Έκανε πολύ ομαλή την προσγείωση. Ταυτόχρονα την αποξένωση από το Λουξεμβούργο την επιτάχυνε μπορώ να σου πω. Δηλαδή μάλιστα έγινε το εξής ότι για λόγους συγκυριακούς ακούς, οι παλιοί μου συνάδελφοι όλοι πήραν σύνταξη περίπου την ίδια εποχή με εμένα και ήρθαν πάρα πολλά καινούργια παιδιά. Εμείς τώρα τότε ήταν και η πανδημία.

01:04:38 Είχαμε τηλεργασία και μετά έπρεπε να ερχόμαστε μία-δύο μέρες τη βδομάδα στο γραφείο. Εντάξει, εγώ πήγαινα μία φορά τη βδομάδα. Πήγανα λοιπόν μία φορά τη βδομάδα. Χαιρετούσα, μου συστήνανε ένα καινούργιο συνάδελφο που μόλις είχε έρθει, μία καινούργια συνάδελφο που μόλις είχε έρθει Γεια σου είμαι ο Νίκος, είσαι η Αναστασία τον Αντάλλο συζητούσαμε και τα λοιπά λέγαμε πέντε κουβέντες εγώ μετά ξαναπήγαινα την επόμενη εβδομάδα μπορεί και να μην την έβλεπα μετά έλειπα ένα μήνα μετά όταν ξαναπήγαινα έλεγα να η καινούργια συνάδελφο που δεν την ξέρω και αυτή έλεγε να ο Γέρος του Χιάλσχάιμερ Δηλαδή θέλω να πω, άμα βλέπεις έναν άνθρωπο μια φορά το δίμηνο, προφανώς δεν γίνεσαι φίλος μαζί του και τα λοιπά, δεν αποκτάς.

01:05:22 Δηλαδή και έτσι ενώ φύγανε όλοι, έτυχε να φύγουν σχεδόν όλοι οι άνθρωποι που μαζί τους είχα περάσει 40 χρόνια και ανανεώθηκε το τμήμα, οπότε ήταν και η αποξένωσή μου πιο εύκολη. Κυρίως η πανδημία έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο σε αυτό που ξεκίνησε. η πανδημία, δηλαδή εγώ θυμάμαι στο Λουξεμβούργο δουλεύαμε κανονικά τη μία μέρα και την άλλη μέρα ήρθε το μήνυμα ότι μην έρθετε γιατί έγινε αυτό γιατί το προσωπικό της ασφάλειας οι σεκιουριτάδες που τους λέμε ήταν από εξωτερική εταιρεία και ήταν όλοι οι Γάλλοι της περιοχής εκεί, της κοντίνης που συνορεύει στον νομός του Μοζέλα.

01:06:15 Αυτός λοιπόν ο νομός, οι Γάλλοι το έχουν με τους νομούς το σύστημα, τότε είχαν τους κόκκινους νομούς, κηρύχθηκε κόκκινος κάποια μέρα και σημαίνει ότι δεν μπορούσαν πια να έρθουν. Και από τις 10 Μαρτίου του 1920 σταμάτησα και δούλευα στο σπίτι, υποχρεωτικά, δεν μπορούσες να πας στο γραφείο. Μάλιστα κάποιοι είχαν αφήσει στο γραφείο κάποια πράγματα που τα χρειαζόντουσαν και έπρεπε μετά να γίνει ολόκληρη διαδικασία για να πάνε να τα πάρουν και μείναμε στο σπίτι και γυρίσαμε στο γραφείο δειλά δειλά Σεπτέμβριου του 1921 δηλαδή υπολόγισε πόσο είναι, είναι 18 μήνες οπότε αυτό αποξένωσε πάρα πολύ με αποξένωσε πάρα πολύ από το γραφείο μου από τον τόπο εργασίας μου και φυσικά απλά να τονίσω εδώ πέρα ότι ιδίως ο COVID, ιδίως για εμάς που δουλεύαμε σε πολυεθνικές και στο εξωτερικό και πάλι λέγοντας, ήταν μια πάρα πολύ ιδιαίτερη εμπειρία και από αυτό το τομέα γιατί για εσάς όπως είπατε ήταν να σου πούμε προστιδήσει της καριέρας σας στο συγκεκριμένο εργασιακό χώρο

