Έρευνες λένε

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 7.500 γνωστές ποικιλίες μήλων παγκοσμίως. Δεύτερο. Κάθε φορά που ανακαλούμε μια ανάμνηση, υπάρχει πιθανότητα να την αλλάζουμε και λίγο. Και τρίτο. Σύμφωνα με μελέτες, οι άνθρωποι που μιλάνε μόνοι τους έχουν υψηλότερη νοημοσύνη. Ποιο πιστεύεις δεν ισχύει. Θα σου πω το εξής. Αν σου αρέσουν τα μήλα, να ξέρεις ότι αν δοκίμαζες μία διαφορετική ποικιλία την ημέρα θα χρειαζόσουν πάνω από 20 χρόνια για να τις δοκιμάσεις όλες.

01:07 Αν πάλι πιστεύεις ότι θυμάσαι τα πάντα σωστά, σκέψου ξανά. Γιατί πράγματι κάθε φορά που θυμόμαστε κάτι μπορεί χωρίς να το καταλαβαίνουμε να το αλλάζουμε και λίγο στο μυαλό μας. Όσο για το τρίτο, αυτό που λες είναι το ψέμα της υπόθεσης. Δυστυχώς, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να δείχνουν ότι το να μιλάς μόνος σου συνδέεται με υψηλότερη νοημοσύνη.

01:37 Αλλά, απ' την άλλη, αν είναι και κάτι που απολαμβάνεις, όπως εγώ μεταξύ μας, μαζί σου. Ωστόσο, θέλω να σταθώ σε κάτι άλλο. Ίσως σε μπέρδεψε το γεγονός ότι μπροστά στην τελευταία πρόταση έβαλα τη φράση «σύμφωνα με μελέτες». Και ξαφνικά σαν να ακούστηκε λίγο πιο επιστημονικό, σαν να σε έπεισε λίγο παραπάνω. Αλλά πρόσεξε, δεν σου είπα ποια έρευνα, δεν σου είπα ποιος την έκανε, πότε την έκανε, σε πόσους ανθρώπους, τι ακριβώς μέτρησε, αν δημοσιεύτηκε κάπου, αν την επανέλαβε ποτέ κανείς και βρήκε τα ίδια αποτελέσματα.

02:16 Και κάπως έτσι, μια πρόταση που έβγαλα από το κεφάλι μου πριν από πέντε λεπτά, επειδή με συμφέρει, απέκτησε κύρος. Και εδώ να σου αναφέρω ένα post που είχα διαβάσει κάποτε που έλεγε «Α, τι ωραία! 1η Απριλίου! Η μοναδική μέρα του χρόνου που οι άνθρωποι αξιολογούν κριτικά αυτά που διαβάζουν στο ίντερνετ πριν αποφασίσουν αν είναι αλήθεια».

02:42 Γιατί την 1η Απριλιά αν διαβάσεις ότι από αύριο απογορεύεται ο καφέ στην Ελλάδα, πριν αρχίσεις να αποχαιρετάς το φρέντο εσπρέσο σου, θα πεις «Κάτσε, ποιος το λέει, που το διάβασα, υπάρχει κάπου αλλού, μήπως είναι μούφα». Δηλαδή ξαφνικά γινόμαστε όλοι ερευνητές. Και μεταξύ μας να σου πω ότι όλοι ως ένα βαθμό ερευνητές είμαστε.

03:06 Αλλά θα επιστρέψω σε αυτό σε λίγο. Και στις 2 Απριλίου που λες, επανερχόμαστε πάλι στις εργοστασιακές μας ρυθμίσεις. Γέλασα που λες όταν το διάβασα αυτό Αλλά μετά το σκέφτηκα λίγο καλύτερα Και κατέληξα στο ότι δεν ήταν και τόσο αστείο Μη σου πω ότι το βρίσκω και λίγο τυσίωνο Η αλήθεια είναι πως δεν πιστεύουμε τα πάντα Έχουμε όμως ρε παιδί μου κάποιες φράσεις Που λειτουργούν σχεδόν σαν ένα πιστοποιητικό γνησιότητας Οι ειδικοί λένε, οι επιστήμονες ανακάλυψαν, σύμφωνα με νέα μελέτη.

03:48 Και το προσωπικό μου αγαπημένο, έρευνες λένε, το πιο ισχυρό επιχείρημα. Αυτό όμως που αναρωτιέμαι είναι κατά πόσο αυτή η αφιλτράριστη αποδοχή οποιοδήποτε δεδομένου, απλώς και μόνο επειδή κάπου είδα ότι κάτι λένε οι έρευνες, μπορεί να δημιουργήσει μια παράξενη εικόνα του κόσμου μας και ενδεχομένως καμιά φορά να μας οδηγήσει και σε λάθος αποφάσεις.

