Αναστασία Γιωτοπούλου, μαμά και συγγραφέας | Παιδικά βιβλία για τη διαφορετικότητα & η ζωή ανάμεσα σε εφηβεία και βρεφηβεία

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 Ρίκα, χαίρομαι πάρα πολύ που είμαστε έτσι παρεούλα, αν και από μακριά. Παρ' όλα αυτά μας δίνει την ευκαιρία, τα social media μας δίνουν και αυτή την ευκαιρία, να τα λέμε εξ αποστάσεως, αλλά να κάνουμε πολύ ωραίες συζητήσεις. Σε έχω παρακαλουθήσει και μου άρεσαν ιδιαίτερα οι συζητήσεις που άκουγα. Σε ευχαριστώ πάρα πολύ για τα πολύ όμορφα λόγια και η αλήθεια είναι αυτή, ότι εσύ, η βάση σου είναι στην άουσα, Εγώ είμαι στην Αγγλία και κάπως έτσι λοιπόν θα κάνουμε την κουβέντα μας, να μιλήσουμε για τη μητρότητα, να μιλήσουμε για τα βιβλία που έχεις γράψει, που έχουν τόσα πολλά ωραία μηνύματα και ανυπομονώ να τα πάρω στα χέρια μου να τα διαβάσουμε με το μικρό, η αλήθεια είναι.

01:16 Πάμε λοιπόν να σε γνωρίσουμε και να ξεκινήσουμε για το ποια είναι η Αναστασία. Μαμά, συγγραφέας, γυναίκα θα πω εγώ. Ποια είναι λοιπόν η Αναστασία. Η Αναστασία είναι αυτή που είπες και ακόμα περισσότερα. Κυρίως όμως είμαι μία μαμά, 24 ώρου βάσιος πλέον, τώρα που δεν δουλεύω, αλλά και για πριν, γιατί το μεγαλύτερο διάστημα της γονεϊκότητας το έχω περάσει στο σπίτι με τα παιδιά.

01:44 οπότε θεωρώ ότι πλέον πάνω και πέρα από όλα είμαι η μαμά της Κατερίνας και της Μαρίας. Συμπληρωματικά όμως εννοείται ότι είμαι και σύζυγος, είμαι και μητέρα, είμαι και φίλη, είμαι και κόρη, είμαι και νοικοκυρά, είμαι και το παιδί για όλες τις ζωές, είμαι και συγγραφέας παιδικών μιμπλίων. Έτσι, τόσοι πολλοί ρόλοι και η αλήθεια είναι ότι δεν μου φαίνεται περίεργο, αρκετές γυναίκες συνδυάζουν όλους αυτούς τους ρόλους που λες και με μία μαγεία βγαίνει κάπως.

02:19 με πολλές θυσίες και όλας με την έννοια ότι χρειάζεται και πνευματική, έχει πνευματική κούραση όλο αυτό, έχει σωματική κούραση όλο αυτό αλλά πώς είναι η καθημερινότητα γιατί όταν με πλησίασες μου είπες ότι έχεις μία κόρη 6 ετών και μία κόρη 16 ετών πώς συνδυάζονται αυτές οι εφηβείες μαζί, η μορουδιακή εφηβεία με την πραγματική εφηβεία Η αλήθεια είναι ότι μετά από μια συζήτηση που είδα, εγώ σου έστειλα μήνυμα ότι θα ήθελα πάρα πολύ να μιλήσω για αυτά τα θέματα της εφηβείας και της βρεφηβείας.

02:52 Όπως τη λέει η βρεφηβεία, λέει η φίλη μου η Ευτική Βαρσαμή είναι ψυχοπαιδαγωγός και εννοεί αυτά τα ξεσπάσματα που έχουν τα παιδιά στις μικρότερες ηλικίες. Οπότε έχω δύο παιδιά. Το ένα γεννήθηκε με πρόορη εφηβεία, η μικρή μου. Θεωρώ ότι θα είναι μια μόνιμη εφηβεία η ζωή της. Η μεγάλη, εντάξει, είχε κάποια σκαμπανεβάσματα.

03:17 Θεωρώ ότι από εκεί που είχε ανέβει, κατέβηκε και τώρα στην εφηβεία ξανανεβαίνει λίγο αυτό το συναισθηματικό μπέρδεμα που αισθάνεται. Παρ' όλα αυτά, εντάξει, δόξα τω Θεώ, θεωρώ ότι είμαστε σε νορμάλ πλαίσια. Παρ' όλα αυτά, εντάξει, όπως κάθε αναπτυξιακή φάση, έχει και αυτή τις δυσκολίες της. Η μικρή μου είναι και ένα παιδί που έχει διαγνωστεί με δέπη και δυσπραξία, οπότε όλο αυτό εντείνει την κατάσταση.

03:47 Παρ' όλα αυτά το παλεύουμε, το δουλεύουμε, το έχουμε βρει σχετικά νωρίς, οπότε κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο. θέλει πάρα πολύ υπομονή μα πάρα πολύ κάτι που με τα χρόνια δυστυχώς σε εμένα τουλάχιστον σε άλλα πράγματα αυξάνεται και σε άλλα μειώνεται οι αντοχές επίσης και πολύ επιμονή ότι εκεί η γοναϊκότητα είναι μαραθώνιος δεν είναι αγώνας δρόμου πρέπει καθημερινά να κάνεις τρομερή υπομονή κάτι που το βλέπεις μετέπειτα δηλαδή τώρα ας πούμε με τη μεγάλη μου την κόρη που είναι στην εφηβεία βλέπω πράγματα τα οποία έχουμε πει και έχουμε κάνει τα προηγούμενα χρόνια έχουμε συζητήσει τα προηγούμενα χρόνια και βλέπω ότι το σποράκι που είχε μπει κάποτε τώρα ανθίζει σιγά σιγά παρόλα αυτά υπάρχουν οι εντάσεις, οι διαφωνίες η αποκαθήλωση του γονιού που κάποτε ήταν Είναι πάνω και πρώτα από όλους και από όλα και τώρα βλέπεις ότι σιγά σιγά δεν είσαι η προτεραιότητα.

04:59 Είναι οι παρέες, είναι οι φίλοι, είναι οι δραστηριότητες και κάπου εκεί είσαι και εσύ. Έτσι. Αλλά θεωρώ ότι ακόμα είναι... Με τα δικά σου άρχι. Ναι, σαφώς και πάντα και ενοχές και αγωνίες και αμφισβητήσεις. αλλά θεωρώ ότι τα παιδιά όσο χρονών και να πάνε πάντα κρατάνε την παιδικότητα. Αυτή που κάποια στιγμή θα την εκδηλώσουνε εκεί που δεν το περιμένεις ίσως, γιατί βλέπεις ένα στάδιο που δεν είναι ούτε παιδί αλλά ούτε και ενήλικας που δεν ξέρει τι θέλει να είναι.

05:33 Αν θέλει να είναι στον χώρο των ενήλικων, στον κόσμο των ενήλικων ή στον κόσμο των παιδιών. Είναι μπερδεμένο, αμφιταλατεύεται. Και κάπου εκεί μερικές φορές βλέπεις ότι συμπνάει πάλι η παιδική φωνούλα που προσπαθεί να κρύψει, αλλά υπάρχει, είναι εκεί. Και εντάξει, τι να πω, εκμεταλλεύεσαι αυτές τις στιγμές. Η αλήθεια είναι πρέπει να βρεις τις ισορροπίες, γιατί όταν έχεις και ένα μικρό παιδί έξι ετών που βλέπει αυτή την εφηβεία σε όλη της την άνθηση μπροστά του, δεν μπορείς να δώσεις και το μήνυμα ότι το ένα παιδί ενηλικιώνεται και το αντιμετωπίζουμε διαφορετικά το άλλο έχει την απόλυτη παιδικότητα γιατί είναι πιο μικρό ηλικιακά και κάπου πώς το βρίσκεις εσύ δηλαδή σαν μαμά πώς γίνεται αυτή η διαχείριση μεταξύ των δύο διαφορετικών παιδιών γιατί είναι και οι προσωπικότητες διαφορετικές σίγουρα έτσι Είναι και δεν θεωρώ ότι το βρίσκω πάντα πολλές φορές το χάνουμε εκεί που θεωρούμε ότι το βρίσκουμε το χάνουμε και εκεί που το χάνουμε, λέω, οκ, μας βγήκε σήμερα.

06:45 Μας βγήκε. Με ένα μαγικό τρόπο. Ναι, μας βγήκε σήμερα, κάτι κάναμε. Αλλά είναι δύσκολο. Είναι πάρα πολύ σημαντικό να παραδεχόμαστε ότι κάποιες μέρες δεν θα πάνε καλά, κάποιες άλλες θα μας βγούνε πιο εύκολα γιατί μπορεί και το παιδί να συνεργαστεί και να είναι στη φάση που θέλει να ακούσει. και είτε είναι ευρεφηβία όπως λέει η πολύ καλή σου φίλη, είτε είναι εφηβία όπως και να έχει, εξάρσεις, εντάσεις και αυτή η ανισορροπία η συνεχόμενη με τους γονείς, νομίζω ότι πάντα είναι εκεί.