01:07:22 και το βιώνατε έτσι. Σκεφτείτε ότι υπήρχαν ακριβώς σαντίθετο τα νέα παιδιά που ιδιαίτερα παιδιά που ίσως να δούλευαν για πρώτη φορά στη ζωή τους δηλαδή πας πρώτη μέρα σε μια δουλειά σε έναν τεράστιο οργανισμό δεν ξέρεις κανέναν, δεν ξέρεις πώς να ξεκινήσεις πώς να δουλεύεις και τέτοια και σου λένε μείνε στο σπίτι και δούλεψε μόνος σου και προσπαθούσαμε δηλαδή εμείς οι πιο έμπειροι να καθοδηγήσουμε τώρα και τα νέα τα παιδιά τα οποία δεν είχαν ιδέα πώς να δουλέψουν από το σπίτι Αυτό το είδα πάρα πολύ καλά γιατί είχαμε κάποιους παρόλο που είπα πριν ότι είχαν ήδη έρθει κάποιοι νέοι και οι οποίοι ήταν πολύ νέοι όταν ξέσπασε η πανδημία και τους επηρέασε αρκετά αυτό γιατί και η μετάδοση της γνώσης και της εμπειρίας δεν μπορεί να γίνει από το ζουμ κακά τα ψέματα αυτό είναι το ένα αλλά και το άλλο είπα εγώ πριν ότι όταν έφτασα στο Λουξανβουργό που ήμουν 28 χρονών 29 χρονών ήμασταν σαφίτητες κτλ είπα, οι αντίστοιχα νέοι συναδελφοί μου στη δουλειά, που βέβαια τώρα έχει ανέβει λίγο ο μέσος όρος ηλικίας του πρωτοδιόριστου

01:08:32 για διάφορους λόγους, αλλά ήτανε 32, 33, 34 χρόνο, βρεθήκανε σκέψου χωρίς να ξέρουνε κανέναν και δεν μπορούσαν να πάνε πουθενά. Παρόλο που το Λουξανβούργο ήταν πιο, να το πω έτσι, χαλαρό από την Ελλάδα, δεν χρειάστηκε ποτέ να στείλουμε στο Λουξεμβούργο SMS ή δεν ξέρω τι ότι πάμε στον Μπακάλι και πάντα ήταν ανοιχτά κάποια πράγματα παρόλα αυτά αυτά τα παιδιά που είχαν ανάγκη μια κοινωνική ζωή βρεθήκαν σε πολύ άσχημη κατάσταση όπως επίσης βρεθήκαν σε άσχημη κατάσταση ακόμα χειρότερα μπορούμε να πω κάποιοι έχουμε στα σγέρα σκούμενους στα ευρωπαϊκά όργανα που έρχονται για έξι μήνες όσοι τύχανε τότε γιατί ο σκόπος είναι να μάθεις από τους άλλους κτλ ήτανε τραγωδία μπορώ να πω για αυτούς η πανδημία γι' αυτό και ενώ καταλαβαίνω πολύ καλά δηλαδή την ένσταση που λένε ότι όχι παιδιά δεν θα δουλεύετε πια από το σπίτι, θα έρχεστε και στο... Το καταλαβαίνω.

01:09:53 Δηλαδή παρόλο που εγώ είχα βαρύνει πάρα πολύ μετά από 1,5 χρόνο και δεν ήθελα καθόλου να πηγαίνω στο γραφείο, καταλαβαίνω πολύ καλά ότι πρέπει να πηγαίνεις στο γραφείο. Η μετάδοση της γνώσης δεν γίνεται το ίδιο εύκολα από μακριά από μακριά και εδώ που τα λέμε ο εργαζόμενος αν είναι μόνος του στο ελεύθερο ηλεκτρόνιο και δουλεύει μέσω Zoom δεν έχει και μεγάλη διαπραγματευτική ικανότητα έτσι δεν είναι.

01:10:23 Τώρα δηλαδή έστω ότι ένας που μας ακούει θέλει να πάει στο Λουξεμβούργο όχι για Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Ευρωπαϊκά Ινστορία γενικά. Ποιες ήταν ποιοι δύο τρεις συμβουλές που θα του δώσατε για μια πιο μαλλή μετάβαση κάτι που ας το πω να το περιμένει και δεν είναι κάτι δηλαδή που μπορεί να το βρει εύκολα από μόνος του ψάχνοντας στο Google και δεν ξέρω και εγώ τι.

01:10:41 Θα παρακολουθήσει ίσως, θα ρωτήσει. Κοίταξε, αυτή η παλιά μέθοδος την οποία μπορεί να εφάρμοσαν οι προπαπούδες μας που πηγαίνανε ξέρωγον στην Αμερική το 1900. Αυτή η παλιά μέθοδος έχει βάσει. Θα ρωτήσεις, θα δεις, αλλά τώρα μπορείς και να ελέγξεις τι θα σου πούνε. Δηλαδή αν σου πει ο άλλος ότι κυκλοφορούν ροζελέφαντες ας πούμε στους δρόμους του Λουξεμβούργου θα μάθεις ότι σου λέει ψέματα.

