Οι 7 πιο συχνές απορίες κάθε γονιού | Σοφία Άρτεμις Σιαμανίδη, Κλινική Ψυχολόγος

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Μαμάδες στο Blender και σήμερα έχουμε ένα επεισόδιο λίγο διαφορετικό. Δεν διαλέξαμε ένα μόνο θέμα, γιατί όταν γίνεσαι γονιός δεν υπάρχει μία μονοπορία. Υπάρχουν πολλές και έρχονται κι όλες μαζί. Μήπως του δημιουργήσω τραύμα, μήπως φταίω εγώ, γιατί νιώθω συνέχεια ενοχές, μήπως γίνομαι η μαμά μου και όλες αυτές οι σκέψεις περνούν λίγο πολύ από το μυαλό όλων των γονιών και σήμερα δεν είμαι μόνη μου μαζί μου είναι η Σοφία Αρτεμίση Αμανίδη κλινική ψυχολόγος για να μας βοηθήσει έτσι να ξεχωρίσουμε λίγο το τι είναι πραγματικά φόβος τι είναι μύθος και τι τελικά χρειάζονται τα παιδιά Καλώς ήρθες Σοφία Μαντώ, ευχαριστώ πάρα πολύ για την πρόσκληση είναι έτσι η πρώτη μου φορά που δοκιμάζω τα podcast και χαίρομαι πάρα πολύ γι' αυτό λοιπόν και μου άρεσαν πάρα πολύ έτσι οι θεματικές ενότητες, θεματολογίες και οι ερωτήσεις που μας έκαναν κάποιες μαμάδες έτσι οπότε πάμε να τα αναλύσουμε σιγά σιγά γιατί έχουμε αρκετά να πούμε θα προσπαθήσω να είμαι συνοπτική να μην κουράσω

01:23 Μεγάλη μου χαρά και τιμή που είσαι εδώ να μας βοηθήσεις λίγο να βάλουμε τις απορίες μας σε μία τάξη σε μία σειρά Όσο λοιπόν Ακριβώς Γιατί μάνιο δεν υπάρχει Πολύ σημαντικό να το πούμε και αυτό πριν ξεκινήσουμε γιατί δεν θα δώσουμε λύσεις θα θίξουμε κάποια θέματα και θα τονίσουμε κάποια πράγματα που είναι σημαντικά να θυμούνται οι γονείς γύρω από τα παιδιά και γύρω από τους ίδιους για να μην νιώθουμε όλες αυτές τις ενοχές δεν χρειάζεται Νομίζω λοιπόν ότι θα ξεκινήσουμε από το κλασικό του ότι αν ρωτήσεις 10 γονείς ποια είναι η μεγαλύτερη αγωνία τους, οι περισσότεροι ίσως να σου έλεγαν ότι μήπως χωρίς να το θέλω κάνω κακό στο παιδί μου, του δημιουργώ τραύμα και αυτή η λέξη έχει χρησιμοποιηθεί αρκετά.

02:12 Στα social, μιλάνε οι ψυχολόγοι, μιλάνε οι γονείς μεταξύ τους για όλο αυτό και έχουν αρχίσει πολλοί γονείς να φοβούνται ότι δημιουργούν τραύματα. Τι είναι λοιπόν το παιδικό τραύμα και τι ισχύει πραγματικά. Να ξεκινήσω με κάτι σημαντικό, ότι τραύμα δεν είναι κάθε γονεϊκό λάθος, κάθε όριο ή κάθε δυσάρεστη εμπειρία δεν είναι τόσο απλό και εύκολο.

02:45 Τραύμα μπορεί να προκύψει όταν ένα γεγονός ή μία σειρά εμπειριών βιώνεται από το παιδί μόνο του. χωρίς έναν ενήλικα δίπλα του να το ρυθμίσει συναισθηματικά. Τότε ναι, γίνεται τραύμα, γιατί η κατάσταση βιώνεται από το παιδί ως απειλητική και αφήνει συνέπειες στον τρόπο με τον οποίο νιώθει, σχετίζεται και λειτουργεί. Τώρα, το τραύμα μπορεί να αφορά ένα σοβαρό γεγονός, έτσι μεμονωμένο, αλλά μπορεί και να... ναι, και επαναλαμβανόμενη βία, ταπείνωση, παραμέλυση, αστάθεια.

03:33 Τώρα, επειδή πολλοί γονείς πανικοβάλλονται, ένα όριο, μία απογοήτευση ή μία κακή στιγμή του γονέα, γιατί άνθρωποι είναι και γονείς, μπορεί να πονέσει το παιδί, αλλά αν υπάρχει μια κατά βάση ασφαλής σχέση, αυτά δεν είναι τραύματα. Δηλαδή, λίγο να υψώσεις τη φωνή και αυτά δεν τραυματίζουν το παιδί. Αυτό που ακούω λοιπόν είναι η παρουσία, η εξήγηση του τι είναι το συνέστημα αυτό που νιώθω, ώστε να μην μπαίνει το παιδί σε μια φάση, να μην μπορεί να καταλάβει τι του συμβαίνει και γιατί νιώθει έτσι.

04:10 και μια φυσιολογική σχέση μεταξύ γονέα και παιδιού που υπάρχει μια επικοινωνία. Ακριβώς, ακριβώς. Και να πω ότι το αντίθετο του τραύματος δεν είναι η τέλεια παιδική ηλικία, έτσι, χωρίς κλάματα, χωρίς όλα τράλαλα. Το αντίθετο του τραύματος είναι, όπως είπες και εσύ, η ασφάλεια, η προστασία, η δυνατότητα υπανορθώσης. Σωστό.

04:37 να πει και ο γονιός συγγνώμη, ξέρεις έκανα αυτό, ήταν λάθος που θα το συζητήσουμε και αργότερα για τη συγγνώμη πολύ σημαντικό και εδώ συνδέεται άμεσα με αυτό που νιώθουν όλοι οι γονείς τις ενοχές όλοι έχουμε ενοχές για το τι κάνουμε και αυτό που θέλω να απαντήσουμε είναι το γιατί οι σημερινοί γονείς έχουμε τόσες ενοχές, γιατί αφήσα το παιδί μου να κλαίει, γιατί το έκανα αυτό, γιατί λέω πολλά όχι, γιατί νιώθουμε έτσι.