07:17 Δεν το έχω ζήσει, δεν έχω φτάσει σε αυτό το στάδιο ακόμα, αλλά μου δείχνει η μικρή εμπειρία μέχρι τώρα ότι είναι ένας καθημερινός αγώνας αυτή η συνύπαρξη των διαφορετικών προσωπικοτήτων, γιατί και σαν γονείς και εμείς είμαστε διαφορετικοί αντίστοιχα. Και σε άλλες φάσεις ζωής. Ειδικά όταν έχεις και παιδιά με μεγάλη διαφορά ηλικίας, είσαι άλλος άνθρωπος στο πρώτο παιδί, άλλος στο δεύτερο, με άλλη εμπειρία.

07:44 Και είναι σημαντικό να μιλάμε ανοιχτά γι' αυτό, να μην νιώθουμε ότι πρέπει να είμαστε ίδιοι. Δεν μπορεί να είσαι ίδιος, γιατί 15 χρόνια πριν ήμουνα... Οι βάσεις και οι κοινές αξίες και οι κοινές σταθερές είναι ίδιες. Απλά με τα χρόνια εξελίσσεσαι σε άλλα πράγματα καλύτερα, σε άλλα χειρότερα. Δεν μένεις στάσιμος. Θέλω να πιστεύω ότι δεν μένουμε στάσιμοι και ότι δεν είμαστε ίδιοι στα 20, στα 30, στα 40 και στα 50. Δηλαδή υπάρχει η εμπειρία, η γνώση, οι συνθήκες που επικρατούν ακόμα και εμάς η διαφορά μας.

08:19 Ακόμα και στο χωριό που ζούσαμε για αρκετά χρόνια, που ζούμε σε μια μικρή πόλη, αλλά σε πόλη, είναι διαφορετικές οι συνθήκες. Οι κοινωνικές. Οπότε δεν μπορείς να είσαι και ο ίδιος ακριβώς άνθρωπος. Αυτό έχει τα καλά του και τις ευκολίες του, έχει όμως και τις δυσκολίες του κάποιες φορές. Βέσχει. Και επίσης και οι γονείς δεν έχουν το ίδιο υπόβαθρο. Δηλαδή διαφορετικά μεγαλωμένος ο ένας γονιός, διαφορετικά ο άλλος.

08:47 Οι προσλαμβάνουσες είναι διαφορετικές. Ο πρώτος το προσπαθείς κάπου εκεί στη μέση να τα βρεις με τον εαυτό σου, να τα βρεις με τον σύντροφό σου και εν τέλει να τα βρείτε και ο οικογενειακός. Ακριβώς. Επικοινωνία και πάλι επικοινωνία θα πω εγώ γιατί μόνο έτσι πάμε ένα βήμα παρακάτω και προσαρμοζόμαστε σε ό,τι μας προκύπτει.

09:07 γιατί η ζωή δυστυχώς ή ευτυχώς δεν έχει manual, δεν ξέρει κανένας μας πώς και τι θα προκύψει, οπότε σημαντικό είναι να το κάθε φορά, ένα βήμα τη φορά μάλλον. Μου ανέφερες ότι ήθελες να μιλήσουμε και για το πώς ήταν πολλά χρόνια πριν η αρχή της μητρότητας και συγκεκριμένα μου είπες ότι έζησες πάρα πολύ έντονους κολλικούς με τα παιδιά, σε σημείο που φαντάζομαι, δεν ξέρω, μυρίζομαι εκεί ότι ήταν λίγο δύσκολα στην αρχή.

09:39 Θες να μου μιλήσεις γι' αυτό. Ναι, η αλήθεια είναι ότι τα πρώτα χρόνια, όχι τα πρώτα χρόνια, τον πρώτο χρόνο της μητρότητας τον πέρασα πάρα πολύ δύσκολα. Γενικά δεν είχα ασχοληθεί πριν με παιδιά, οπότε δεν ήμουν προετοιμασμένη και για κάτι εντύπωστο. Δεν με είχε ενημερώσει κάποιος ότι υπάρχουν και κορυκοί. οπότε κάπως θα πρέπει λίγο να το δούμε πριν να έχω μια γνώση πάνω στο θέμα τώρα βέβαια έχουν αλλάξει πάρα πολύ τα πράγματα και μέσα από τα social media και μέσα από μιλίες που γίνονται και οι γυναικολόγοι το ίδιο, οι μέες κτλ τότε δεν υπήρχε αυτή η γνώση 17 χρόνια πριν οπότε ήρθα να αντιμέτωπη με κάτι που θεωρώ από τις πιο δύσκολες εμπειρίες της ζωής μου εντάξει, δεν θέλω να συγκριθώ με ανθρώπους που έχουν περάσει πολύ δύσκολα ή περνάνε κατά εξοκολούθηση δύσκολα.

10:31 Για καταστάσεις με ασθένειες χρόνιες, με παιδιά που τυραννούνται διαβίου. Οπότε δεν μπορώ να συγκριθώ με αυτά. Αλλά δεν μπορεί να συγκριθεί και η στεναχώρια και ο πόνος του καθενός. Δηλαδή αν για ένα διάστημα περνάει κάποιος πάρα πολύ δύσκολα, δεν σημαίνει ότι συγκρίνεται με τον πόνο και τη δυσκολία του άλλου. Θα μιλήσω για τον εαυτό μου, για τη δική μου προσωπική εμπειρία, που ήταν και γι' αυτό και τα παιδιά μου έχουν και τόσα χρόνια διαφορά, θέλω να σου τονίσω.

11:06 Γιατί ήταν τόσο τρομακτική η εμπειρία μου τότε, που πραγματικά ίσως αν γνώριζα συναισθηματικά να μην με έπαιρνε τόσο από κάτω. Θεωρώ ότι αν μία μέρα, γιατί το περάσαμε, το τεντώσαμε ποινώς. Όλη μέρα και όλη νύχτα σπάδαζε το μωρό σε βαθμό που με λάνιαζε. Δεν ήξερα πώς μπορώ να το βοηθήσω. Με έχει ενημερώσει ο παιδίατρος ότι είναι κάτι που θα περάσει από μόνο του.

11:39 Παρ' όλα αυτό όταν βλέπεις έναν πάρα πολύ έντονο και σαν πρώτη εικόνα που δεν έχει ξαναζήσει κάτι επίστοπο, είναι τρομακτικό. Οπότε δεν κοιμότανε μέρα-νύχτα. Οι μόνες στιγμές που χαλάρωνε λίγο ήταν πάνω στο στήθος μου όσο θύλαζε. Αυτό συνέβαινε κάθε 20 λεπτό για να ηρεμεί λίγο. Όλο το βράδυ το πηγαίναμε βόλτες, πέρα δόθε, πέρα βόδο, το πρώτο μωρό να μην κοιμάται κανένα βράδυ.

12:10 Για μένα ήταν, σου λέω, τρομακτική εμπειρία, γιατί πέρα από την αϊπνία, τις ορμόνες, βλέπεις ένα νεογέννητο να μελανιάζει από το κλάμα και να μην μπορείς να κάνεις τίποτε. Δεν υπάρχουν φάρμακα. Δεν μπορώ να εξηγήσω πώς με τόσα χρόνια η ιατρική δεν έχει βρει κάτι που να καταπράγει, είναι ουσιαστικά από τους κολικούς. Θα σου πω εδώ, επειδή και εμείς το ζήσαμε τις πρώτες βδομάδες, τη δεύτερη βδομάδα δηλαδή, είχαμε το πρώτο επεισόδιο κολικών, καταλήξαμε και στο νοσοκομείο γιατί όπως λες νιώθαμε βοήθητοι είχαμε ένα μωρό να κλαίει για ώρες και μας είπανε εδώ τουλάχιστον υπάρχουν κάποιες σταγόνες που τις βάζεις στο γάλα αν δίνεις μπουκάλι αντίστοιχα αν θυλάζεις του τις δίνεις για να ηρεμεί και να καταπραίνει λίγο τον πόνο. Έχω να σου πω ότι βοήθησαν ως ένα σημείο με την έννοια ότι υπάρχει κάτι αλλά δεν είναι η απόλυτη λύση με την έννοια ότι μπορεί σε κάποια μωράκια να μην δουλεύει αυτό.