01:11:07 Είναι εύκολο να διαπιστώσεις ότι σου λέει ψέματα. Θα ρωτήσει. Αλλά κυρίως δεν μπορώ να δώσω συμβουλή μην έρθεις αν δεν έχεις κτλ. Είναι μια χώρα μικρή. Είναι μια χώρα που δεν έχει. Δεν μπορείς να πεις ότι το Λουξεμβούργο είναι πετυχημένο μοντέλο. γιατί είναι κάτι μοναδικό στην Ευρώπη η μία μικρή χώρα πολύ μικρή αλλά ταυτόχρονα είναι σαν τον ομόκαρδίτσες αλλά ταυτόχρονα δεν είναι μονακό που το έχεις γυρίσει με τα πόδια σε μία μέρα έχει 100 χιλιόμετρα να πας από πάνω 40 χιλιόμετρα ένας ρόμβος είναι 40 χιλιόμετρα έτσι είναι δηλαδή έχει ψαχνό από την άλλη μεριά θα πρέπει να ξέρεις να μιλάς λίγα γαλλικά λίγα γερμανικά παρόλο που ή το ένα ή το άλλο, όχι και τα δύο παρόλο που τώρα τα αγγλικά σου ανοίγουν τις πόρτες παντού καλό είναι να ξέρεις ή να ξέρεις ή να έχεις διάθεση να μάθεις κάποια πράγματα και στη γλώσσα την άλλη γιατί αλλιώς δεν περνάς ξόφαλτσα από πολλά πράγματα, κακά τα ψέματα παρόλο που τα αγγλικά είναι πανταχού παρόντα δεν είναι, δηλαδή το έχω συζητήσει αυτό για την Ολλανδία

01:12:23 όπου στην Ολλανδία υπάρχει η άποψη ότι μπορείς να δουλεύεις χωρίς να ξέρεις Ολλανδικά. Μπορεί να ισχύει αυτό στη δουλειά σου μέσα, γιατί αν είσαι σε μια μεγάλη εταιρεία θα έχουν κανονίσει τα άλλα. Έχω την εντύπωση ότι χάνεις πολλά πράγματα μη γνωρίζοντας Αγγλικά. Μπορεί να είναι και δικιά μου παραξενιά. Όχι μόνο παραξενιά.

01:12:46 Και όχι μόνο στο Άμστερντα αλλά και σε άλλες πόλεις, άμα είσαι πιο μικρές. Ότι υπάρχουν είναι πάρα πολλά πράγματα που τα βλέπεις και είναι μόνο στα Ολλανδικά γραμμένα, δεν είναι στα Αγγλικά. Εγώ δεν θα σας πω, επειδή εντάξει, εγώ και εγώ έχω γυρίσει αρκετά, π.χ. στην Ολλανδία το πιο απλό, πας στο σούπερ μάρκετ και οι ετικέτες είναι γραμμένες στα Ολλανδικά.

01:13:05 Δηλαδή, π.χ. αν θες να γνωρίσεις τα υλικά, τα ingredients, τα συστατικά, δεν μπορείς να καταλάβεις τι λέει, είναι όλα στα Ολλανδικά. Επίσης το άλλο φυσικά όσον αφορά τη γλώσσα Εγώ το έβιωσα και στην Γερμανία κυρίως Που έχει και πάρα πολλούς μετανάστες φυσικά Και Έλληνες και Τούρκους και από οποιαδήποτε δηλαδή χώρια Αν έχουν πάει Οι οποίοι όταν μιλάμε τώρα ότι είναι ο Τούρκος ή ο Έλληνας Ο Σερβιτόρος Όταν πάει στη Γερμανία Μιλάμε για άτομα που μπορεί να μην ήξερε καν Αγγλικά Και πάνε δηλαδή αναγκαστικά μαθαίνουν Επίσης, υπήρχε τα γερμανικά ή τα ολανδικά ή πάει λέγοντας το τοπική διάλεκτο.

01:13:36 Και έχουμε τύχει να πηγαίνουμε σε γερμανική pub και να είμαστε μια παρέα τώρα 20 άτομα, Ισπανοί, Έλληνες κλπ. Και έρχεται τώρα ο σερβιτόρος να πάρει παραγγελία στα γερμανικά. Δεν ήξερε γερμανικά κανένας μας. Και μας λέει στα γερμανικά, του λέμε English, μας λέει όχι. Και γυρνάει και βρίζει στα ελληνικά, να μην πω τι βρίσκει τώρα.

01:13:53 γιατί λέω ρε δερφέραν στο παραγγελιαστέλνικά και μου λέει σώσε με ξέρω εδώ ενώ οι λίγοι στέλνουν να πω ότι όταν έρχεται π.χ. ο άλλος σερβιτόρος θα μάθει μόνο την τοπική διάλεκτο δεν θα κάτσει να μαθεί και αγγλικά δεν έχει την παραμικρή διάθεση και δεν θέλει εξαρτάται πρέπει να μπορεί να ξέρει αλλά ισχύει αυτό που λες δηλαδή χάνεις ένα κομμάτι της ζωής με το να μην ξέρεις έστω να συνεννοηθείς δεν μιλάμε να ξέρεις να είσαι ένα Οι Γάλλοι δεν μιλούν γαλλικά.