05:12 Οι σημερινοί γονείς αισθάνονται ότι πρέπει να είναι διαρκώς διαθέσιμοι. Ήρεμοι, ενημερωμένοι, δημιουργικοί, επιτυχημένοι, έτσι να είναι σούπερ γονείς. Όλα τέλεια, τέλεια γονεϊκότητα. Αλλά αυτό δεν υπάρχει, τελειότητα δεν υπάρχει πουθενά. και κρύβεται θα μπορούσα να πω ότι κρύβεται και ένας ανταγωνισμός μια τελειομανία επικριτικά σχόλια που ξέρεις ο κόσμος πάντα θα έχει να λέει κάτι ακριβώς έτσι πως γέννησες, πως θύλασες θύλασες τόσο α αυτό δεν θύλασες πάλι έχεις πρόβλημα ή αργότερα το πήγες βρεφονιπιακό νωρίς δεν ασχολήθηκες δηλαδή πάντα ο κόσμος θα έχει κάτι να λέει και από εκεί ξεκινούν όλα θεωρώ είναι πολύ σημαντικό να μην επιβεβαιωνόμαστε από την γνώμη των άλλων δηλαδή πολλές φορές έχω αναφέρει ότι εμπιστεύσου λίγο και σαν γονιός το ενστικτό σου δεν γίνεται να μην γνωρίζεις τι είναι καλό για το παιδί σου και να γνωρίζουν όλοι οι άλλοι και να έχουν άποψη για το πως εσύ μεγαλώνεις το παιδί σου Ναι, ακριβώς. Και είναι το ένστικτο που είπες και χρειάζεται και η επιστημονική γνώση, τεκμηριωμένη, όχι το τι λέει κάθε μία στο Instagram, γιατί θα ακούσουμε πολλά.

06:45 Ακούμε γενικώς. Ναι, ακριβώς. Και τρελαίνονται οι γονείς. Οπότε είναι τα social, τι γίνεται με τα social, ότι δείχνουν την ωραιοποιημένη version της γονεϊκότητας και δεν δείχνουν τα παρασκήνια. Και πώς καταλαβαίνουμε, Σοφία, ότι οι ενοχές μας κάνουν κακό πλέον παρά καλό, δηλαδή από το να μας κινητοποιεί να γίνουμε καλύτεροι γονείς. Ποιο είναι αυτό το σημείο?

07:17 Μία χρήσιμη διάκριση είναι να πούμε ότι η λειτουργική ενοχή οδηγεί σε ευθύνη, δηλαδή να πάρει ο γονέας την ευθύνη, ότι ξέρεις έκανε αυτό, συγγνώμη, να υπάρξει επανόρθωση. Η τοξική ενοχή οδηγεί σε αυτοτιμωρία και η ενοχή μπορεί να είναι χρήσιμη όταν αφορά μία συγκεκριμένη πράξη, ότι παράδειγμα φώναξα και θέλω να επανόρθωσω.

07:45 Όμως μετατρέπεται σε ντροπή όταν γίνει ταυτότητα Δηλαδή να πεις είμαι κακή μητέρα Αυτό το είμαι Ταυτότητα Αν η ενοχή με βοηθά να αναγνωρίσω τι έγινε Να ζητήσω συγγνώμη και να αλλάξω Τότε έχει εκπληρώσει το σκοπό της Αυτό Θετικό πρόσημο λοιπόν να μην βάζουμε έτσι τις ενοχές μέσα μας Και ρώτησε λοιπόν μία μαμά αν έπρεπε να έχω κατακτήσει ένα πράγμα πριν γίνω μαμά ποιο θα ήταν αυτό υπάρχει ένα πράγμα θα πω εγώ ναι ωραία το έθεσες και το έθεσε και η μαμά να πω ότι καμία μας δεν μπαίνει στη μητρότητα πλήρως έτοιμη η ίδια η μητρότητα είναι μια βαθιά ψυχική μετάβαση και ταυτότικη μετάβαση και ακούω γυναίκες το έχω ακούσει έτσι και στην κλινική μου εμπειρία ότι λένε όταν κάνω αυτό και τ' άλλο ή πετύχω τους στόχους μου τότε θα είμαι έτοιμη να γίνω μαμά όμως δεν είναι έτσι το ότι γίνεσαι μαμά δεν σημαίνει ότι μετά σταματάς να έχεις στόχους και να εξελίσσεσαι και αυτή είναι και η πηγή πολλών ψυχικών δυσκολιών σε μαμάδες.

09:11 Τώρα, αν έπρεπε να διαλέξω μία ικανότητα, είναι δύσκολη ερώτηση αυτή. Είναι, είναι αρκετά η αλήθεια. Θα ήταν η αυτορύθμιση. Θα ήταν η αυτορύθμιση. Τι είναι η αυτορύθμιση. Να μπορείς να ελέγχεις και να διαχειρίζεσαι τα συναισθήματα, τις σκέψεις σου, τις παρορμήσεις σου και τη συμπεριφορά σου ανάλογα με τις απαιτήσεις του περιβάλλοντος.

09:38 Οπότε κατ' επέκταση, να μπορείς να ρυθμίζεις και το παιδί, γιατί ουσιαστικά ο ενήλικας του δανείζει το δικό του νευρικό σύστημα για αυτορυθμίση. Βέβαια, δεν γίνεται να έχεις λύσει όλο το παρελθόν σου, έτσι δεν γίνεται. Ακριβώς εκεί. Διάβασες τη σκέψη μου αυτή τη στιγμή, το οποίο λέει λέει μήπως πριν την αυτορύθμιση να αρχίσεις να αναγνωρίζεις τα δικά σου συναισθήματα και το πως νιώθεις πολλές φορές και ποιες είναι οι αντιδράσεις που έχεις και εντάξει η αλήθεια είναι ότι όλο αυτό αν μπορούσαμε έτσι να το συνοψίσουμε είναι να καταλαβαίνεις τι σου συμβαίνει και πως αντιδράσεις εκείνη τη στιγμή γιατί ξυπνάνε πολλά συναισθήματα και πολλοί παρελθόν όταν ζεις όλα αυτά τα τάντρουμ στο παιδί δεν συνεργάζεται Ε, τάξει, όλοι το περνάμε.