13:08 Δηλαδή εξαρτάται σε τι βαθμό τα έχουν και πόσο έντονο είναι. Ακριβώς, οπότε αυτή είναι μία φάση που καλώς ή κακώς, έχω να σου πω ότι ακόμα και σήμερα πολλές μαμάδες δεν ενημερώνονται και δεν γνωρίζουν, να το θέσω καλύτερα, ότι είναι κάτι που θα αντιμετωπίσουν τον πρώτο καιρό. Και επειδή είναι τις πρώτες δομάδες και είναι και πάρα πολύ έντονο και ψάχνεις να βρεις και αν είσαι και πρώτη φορά μαμά, τι σου συμβαίνει και τι είναι αυτό που κρατάς στα χέρια σου, αυτή είναι η πραγματικότητα είναι μια έντονη εμπειρία έτσι και αλλιώς που ζουν αρκετές μαμάδες και πραγματικά δεν το γνωρίζουν ότι θα το ζήσουν αυτό δηλαδή είναι μέσα στο πρόγραμμα φαντάζομαι δεν έχω ακούσει και μαμά που να λέει δεν ζήσαμε κολικούς γενικότερα υπάρχουν αρκετοί που δεν έχουν ζήσει είναι σε τι βαθμό πολύ τυχερούς σε εμάς ήταν και πολύ έντονα μέσα στην ημέρα οι ώρες όλη η μέρα και όλη η νύχτα, αλλά και πολύ μεγάλο το διάστημα. Πέντε μήνες.

14:04 Πέντε μήνες. Ήτανε εξουθ... Ναι, και η μία και η άλλη. Πέντε μήνες. Δηλαδή πραγματικά έλεγα ότι στη μεγάλη μου ειδικά την κόρη εάν μία μέρα ακόμα, στο λόγιο και να τριχιάζω ακόμα η πλάτη μου, μία μέρα ακόμα είχε κολλικούς, θα είχα πάρει ψυχοφάρμακα τόσο έντονα. Ε τώρα πέντε μήνες είναι πάρα πολύ. Και πώς το αντιμετώπεις δηλαδή τους έκανες μασάζ Τίποτα δεν πιάνει Όταν το παιδί έχει κολλικούς Δεν πιάνει τίποτα Το μόνο που έκανα είναι να θυλάζω Να είναι στην αγκαλιά μου Και να προσπαθείτε Τις ελάχιστες στιγμές που κοιμόντουσα Ναι να προσπαθούν Ειδικά η μεγάλη μου η κόρη Δεν ηρεμούσε με τίποτα Και η μικρή είχε λίγο κάποιες ώρες Που χαλάρωνε Πολύ λίγες αλλά τουλάχιστον Είχε κάποιες ώρες που χαλάρωνε, δηλαδή κοιμόταν η ώρα μία-δύο το βράδυ, θα ξυπνούσε στις τέσσερις με πόνες.

15:01 Θα την αλλάζαμε, είχαμε κάποιες στιγμές δηλαδή που θα χαλαρώναμε. Η μεγάλη μου, καλή της ώρα και καλά να είναι το παιδί μου να ζήσει μέχρι τα ψηλά βουνά, δεν ηρεμούσε καθόλου. Ο γιατρός θυμάμαι μας έλεγε ότι αν το παιδί δεν ηρεμήσει μέχρι δύο μηνών να ξέρεις ότι θα σας πάρει μέχρι τέλος απλά είναι κάτι μου λέει να χαίρεσαι ουσιαστικά γιατί είναι κάτι που είναι παροδικό κολλικοί με κολλικοί διαφέρουν. Να σου πω τώρα ένα χαρακτηριστικό που μου είχε πει η μεγάλη μη κόρη που ήταν 9 χρονών όταν γεννήθηκε η μικρή και ζούσαμε τους κολλικούς Δεύτερη φορά Δεν θυμότανε πως είναι εννοείται Η δική της αλλά έβλεπε πως είναι της αδερφής της Και μια μέρα Ενώ ήξερα τι θα αντιμετωπίσω Παρόλα αυτά κάθε φορά είναι η πρώτη φορά Έκλαιγε η μικρή Ασταμάτητα έκλαιγε έκλαιγε Και με πήρε και εμένα το παράπονο Άρχισα να κλαίω κι εγώ Με βλέπει η μεγάλη μου κόρη Κλαίει και η μεγάλη μου κόρη Και μέσα σε όλο αυτό το Τώρα το θυμάμαι και γελάω τότε κλαίγανε μαζικώς.

16:13 Γυρνάει και μου λέει, μαμά αντέχεις να περάσεις και τρίτη φορά αυτό το μαρτύριο. Αγάπη μου σου λέει φτάνει μαμά αφού δεν μπορούμε. Δεν μας βγαίνει μαμά ας το σταματήσουμε. Η αλήθεια είναι ότι και για τα πρώτα παιδιά που βιώνουν όλο αυτό το στάδιο και ειδικά όταν είσαι και μεγάλος γιατί και εγώ ήμουνα η μεγάλη αδερφή που είδε μωράκια να έρχονται.

16:38 Όταν ζεις όλη αυτή τη μορουδιακή φάση, καταλαβαίνεις αλλά δεν καταλαβαίνεις και τα πάντα, σου φαίνονται έντονα κάποια πράγματα και όταν βλέπεις και αυτές τις μεταπτώσεις τις ψυχολογικές της μαμάς, λες τώρα τι συμβαίνει στη μαμά μου ας πούμε, γιατί η μαμά μου νιώθει έτσι από αυτό το μικρό το πλασματάκι. αλλά όλα είναι μες στο πρόγραμμα εκεί νομίζω ότι μαθαίνεις και εσύ σαν γονιός τουλάχιστον αυτό θυμάμαι και από τη δικά μου τη μαμά και αυτό μου έχει μοιραστεί ας πούμε ότι κάθε φάση ήταν διαφορετική και κάπως βγαίνει και τα διαχειρίζεσαι δεν είναι πάντα τέλεια, δεν είναι όλα ρόδινα αλλά βγαίνει γιατί αυτή είναι η οικογένεια στην ουσία μην ξεχνάς να ακολουθείς το Μαμάδες στο Blender σε Facebook, Instagram, TikTok και YouTube.

17:27 Please Τίποτα δεν είναι τέλειο, μία μέρα το βρίσκεις, μία μέρα το χάνεις, αλλά αυτό ακριβώς δεν είναι της οικογένειας, γιατί είναι εμπειρίες κοινές και κάπως έτσι το βρίσκουν με τα παιδιά και προχωράει η ζωή, θα πω εγώ. Θα σε πάω όμως σε κάτι άλλο, το οποίο μοιράστηκες και είπες ότι θέλεις να το συζητήσουμε και πραγματικά θέλω και εγώ να το συζητήσουμε, γιατί είναι η προεκλαμψία στη λοχεία, που που τυχαίνει να γνωρίζω ότι είναι κάτι πάρα πολύ σπάνιο να συμβεί, αλλά συμβαίνει στις γυναίκες.

18:02 Θες να μου πεις λίγα πράγματα για την εμπειρία σου και πώς το όζησες όλο αυτό και πώς το αντιμετώπισες, θέλω να πω. Ναι, η αλήθεια είναι ότι ούτε και γι' αυτό ήμουν προετοιμασμένη. Ναι, δεν ήμουν προετοιμασμένη. Είχα ζήσει όμως την προεκλαυσία, στην εγκυμοσύνη της θείας μου, οπότε γνώριζα δύο πράγματα για το τι συμβαίνει στην εγκυμοσύνη.

18:24 Για την λοχεία όμως δεν είχα ακούσει. Δηλαδή θεωρούσα ότι εφόσον είχε περάσει το πιο κρίσιμο στάδιο της εγκυμοσύνης ότι όλα από εκεί και πέρα θα πήγαιναν καλά. Πήγανε καλά, δόξα τω Θεώ, για να είμαι εδώ πέρα και να είναι και το παιδάκι μου μια χαρά, δόξα τω Θεώ, πήγανε καλά. Όμως ήταν και αυτή μια πολύ δύσκολη περίοδος, Γιατί με το που γύρισα από το νοσοκομείο, μετά τη γέννα, εφόσον έμεινα κάποιες τρεις-τέσσερις μέρες στο νοσοκομείο, γύρισα και τη δεύτερη μέρα άρχισα έτσι να μην αισθάνομαι καλά.

18:59 Άνθρωπος με υπόταση τον προηγούμενο καιρό. Δηλαδή πήγαινα στο γιατρό και παρόλο που είχα ένα δείγμα, δηλαδή είχαν πριστεί τα άκρα μου, Δεν θεωρούσε ο γιατρός μου ότι με αυτή την πίεση, τη χαμηλή που έχω και με όλες τις εξετάσεις που είχα κάνει ότι θα συνέβαινε κάτι αντίστοιχο. Οπότε έκανα και αντιπηκτικές ενέσεις προληπτικά, οπότε δεν θεωρούσαμε ότι θα μου συνέβαινε κάτι τέτοιο.

19:27 Ήμουνα 34. Να. Το λέω αυτό γιατί εντάξει, ίσως παίζει και ένα αλφαρόλο η ηλικία, αλλιώς είναι μια γέννα στα 25, αλλιώς στα 35 και αλλιώς φαντάζομαι σε μεγαλύτερη που τώρα ξέρω σίγουρα ότι είμαι σε αυξημένο κινδύνο. Να συμβεί. Και λόγω ηλικίας αλλά και λόγω ιστορικού πλέον. Ήταν κάτι που μου ήρθε ξαφνικά. Όλα πήγαιναν φυσιολογικά.