01:14:53 απίστευτος γκουρού ας το πούμε τέλος πάντων γενικά, ήτανε Γάλλος. Και με το που μπαίνω πρώτη μέρα μέσα μου λέει, να ξέρεις, όταν έχω κάτι επίγονη, θέλω να μιλήσω γρήγορα, τα λέω στα γαλλικά. Θα στα κάνω μετάφραση μου λέει ή τα κορίτσια μετά. Δηλαδή αυτό υπήρχαν φορές που μπαίναμε μέσα, έκανε όλο το meeting στα γαλλικά, εντάξει προφανώς δεν είχα το επίπεδο να ακολουθήσω ούτε τα μισά αυτά που έλεγε και μου θα έκανα μετά φρέση μετά οι συνάδελφοι.

01:15:18 Δηλαδή εντάξει πετυχαίνεις να στο πω και κάποια άτομα που εντάξει θέμα σεβασμού, θέμα βρηγοράδες θέμα όπως θέλουν να το θεωρήσουν και θεωρητικά και αρνητικά. Κατά τα άλλα στο Λουξουγγούργο είναι εύκολη είναι καλή η μισθή γενικά βέβαια είναι πάρα πολύ ακριβό το ενίκιο. Αυτό μπορεί να το βρει κανείς κοιτάζοντας το et.com που είναι ένα site εκεί πέρα και βλέπει τις τιμές του ενοικίου που είναι πραγματικά, αν και τώρα και στην Ελλάδα εδώ που τα λέμε, τέλος πάντων.

01:15:52 Πρέπει λοιπόν να υπολογίσει ότι υπάρχει αυτό, άρα μπορεί να χρειαστεί να μείνει σε δωμάτιο για παράδειγμα και αυτό έχει αλλάξει, ξέρεις. Εγώ σου είπα πριν ότι έπιασα συγκάτοικο, είχα ένα συγκάτοικο όταν ήρθα το 1988, αλλά είχαμε ένα σπίτι πέντε δωμάτια. Είχαμε βρει ένα διαμέρισμα πέντε δωμάτια, ένα τεράστιο οροφοδιαμέρισμα.

01:16:12 Ήταν αδιανόητο να πιάσεις δωμάτιο τουλάχιστον από τη γενιά μου και τα λοιπά Ενώ τώρα πιάνουν δωμάτιο πάρα πολύ Υπάρχει και η υποδομή γιατί η ανάγκη φέρνει και την ικανοποίησή της Δηλαδή βλέπεις ολόκληρα πολυκατοικίες που είναι τέτοιες έτσι ρυθμισμένες Διαμορφωμένες έτσι ώστε να είναι σπίτια για νεαρούς εργαζόμενους που έχει ο καθένας το δωμάτιό του και έχουν μια κουζίνα κοινόπιδας.

01:16:42 Στην ακρή αυτό είναι καθεστώς εδώ και πολλά χρόνια από ό,τι ξέρω. Ναι, λοιπόν, και εγώ κυρίως αυτό το ζήσα και στη Φραγκφούρτη όταν ήμουν στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα που είχαμε accommodations που ήταν μόνο για αυτούς που κάνουν πρακτική στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Και ήμασταν δηλαδή ένα κτίριο τρία-τέσσερα διαμερίσματα κάθε όροφος και ήμασταν δηλαδή, εγώ ήμουν στον 7ο όροφο και όλες δηλαδή 28 διαμερίσματα στούντιο που ήμασταν όλοι στην ευλογητρική τράπεζα. Αυτό είναι καλό εμείς δεν το είχαμε, το είχαμε σκεφτεί να το κάνουν, είχαν το ξέρω γιατί το έχω μεταφράσει θέλω να πω, αυτά τα μεταφράζουμε και το μαθαίνουμε και το δεν το κάνανε τελικά γιατί ο Σταζιέρ δεν παίρνει πολλά λεφτά όπως ξέρεις πρέπει να πρέπει να τσοντάρουν οι γονείς να τσοντάρει ο ίδιος και τα λοιπά. Πηγαίνει για να αποκτήσει πείρα για για για. Πολλοί βγήκαν να δουλειά μετά αλλά δεν κερδίζεις.

01:17:36 Δεν βγάζεις λεφτά το εξάμεινο που είσαι στο στάζ. Καλά ναι εντάξει. Δεν είναι για να βγάλεις λεφτά και εντάξει το καλό με την Φρανκφούρτη συγκεκριμένα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι ότι σου πλήρωναν την κατοικία και μετά ότι έπρεπε να είσαι ήταν καθαρά τσέπη σου. εδώ που τα λέμε είναι και φτηνή χώρα. Εντάξει, σε κάποια πράγματα.