10:32 Και θα σε πάω λοιπόν, μιλώντας για τα συναισθήματα, σε κάτι που ρώτησε μια άλλη μαμά και έχει να κάνει με το πώς νιώθουν οι γονείς. Πώς διαχειριζόμαστε τις διαφωνίες μας ως γονείς μπροστά στο παιδί. Αυτό είναι ένα δύσκολο κομμάτι. Σίγουρα, τα παιδιά δεν χρειάζονται γονείς που συμφωνούν σε όλα. Δεν γίνεται αυτό. τώρα μία ήρεμη διαφωνία που καταλήγει σε διάλογο ή συμβιβασμό μπορεί να γίνει μάθημα σχέσεις για το παιδί αυτό που απειλεί τη συναισθηματική ασφάλεια είναι η περιφρόνηση, οι προσβολές, οι απειλές, η βία η παγωμένη εχθρότητα, αυτό το passive aggressiveness που βλέπουμε σε κάποιους γονείς και παρατείνεται όλο αυτό και η εμπλοκή του παιδιού ως αγγελιαφόρου, συμμάχου ή διαιτητή.

11:32 Έτσι το παιδί δεν μπορεί να γίνει ούτε αγγελιαφόρος, ούτε διαιτητής, ούτε να πάρει την πλευρά της μαμάς, ούτε την πλευρά του μπαμπά. Εκεί ξεκινάνε τα προβλήματα και αν η σύγκρουση συνέβη μπροστά στο παιδί, είναι σημαντικό να δει την επανόρθωση. Ναι. Να δει την επανόρθωση. Ότι ξέρεις, διαφωνήσαμε και μιλήσαμε άσχημα. Όμως δεν φταίς εσύ γι' αυτό και δεν χρειάζεται να το διορθώσεις.

12:03 Είναι δική μας ευθύνη των ενηλίκων. Και έσωες αυτό ότι δεν μοιραζόμαστε μαζί του λεπτομέρειες που ανήκουν στον κόσμο των ενηλίκων. Και δεν του ζητάμε να πάρει θέση. Τώρα αν υπάρχει εκφοβισμός, βία κτλ. Εντάξει, μιλάμε για άλλο επίπεδο και εκεί φαντάζομαι χρειάζεται περισσότερη στήριξη και οι γονείς και το παιδί για το πώς θα λυθούν αυτές τις διαφωνίες.

12:31 Και πάμε στην άλλη καυτή ενότητα θα πω εγώ που όλοι οι γονείς αναρωτιόμαστε. Χτυπάει το παιδί, σπρώχνει, δαγκώνει άλλα παιδάκια. Και αναρωτιόμαστε εμείς, είναι φυσιολογικό αυτό που κάνει το παιδί μου. Και εκεί θέλω να το αγγίξουμε από την θέση που λέει πώς ξεχωρίζουμε την προσωπικότητα του παιδιού ότι μπορεί να έχει μια επιθετική συμπεριφορά με κάτι που χρειάζεται αξιολόγηση ή το φυσιολογικό στάδιο.

13:03 Θα έλεγα ότι εξαρτάται από το αναπτυξιακό στάδιο στο οποίο βρίσκεται το παιδί. Στα μικρά παιδιά το χτύπημα ή το δάγκωμα συνήθως είναι ο τρόπος με τον οποίο εκφράζουν υπερδιέγερση, κούραση, ματέωση ή κάτι που δεν μπορούν να πούνε μεταίξεις. Ναι. Τώρα, ο ενήλικας χρειάζεται να σταματήσει αμέσως και ήρεμα τη συμπεριφορά, έτσι, δεν χρειάζεται να φωνάζει και να βγαίνει εκτός αυτού, και απλά να πει ότι δεν θα σε αφήσω να χτυπήσεις, έτσι, ή δεν θα σε αφήσω να κάνεις αυτό και τ' άλλο, ό,τι κάνει, και φυσικά να τονίσω ότι δεν χαρακτηρίζουμε το παιδί ως κακό.

13:52 Και βέβαια δεν προσπαθούμε να του κάνουμε διάλεξη τη στιγμή της έντασης γιατί το νευρικό του σύστημα έχει κατεβάσει ρολά. Όταν είναι υπερδιαγερμένο δεν βγάζεις διάλεξη γιατί δεν βγάζεις άκρη. Και μετά θα αρχίσεις και εσύ να βγαίνεις εκτός αυτού. Όταν ηρεμήσει όμως, του δείχνεις την εναλλακτική. Δηλαδή, του λες. Μπορείς να πεις θύμωσα ή να πατήσεις δυνατά τα πόδια σου ή να δώσεις μπουνιές σε ένα μαξιλάρι ας πούμε.

14:27 έτσι, δηλαδή να εκφράσει το συνέστημα και να πούμε ότι κατανοούμε το συνέστημα αλλά σταματάμε τη συμπεριφορά που που πληγώνει έτσι που μπορεί να κάνει κακό ξεκάθαρα όρια, ηρεμία αυτό ακούω έτσι για να το συνοψίσουμε και σίγουρα να είμαστε εκεί να εξηγήσουμε το τι νιώθει το παιδί γιατί το παίρνουμε ως δεδομένο πολλές φορές οι γονείς επειδή το έχουμε ως βίωμα να θυμώνουμε να περνάμε καλά, δηλαδή όλα αυτά τα συναισθήματα για μας είναι δεδομένα και ξεχνάμε το ότι ειδικά στις μικρές ηλικίες που είναι για πρώτη φορά αυτό που νιώθουν, όλο αυτό το frustration μπορεί να έχουν στο κεφάλι τους ας πούμε, η ανησυχία του, όχι τώρα δεν μ' άρεσε αυτό που έγινε ή θέλω αυτό το παιχνίδι και θα πάω να χτυπήσω το άλλο παιδάκι για να το πάρω.

