Με όλο τον σεβασμό

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 να βάλει το ποτό του, να τσουγκρίσει με τους υπόλοιπους της παρέας κτλ. Και το παιδί που έλεγε την ιστορία εκνευρίστηκε και κάπως έτσι ξεκινήσαμε όλοι μαζί μια κουβέντα για το τι τελικά θεωρούμε αγένεια. Γιατί να σου πω τώρα την αλήθεια, καταλάβαινα την οπτική και των δύο πλευρών. Ο ένας θεώρησε αγένεια το να το διακόψει στη στιγμή που έχει ξεκινήσει να λέει κάτι και ο άλλος από την πλευρά του θεώρησε ότι θα ήταν αγένεια το να έρθει σε ένα τραπέζι και να μην χαιρετήσει τους ανθρώπους που βρίσκονται ήδη εκεί.

01:06 Και με αφορμή αυτό το περιστατικό προβληματίστηκα και εγώ η ίδια. Όχι για το ποιος από τους δύο είχε δίκιο, γιατί μεταξύ μας καθένας από την πλευρά του είχε το δίκιο του. Αλλά γιατί άρχισα να σκέφτομαι τι εννοούμε τελικά όταν μιλάμε για ευγένεια. γιατί θυμάμαι παλαιότερα να μου λένε εσύ Ιλιάνα έχεις θέμα ναι ναι έχεις θέμα με την ευγένεια θέλεις ο άλλος να είναι ευγενικός και κάθε φορά εκνευριζόμουν γιατί ξέρεις κάτι δεν μου καθόταν καλά σε αυτό δεν είχα προσωπικά ποτέ την αίσθηση ότι η ευγένεια αποτελεί κάποια τεράστια αξία για μένα δηλαδή δεν με απασχολεί αν κάποιος γνωρίζει όλους τους κοινωνικούς τύπους αν θα χρησιμοποιήσει τη σωστή λέξη στη σωστή στιγμή και όμως πράγματι υπάρχουν συμπεριφορές που θεωρώ ότι είναι αγενείς και με ενοχλούν και πάρα πολύ.

01:59 Και νομίζω ότι έτσι όπως το σκεφτόμουν κατάλαβα τελικά γιατί δεν μου άρεσε ποτέ να μου λένε ότι έχω θέμα με την ευγένεια. Γιατί για μένα τουλάχιστον η ευγένεια δεν αποτελεί την ίδια την αξία. Η ευγένεια είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους εκφράζουμε μέσω της συμπεριφοράς μας Μία αξία που βρίσκεται από πίσω Και αυτή η αξία έχω την αίσθηση ότι δεν είναι άλλη από το σεβασμό Γιατί αν το καλοσκεφτείς η ευγένεια είναι σε έναν πολύ μεγάλο βαθμό ένας κοινωνικός κώδικας Είναι ο τρόπος με τον οποίο μιλάω, ο τρόπος με τον οποίο συμπεριφέρομαι οι συμβάσεις που έχω μάθει για το πώς να συνεπάρχω με αρμονία με τους άλλους.

02:48 Και πολύ συχνά μέσα από αυτές τις μικρές συμβάσεις εκφράζεται κάτι βαθύτερο. Να σου φέρω ένα παράδειγμα. Όταν περιμένω να ολοκληρώσεις αυτό που λες πρωτού αρχίσω να μιλάω εγώ, δεν ακολουθώ απλώς έναν κανόνα καλής συμπεριφοράς. Αναγνωρίζω ότι αυτό που λες δικαιούται την προσοχή μου και δεν θεωρώ αυτομάτως σημαντικότερο αυτό που έχω να πω εγώ.

03:10 Και το αντίστροφο, όταν σε διακόπτω επειδή αυτό που θέλω να πω ή να κάνω εγώ αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να περιμένει άλλα 15 δευτερόλεπτα, υπάρχει από κάτω και μια μικρή δήλωση προτεραιότητας. Αυτό που θέλω εγώ τώρα είναι πολύ πιο σημαντικό από αυτό που κάνεις εσύ. Και κάπου εκεί αρχίζουμε και γινόμαστε αγενείς. Και εκεί νομίζω ότι συναντιούνται η ευγένεια με το σεβασμό.