01:18:02 Το σούπερ μάρκετ, ναι. Είναι πολύ φτηνότερο από το Λουξανβούργο. Είναι πολύ φτηνότερο από το Λουξανβούργο. Το να πας έξω στο Λουξανβούργο είναι ακριβό επίσης το να φας έξω. Δηλαδή, ακόμα και οι ευρωϋπάλληλοι που βγάζουν λεφτά, θυμάμαι ότι δεν βγαίνανε οικογενειακά πολύ συχνά έξω όσοι, ας πούμε, είχαν παιδιά ξέρω εγώ 10 χρονών να βγουν γιατί ακόμα και η πιτσαρία ερχόταν ακριβά Ας πούμε έναν 200 πιτσαρία λέγω τώρα δύο πίτσες κάτι τέτοιο Όχι όχι όχι λες πολλά αλλά ένα εξιτάρι το άτομο θα σε πάει ένα πενκιντάρι θα σε πάει ας πούμε αν πιεις και κάτι θα πας ένα πενκιντάρι Όχι υπολογίσατε 4 άτομα ποιοί οικογένεια γι'αυτό είπα 200 Αν είναι ναι μπορεί να πάει βέβαια Είναι όλα πολύ ακριβά και πολύ ακριβότερα μάλλον, αλλά τώρα τελευταία οι συγκρίσεις στο σούπερ μάρκετ καταντάνε να φτάνουν στην Ελλάδα.

01:19:02 Αυτό είναι αλήθεια, δηλαδή κάποια είδη είναι και στην Ελλάδα ακριβότερα, τα παραφαρμακευτικά είναι ακριβότερα στην Ελλάδα. Υπάρχουν περιπτώσεις επώνυμων, το ίδιο πράγμα, το ίδιο προϊόν, δεν είναι απίσωτι ντομάτες που είναι διαφορετικό προϊόν που είναι ακριβότερο στην Ελλάδα. Η βενζίνη φυσικά. Η βενζίνη είναι πολύ φθηνή στο Λουξεμβούργο και κάνουν, αν και έχει μειωθεί, υπήρχε για πολλά χρόνια, ήταν αισθητά φθηνότερη.

01:19:33 Ήταν πέντε, μισό ευρώ ξέρω εγώ το λίτρο η διαφορά με την Γερμανία, τη Γαλλία και το Βέλγιο. Τώρα υπάρχει διαφορά αλλά έχει μειωθεί κάπως. Παρ' όλα αυτά επειδή το Λουξανβούργο έχει και κάποιο αφορολόγητο στα τσιγάρα και τα ποτά και είναι μικρό, οι γειτονικές περιοχές έρχονται για να ψωνίσουν ποτά και τσιγάρα στο Λουξανβούργο.

01:20:00 Θυμάμαι δηλαδή που μου λέγε μία κυρία που μένει στο Λονγκουή που είναι ας πούμε στα σύνορα με το Λουξανβούργο στη Γαλλία, που μου λέει ότι ντρέπομαι που δεν πιονίζω τσιγάρα από το περιπτερά μου, το αντίστοιχο του περιπτερά, αλλά τι να κάνω που είναι τόσο μεγάλη η διαφορά που έτσι κι αλλιώς πάω στο Λουξεμβούργο να γεμίσω ένα φουλάρο και παίρνω και τσιγάρα.

01:20:23 Άλλωστε τα βενζινάδικα όλα στο Λουξεμβούργο έχουν τσιγάρα και ποτά. Δηλαδή το μοντέλο αυτό που έχει έρθει και στην Ελλάδα πολλά χρόνια τώρα, εκεί υπήρχε πάντοτε. είναι και δουλεύει και τη νύχτα μπορείς να ψωνίσεις και τα λοιπά επίσης στο Λουξεμβούργο βάζουμε βενζίνη μόνοι μας γενικά στο εξωτερικό και Αγγλία είναι σχετικά αυτοματοποιημένο μόνο στα Βαλκάνια νομίζω είναι να σας πάω τώρα προς το κλείσιμο τι συμβουλή θα δίνατε στον μικρό Νίκο τον 20χρονο, 30χρονο, δεν ξέρω εκεί που πήρατε, θα σου πω τη σημαντική απόφαση να φύγετε έξω ή να μείνετε για λίγο παραπάνω μόνιμα Λουξεμβούργο και λοιπά θα αλλάζετε κάτι Ίσως θα άλλαζα τι να πω τώρα καλά πέρασα δεν μετανιώνω ίσως θα άλλαζα αυτή την αίσθηση της προσωρινότητας που είχα που βέβαια μου έδωσε και μερικά καλά πράγματα για παράδειγμα άργησα να αγοράσω σπίτι παράδειγμα από αυτό έχασα αλλά δεν μπορείς να πεις τώρα ότι θα κάνεις αυτό καλύτερα και το άλλο. Δηλαδή, είσαι ένας άνθρωπος έχεις μια ολόκληρη ζωή