15:14 εμείς το βλέπουμε ως κακή συμπεριφορά ενώ στην ουσία είναι ένα πολύ αγνό συνέστημα να το πω έτσι, δεν ξέρω αν υπάρχει ο όρος Ναι, γιατί τα παιδιά σε αυτή την ηλικία όταν μιλάμε για δύο ετών τριών, τεσσάρων δεν έχουν ακόμη και τις δεξιότητες και το λεξιλόγιο για να εκφράσουν αυτά που νιώθουν αυτό Είναι πολύ σημαντικό να το θυμόμαστε αυτό και μιλώντας για το εξακολουθώντας να μιλάμε για το συνέστημα λοιπόν.

15:45 Μία άλλη απορία που έχουμε όλοι είναι τι πραγματικά θυμάται ένα παιδί. Και θα ήθελα να μιλήσουμε λίγο για το τι είναι πραγματικά αυτό που μένει σε ένα παιδί. Θυμάται τα γεγονότα ή θυμάται το συνέστημα που βίωσε εκείνη τη στιγμή. Ναι, λοιπόν, η μνήμη είναι λίγο μυστήρια. Είναι λίγο μυστήρια. Λοιπόν, η αυτοβιογραφική μνήμη, δηλαδή η ικανότητα να θυμόμαστε και να φυγούμαστε τη ζωή μας, αναπτύσσεται σταδιακά.

16:21 Γι' αυτό και τα βρέφη, ας πούμε, εσύ θυμάσαι τον εαυτό σου όταν ήσουν αβρέφος? Όχι. Όχι, ούτε εγώ. Και σκέψου λίγο, ποια ήταν η πρώτη ανάμνηση που είχες. Είναι λίγο δύσκολο να θυμηθείς. Γι' αυτό οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν ελάχιστες αναμνήσεις από τα πρώτα χρόνια, λόγω της αυτοβιογραφικής μνήμης που δεν έχει αναπτυχθεί.

16:48 Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι πρώιμες εμπειρίες... Δεν νιώθεις συνέστημα, έτσι. Μπράβο, ακριβώς. Δηλαδή το παιδί μαθαίνει άρρητα μοτίβα σχέσης και ένα παιδί ας πούμε μαθαίνει ότι όταν φοβάμαι έρχεται κάποιος. Έρχεται κάποιος ή δεν έρχεται, έτσι. Όταν ο άλλος θυμώνει, κινδυνεύω ή μπορώ να ξανασυνδεθώ. Μπορεί να μην θυμάται το γεγονός.

17:16 Την λεπτομέρεια. Μπράβο. Αλλά μαθαίνει αυτά τα μοτίβα σχέσης. Και να πω ότι συχνά δεν μένει μια καθαρή εικόνα. Μένει η επαναλαμβανόμενη εμπειρία του πώς είναι να βρίσκομαι σε σχέση μαζί σου. Ναι. Αυτό. Και αυτό μας οδηγεί έτσι πολύ όμορφα σε αυτό που λέμε καμιά φορά ότι το παιδί ίσως δεν θυμάται αυτό που το πλήγωσε Αλλά θυμάται τη συγνώμη που του ζήτησες μετά και νομίζω ότι συνδέεται με την επανασύνδεση Τι αλλάζει λοιπόν στη σχέση γονιού και παιδιού όταν πλέον ζητάμε συγνώμη Να πω εδώ ότι η συγνώμη σίγουρα δεν μπορεί να σβήσει αυτό που συνέβη όμως μπορεί να αλλάξει το νόημα αυτού που συνέβη.

18:07 Δηλαδή δείχνει στο παιδί ότι ο ενήλικας, ο ισχυρότερος άνθρωπος στη σχέση μπορεί να αναγνωρίζει την επίδραση της συμπεριφοράς του, να αναλαμβάνει την ευθύνη και να επιστρέφει. Οπότε έτσι το παιδί μαθαίνει ότι μία ρήξη δεν σημαίνει αναγκαστικά εγκατάληψη ή τέλος της αγάπης. και είναι αυτό που είπα και πριν ότι μια επανορθωτική συγνώμη πρέπει να είναι συγκεκριμένη δηλαδή φώναξα και σε τρόμαξα δεν ήταν σωστό δεν έφταιγες εσύ για τον τρόπο που μίλησα την επόμενη φορά θα προσπαθήσω να κάνω καλύτερα δηλαδή πρέπει να του τα λες απλά του παιδιού γιατί ο κέφαλός του σε εκείνη την αναπτυξιακή φάση δεν μπορεί να επεξεργαστεί πολλές πληροφορίες ακριβώς να μην περιέχει πολλά αλλά Σοφία, εξηγούμε μπορούμε να εξηγήσουμε σε ένα μικρό παιδί το γιατί εμείς φτάσαμε σε αυτή τη συμπεριφορά δηλαδή μέσα στη συγνώμη αξίζει να υπάρχει μια εξήγηση και ένα validation του δικού σου συναισθήματος κουράστηκα, είχα μια δύσκολη μέρα Με απλά λόγια Ναι βέβαια αυτό είναι πολύ βοηθητικό

19:34 Ώστε το παιδί να μπαίνει Και στη θέση του ενήλικα Σιγά σιγά όσο γίνεται Έτσι με ηρεμία Όσο μπορεί ο γονιός Να εξηγεί Να εξηγεί και το τι προηγήθηκε Και πως οδηγηθήκαμε σε αυτή την ένταση Καλό λοιπόν να τα αναφέρουμε Σημαντικό Μοιραστείτε λίγο με απλές λέξεις όχι πολλά πολλά και μπερδέψουμε τα παιδιά τελείως και αυτό μας πάει έτσι πολύ φυσιολογικά η συγνώμη αυτή είναι κουβέντα και συμπεριφορά της μηλένιαλ γενιάς θα πω ότι βάλαμε πολύ το λιθαράκι μας να ζητάμε συγνώμη από τα παιδιά να αναγνωρίζουμε το ότι και εμείς είμαστε άνθρωποι και κάνουμε λάθη και πάμε στη φράση που λέει εγώ δεν θα κάνω ποτέ ότι έκαναν οι γονείς μου.