03:37 Η ευγένεια είναι η συμπεριφορά που βλέπουμε. Ο σεβασμός όμως είναι αυτό που μπορεί ή μπορεί και να μην υπάρχει από κάτω. Γιατί νιώθω ότι μπορείς να είσαι ταυτόχρονα απίστευτα ευγενικός και να δείχνεις μία απόλυτη απουσία σεβασμού. Και να σου πω εδώ ότι μερικά από τα πιο αγενή πράγματα που έχω ακούσει στη ζωή μου έχουν ξεκινήσει κλασικά με τη φράση «με όλο το σεβασμό».

04:06 Σεβασμό. Με όλο το σεβασμό, στην ηλικία σου δεν θα έπρεπε να σκέφτεσαι έτσι. Με όλο το σεβασμό, μήπως ήρθε η ώρα να παντρευτείς και να φτιάξεις τη ζωή σου. Με όλο το σεβασμό, πρέπει να κάνεις ένα παιδάκι. Θα καταλάβεις μετά ποιο είναι το πραγματικό νόημα της ζωής. Εντάξει. Αφού λοιπόν μπήκε το με όλο τον σεβασμό μπροστά, όλα καλά.

04:30 Και εδώ ακριβώς βρίσκεται για μένα η διαφορά. Το πρόβλημα δεν είναι ότι ο άλλος πιστεύει ότι πρέπει να κάνεις παιδί. Δικαιωμά του. Μπορεί να πιστεύει ότι στην ηλικία σου θα έπρεπε να σκέφτεσαι εντελώς διαφορετικά. Μπορεί να πιστεύει ότι πρέπει να παντρευτώ, να κάνω πέντε παιδιά και να μετακομίσω σε ένα χωριό στα Τρίκαλα.

04:48 Κανένα πρόβλημα. Το πρόβλημα ξεκινάει όταν θεωρεί ότι η δική του άποψη για το πώς πρέπει να ζήσω εγώ έχει μεγαλύτερη αξία από τη δική μου. όταν δεν μου λέει απλώς τι θα επέλεγε εκείνος αλλά τι θα έπρεπε να επιλέξω εγώ και εκείνη που αρχίζει και γίνεται αγενής. Οπότε μπορείς να μου πεις οτιδήποτε με χαμόγελο μπορείς να μου το πεις γλυκά και εννοείται μπορείς να βάλεις και ένα με όλο το σεβασμό μπροστά για να είμαστε απολύτως καλυμμένοι.

05:18 Αυτό όμως δεν αλλάζει το γεγονός, αυτό που μόλις έκανες πήρες τη δική σου εκδοχή για το πώς πρέπει να είναι η ζωή και την έβαλες πάνω στη δική μου. οπότε ξέρεις κάτι μη μου λες ότι με σέβεσαι όταν το λες αυτό και σίγουρα μην έχεις και την εντύπωση ότι είσαι ευγενής και να σου πω κάπου εκεί άρχισα να ψάχνω λίγο περισσότερο τι σημαίνει η έννοια του σεβασμού και βρήκα έναν ορισμό που μου άρεσε πάρα πολύ και τον περιγράφει ως την εκτίμηση και την υπόλοιψη που τρέφουμε για κάτι που θεωρούμε εξαιρετικά σημαντικό, αλλά ταυτόχρονα και τη στάση μας απέναντί του, η οποία χαρακτηρίζεται από την προσπάθειά μας να μην το θίξουμε, να μην το αλλοιώσουμε ή να μην το παραβούμε με κανέναν τρόπο.

06:14 Και εδώ στέκομαι σε δύο στοιχεία. Αφενός ο σεβασμός προϋποθέτει ότι εκτιμάς τον άλλο και τον θεωρείς εξορισμούς σημαντικό. Όλα ξεκινάνε από εκεί αν το σκεφτείς. Και αφετέρου, ως συνέπεια, προσπαθείς να συμπεριφερθείς με έναν τρόπο που δεν το προσβάλλει και δεν προσπαθεί να τον αλλάξει. Γιατί ξέρεις, νομίζω ότι ο σεβασμός έχει μέσα του αυτό το φρένο.