01:21:36 δεν νομίζω ότι έκανα κάτι που σημάδεψε θετικά ή αρνητικά. Έχεις μπει σε έναν δρόμο και μετά ακολουθείς αυτόν τον δρόμο. Εντάξει τώρα αν θα πήγαινες τη συγκεκριμένη μέρα εκεί ή εδώ αυτό είναι άλλο πράγμα. Δεν νομίζω ότι θα είχα να πω πολλά πράγματα να του πω πρόσεχε αυτό να το αποφύγεις μην το κάνεις ή αυτό κάντο οπωσδήποτε μου άρεσε αυτή η πάσα που μου δώσετε και θα σας πω γιατί είναι ωραία πάσα γιατί αυτή πιστεύω είναι μια σοβαρή ας το πούμε σκέψη που πρέπει να κάνει οποιοςδήποτε φεύγει στο εξωτερικό να κάνει προγραμματισμό αν είναι προσωρινό κάτι ή αν θα είναι μόνιμο γιατί θέλω να πω αυτή η απόφαση θα σου αλλάξει ιδίως τα πρώτα βήματα, τα πρώτα χρόνια και να εξασφαλίσεις να σου πούμε πώς θα το πω, την ευτυχία σου σε αυτό το νέο μέρος.

01:22:28 Γιατί όταν για παράδειγμα εγώ προσωπικά αποφάσισα ότι ξέρεις θα μείνω εδώ, μπαίνω όλοι που λένε τέλος πάντων, πάμε να αγοράσουμε και σπίτι, να αγοράσουμε και αυτοκίνητα και τέτοια και θέλω να πω η ζωή σου γίνεται πολύ καλύτερη ξέροντας ότι βάζω όλα μου δηλαδή τα αυγά, που εντάξει δεν είναι πάντα 100% ασφαλές, αλλά θέλω να πω ότι αυτό ότι θα μείνω πλέον εδώ.

01:22:47 ενώ κάποιοι άλλοι που πάνε στο πίσω μέσο του μυαλού τους λένε θα φύγω, θα φύγω, θα φύγω μένουν στο ενίκιο, χαλάνε δηλαδή λόγω τώρα 25-30 χιλιάδες το χρόνο που τα πετάνε από το παράθυρο δεν αγοράζουν σπίτι, πουθάνε βίκες τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια ανέβηκαν και πολλοί τιμές τους κλπ δηλαδή χάμουν και οικονομικά και δεν είναι ευτυχισμένοι είναι μια δέσμευση βέβαια ναι φυσικά πάντα Αλλά εντάξει, υπάρχουν βέβαια φυσικά και κάποιες χώρες όπως η Αγγλία που δεν έχεις καμία σχέση φυσικά με το ελληνικό το σύστημα των τραπεζών μην το πιάσου αυτό θέλουμε πάρα πολλές ώρες αλλά θέλω να πω ότι εδώ πέρα στην Αγγλία είναι σχετικά αυτοματοποιημένη διεδικασία δηλαδή μπορεί να πάρεις ένα σπίτι, να το έχεις για δύο χρόνια και ενώ πεις το δεύτερο χρόνο στους 25 μήνες το πουλάω Είναι αυτοματοποιημένη η διαδικασία, η μία τράπεζα ξεχρεώνει την άλλη, παίρνεις και π.χ. 10, 20, 30 χιλιάδες, όσα πρόλαβες.

01:23:36 Την υπεραξία. Και σου μένουν. Και γλιτώνεις και τα ενίκια, γλιτώνεις και την υπεραξία φυσικά κέρδος. Δηλαδή θέλω να πω ότι σχετικά εδώ πέρα, η συμβουλή που δίνω σε οποιονδήποτε έρχεται στην Αγγλία, αγόρασε σπίτι χθες με το που μαζέψει δηλαδή κάποια λεφτά. αλλά φυσικά φαντάζομαι ότι σε άλλες χώρες θα είναι διαφορετικά. Δεν ήταν τόσο απλό σε εμάς, αλλά θαύμασα τότε, χωρίς να θέλω να το κάνω, αλλά θαύμασα έναν συνάδελφο που, ξέρεις πρέπει να σου πω ότι για μερικά χρόνια υπήρχε μια αβεβαιότητα για το αν θα μείνει το κοινοβούλιο στο Λουξεμβούργο ή αν θα πάει στη Βρουσέλη.