20:29 Πόσο ισχύει αυτό για τη γενιά μας ακριβώς. Έχουμε επηρεαστεί από τον τρόπο που μεγαλώσαμε και κάπως προσπαθούμε να τα αλλάξουμε αλλά τα αλλάζουμε στην πραγματικότητα. Ναι, νομίζω κάποιοι millennials έχουν αρχίσει και σπάνε το διαγενειακό τραύμα. Και όχι μόνο millennials και παλιότερες γενιές. Απλά οι millennials είναι αυτοί που καταλαβαίνεις, μεγαλώσαμε ήμασταν η τελευταία γενιά που μεγάλωσε και χωρίς ίντερνετ και περάσαμε τελος πάνω όλη αυτή την αλλαγή και είμαστε μία γενιά γέφυρα να το πω έτσι η παιδική ηλικία σίγουρα δεν είναι πεπρωμένο αλλά γίνεται ο πρώτος μας χάρτης για το τι σημαίνουν η εγκύτητα, η σύγκρουση το όριο και η φροντίδα.

21:30 Ο Μπόουλμπι ονόμασε αυτές τις εσωτερικές αναπαραστάσεις εσωτερικά μοντέλα εργασίας. Δηλαδή, τι σημαίνει αυτό. Όταν είμαστε ήρεμοι μπορούμε να επιλέγουμε συνηθιτά. Όταν όμως είσαι εξαντλημένος, αγχωμένος ή έντονα ενεργοποιημένος Συχνά επιστρέφεις στις πιο οικίες και αυτόματες διαδρομάτεις Στα διώματα Που έμαθες από τους γονείς Και τι γίνεται τώρα Μερικές φορές επαναλαμβάνουμε τους γονείς μας ασυνείδητα Και άλλες φορές κάνουμε ακριβώς το αντίθετο Πάμε στο άλλο άκρο Αν η επιλογή μας καθορίζεται αποκλειστικά από το φόβο ότι ποτέ δεν θα γίνω σαν εκείνος τότε το παρελθόν εξακολουθεί να κρατάει το τιμόνι της ζωής σου η αλήθεια είναι και η αλλαγή αρχίζει έτσι πότε σπάς το μοτίβο η αλλαγή αρχίζει όταν αναρωτιέσαι αυτό που νιώθω τώρα αφορά το παιδί το παιδί μου ή άγγιξε κάτι δικό μου Ναι. Αυτό.

22:55 Έχουμε πολλά πράγματα να λύσουμε εμείς οι γονείς, η αλήθεια είναι, γιατί όπως είπα και στην αρχή ξυπνάνε πάρα πολλά συναισθήματα, ακριβώς γιατί η κούραση υπάρχει, ειδικά τα πρώτα χρόνια του παιδιού που ξυπνάει συνέχεια, έχεις να πιεστρέψεις και σε μια δουλειά και εσύ. Η πραγματικότητα γενικά είναι πολύ σύνθετη και η σταθερότητα στο συνέστημα και το πώς νιώθουμε είναι μια θα έλεγα δύσκολη διαδικασία.

23:21 Ειδικά όταν πολλές φορές δεν έχεις δουλέψει και με τον εαυτό σου σε όλα αυτά τα βαθιά συναισθήματα που δεν ήξερες ότι υπάρχουν. Ναι, πολλές φορές όταν κάνεις παιδί ανοίγει το κουτί της πανδώρας, βγαίνει το χάμος μετά. αυτό που λες και στο προφίλ σου καλώς ήρθατε στο χάος το πιστεύω ότι είναι το απόλυτο χάος πραγματικά αν λοιπόν αυτό να το πούμε σίγουρα μην ξεχνάς να ακολουθείς το Μομάδα στο Blender για περισσότερο μομαδοπεριεχόμενο σε facebook, instagram και tiktok see you there αν λοιπόν έτσι αφαιρέσουμε τους κανόνες, τα βιβλία τις συμβουλές και μπούμε σε αυτό το χάος.

24:11 Τι χρειάζεται πραγματικά ένα παιδί για να μεγαλώσει ψυχικά υγιές. Ποια είναι αυτά τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει στη ζωή του, ας πούμε, στα πρώτα χρόνια της ζωής του. Ναι, θα πω με σιγουριά ότι χρειάζεται έναν σταθερό διαθέσιμο ενήλικα και προβλέψιμο ενήλικα. να υπάρχει προβλεψιμότητα, σταθερά μοτίβα και προγράμματα και συμπεριφορές γενικά, χρειάζεται να αισθάνεται ότι τα συναισθήματά του έχουν χώρο, χωρούν.

24:54 Αυτό που λέμε εμπερίεξη. Ο γονέας είναι ο περιέχων. Δηλαδή, παίρνει τα δύσκολα συναισθήματα του παιδιού, τα νοηματοδοτεί και του τα επιστρέφει σε μια πιο διαχειρήσιμη μορφή. Είναι ένα αναλυτικός όρος πάρα πολύ χρήσιμος για τη γλυκότητα. Και να πω ότι τα συναισθήματα, ok, μπορεί να χωρούν όλα τα συναισθήματα, αλλά δεν επιτρέπονται όλες τις συμπεριφορές.

25:22 Και να πω κάτι εξίσου σημαντικό, η Ainsworth είχε μιλήσει για τον φροντιστή ως ασφαλή βάση. Δηλαδή, το παιδί επιστρέφει για ασφάλεια και ακριβώς επειδή γνωρίζει ότι μπορεί να επιστρέψει, τολμά και φεύγει να εξερευνήσει, γιατί έχει την ασφαλή βάση. Και βέβαια ο Γουίνικοτ που είχε πει για το διευκολυντικό περιβάλλον και τον αρκετά καλό γονέα.