04:25 Και να σου εξηγήσω τι εννοώ. Πριν από κάποια χρόνια είχα διαβάσει μία έρευνα που αφορούσε τη χάραξη στρατηγικής και την ενίσχυση του τουριστικού προφίλ ενός ελληνικού νησιωτικού προορίσμου. Επίκαιρο θέμα πάντα ο τουρισμός. Και σύμφωνα με τα ευρήματα, περίπου το 75% των τουριστών που είχαν ερωτηθεί, δήλωναν ότι θα επέλεγαν ξανά το συγκεκριμένο νησί για τις διακοπές τους.

04:55 Αλήθεια! Καταπληκτικά νέα! Και όλοι χαρήκαμε, έτσι δεν είναι! Πήραμε, ρε παιδί μου, μια ανάσα ανακούφησης. Τέλεια! Βασικά, ίσως όχι και τόσο τέλεια. Γιατί να σου πω εδώ κάποια εύλογα ερωτήματα που προκύπτουν Καταρχάς, πόσο μεγάλο ήταν το δείγμα Πού τους ρώτησαν αυτούς τους επισκέπτες Πότε τους ρώτησαν Τι τους ρώτησαν Να σου το πω πολύ απλά Αν τους ρώτησαν για παράδειγμα στο αεροδρόμιο Την ώρα που έφευγαν Θα ξανάρτετε στον τάντε προορισμό Θα σου πω ότι και εμέναν με ρωτούσαν αν θα επέστρεφα Πρόσεξε «Τη στιγμή που φεύγω από τη γη της επαγγελίας για να επιστρέψω στο κρύο και στη ρουτίνα της καθημερινότητας μετά τις διακοπές, μάντεψε τι θα έλεγα».

05:47 «Ναι, εννοείται, κάθε χρόνο. Για πάντα θα έρχομαι εδώ. Μη σου πω θα αγοράσω και σπίτι». «Χαίρο πολύ. Κάτσε κοπελιά να γυρίσεις Δευτέρα πρωί στο γραφείο και θα ξαναλέμε αν θα επιστρέψεις». Και άλλο βασικό ερώτημα. Ας υποθέσουμε ότι όντως αυτό το 75% προτίθεται πράγματι να επιστρέψει. Γιατί θέλει όμως να επιστρέψει. Τους άρεσε η τοπική κουζίνα, οι παραλίες, τα αξιοθέατα, η φιλοξενία.

06:18 Ή μήπως εδώ που τα λέμε σκέφτηκαν πού αλλού θα βρούμε τόσες παροχές με τόσο χαμηλό μπάτζετ. Και εδώ σου κλείνω λίγο το μάτι. Και τελικά η σημαντικότερη ερώτηση. Αν μείνουμε σε αυτό και μόνο το δεδομένο ότι 1,75% θα επιστρέψει σε αυτόν τον προορισμό. Πώς ακριβώς μας βοηθάει αυτή η πληροφορία να χαράξουμε στρατηγική. Δηλαδή, τι θα κάνουμε από αύριο διαφορετικά επειδή μάθαμε αυτή την πληροφορία.

06:45 Να σου λύσω την απορία. Τίποτα. Μπορούμε να χαρούμε, να κάνουμε το σταυρό μας και άντε και του χρόνου. Μίλησε η έρευνα. Όλα καλά. Και εδώ, ξέρεις, είναι το βασικότερο θέμα που έχω. ότι μία έρευνα δεν θα έπρεπε να είναι εκεί η στιγμή που σταματούν οι ερωτήσεις, αλλά θα έπρεπε να είναι ακριβώς η στιγμή που αρχίζουν. Γιατί απ' την άλλη υπάρχει και το εξής που κάνουμε ως άνθρωποι.

07:15 Αν πιστεύω ήδη σε κάτι, έχω μία εκπληκτική ικανότητα να βρίσκω παντού αποδείξεις ότι έχω δίκιο. Οτιδήποτε υποστηρίζει το αφήγημά μου. Κλασικό. Τώρα δεν θυμάμαι να σου πω την αλήθεια ποια ήταν όλα τα επαγγέλματα αλλά θυμάμαι σίγουρα ποιες ήταν οι δύο top κατηγορίες γιατρή σου λέει και δικηγόρη Αυτό που με απασχολεί είναι ποια είναι τα πιθανά σενάρια αν κάποιος αφομοιώσει, ακούσει αυτή την πληροφορία χωρίς καμία κριτική σκέψη και χωρίς να λάβει υπόψη και την πηγή της πληροφορίας Είναι εγκυρή η έρευνα, είναι αξιόπιστη η πηγή Νόμος, έτσι Πάντα ελέχεις την πηγή της πληροφορίας Εσύ θα πίστευες έναν άνθρωπο που σου μεταφέρει μια πληροφορία γνωρίζοντας ότι δεν είναι αξιόπιστος Τέλος πάντων, ας το παραβλέψουμε που λες αυτό Ποια είναι τα πιθανά σενάρια αν ακούσω αυτή την πληροφορία χωρίς να κάτσω να σκεφτώ λιγάκι πάνω σε αυτά που ακούω Σενάριο πρώτο Είμαι παντρεμένη με δικηγόρο Τι κάνω?