01:24:13 κάποια στιγμή πάρθηκε μια απόφαση η οποία θεωρήθηκε και σωστά θεωρήθηκε κρίνοντας ότι έχουνε περάσει 30 χρόνια από τότε και δεν άλλαξε τίποτα και σωστά θεωρήθηκε μήνυμα ότι θα μείνει στο Λουξανβούργο για πάντα όχι αλλά για το προβλέψιμο μέλλον ένας συναδελφός μου την άλλη μέρα που πάρθηκε αυτή η απόφαση πήγε και άρχισε να ψάχνει για σπίτι και σε μερικούς μήνες βρήκε και αγόρασε. Εγώ τον θαύμασα επειδή είχα αυτή την αίσθηση προσωρινάδας που σου είπα δεν το έκανα αλλά το αναγνώρισα ότι καλά έκανε που αμέσως είχε το ρεφλέξ αυτό όπως δηλαδή είπες εσύ χτες πήγαινε να πάρει σπίτι περίπου το ίδιο. Και λοιπόν κλείνοντας σας κάνω δύο τελευταίες ερωτήσεις σχετικά λίγο δύσκολες πιστεύω. Γυρνάτε Ελλάδα, μετά από τόσα χρόνια στο εξωτερικό ποια είναι τα πράγματα που σε ενοχλούν δηλαδή σχετικά με την Ελλάδα Κοίταξε, στην Ελλάδα είμαστε καταρχάς αν δεν δουλεύεις και έχεις μια οικονομική άνεση είναι πολύ ωραία η Ελλάδα κατά δεύτερο λόγο είναι μερικά πράγματα ανοργανωσιά

01:25:27 ο κόσμος είναι στην τζίτα και αυτό ενοχλητικό είναι το κράτος δυστυχώς είναι ειδικά τελευταία θα πω εγώ αλλά τέλος πάντων στο έλεος τον κομματικό φεούδο κομματικό αυτά τα πράγματα οπωσδήποτε ενοχλούν από την άλλη μεριά να σου πω κάτι τώρα για να το μετριάσω λίγο αυτό επειδή έχω ζήσει έξω πολλά πράγματα που λέμε εγώ πάντα είμαι αντίθετος στο να λέμε μόνο στην Ελλάδα γίνονται αυτά είτε είναι καλά είτε είναι κακά.

01:26:11 Είμαι αντίθετος γιατί έχω δει ότι πολλά από αυτά που λέμε μόνο στην Ελλάδα γίνονται αυτά γίνονται και αλλού. Δηλαδή λέει για παράδειγμα κάποιος μόνο στην Ελλάδα κλείνουν δρόμους οι αγρότες. Τι λες βρε βλάκα, στη Γαλλία το κάνουν συνέχεια. Δηλαδή κυριολεκτικά συνέχεια και μάλιστα κάνουν και πιο προχωρημένα εντός εισαγωγικών πράγματα, κλείνουν διηλιστήρια και δεν μπορεί να εφοδιαστεί η περιοχή με πετρέλαιο.

01:26:39 Κάνουν τέτοια πράγματα. Μην μου λες λοιπόν ότι μόνο στην Ελλάδα. Δηλαδή, συνήθως, όποιος λέει μόνο στην Ελλάδα, σημαίνει ότι δεν ξέρει τίποτα από τις άλλες χώρες. Όπως επίσης, για να κάνω και μια παρένθεση, παρόλο που έχουμε πάρει δύο ώρες, Όπως όποιος πει ότι μόνο στα ελληνικά υπάρχει αυτό το φαινόμενο, ότι οποιοδήποτε, τι λέει.

01:27:06 Λέει ότι από όλες τις γλώσσες του κόσμου μόνο στα ελληνικά γίνεται αυτό. Στην πραγματικότητα λέει. Δεν γίνεται στα αγγλικά, στα γαλλικά και στα γερμανικά που ξέρω. Γιατί προφανώς δεν ξέρει, ξέρω εγώ, σουαχίλι. Ούτε καν, δεν ξέρει ούτε καν σουηδικά ας πούμε, ούτε καν ρώσικα. Επομένως δεν μπορεί να πει ότι μόνο στα ελληνικά γίνεται.

01:27:25 Εγώ είμαι πολύ δύσπιστος στο μόνο στην Ελλάδα γίνεται αυτό. Απ' την άλλη μεριά η αλήθεια είναι ότι γυρίζοντας, αλλά και πάλι και από πριν, απλώς τώρα σε ενοχλεί περισσότερο και η γραφειοκρατία και η ασυνέπεια και πολλά άλλα πράγματα σε ενοχλούν περισσότερο. Από την άλλη μεριά Ίσως είναι και η ηλικία γιατί ξέρεις όταν μεγαλώνεις Σε ενοχλούν περισσότερα πράγματα Είναι και αυτό Δεν θέλω δηλαδή να γκρινιάζω πολύ Γιατί θα με πούνε γκρινιάρει Ε καλά εδώ γκρινιάζουμε εμείς που είμαστε Πολύ νερόατεροι Αλλά ναι αυτό θέλω να πω ότι είναι το σοκ δηλαδή Όταν γυρνάς πίσω και ξαναγυρνάς σε κάποιες καταστάσεις Ε σου είπα ότι εγώ Για ειδικούς λόγους είχα μια ομαλή προσγείωση.