25:54 Πολύ σημαντικό. Και μέσα από όλο αυτό που περιγράφεις υπάρχει μια αυτοεκτήμηση του ίδιου του του εαυτού και το πώς νιώθει, νιώθει αυτή την ασφάλεια και την προστασία που είπες. Και πολύ σημαντικό όταν ο γονιός είναι παρόν, νομίζω ότι χτίζεται μία σχέση υγιής μεταξύ του γονέα και του παιδιού, που γίνονται λάθη, υπάρχει δράση-αντίδραση, υπάρχουν συνέπειες, γιατί όταν κάνεις κάτι σαν παιδί και ο γονιός είναι εκείνος να σου εξηγήσει ή να σου βάλει τα όρια, καταλαβαίνεις ότι, κοίταξε να δεις, έκανα αυτό, σε κάποια σημεία είναι αποδεκτό, σε κάποια άλλα μπορεί να μην είναι και πρέπει να σταματήσω.

26:35 και όλο αυτό μας οδηγεί λίγο σε αυτό που λέμε ότι δεν υπάρχει μάνιουαλ για τη γονεϊκότητα αλλά πρέπει να είσαι εκεί να χτίσεις αυτή τη σχέση στο τέλος της ημέρας. Και θα έλεγα ότι πολύ σημαντικό είναι λίγο να λύσουμε έτσι αυτό το μύθο που υπάρχει γύρω από το gentle parenting που λένε όλοι. Ποια είναι η πραγματικότητα λοιπόν για το gentle parenting και ποιος είναι ο μύθος.

26:58 Να πω καταρχάς ότι το gentle parenting δεν υπάρχει ως επιστημονικός όρος. Ωραία ξεκινάω, τα καταρρύπτω όλα Καταρρύψαμε το μύθο Βέβαια, εντάξει Είναι αυτό που λέμε στη ψυχολογία υποστηρικτική γονεϊκότητα έτσι το λέμε Το gentle parenting δεν ξέρω πώς βγήκε Ίσως είναι πιο απλούστευνο Marketing, marketing όρος Σωστό είναι αυτό Η υποστηρικτική γονεϊκότητα είναι αυτό που λέμε ζεστασιά μαζί με σαφή δομή και όρια τώρα, με ρώτησες για το μύθο ο μύθος είναι ότι ο γονέας δεν λέει ποτέ όχι δεν αφήνει το παιδί του να δυσαρεστηθεί οφείλει να παραμείνει ατάραχος κάθε στιγμή λες και έχει γυρίσει από το σπα και τη γιόγκα θα πω εγώ και από το θιβέτ όμως δεν γίνεται αυτό ου πραγματικότητα είναι ότι ή αναγνωρίζω το συνέστημα του παιδιού μου χωρίς να βγάζω το όριο.

28:09 Δηλαδή, παράδειγμα, πρακτικό, του λες, βλέπω ότι θυμώνεις, επειδή θέλεις κι άλλο παιχνίδι, κι άλλο παγωτό, οτιδήποτε, δεν θα πάρουμε άλλο τώρα, είμαι εδώ για να σε βοηθήσω. That's it. Αυτό. Ούτε διάλεξη, ούτε εντάσεις. Όχι είναι όχι και θα προχωρήσουμε και θα μείνουμε σε αυτό. Όσο και αν πληγώνει το παιδί εντός εγωγικών εκείνη τη στιγμή.

28:37 Και εμάς. Και να μην φοβάται ο γονέας να αντέξει το δύσκολο συνέστημα του παιδιού. Αυτό δηλαδή το κλάμα, τα νεύρα, όλο αυτό. Και κατά τη διάρκεια ενός tantrum χρησιμοποιούμε λίγα λόγια όπως είπαμε, με το όριο, την ασφάλεια και έσωες εξηγούμε αργότερα. Το είπαμε αυτό. Όταν ανοίξουν τα αυτιά. Όταν ο εγκέφαλος ξαναγίνει διαθέσιμος για μάθη.

29:08 Πολύ σημαντικό. Ένα ακόμα που κάνουμε έτσι πολλοί γονείς είναι να λέμε μπράβο συνέχεια. Τι όριο χρειάζεται σε αυτό το μπράβο. Όχι, δεν πρέπει να λέμε πάντα μπράβο. Όχι ότι απαγορεύεται, θα πεις και μπράβο, δεν γίνεται. Το γενικό μπράβο, είσαι πανέξυπνος, λέει στο παιδί ότι αξιολογείται. Αλλά δεν του δείχνει τι ακριβώς έκανε καλά.

29:39 Μπράβο, είσαι πανέξυπνος, οκ και τι έγινε. Οπότε, η υπερβολική επιβράβευση μπορεί να δημιουργήσει πίεση να ανταποκρίνεται το παιδί συνεχώς σε μια συγκεκριμένη εικόνα. Ένα ψάχνι να αναζητά αυτή την αξιολόγηση δηλαδή. Αλλά αν εξηγήσουμε, Σοφία, για να δώσουμε έτσι ένα πρακτικό παράδειγμα, ζωγραφίζει κάτι το παιδί και το κάνει έτσι όμορφα, εντυπωσιαζόμαστε φυσιολογικά σαν άνθρωποι και πούμε, μπράβο που ζωγράφισες το δεντράκι, είναι πάρα πολύ ωραίο, μ' αρέσει.