19:59 Μία μέρα αισθάνθηκα, ένα βράδυ δηλαδή να σου πω την αλήθεια τώρα που το θυμάμαι, έκανα μπάνιο. Είχα φύσει τη μικρή και έκανα μπάνιο. Και αισθανόμουν το κεφάλι μου. Εντάξει ήταν και από την αιπνία φαντάζομαι. Αλλά το αισθανόμουν πολύ βαρύ. Οπότε κατευθείαν πήγα και μέτρησα την πίεσή μου. Είχα δηλαδή και το πιεσόμετρο στο νου μου να κάνω έτσι τις μετρήσεις, μία το πρωί και μία το βράδυ.

20:21 Και είδα ότι είχε φτάσει από εκεί που ήμουν στο 9,5-10, υποτασική σχεδόν, είχα φτάσει σε 14,5. Επικοινώνησα με το γιατρό μου, μου είπε εντάξει, μου λέει δεν είναι και πάρα πολύ υψηλή η πίεση, το κοιτάμε, το παρακολουθούμε. Μόλις έφτασα στο 16,5 με 10, μου λέει πρέπει να νοσηλευτείς. Οπότε εκεί ήταν η δύσκολη νύχτα που έπρεπε να αφήσω ένα νεογέννητο στο σπίτι με ένα ακόμα παιδί μεγαλύτερης ηλικίας που είχε να με δει κάποιες μέρες, που με περίμενε πώς και πώς και να αφήσω και τα δυο μου τα παιδιά και το νεογέννητο που εξαρτιόταν και από μένα και να ξαναμπώ στο νοσοκομείο στη γυναικολογική χωρίς το μωρό μου.

21:09 Και με το άγχος του αν θα πάνε όλα καλά και πώς θα είμαι και φαντάζομαι ότι θα νοσοκομείτε. αλλά είχα ένα τρομερό ασύλληπτο πόνο κέφαλο. Νόμιζα ότι βαράνε ενταούλια στο κεφάλι μου. Δεν είχα ξαναζήσει γενικά. Δεν είχα πόνο κεφάλους τότε. Δεν ήξερα πως είμαι μέχρι πόνο κέφαλο. Ήταν πρωτόγνωρο, ήταν πολύ έντονο. Πέρασα από όλες τις εξετάσεις, μου έγιναν όλες οι απαραίτητες εξετάσεις, πέρασα από όλους τους γιατρούς που υπήρχαν στο νοσοκομείο, γιατί φοβήθηκα μήπως μου γυρίσει σε κάποιο εγκεφαλικό ή σε κάτι άλλο που θα μπορούσε να δυσκολεύσει ακόμα την κατάσταση.

21:48 Δόξα τω Θεώ το προλάβαμε και επειδή ήμουν υποτασική στο 14 το κατάλαβα, δηλαδή θα μπορούσε να χτυπήσει και η κοσάρη. Αν γενικότερα έχεις μια φυσιολογική προσανεβασμένη πίεση ίσως και να μην καταλάβεις ότι σου ανεβαίνει. Εγώ επειδή ήμουν υποτασική κατάλαβα και αυτή τη μικρή διαφορά στην πίεση μου ότι κάτι γίνεται. Οπότε το προλάβαμε σχετικά νωρίς.

22:09 Απλά, εντάξει, έπαιρνα για τρεις-τέσσερις μήνες αγωγή. Έπαιρνα χάπι για να μου πέσει η πίεση. Οι γιατροί φοβήθηκαν μήπως μου μείνει. Μήπως είναι προδιάθεση στην υπέρταση. Οπότε θα έπρεπε να παίρνω διαβίου ένα χάπι το πρωί και το βράδυ για να ρυθμίζω τη πίεση. δόξα τω Θεώ δεν χρειάστηκε σημαντικό ήταν όμως ένα μήνυμα αυτό θέλω να το πω να το ξέρουν αυτό που μου είπε ο γιατρός μου ήταν ότι το ότι ανέβασες πίεση στην λοχεία δείχνει τι προδιάθεση όπως κάποιοι μπορεί να έχουν ζάχαρο διαβήτη κύσης εμένα η προδιάθεσή μου δείχνει το οικογενειακό μας ας πούμε οικογενειακή μας κληρονομιά, είναι ανεβασμένες πιέσεις. Οπότε είσαι τυχερή που το ανακάλυψες.

23:14 Δεν σου έμεινε και ξέρεις από πού να προφυλάσσεσαι. Ένα τέλος πάντων. Εδώ δίνεις και ένα πάρα πολύ ωραίο θα πω μήνυμα απλά σχόλιο, το οποίο λέει ότι γενικά ως γυναίκες μπαίνουμε σε αυτή τη διαδικασία του νεογέννητου που όλα ο εαυτός μας, τα πάντα περνάνε σε δεύτερη μοίρα, γιατί έχει προτεραιότητα το μωρό, αλλά είναι πολύ σημαντικό και να κάνουμε τις εξετάσεις και να παρακολουθούμε τον εαυτό μας σωματικά, ψυχολογικά, γενικότερα να μην αμελούμε αυτό που λέμε τηλεχώνα, γιατί όπως λες και εσύ, μία προεκλαμψία ή αντίστοιχα διαβήτης κύησης ή και μετέπειτα που μπορεί να υπάρχει μια προδιάθεση και αυτό να γίνεται πιο έντονο, το οτιδήποτε μπορεί να προκύψει σε κάθε μανούλα, η επιλόγια κατάθλιψη γι' αυτό είπα και πνευματικά ότι όλα μας συμβαίνουν οι ορμόνες πάνε πάνω κάτω και ποτέ δεν ξέρεις τι μπορεί να σου συμβεί έχουμε ακούσει και πολλοί ακραίες και στενάχωρες περιπτώσεις, θα πω εγώ καρκίνου που συμβαίνει ακριβώς και έχεις και ένα νεογέννητο στο σπίτι, πολλά συμβαίνουν

24:16 σημαντικό είναι λοιπόν να μην ξεχνάμε ότι και η υγεία της μαμάς αφού γεννήσει είναι εξίσου σημαντική και είναι κάτι που οφείλουμε και εμείς οι ίδιες να βάζουμε ως προτεραιότητα. Οπότε πολλά μαθήματα. Να ακούμε το σώμα μας. Ναι, σημαντικό. Να ακούμε το σώμα μας. Νομίζω ότι ο πρώτος γιατρός του εαυτού μας, χωρίς να μπορεί να αντικαταστήσει την ιατρική, είμαστε εμείς.

24:40 Κανένας γιατρός δεν θα μπορέσει να καταλάβει αυτή τη μικρή μετάπτωση στην πίεση ή αργότερα σε κάτι άλλο. Το καταλαβαίνεις πρώτα εσύ και καλύτερα είναι να πας να εξεταστείς και να μην έχεις τίποτα παρά να το αφήσεις και να γιγαντωθεί και μετά να έχεις κάτι που δεν θέλεις να ζήσεις και δεν θέλει και κανένας άλλος είτε με παιδί είτε χωρίς παιδί.

25:00 Πάμε λοιπόν να μιλήσουμε για το πώς ξεκίνησε η ανάγκη του να γράφεις παιδικά βιβλία. Κοίταξε, η αλήθεια είναι ότι τα παραμύθια ήρθαν με τη μητρότητα. Το να γράφω όμως υπήρχε από πάντα στη ζωή μου. Ως ένα παιδί συνεσταλμένο και ντροπαλό, η διέξοδός μου στο να εξωτερικεύω αυτά που αισθάνομαι και αυτά που θέλω να πω ήταν η συγγραφή.

25:26 Έγραφα ποίηματα, τραγούδια, ημερολόγια, μικρές ιστορίες. αλλά κάπου εκεί με τη μητρότητα και εννοώ ότι από πάντα αγαπούσα τα παραμύθια, είμαι λάτρης των παραμυθιών, μεγάλωσα με παραμύθια και τα κλασικά, αλλά και τα παραμύθια της γιαγιάς, δηλαδή ιστορίες από τις περιοχές τους, από τον πόλεμο, από το πώς τα περνούσαν στα χωριά τους, δηλαδή έχω αυτές τις μνήμες.

25:58 Κάπου εκεί μου ξύπνησε αυτό. υπήρχε το μικρόβιο της αφήγησης της ιστορίας οπότε ήταν σαν φυσική απόρρια η αλήθεια είναι, έτσι ακούγεται οι ιστορίες σου έχουν έντονα μηνύματα, κοινωνικά θα πω εγώ, ως ένα σημείο είναι συνειδητή η επιλογή αυτό ή είναι πράγματα που σε προβληματίζουν και θέλεις να τα κάνεις παιδικές ιστορίες είναι υποσυνείδητα συνειδητή θα το έλεγα Γιατί εννοείται ότι με προβληματίζουν όσο άνθρωπο όλα αυτά τα θέματα που μας αφορούν όλους και κοινωνικά αλλά και ως γονείς.