08:54 αρχίζουν και μου μπαίνουν ψήλες στα αυτιά. Γίνομαι καχύποπτη, τσεκάρω κινητά, τσέπες και χιλιόμετρα αυτοκινήτου. Σενάριο δεύτερο. Είμαι ελεύθερη. Όμως μακριά από γιατρούς και δικηγόρους. Γιατί? Μα αν είναι να σε κερατώσει κάποιος αυτή είναι πρώτη στη λίστα. Σενάριο τρίτο. Είμαι παθούσα. Ιδέες. Το ξέρω εγώ. Το λένε μέχρι και οι έρευνες.

09:22 Σενάριο τέταρτο. Ε, Ε, βάριασε. Τουλάχιστον είναι δικηγόρος. Τουλάχιστον είναι γιατρός. Άσε που όλο αυτό το βρίσκω ασύλληπτα άδικο για όλους τους γιατρούς και δικηγόρους εκεί έξω. Τι θέλω να πω. Σου είπα πριν ότι μεταξύ μας όλοι ως έναν βαθμό ερευνητές είμαστε. Γιατί σκέψου τι κάνεις όταν θέλεις να αγοράσεις ένα προϊόν ή να κλείσεις ένα ξενοδοχείο.

09:48 Ψάχνεις. Διαβάζεις πληροφορίες. Τσεκάρεις από πού προέρχονται. ρωτάς, συγκρίνεις, διαβάζεις reviews και πιθανότατα δεν εμπιστεύεσαι οτιδήποτε διαβάσεις ή δεις. Με λίγα λόγια κάνεις έρευνα. Δεν καταπίνεις αμάσχετη την πρώτη πληροφορία που θα βρεθεί μπροστά σου. Και το περίεργο είναι ότι για ένα κραιόν των 10 και 20 ευρώ μπορεί να ψάξουμε μισή ώρα για πληροφορίες.

10:16 Ενώ για μία πληροφορία που μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον κόσμο καμιά φορά μας αρκεί ένα απλό «έρευνες λένε». Και μιας και μιλάμε για όλα αυτά, για να το κλείνω σιγά-σιγά, την περασμένη εβδομάδα πήγα να δω τον Brian Cox και μου έκανε τρομερή εντύπωση ότι αυτός ο άνθρωπος, ένας από τους πιο γνωστούς επιστήμονες στον κόσμο, ξεκίνησε περίπου λέγοντας ότι αυτό που πιθανότατα θα προκύψει από όσα θα πούμε σήμερα είναι ότι για πολλά πράγματα δεν γνωρίζουμε.

10:53 Δεν έχουμε ακόμα απαντήσεις. Οπότε μας είπε, αν ήρθατε εδώ για απαντήσεις, τώρα είναι μια καλή στιγμή να ζητήσετε επιστροφή χρημάτων. Και σκέφτηκα, κοίτα να δεις. Τελικά, δεν είναι κακό να μην έχουμε όλες τις απαντήσεις. Ίσως το πρόβλημα ξεκινάει όταν σταματάμε να κάνουμε ερωτήσεις. Και μετά από όλα αυτά, να σου πω που καταλήγω, Αν δεν μπορείς να αμφισβητήσεις μία πληροφορία, ένα έβριμα, να προσπαθήσεις να το διαψεύσεις, να το ξαναδοκιμάσεις, να βρεις καλύτερα δεδομένα και αν χρειαστεί να πεις έκανα λάθος, τότε πώς ακριβώς εξελίσσεσαι.

11:35 Και ότι ίσως στο μυαλό μας να έχουμε μπερδέψει λίγο την αμφισβήτηση με την άρνηση. Αμφισβητώ δεν σημαίνει απορρίπτω. Σημαίνει, όπα, περίμενε, θέλω να καταλάβω γιατί κάτι είναι αλήθεια. Και αυτό δεν αφορά μόνο τις έρευνες. Αφορά αυτά που διαβάζουμε στο ίντερνετ, αυτά που μας λένε οι άλλοι, αυτά που ακούμε στις ειδήσεις, αυτά που βλέπουμε σε ένα reel 15 δευτερολέπτων από κάποιον που μιλάει με τόση αυτοπεποίθηση που λες, ε, δεν μπορεί, κάτι θα ξέρει.

12:08 Και ίσως περισσότερο από όλα αφορά αυτά που ήδη πιστεύουμε εμείς. Γιατί τελικά το θέμα δεν είναι τόσο αν πιστεύουμε ή δεν πιστεύουμε σε κάτι. Το θέμα είναι να μην σταματάμε να κάνουμε ερωτήσεις. Και αυτό είτε πρόκειται για κάτι που λένε οι έρευνες, είτε όχι. Τα λέμε στο επόμενο επεισόδιο.