30:15 Και εκφράσουμε το δικό μας το συνέστημα. περνάει και αυτό στα όρια λίγο της αξιολόγησης ή πραγματικά του λέμε μπράβο όχι εννοείται μπορείς να πεις μπράβο δεν απαγορεύεται ή μπορείς να του πεις ότι είχες υπομονή να κάνω λίγο παραφρέιζινγκ μπράβο είχες την υπομονή να ζωγραφίσεις ένα δέντρο που είναι τόσο δύσκολο εξήγηση λοιπόν Μια συγκεκριμένη ανατροφοδότηση Παράδειγμα Επέμεινες σε αυτή την άσκηση Παρότι δυσκολεύτηκες Ή ξέρω εγώ Μάζεψες τα παιχνίδια σου χωρίς να στο υπενθυμίσω Δηλαδή ουσιαστικά λες μπράβο Αλλά paraphrased Ναι Πολύ σημαντικό Φυσικά και βγάζει νόημα Είναι στην ουσία να εξηγήσεις το παιδί γιατί του λες μπράβο Όχι με μια γενική έννοια Μπράβο είσαι τέλειος, είσαι ο καλύτερος Αλλά σε τι αναφέρεσαι Αναφέρεσαι στην προσπάθεια Αναφέρεσαι σε αυτό που λες την προνοητικότητα Ότι πήγα να μαζέψω τα παιχνίδια μου Τι ξέρω η μαμά θα με το θυμίσει ας πούμε ή ο μπαμπάς Οπότε είναι η συμπεριφορά που έχει το παιδί Και γιατί του λες μπράβο για να καταλαβαίνει κιόλας

31:31 Ακριβώς Γιατί αλλιώς θα μεγαλώσεις Έναν μελλοντικό ναρκησιστή και η συστή. Έτσι, κάπως έτσι δημιουργούνται οι νάρκησοι. Ακριβώς. Όχι μόνο, έτσι, αλλά είναι κι αυτό... Είναι ένας τρόπος. Ένας παράγοντας. Και θα σε πάω λίγο στα όρια πίσω. Από πότε ξεκινάμε, και αυτό το ρώτησε μία μαμά, από πότε ξεκινάμε να βάζουμε όρια στα παιδιά και με ποιο τρόπο.

32:01 Μεγάλη συζήτηση. Θα την κάνω όσο πιο... Όσο πιο σύντομα γίνεται. Ειλικτικά γίνεται Τώρα οι γονείς εντωμεταξύ θα είναι σε καμιά παραλία και θα μας... Πολύ βιβλανό Πώς βάζω όρια στα παγωτά, στις βουτιές Πες μου Στο να μην πετάνε άμμο στις δίπλα Ωραίο Λοιπόν, τα όρια αρχίζουν από τη βρεφική ηλικία ως πλαίσιο ασφάλειας και ρουτίνας όχι ως τιμωρία προφανώς το μωρό δεν διαθέτει αυτορύθμιση έτσι χρειάζεται τον ενήλικα να ρυθμίζει το περιβάλλον και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του και φυσικά να το προστατεύσει τώρα στο νήπιο τα νήπια θέλουν να τους βάζεις όρια απλά άμεσα και συγκεκριμένα αυτό που σου έλεγα και πριν ότι δεν βγάζεις διάλεξη.

33:06 Λίγοι σταθεροί κανόνες, ήρεμος τόνος, σταμάτημα της επικίνδυνης πράξης, ας πούμε τη στιγμή που πάει να χτυπήσει, απλά σταματάς απαλά το χέρι και του δίνεις μια εναλλακτική. Πρέπει να δώσεις εναλλακτική για να ξεκλειδώσει ο εγκέφαλος, να κάνει φόκους κάπου αλλού. Για παράδειγμα, του λες δεν θα σε αφήσω να χτυπήσεις, μπορείς να τρέξεις γύρω από τον κανάπ έξω ή να μπορείς να ή το κλασικό που λέμε όλοι οι γονείς τα χεράκια είναι για να χαϊδεύουμε ας πούμε οπότε μεταφράζεις το συνέστημα εκείνη τη στιγμή και λες με πονάει αυτό που κάνεις ας χαϊδέψουμε τη μαμά να νιώσει καλύτερα βέβαια επίσης είδα κάτι που με έτσι λίγο με προβλημάτισε ήταν ένα δίχρονο κοριτσάκι που τράβαγε τα μαλλιά της μαμάς του και η μαμά του τράβηξε τα μαλλιά του μωρού και άρχισε να κλαίει αυτό σαν ότι να καταλάβεις τι μου έκανες και τι που σε ένιωσα λοιπόν αυτό δεν πιάνει δεν είναι μέθοδος όχι πολλές φορές σκέφτομαι ότι Δημιουργεί αντίθετα. Είναι σαν να του επιβεβαιώνεις ότι κοίταξε να δεις αυτό που έκανες

34:36 θα στο κάνω πίσω. Αλλά επιβεβαιώνεις την πράξη του εκείνη τη στιγμή. Ότι είναι οκέι να το κάνουμε ένας τον άλλον. Ότι είναι οκέι και ότι είναι σαν παιχνίδι άμα μου το κάνω, το κάνω και εγώ. Ναι, είναι πολύ πώς το λένε είναιφεκτιβ αναποτελεσματικο. Αυτό. Και να μην δώσουμε βέβαια την εντύπωση ότι και η μαμά αυτή που μπορεί να τράβει Ξέρετε, όταν φτιάξετε τα μαλλιά του παιδιού πίσω, δεν είμαστε τέλειοι, έτσι, συμβαίνουν και αυτά, γιατί είσαι σε μία φάση που λες, φτάνει πια.

35:08 Αλλά από την άλλη είναι σημαντικό, ως ενήλικες, εμείς να είμαστε οι μεγάλοι στο δωμάτιο και να βάζουμε τα όρια, να σταματάμε τέτοιες πράξεις και να κάνουμε λίγο reset τα παιδιά. γιατί είπαμε, είναι συναισθήματα πρωτόγνωρα και γι' αυτά κάποιος πρέπει να τους διδάξει εντός αγωγικών να τους μάθει ότι αυτά τα πράγματα καλό είναι να τα κάνουν αν δεν τους τα διδάξει ο ενήλικας ο φροντιστής έτσι τότε ποιος οπότε στα tantrums λέμε ότι καταλαβαίνω ότι θέλεις πολύ να φας παγωτό να μείνεις στην παιδική χαρά αλλά η απάντηση παραμένει όχι Ναι. Σταθερή στο όριο και στην απόφαση που έχουμε πάρει.