26:39 Απλά όταν γράφω δεν γράφω στοχευμένα για κάποιο συγκεκριμένο θέμα. Δηλαδή δεν θα ξεκινήσω και θα γράψω ένα βιβλίο που να αφορά την αποδοχή, τη φιλία, την καλοσύνη, τη διαφορετικότητα και όλα αυτά. γράφω αυτό που αισθάνομαι που προφανώς αυτό που αισθάνομαι εκείνη τη στιγμή είναι απόρρια όλων αυτών που αισθάνομαι που έχω ζήσει και που βιώνω στην καθημερινότητά μου προκύπτουν θα έλεγα Η αλήθεια είναι ότι είναι πολύ ωραίο να προκύπτουν και θα πιαστώ από εκεί και θα σε πάω στο πως είμαστε σίγουροι ότι τα παιδιά αντιλαμβάνονται όλο αυτό το μήνυμα που υπάρχει πίσω από την ιστορία.

27:24 Δηλαδή θέλω να πω ότι ωραία διαβάζουμε βιβλία που μιλάνε όπως είπες για την αποδοχή, για τη διαφορετικότητα, για την αγάπη, την συνέστηση που είναι αν θες δύσκολα συναισθήματα σε ένα σημείο και για τους ενήλικες. Πώς πιστεύεις ότι τα παιδιά πιάνουν όλα αυτά τα νοήματα, πώς γίνεται όλη αυτή η διαδικασία. Θα έλεγα ότι αυτά είναι δύσκολα για τους ενήλικες.

27:46 Γιατί τα παιδιά θεωρώ ότι τα έχουν έμφυτα. Οπότε θεωρώ ότι εμείς ως ενήλικες τα έχουμε ξεχάσει, κάπου τα έχουμε αφήσει πίσω μας. Και με την ανάγνωση των παραμυθιών στα παιδιά μας, ουσιαστικά δεν κάνουμε δώρο στα παιδιά μας, κάνουμε δώρο στον εαυτό μας. Γιατί τα παιδιά μας τα έχουν έμφυτα, αλλά από την άλλη βλέπουν το παράδειγμά μας.

28:09 Δηλαδή, ό,τι ιστορίες και να λέμε στα παιδιά μας, αν το παράδειγμά μας, παρόλο που διαβάζουμε, ας πούμε, μια ιστορία για τη διαφορετικότητα, κατακρίνουμε ό,τι διαφορετικό βλέπουμε, το παιδί θα γαντζωθεί σε αυτό που βλέπει, όχι σε αυτό που έχει ακούσει. Θα το βοηθήσει, βέβαια, για τη μετέπειτα πορεία της ζωής του, αλλά το πρώτο παράδειγμα είμαστε εμείς.

28:30 Οπότε, ουσιαστικά, θεωρώ ότι αυτό που έχει πει ο Χάνς Κρίσταν, να ένταξε μου ότι τα παραμύθια είναι για να κοιμούνται τα παιδιά, αλλά για να ξυπνάνε οι μεγάλοι, το θεωρώ σπουδαίο. Είναι όντως σπουδαίο. Και αυτό θα έπρεπε να αναδιατυπώσω την ερώτησή μου, η αλήθεια είναι. Κάπως νιώθω ότι με έβαλες στη θέση μου και σωστά.

28:50 Με άγγιξε πάρα πολύ αυτό που λες, γιατί πραγματικά συνειδητοποιούμε και εμείς ότι πάρα πολλά από αυτά τα συναισθήματα, τις εικόνες που σου βγάζει ένα παραμύθι, Νιώθουμε, θα το πω άβολα γιατί δεν βρίσκω άλλη λέξη, αλλά μπαίνουμε σε μια διαδικασία την ώρα που διαβάζουμε το παραμύθι να ζήσουμε μέσα σε αυτόν τον κόσμο. Και νομίζω ότι εκείνη είναι η μαγεία των παιδικών παραμυθιών, ότι υποσυνείδητα ή πλαγίως σου λένε κάτι το οποίο ως ενήλικας έχεις καιρό να το ακούσεις.

29:23 Θες είναι το συνέστημα της αγάπης, θες είναι η ενσυναίσθηση, η τρυφερότητα, η προσφορά. Αν έπρεπε να σε βάλω να διαλέξεις μια φράση για το κάθε βιβλίο που έχεις γράψει Ποια θα ήταν αυτή φράση, λέξη δεν έχει σημασία όσο πιο σύντομο μπορείς να το σκεφτείς Έχεις γράψει τη λουλουδένια θα πούμε εδώ Έχεις γράψει το μαμά πόσο πολύ σε αγαπώ Γιατί πριγκίψα με τα πόδια βατραχοπέδυλα Πες μας λοιπόν μια φράξη, μια λέξη που είναι έτσι πολύ χαρακτηριστική για όλα αυτά Ωραία, ας ξεκινήσουμε από τη λουδένια που είναι το πρώτο μου χάρτινο παιδάκι Είναι η τελευταία παράγραφος της λουδένιας που λέει Και έτσι έζησαν όλοι μια χαρά, η λουδένια, η ζαχαρένια, οι φίλοι τους και τα φυτά Γιατί η αγάπη όταν χαρίζεται σε όποιον έχει ανάγκη και πονά Θαύματα κάνει, τον πόνο παίρνει και δίνει αμέτρητη χαρά Θεωρώ ότι η αγάπη και η καλοσύνη μπορούν να ανθίσουν όποιον το χρειάζεται και το έχει ανάγκη και να κάνει θαύματα. Το πιστεύω πραγματικά και ακράδατα αυτό.

30:37 Όσον αφορά το «Μαμά, πόσο πολύ σε αγαπώ», θα έλεγα ότι αυτό που μου μένει διαβάζοντας αυτό το βιβλίο είναι ότι οι στιγμές, οι καθημερινές, οι απλές, είναι αυτές που μας συνδέουν πραγματικά και μένουν για πάντα χαραγμένες. Φυσική. Τώρα, όσον αφορά την πριγκίψα με τα πόδια βατρεχοπέδυλα θα πω έτσι μια πολύ μικρή φράση η μοναδικότητά σου είναι η δύναμή σου Και μπορώ να πω ότι έβαλες όλα αυτά τα νοήματα ζωής σε ένα λεπτό, σχεδόν και αυτή είναι η μαγεία των παραμυθιών και δεν θα σταματήσω να το λέω ότι θα πιαστώ από την λουλουδένια Μιλάμε ανέφερες μέσα και τα λουλούδια, τη φύση Και θέλω να αφαιρθούμε λίγο στο πόσο σημαντικό είναι τα παιδιά να έρχονται σε επαφή με τη φύση Να καταλαβαίνουν τη σημασία που έχει η φύση Το πόσο μπορούμε να κάνουμε ρισέ τον εαυτό μας Ακόμα και όταν είμαστε πιεσμένοι πηγαίνοντας μια βόλτα στη φύση Και θέλω εδώ να σε ρωτήσω, πώς εσύ ως μαμά και γράφοντας λοιπόν και ως συγγραφέας για τη φύση, το εντάσεις όλο αυτό και το καλλιεργείς μέσα στην καθημερινότητά σας.

32:02 Κοίταξε, εγώ είμαι μεγαλωμένη σε ένα περιβάλλον που η φύση μας είναι τριγύρω. Δηλαδή δεν έχω μεγαλώσει σε μια μεγαλούπολη ώστε να μου λείπει όλο αυτό και ίσως και γι' αυτό ήταν ένα βίωμά μου και ίσως κάπως υποσυνείδητα να πέρασε και στη λουδένια. Βέβαια δεν έχει μείνει λουλούδι στο μπαλκόνι μας. Δεν ξέρω τι γίνεται. Λουλουδένιες μας λένε και οι λουλούδια δεν μπορούν να καθίσουν.

32:24 Δεν. Όχι όλα ξερέφονται. Δεν ξέρω γιατί σημαίνει αυτό. Αγαπάω τόσο πολύ τα λουλούδια. Ο άντρας μου ξέρεις είναι αυτό το χείο που κάνουμε. Πώς γίνεται να ξερέφονται όλα τα λουλούδια ενώ είσαι λουλουδένια. Θα σου πω ότι ανήκω κι εγώ σε αυτό το κλάμπ. Λατρεύω τα λουλούδια. Πολύ δύσκολα επιβιώνουν πράγματα στα χέρια μου. Ούτε κάκτος.

32:46 Δεν ξέρω γιατί συμβαίνει αυτό. Είναι υπερβολική αγάπη καμιά φορά λέω εγώ. Τα μπωτίζω τα περιποιούμε τόσο πολύ που σου λένε δεν θέλω άλλο. Ευχαριστώ. Κοίταξε ισχύει αυτό όμως και στους ανθρώπους έτσι δεν είναι. Δηλαδή και υπερβολική αγάπη και αυτό τώρα που λέμε και η θετική πολύ διαπαιδαγώγηση και τα λοιπά. μπορεί να κάνει και αυτό κακό στην ανατροφή των παιδιών.

33:08 Η αγάπη δεν είναι εννοώ με την έννοια ότι δεν θα αγαπάμε τα παιδιά μας. Είναι τελείως διαφορετικό. Από το κάνουμε τα πάντα που θέλουν τα παιδιά μας χωρίς να βάζουμε όρια ή να λέμε όχι ή να καταλαβαίνουμε ότι δεν γίνεται πάντα να είμαστε σε μια θετική διάθεση ως γονείς. Ωραία η θετικότητα, αλλά υπάρχει και η τοξική πλευρά της θετικότητας.