06:39 Το ότι βλέπω τον άλλο ως μια ξεχωριστή οντότητα. Δεν προσπαθώ να τον αλλοιώσω για να ταιριάξει σε αυτό που εγώ πιστεύω ότι θα έπρεπε να είναι. Δεν προσπαθώ να τον ιδιοποιηθώ. Δεν προβάλλω πάνω του τις δικές μου επιθυμίες, τις δικές μου επιλογές, τη δική μου εκδοχή για το πώς πρέπει να είναι μια σωστή ζωή. Μπορώ να πιστεύω ότι κάνεις λάθος.

07:01 Μπορώ να μη σε καταλαβαίνω καθόλου. Μπορώ, αν με ρωτήσεις, να σου πω και τη γνώμη μου. Αλλά υπάρχει ένα σημείο στο οποίο σταματάω. γιατί αναγνωρίζω πού τελειώνω εγώ και πού αρχίζεις εσύ. Και εσένα σε εκτιμώ. Και έτσι όπως το σκέφτομαι, νομίζω ότι κάπως έτσι εξηγούνται και πολλές από τις συμπεριφορές που χαρακτηρίζουμε αγενείς.

07:26 Το βλέπεις σε ένα εστιατόριο όταν κάποιος δεν μπαίνει καν στον κόπο να χαιρετίσει τον σερβιτόρο. Το βλέπεις π.χ. σε ένα αφεντικό που θεωρεί ότι επειδή πληρώνει έναν άνθρωπο, μπορεί και να του μιλάει όπως θέλει. Το βλέπεις μεταξύ συναδέλφων, μεταξύ φίλων, μεταξύ ζευγαριών. Και προφανώς δεν εννοώ ότι κάθε φορά που κάποιος ξεχνάει να πει ευχαριστώ, πρέπει να αρχίσουμε να αναλύουμε τη σχέση του με το σεβασμό.

07:54 Μπορεί πολύ απλά να ξέχασαι να πει ευχαριστώ. Αλλά ξέρεις, πολλές φορές έχω την εντύπωση ότι η απουσία ευγένειας είναι και μία μικρή ένδειξη ότι ο άλλος δεν σε λαμβάνει πραγματικά υπόψη του. Εγώ είμαι πιο σημαντικός από σένα. Ο χρόνος μου είναι πιο σημαντικός από το δικό σου. Αυτό που θέλω να πω εγώ είναι πιο σημαντικό από αυτό που λες εσύ.

08:17 Επειδή είμαι πελάτης, μπορώ να μη σε χαιρετήσω. Επειδή είμαι το αφεντικό σου, μπορώ να σου μιλήσω όπως θέλω. Επειδή πιστεύω ότι ξέρω τι είναι καλύτερο για σένα, μπορώ να σου εξηγήσω, μη σου πω και να σου επιβάλλω, πώς πρέπει να ζήσεις. και από κάτω είναι τελικά η απουσία σεβασμού. Και βέβαια μπορεί να συμβαίνει και ακριβώς το αντίθετο τώρα που το λέμε.

09:14 Να μιλάς με το «συ» και με το «σας» και από σεβασμό τίποτα. Γιατί η ευγένεια, ακριβώς επειδή είναι κοινωνικός κώδικας, μαθαίνεται, έτσι δεν είναι. Μαθαίνεις πότε να πεις «παρακαλώ», πότε λες «ευχαριστώ», πότε χαμογελάς, πότε ερωταστεί κάνεις, χωρίς να σε ενδιαφέρει καθόλου τι κάνει ο άλλος και γενικά πώς να περάσουμε με επιτυχία τις βασικές εξετάσεις κοινωνικής συμπεριφοράς.

09:37 Και μπορείς να τα κάνεις όλα αυτά άψογα, χωρίς να εκτιμάς ιδιαίτερα τον άνθρωπο που έχεις απέναντί σου. Και μάλιστα νομίζω ότι αυτού του είδους την ευγένεια την αναγνωρίζουμε όλοι. Είναι εκείνο το «Τι χαρά που σε βλέπω» που και οι δύο ξέρουμε πολύ καλά ότι δεν υπάρχει καμία απολύτως χαρά που με βλέπεις, αλλά αφού ξεκινήσαμε έτσι, ας μην καταστρέψουμε τώρα και την παράσταση.