01:28:12 Έτσι και έτσι. Και ωραία, κλείνοντας, αν γινόσαμε, λέγω τώρα ούτε καν υπουργός, πρωθυπουργός αύριο, ποιο ένα πράγμα θα λάβεται στην Ελλάδα, ποιο θεωρείτε ότι θα ήταν το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να αλλάξει. Δεν μπορώ να σου πω, θα έπρεπε να κάτσω να το σκεφτώ, δηλαδή επειδή ακριβώς δεν έχω τη φιλοδοξία να γίνω αύριο πρωθυπουργός, πρέπει να δούμε και τις...

01:28:36 γιατί τα πράγματα ξέρεις βρίσκονται σε μια αλληλεπίδραση όπως όταν κάποιος είναι άρρωστος και είναι μάλιστα σε μεγάλη ηλικία που λες ότι του κάναμε αυτό για να τον σώσουμε από την αυτή αλλά αυτό του αύξησε το ζάχαρο πάρα πολύ και μετά του δώσαμε αυτό το πράγμα αλλά αυτό του έφερε αυτό το πράγμα πρέπει να δεις δεν θέλω να δηλαδή ποτέ δεν έχω πει κάναμε εμένα πρωθυπουργό ή το έχω πει ή το έχω πει για πολύ αστεία πράγματα.

01:29:08 Δηλαδή, ας πούμε, κάνε με έναν σουλτάνο και θα απαγορέψω να αφήνουν οι μεταφορικές εταιρείες το χαρτάκι έφτασα και δεν σας βρήκα, ήρθα και δεν σας βρήκα, πέρασα και δεν σας βρήκα. Αλλά αυτά τα λέμε στην πλάκα και στο καφενείο, ας πούμε, σε συζήτηση. Καφενείο και καφενείο δεν πήγαινο. Και σε συζήτηση τύπου καφενείου, δηλαδή, θέλω να πω.

01:29:32 είναι... δεν νομίζω ότι μπορώ να σου πω ένα πράγμα γιατί δεν έχω και φιλοδοξία να γίνω πρωθυπουργός. Δεν πειράζει. Όπως και να έχει. Πάντως, να κλείσουμε αυτό το στιγμό που κάνατε, θα σου το πω, ότι όντως και αυτή μια μάστηγα με τους συμμεταφορείς, ιδίως στην Ελλάδα. Δηλαδή και εγώ το ζήτησα τελευταία που έρχονται, αφήνουν το χαρτάκι, δεν σας βρήκαμε.

01:29:54 Μα ρε φίλε, μέσα ήμουν όλη μέρα. δεν γίνεται να μου λες ότι δεν με βρήκες τίποτα κουδούντι έχω παραγγείλει κάτι το οποίο ήταν να έρθει όταν το αγόρασα έλεγε ότι θα έρθει την Πέμπτη που μας πέρασε μετά έγινε Παρασκευή, έγινε Δευτέρα τώρα βέβαια μιλάμε τόση ώρα και δεν ξέρω αν θα έχει παραδοθεί εκεί που είναι αλλά φοβάμαι ότι δεν θα έχει παραδοθεί τι να γίνει εντάξει εκεί είναι λίγο πιο συνεπής αλλά και πάλι μην πάρουμε το Λουξεβούργο σαν παράδειγμα γιατί το Λουξεβούργο είναι μια σταλιά τόπος είναι πολύ πιο εύκολα τα πράγματα Λοιπόν ξεφύγαμε λίγο σε ώρα αλλά πραγματικά ήταν πολύ ενδιαφέρον η συζήτηση δηλαδή πραγματικά θα μπορούσα να με βαθύνω σε πάρα πολλές παραμέτρους αλλά ήθελα να σας αφήσω να το αφήσουμε σε αυτό το επίπεδο κάποια άλλη στιγμή θα κάνουμε dive deep σε συγκεκριμένα προεκτάσεις Ωραία, εγώ στη διαθεσή σου είμαι και χάρηκα τη συζήτηση, παρόλο που όπως είπες ξεπεράσαμε αρκετά την ώρα, αλλά εν πάση περιπτώσει αυτό είναι το καλό της διαδικτυακής επαφής,

01:31:05 ότι δεν έχεις να πας κάπου και τα λοιπά, να αργήσεις ούτε το στούντιο, δεν θα μας κάνει κανείς παρατήρηση που κρατήσαμε το στούντιο περισσότερο. οπότε σε ευχαριστώ για τη συζήτηση ήταν πολύ ευχάριστη και εγώ ευχαριστώ πάρα πολύ και φυσικά ευχαριστούμε τους ακροατές μας όσοι άντεξαν να μας ακούσουν τόση ώρα και πραγματικά ό,τι καλύτερο καλή συνέχεια σε όλους Επίσης, γεια χαρά