33:29 Ακριβώς εκεί ήθελα. Που καλό είναι να υπάρχει έτσι ένα όριο. και μίλησες για την καλοσύνη και τη φροντίδα και το να δίνουμε αυτή την προσφορά ας πούμε στους άλλους, να τους δίνουμε το περιθώριο να ανθίσουν και να τους αγαπάμε. Πώς όλα αυτά προσπαθείς να τα περάσεις στα παιδιά, να τους μιλήσεις αληθινά όμως και όχι να ακουγόμαστε και διδακτικοί ότι έτσι αυτό είναι η αγάπη, αυτό είναι η καλοσύνη.

33:58 Θεωρώ ότι η στάση ζωής είναι αυτή που... Το παράδειγμά μας ως άνθρωποι, δηλαδή πώς θα μπορέσω να εξηγήσω στο παιδί μου την καλοσύνη, αν δεν δίνω έτσι μικρές στιγμές καλοσύνη στον συνάνθρωπο, μέσα στην οικογένεια. Προσπαθώ, προσπαθούμε όλοι φαντάζομαι. Νομίζω το βασικότερο είναι μέσα από τις καθημερινές πράξεις, μέσα από τα λόγια μας, μέσα από τα βλέμματα μας, μέσα από αυτά που δεν λέμε πολλές φορές.

34:31 Αλλά ακούγονται έντονα πράγματα όταν δεν λέμε. Ακριβώς. Και τα παιδιά το αντιλαμβάνονται. Και μέσα από τα παραμύθια θεωρώ ότι ακόμα και η ανάγνωση, μπορείς να κάνεις τίποτα άλλο. Το παιδί θα πάρει αυτό το συνέστημα. Θα το εντάξει και θα το νιώσει όταν πραγματικά το έχει ανάγκη. όταν θα ήρθε αντιμέτωπο με μια κατάσταση.

35:01 Θεωρούμε πολλές φορές ότι διαβάζουμε παραμύθια και από τη μια μπαίνω, την άλλη βγαίνουν, ότι πέφτουν στο κενό και όμως πιστεύω ότι τα παιδιά θα εκδηλώσουν όλα αυτά που μαζεύουν από τις αφηγήσεις, από όλα αυτά που βιώνουν κτλ. και όταν έρχεται η κατάλληλη στιγμή εκδηλώνονται. Είναι πολύ σημαντικό αυτό που λες γιατί ακριβώς και επίτηδες τις κάνω αυτές τις ερωτήσεις το πως σου βγαίνει εσένα, πως το κάνεις γιατί δεν υπάρχει εκεί θέλω να καταλήξω συγκεκριμένος τρόπος.

35:37 Δεν μπορείς να ανοίξεις το μυαλουδάκι ενός παιδιού και να του πεις αυτά είναι τα συναισθήματα που πρέπει να νιώσεις. Όχι, είναι ένας συνδυασμός εικόνες που έχεις από την οικογένειά σου, από το όποιο σχολείο θα βρεθείς, είτε αυτό είναι το δημοτικό, το λιμνάσιο, το λύκειο, οι άνθρωποι που θα λειοπιδράσεις, η κοινωνία εκεί έξω και μιλώντας για την κοινωνία εκεί έξω θα σε πάω σε κάτι που παρατηρούμε πάρα πολύ γύρω μας.

36:04 παραβατικότητα, έντονες αντιδράσεις ειδικά των εφήβων, πόσα πράγματα έχουμε δει πρόσφατα βία μεταξύ των παιδιών που αν θέλεις ως ένα σημείο θα κάνω και μια παρένθεση εδώ και πριν υπήρχανε δεν είχαμε και τα μέσα ή δεν το βλέπαμε σαν εικόνα και νομίζαμε ότι δεν υπάρχει αλλά η ερώτησή μου γενικότερα είναι τι θεωρείς ότι λείπει στα παιδιά σήμερα ώστε να βλέπουμε όλα αυτά τα πράγματα.

36:34 Δηλαδή το χάνουμε κάπου σαν γονείς. Τι συμβαίνει. Σίγουρα κάπου το χάνουμε ως γονείς. Μακάρι να ήξερα κι εγώ ακριβώς. Θα πω αυτό που βλέπω γενικότερα με τα παιδιά που έρχομαι σε επαφή μέσα από τις παρουσιάσεις που κάνω στα σχολεία, στις βιβλιοθήκες ή όπου αλλού με καλούν. Θεωρώ ότι τους λείπει η ουσιαστική σύνδεση με τους γονείς τους.

36:57 ότι έχει αντικατασταθεί με άλλα ερεθίσματα, ότι δεν έχουν πλέον την ίδια επαφή που είχαμε εμείς με τη φύση. Ξαναγυρνάω στη Λουβένια. Πλέον τα παιδιά δεν έρχονται τόσο σε επαφή με τη φύση, δεν τα βλέπεις να παίζουν τόσο έξω όσο παίζαμε εμείς. Οπότε σίγουρα και αυτό παίζει τον ρόλο του. Τα ερεθίσματα τους έχουν αλλάξει και αυτό που έτσι βγαίνει από τις συζητήσεις που κάνω μαζί τους, κυρίως με τα παιδιά μεγαλύτερο τάξεων του Δημοτικού και που με θυλίβει ως γονιό είναι ότι δεν υπάρχει ουσιαστικός χρόνος και σύνδεση.

37:40 Τα παιδιά όσο και να μην το δείχνουν αισθάνονται αυτή την έλλειψη των γονέων και μεγαλώνοντας αντιδρούνε και θεωρώ ότι έχουμε αυτές όλες τις επιπτώσεις ως κοινωνία. Αν θέλεις να μοιραστείς την ιστορία σου, στείλε μου μήνυμα και έλα να κάνουμε το επόμενο επεισόδιο μαζί. Φύγεις στο κομμάτι της οικογένειας, το οποίο θέλω να σε πάω λίγο εκεί και να μιλήσουμε για το γεγονός ότι λέμε οι γονείς δεν δίνουν χρόνο στα παιδιά, δεν υπάρχει σύνδεση κτλ.

38:12 Και φαντάζομαι είμαστε στο ίδιο μήκος κύματος, το οποίο λέει ότι και πώς οι γονείς να δώσουν όλο αυτό το χρόνο, όταν και οι ίδιοι πιέζονται και δεν έχουν όλη αυτή την πολυτέλεια του χρόνου και κάπως προσπαθούν να το βρουν. Και αν με ρωτάς και εμένα, είναι και λίγο... το χάνουμε και ως κοινωνία γενικότερα. Δηλαδή όταν τρέχουμε σε αυτούς τους ρυθμούς, δεν ξέρω πώς είναι εύκολο να τα ισορροπήσεις όλα αυτά.

38:38 Ακριβώς εκεί ήθελα να καταλήξω σε αυτό που λες και εσύ εννοείται ότι δεν ρίχνουμε δεν κατακρίνουμε κανέναν θεωρώ ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των γονέων παλεύει και τρέχει όλη η μερίζη για τα παιδιά του, για την οικογένειά τους θεωρώ ότι είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο της εποχής να τρέχουμε, να μην προλαβαίνουμε και να μην έχουμε ουσιαστικά ούτε χρόνο για τα παιδιά μας ούτε για τα σπίτια μας, ούτε για τους εαυτούς μας στην Ελλάδα του σήμερα αυτό συμβαίνει και θεωρώ ότι συμβαίνει και σε άλλες χώρες ανά τον κόσμο αλλά αυτό που βιώνουμε τώρα έχει να κάνει με το κοινωνικό περιβάλλον αλλά και με τις απαιτήσεις που έχουμε και εμείς ως κοινωνία παλαιότερα δεν υπήρχαν τόσες απαιτήσεις τώρα η αλήθεια είναι ότι και εμείς και ως άνθρωποι ζούμε σε έναν υλικό κόσμο ούτε σε άλλος.

39:38 Οι απαιτήσεις μας έχουν αυξηθεί. Ουσιαστικά όμως έχουν αυξηθεί και το παιδιό μας οι απαιτήσεις σε υλικά, χωρίς όμως να σημαίνει ότι δεν έχουν ανάγκη και την ουσιαστική σύνδεση. Δηλαδή θεωρώ ότι κάπως πρέπει να το βρούμε στη μέση. Αλλά επειδή στα παιδιά δεν μπορούμε να καταρρύψουμε ευθύνες, θα πρέπει να αναλάβουμε εμείς ως ενήλικες την ευθύνη των πραγμάτων.

40:02 Θα σε πάω βέβαια σε κάτι που λέγαμε πριν που έχει να κάνει με τις εικόνες που δίνουμε στα παιδιά. Το που λέγαμε πριν, το ότι εμείς θέτουμε το παράδειγμα. Και θα σε πάω λοιπόν στην πριγκίπισσα με τα πόδια βατραχοπέδηλα όπου μιλάς για τη διαφορετικότητα, μιλάς για την αποδοχή μέσα στην οικογένεια από τους ίδιους τους γονείς.