10:05 Ή το άλλο το, φυσικά, κανένα πρόβλημα που μεταφράζεται με εντυπωσιακή ακρίβεια σε «υπάρχει τεράστιο πρόβλημα και θα το συζητήσω με άλλους τρεις μόλις φύγεις». Και από την άλλη, υπάρχει βέβαια και η υπερβολική ευγένεια. Εκεί που όλα είναι τόσο σωστά, τόσο προσεγμένα, σχεδόν αποστηρωμένα και τόσο σύμφωνα με τους τύπους που κάποια στιγμή αρχίζεις να αναρωτιέσαι τώρα μιλάω με άνθρωπο ή με κάποιο bot από την εξυπηρέτηση πελατών.

10:37 Και δεν εννοώ ότι σε αυτές τις περιπτώσεις δεν υπάρχει σεβασμός. Μπορεί να υπάρχει και μάλιστα με το παραπάνω. Αλλά καμιά φορά η υπερβολική προσήλωση στο τυπικό της υπόθεσης αφαιρεί κάτι από τη φυσικότητα. από αυτό το έτσι λίγο άτσαλο που έχουν οι πραγματικές σχέσεις. Τον αυτορμητισμό, την οικειότητα, τη ζωντάνια. Εντάξει, τώρα αν ξεφύγει και καμιά κουβέντα λίγο άγαρμα, τι να κάνουμε, θα επιβιώσουμε.

11:07 Και τώρα που το λέω, αν έπρεπε να διαλέξω ανάμεσα στα δύο, νομίζω ότι θα προτιμούσε έναν άνθρωπο που με σέβεται χωρίς να έχει αυτό το ιδιαίτερα τυπικά ευγενικό, παρά έναν άνθρωπο που είναι υποδειγματικά ευγενής χωρίς όμως να με σέβεται. Γιατί μπορεί να είσαι λίγο απότομος. Μπορεί ρε παιδί μου το σαβουάρ βίβρε να μην είναι ακριβώς το δυνατό σου σημείο.

11:32 Αλλά αν με λαμβάνεις υπόψη σου, αν δεν προσπαθείς να με φέρεις στα μέτρα σου και αν αναγνωρίζεις που τελειώνεις εσύ και που αρχίζω εγώ, προσωπικά μπορώ να ζήσω πολύ καλά και χωρίς τις πολλές υποκλήσεις. Αν από την άλλη έχεις άψογους τρόπους και ξέρεις όλους αυτούς τους κοινωνικούς τύπους αλλά από κάτω δεν υπάρχει τίποτα από όλα αυτά η ευγένειά σου μάλλον μου είναι σχετικά άχρηστη.

11:59 Και μετά από όλα αυτά να σου πω που καταλήγω. Νομίζω ότι τελικά είχαν δίκιο όσοι μου έλεγαν ότι έχω θέμα με την ευγένεια. Απλώς για λάθος λόγο. Γιατί δεν με ενδιαφέρει ιδιαίτερα η ευγένεια ως τύπος, ως τυπική συμπεριφορά. Δεν με νοιάζει αν ξέρεις όλους τους κοινωνικούς κανόνες Αν θα πεις πάντα τη σωστή λέξη, τη σωστή στιγμή Ή αν θα κρατήσεις την πόρτα ανοιχτή με τη σωστή κλίση του αγκώνα Με ενδιαφέρει αυτό που υπάρχει ή δεν υπάρχει πίσω από όλα αυτά Γιατί ξέρεις, η ευγένεια είναι κάτι που μαθαίνεται σχετικά εύκολα Ο σεβασμός όμως από ό,τι φαίνεται θέλει λίγο περισσότερη δουλειά Οπότε, αν είσαι με το σεις και με το σας αν ξέρεις όλους τους κοινωνικούς τύπους λες πάντα ευχαριστώ παρακαλώ χωρίς όμως να λαμβάνεις υπόψη σου τον άνθρωπο που έχεις απέναντί σου σου έχουμε μάλλον δυσάρεστα νέα ίσως και να μην είσαι τόσο ευγενικός όσο νομίζεις και αυτός το λέω με όλο το σεβασμό Τα λέμε στο επόμενο επεισόδιο