40:22 Δηλαδή το παιδί πρέπει να νιώθει και ότι οι γονείς του δεν το κρίνουν για τις επιλογές και για τις εικόνες που μπορεί να έχει το ίδιο. Και αναφέρομαι σε κάτι πάρα πολύ συγκεκριμένο. Όταν ένα παιδί ζει μια τελείως διαφορετική εποχή, την εποχή των υλικών αγαθών, της εύκολης κατανάλωσης, της οθόνης, της υπερπροβολής, της προβολής γενικότερα.

40:48 γιατί κακά τα ψέματα και εμείς ως γονείς μέσα στο TikTok, είμαστε μέσα στο Instagram είμαστε και βλέπουμε τα πρότυπα τα οποία υπάρχουν στην κοινωνία αυτή τη στιγμή και εκεί που το πάω και θέλω να συζητήσουμε είναι στο πως μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά μας όντας οι ίδιοι ανοιχτοί σε όλες αυτές τις εικόνες να τις κατανοήσουμε να τις ερμηνεύσουμε και σε ένα σημείο όχι να τις αποδεχτούμε αλλά να πάμε τη συζήτηση ένα βήμα παραπέρα με τα παιδιά και όχι να τα κρίνουμε.

41:20 Πώς λοιπόν είναι στο δικό σου μυαλό όλη αυτή η συνθήκη και πώς πιστεύεις ότι μπορούμε να πάμε ένα βήμα παραπέρα και ως μαμά και ως συγγραφέας αντίστοιχα γράφοντας για αυτά. Δύσκολη ερώτηση. Δεν ξέρω. Το σκέφτομαι κι εγώ γιατί έχω και ένα παιδί που είναι στην εφηβεία και είναι μέσα σε αυτόν τον εικονικό κόσμο. Αυτό που προς το παρόν κάνω είναι να μπορώ κι εγώ να είμαι ους ένα μέρος αυτού που γίνεται, δηλαδή να μην είμαι έξω από όλο αυτό.

41:54 Δηλαδή το ότι έχω κι εγώ social media και ξέρω λίγο πολύ πάνω κάτω τι μπορεί να βλέπει, τις εικόνες και ως που μπορώ να το προστατεύσω και να ενημερωθώ κι εγώ. Από κει και πέρα είναι δύσκολη η εποχή που ζούμε. Μπορεί να μην ζούμε. Σε κάποιες περιοχές βέβαια ζούνε και πολέμους και είναι και παραδίπλα μας, αλλά τέλος πάντων δεν ζούμε εμείς αυτή τη στιγμή.

42:16 Είναι διαφορετικός ο πόλεμος που συμβαίνει σε αυτή την εποχή. Είναι ψυχικός. Είναι σε σχέση με τον εθισμό. ο εθισμός, όπως πολύ καλά είπες πριν, εδώ εμείς οι ίδιοι είμαστε μέσα στα social media, μέσα σε αυτές τις πλατφόρμες. Και πόσοι ενήλικες είναι εθισμένοι. Το παιδί δεν θα εθιστεί. Οπότε προσπαθώ όσο μπορούμε, γιατί η αλήθεια είναι ότι είναι παγίδα και πέφτουμε και εμείς μέσα σε αυτή την παγίδα πολλές φορές, να κάνουμε πράγματα πέρα από αυτά, να επικοινωνήσω ότι για μένα αυτό είναι μέρος της δουλειάς μου, και ότι δεν είναι η ψυχαγωγία μου, να το διαχωρίσουμε λίγο αυτό, δηλαδή το ότι έχω social media έχει να κάνει με την προώθηση των βιβλίων μου.

43:06 Αν ήταν τώρα επιλογή μου να σου πω την αλήθεια δεν θα είχα. Με έχει... όχι. Βέβαια τα έχω και χρόνια. Το TikTok όχι τόσο πολύ, αλλά το Facebook και το Instagram τα έχω χρόνια. Και η αλήθεια είναι ότι έχω αισθανθεί πολλές φορές να κουράζομαι. όμως αυτό που συμβαίνει κάθε φορά είναι ότι όταν αισθάνομαι ότι πουράζομαι και ότι θέλω το χρόνο μου συμβαίνει να γνωρίζω κάποιους ανθρώπους μέσα από τα social media που μου δίνουν έτσι την ευκαιρία για επανεκκίνηση δηλαδή να τα βλέπω λίγο κάπως διαφορετικά και ένας άνθρωπος είσαι και εσύ μέσα από το TikTok γιατί η αλήθεια είναι ότι δεν έχω γνωρίσει από το TikTok πολλούς ανθρώπους που να μου έχουν κινήσει θετικά την περιέργεια στο instagram και στο facebook τα προηγούμενα χρόνια έχω κάνει κάποιες γνωριμίες και φιλίες δεν σου κρύβω το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να είμαι δίπλα να παρέχω την ασφάλεια που χρειάζεται όταν χρειαστεί και από εκεί και πέρα ο συγγραφέας είναι και για μας να σου πω την αλήθεια ένα μέσο

44:15 προώθησης, το αντιμετωπίζω έτσι θεωρώ ότι με βοηθάει στο να με γνωρίσει περισσότερο κόσμος, μεγαλύτερο κοινό και από εκεί και πέρα όταν το χρειάζομαι παίρνω τις αποστάσεις μου κρατάω έτσι κάποιες αποστάσεις. Είναι η αλήθεια ακριβώς αυτό που περιγράφεις είναι η χαρά που μπορεί να πάρεις γιατί ανοίγεσαι σε έναν κόσμο και μπορείς όπως είπες να έρθεις σε επαφή με άτομα στην άλλη άκρη του πλανήτη, να γνωριστείς, να κάνεις φιλίες και τα λοιπά, γιατί στο τέλος τέλος είναι ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης, ακριβώς, όπως το λέει.

44:58 Από την άλλη, θα σου πω ότι όταν και εγώ σπούδαζα στη Θεσσαλονίκη Δημοσιογραφία, αυτό που μας λέγανε και μας ξαναλέγανε οι καθηγητές τότε, γιατί τα μίντια ήταν σε πάρα πολύ έντονη κριτική, και ειδικά την εποχή που έπεσε και το μαύρο στην έρτη, Γινότανε μία, τέλος πάντων, πολύ μεγάλη συζήτηση για το τι είναι αυτά τα μίντια και πώς ελέγχονται και όλα αυτά που ξέρουμε όλοι.

45:20 Και μας λέγανε το εξής απλό, ότι η τηλεόραση, το ραδιόφωνο, τα κοινωνικά δίκτυα, αυτά είναι μέσα. Σημασία έχει πώς τα χρησιμοποιούμε, σε τι βαθμό τα χρησιμοποιούμε και πώς επηρεάζουν τον τρόπο που σκεφτόμαστε. γιατί η κριτική μας ικανότητα δεν μπορεί να επηρεαστεί από τα μέσα δεν μπορεί να ελεγχθεί οπότε από εκεί και πέρα είναι και λίγο ατομική ευθύνη θα πω εγώ για το πως όλο αυτό αξιοποιείται και το πως και τα παιδιά μας το αξιοποιούν γιατί η έκθεση πιστεύω ότι θα γίνει ζουν στην εποχή αυτή, μεγαλώνουν έτσι οπότε από εκεί και πέρα είναι πόσο εμείς θα μπορέσουμε να ελέγξουμε σε ένα σημείο αυτό το ταξίδι της οθόνης, της αλληλεπίδρασης με τα κοινωνικά δίκτυα και θα σε πάω σε κάτι άλλο, το οποίο έχει να κάνει με τα παραμύθια.

46:15 Επειδή αλλάζει η εποχή και μιλάμε για την άμεση κατανάλωση και το fast forward όλα γίνονται με τα παιδιά μας, θέλουν τη γρήγορη εικόνα, πώς πιστεύεις ότι έχει αλλάξει ο τρόπος που ίσως διαβάζουμε τα παιχνίδια, τα βιβλία, τα παραμύθια και το Σαρδάμ πήγαινε στο ότι μήπως τελικά έχει γίνει και το βιβλίο παιχνίδι. Ωραία, θα το πιάσω ακριβώς εκεί που ξεκίνησε το Σαρδάμ, δεν το άκουσε κανένας.

46:48 Λοιπόν, για μένα το παραμύθι, η απόλυψη του παραμυθιού και από μόνο του ξέχωρο είναι τρομερόφερος για τα παραμύθια. Στην πριγύπησα με τα πόδια βατραχοπέδιλα, τον πρόλογο τον έχει γράψει η φίλη μου ψυχοπαιδαγωγός και η συγγραφέας η Ευτική Βαρσαμή. Εκεί πέρα, σε εκείνο το σημείο αναφέρεται στην ωφέλεια που δίνουν τα παραμύθια και τα κλασικά και τα νεότερα, γενικότερα στα παιδιά, μόνο από την ανάγνωση.

47:17 Λεξιλόγιο, φαντασία, σύνδεση, επαφή, πάρα πολλά ωφέλη, τα οποία είναι και διαχρονικά. Υπήρχανε, υπάρχουν και πιστεύω ότι όσο υπάρχει άνθρωπος θα υπάρχουν. Πέρα από αυτό όμως, επειδή θέλαμε να κάνουμε λίγο την ανατροπή στην πριγκίπισσα, έχουμε βάλει στο τέλος του βιβλίου 10 δράσεις προς γονείς και εκπαιδευτικούς, οι οποίες σε συνδυασμό με την αφήγηση ή την ανάγνωση του παραμυθιού μπορούμε να ψυχαγωγηθούμε, να παίξουμε, να το δούμε αλλιώς.

47:52 και όπως λέω στις παρουσιάσεις που κάνω, να παραμυθοπαίξουμε. Οπότε με αφορμή το παραμύθι ή τα παραμύθια, να το πάμε ένα βήμα παραπέρα και να περάσουμε καλά κάνοντας διάφορα παιχνίδια που στόχο έχουν στο να βοηθήσουν τα παιδιά να κατανοήσουν περισσότερο το ανοήμα, αλλά και να ψυχογωγηθούν, να εκτονοθούν. Και θα συμπληρώσω εγώ εδώ να κερδίσουν και χρόνο και να περάσουν χρόνο με τους γονείς τους, με τους φροντιστές τους, με τους συγγενείς που μπορεί να τους διαβάσουν ένα βιβλίο, γιατί και αυτό είναι στην ουσία κοινωνική αλληλεπίδραση με τους ανθρώπους γύρω μας, διαβάζοντας ένα παραμύθι.

48:34 Και πολύ σημαντική. Έτσι. Πολύ σημαντικό αυτό. Εδώ θέλω να σε ρωτήσω κάτι πολύ συγκεκριμένο. Έχεις κάποια ιστορία, κάποια τάκα που σου έχει πει κάποιο μικρό πλασματάκι σε κάποια από όλες αυτές τις παρουσιάσεις που έχεις κάνει, που σου είχε κεντρήσει το ενδιαφέρον. Γιατί συναντάς αρκετά παιδιά, η αλήθεια είναι. Τώρα έχω μια ιστορία να σου πω, εντάχει, που για κάποιον μπορεί να ήταν ας πούμε στενάχωρο, να το έπαιρνε κάπως βαριά.

49:02 Για μένα ήταν όμως πραγματικά δώρο. Γιατί ουσιαστικά γι' αυτό το λόγο λέγονται τα παραμύθια. Δεν ξέρω για εσείς πότε τα λέτε, αλλά εμείς τα λέγαμε κυρίως το βράδυ και τα λέμε κυρίως το βράδυ για να μας πάρει καλύτερο ύπνος, να κοιμηθούμε πιο γρήγορα. Οπότε είχα πάει σε έναν υπιαγωγείο και τα παιδάκια ήταν μικρούτσικα, προνήπια νομίζω ήταν.

49:23 Και όση ώρα τους αφήγουμε την Λουδένια τότε, κάποια από τα παιδάκια, υπήρχε έτσι και ένα κλίμα με τα κρεβατάκια που ήταν εκεί πέρα και με τις μαξιλάρες, τα πήρε ο ύπνος. Και μου λέει η κυρία τους, αχ συγγνώμη, μου λέει τα παιδάκια κοιμήθηκαν. Λέω μη σηκώσεις καθόλου συγγνώμη. Για μένα αυτό είναι ευλογία. Είναι ευτυχία. Δηλαδή πραγματικά το να μπορέσει το παιδί να χαλαρώσει τόσο πολύ μέσα από την ανάγνωση, την αφήγηση ενός παραμυθιού και να κοιμηθεί ήταν δώρο.

49:56 Και είναι και κάτι που το λέω. Πραγματικά ήταν από τις πιο αξέχαστες στιγμές. Η αλήθεια είναι ότι και όταν είναι μέρος της ρουτίνας του ύπνου του παιδιού του παραμύθι, βοηθάει πάρα πολύ να ρίξουμε τους ρυθμούς, να χαλαρώσουμε, τα λέω και τα ξαναλέω εγώ εκεί, αγαπήστε τα βιβλία, βοηθάνε τα βιβλία, ας υπομακρυνθούμε λίγο από τις οθόνες.

50:16 Όσο μπορούμε και όσο γίνεται. Να μην είμαστε δηλαδή πολλωμένοι ή στην μία πλευρά ή στην άλλη. Ισορροπία και όλα γίνονται. Να κλείσουμε λοιπόν αυτή την έτσι πολύ ωραία συζήτηση με τρεις ερωτήσεις. Θα σε ρωτήσω τι σημαίνει για σένα το να αφήνεις ένα παιδί να είναι ο εαυτός του λοιπόν. Ελευθερία. Σημαντικό. Με μια λέξη. Και ποιο μήνυμα...

50:40 Αυτό να μπορεί ένα παιδί να είναι ακριβώς εαυτός του, είναι αυτό ακριβώς που λέμε και στις ομιλίες που κάνουμε στους ενήλικες πλέον, με αφορμή το παραμύθι, είναι ότι όποιος μπορεί και αποδέχεται τον εαυτό του, τη μοναδικότητά του, είναι ελεύθερος άνθρωπος. Σημαντικό. Αυτό είναι λοιπόν και το μήνυμα που θα ήθελες να κρατήσουν οι γονείς που μας ακούνε, ή υπάρχει και κάτι άλλο που θα προσθέσουμε.

51:03 Νομίζω ότι το πιο σημαντικό είναι αυτό. Το πρώτο είναι να αποδεχτούμε εμείς τον εαυτό μας. Γιατί, ως παράδειγμα, άμα εμείς δεν αποδεχτούμε οι ίδιοι τον εαυτό μας, δεν θα μπορέσουμε να το παρέσουμε και στα παιδιά μας. Οπότε, αν αποδεχτούμε εμείς πραγματικά, που αυτό δεν σημαίνει ότι δεν εξελισσόμαστε ως άνθρωποι, εξελισσόμαστε, όμως αποδεχόμαστε το είναι μας, ουσιαστικά, χωρίς να μας επηρεάζει η κριτική των τρίτων.

51:30 Επίσης χωρίς έπαρση και αλαζονία Γιατί υπάρχει μια λεπτή γραμμή από την αποδοχή και την αυτοπεποίθηση στην έπαρση και την αλαζονία Οπότε δεν είμαστε ούτε πάνω από τους άλλους ούτε κάτω από τους άλλους Τους κοιτάμε στα μάτια, είμαστε ίσοι, διαφορετικοί, μοναδικοί και ξεχωριστοί όλοι Και εφόσον αποδεχτούμε τον εαυτό μας είμαστε ανοιχτοί στο να αποδεχτούμε και τους γύρω μας Πολύ σημαντικό Και ποιες είναι αυτές οι τρεις λέξεις που περιγράφουν τη λέξη μαμά για σένα.

52:04 Αγάπη, εννοείται, αδιαπραγμάτευτη, ασφάλεια και στιγμές. Σύνθεσης, αν μπορώ να πω έτσι. Στιγμές σύνθεσης. Θα συμφωνήσω. Πολύ ωραίο. Αναστασία μου, σε ευχαριστώ πάρα πολύ για αυτή την όμορφη και αληθινή κουβέντα. Αγγίξαμε πάρα πολλά πράγματα, κοινωνικά θέματα που είναι τεράστια και κάναμε ό,τι καλύτερο μπορούσαμε να τα χωρέσουμε έτσι σε ένα επεισόδιο Να πω εδώ ότι κρατάμε ότι τα παιδιά χρειάζεται να τα δούμε, να τα ακούσουμε, να τα αφήσουμε να ανθίσουν Και όπως είπες και θα συμφωνήσω να κοιτάξουμε και λίγο το μέσα μας, να αποδεχτούμε εμάς τους ίδιους γιατί καλός ή κακός όπως και να το κάνουμε είμαστε εικόνα αυτό βλέπουν τα παιδιά μας αυτό σε ένα σημείο αντιγράφουν και καλό είναι αυτή η εικόνα να είναι όμορφη να έχει αγάπη, καλοσύνη και τρυφερότητα θα πω μέχρι το επόμενο επεισόδιο ακριβώς σε ευχαριστώ πάρα πολύ ακριβώς αυτό πήγα να πω είμαι πολύ φυξαρισμένη να κλείσω το επεισόδιο για ποιο λόγο και εγώ σε ευχαριστώ για να μην μας πάρει σύνδεση είχαμε κάποια τεχνικά προβλήματα

53:19 και ευχαριστώ πάρα πολύ, το απόλαυσα και εγώ πάρα πολύ το απόλαυσα πραγματικά και θα χαρώ να τα ξαναπούμε ανοιχτή πρόσκληση, σε ευχαριστώ πραγματικά για όλο αυτό το χρόνο μαμάδες στο μπλέντερ λοιπόν φτάσαν στο τέλος τους να ζείτε, να γελάτε, να προσέχετε τον εαυτό σας φιλάκια πολλά bye bye