35:51 Συμπαντικό. Αυτό και μετά δίνεις την εναλλακτική. Ναι. Έτσι. Αυτό αναλόγως τώρα ο κάθε γονιός ξέρει το παιδί του καλύτερα. Έτσι. Θα βρει ο καθένας τον τρόπο του. Γι' αυτό είπα δεν θα δώσουμε λύσεις, θα θίξουμε θέματα και συμπεριφορές. Και μας οδηγεί πάρα πολύ ωραία στην τελευταία ερώτηση που είχε μία μαμά, η οποία λέει πώς μπορώ να διαχειριστώ τη δυσκολία του δεν θέλει να ντυθεί το πρωί και να πάει βρεφικό.

36:17 Πολλές φορές κι εμείς οι ενήλικες δεν θέλουμε να πάμε δουλειά, αλλά ναι. Τι γίνεται τώρα, σε αυτό το αναπτυξιακό στάδιο πριν το δεις ως ανυπακοή χρειάζεται να αναρωτηθείς ποιο ακριβώς κομμάτι είναι δύσκολο το ξύπνημα κάποια αισθητηριακή ενόχληση από τα ρούχα ξέρω εγώ η ανάγκη του για αυτονομία ο αποχωρισμός γιατί ο αποχωρισμός είναι πολύ μεγάλο κομμάτι ή κάτι που συμβαίνει στο βρεφονιπιακό Οπότε ξεκινάμε να αναλύουμε πράγματα γύρω από τη συμπεριφορά αυτή.

37:08 Ναι, ξεκινάς από εκεί και μετά σίγουρα να πω ότι το πρωί δεν είναι κατάλληλη στιγμή για διαπραγματεύσεις. Δεν λειτουργεί ο εγκέφαλος. βοηθάει πολύ η προετοιμασία από το προηγούμενο βράδυ. Δηλαδή να του έχεις δώσει δύο επιλογές ρούχων, δύο επιλογές κολατσιού, να διαλέξει. Λίγο έτσι επιπλέον χρόνος και σύνδεση πριν από την οδηγία.

37:42 Δηλαδή, παράδειγμα, πρώτα θα σε κάνω μια αγκαλιά και μετά διαλέγεις ποια μπλούζα θέλεις και φέρνει. Αυτό. και πάρα πολύ σημαντικό ποτέ δεν φεύγουμε κρυφά οι γονείς από το σχολείο επειδή έτσι δεν θα κλάψει γιατί φεύγουν κρυφά δεν ξέρω αν το μπορούμε να το πούμε και το επικροτούν και πολλοί παιδικοί σου λέει άσε το παιδί σε μένα και φύγε οπότε εκεί συνέβη και στο δικό μας παιδικό και εκεί έβαλα όριο στο όχι Θα μείνω εγώ όσο χρειάζεται για να εξηγήσω στο παιδί μου Και όταν μιλάμε και για διγλωσία τώρα Καταλαβαίνεις μιλάμε αγγλικά αυτές Ελληνικά εμπείς Αλλά γενικά ήμουνα πολύ κατά αυτό του Να κρυφτώ να φύγω Να να να Έχει μεγάλη σημασία εκείνη την ώρα να συνδεθείς Πάει πίσω σε όλο αυτό που λέμε σε όλο το επεισόδιο Αναγνώρισε του συναισθήματος Σταθερότητα στο ότι Κοίταξε να δεις αυτή είναι η συνθήκη πρέπει κι δίνονται να αποδεχτούμε, μπορεί να μην νιώθουμε ok με αυτό, αλλά αυτό πρέπει να μάθουμε να κάνουμε.

38:52 Για να το χτίσεις όλο αυτό. Ακριβώς. Μου κάνει τεράστια εντύπωση. Νομίζω αυτοί οι βρεφονιπιακοί θέλουν κάποια σεμινάρια από ψυχολόγο. Ναι, η αλήθεια είναι. Γιατί όχι. Ξέρεις τι γίνεται. Όταν φεύγει κρυφά ο γονέας το παιδί μέσα στον εγκεφαλό του κάνει register καταγράφει ότι ο γονιός μου μπορεί να εξαφανιστεί ξαφνικά χωρίς προειδοποίηση οπότε σκέψου το λιγάκι και εσύ διαβρώνει την εμπιστοσύνη διαβρώνει την εμπιστοσύνη δεν είναι καλό έτσι και δεν υπάρχει σύνδεση γιατί εκείνη τη στιγμή είναι σαν να αφήνεις το παιδί σε κάποιον και να φεύγεις από την όλη κατάσταση χωρίς να αναγνωρίσεις το τι είναι αυτό που νιώθει Και είναι αυτό που είπες πριν για τον αποχωρισμό, ότι είναι ένα κομμάτι που είναι δύσκολο σε πάρα πολλά στάδια της ηλικίας, με άλλη έκφανση, αλλά δεν πάβει να είναι ένα συνέστημα το οποίο υπάρχει στο πώς μεγαλώνει ένα παιδί.

39:57 Και αν δεν συνδεθείς ως γονιός να εξηγήσεις και να βρεις τις δικλίδες ας το πούμε έτσι, δεν ξέρω, νομίζω ότι όσο μεγαλώνει τα παιδιά γίνεται και πιο δύσκολο γιατί είναι αυτό που αναφέραμε, η εγκατάληψη, το πώς νιώθει κάθε φορά που φεύγει ο γονιός. Ναι, βέβαια. Είναι πολύ δύσκολο κομμάτι αυτό όταν αρχίζει βρε φωνηπιακό και αρχίζουν έτσι τα κλάματα, το άγχος αποχωρισμού.

40:23 Αυτό που βοηθάει είναι να πεις απλά και λακωνικά ότι ξέρω ότι δεν θέλεις να φύγουμε από το σπίτι ή ξέρω ότι δεν θες να πας σχολείο. θα σε πάω σχολείο και θα έρθω να σε πάρω μετά για να φάμε μαζί ή για να πάμε βόλτα. Και να προσθέσω έτσι μια μικρή λεπτομέρεια εδώ που και εμένα μου την είπανε, δεν την ήξερα, ότι θα έρθω να σε πάρω μετά το απογευματινό σου φαγητό.

40:55 Γιατί το παιδί δεν έχει αίσθηση της ώρας, έχει αίσθηση της ρουτίνας του. Οπότε είναι σημαντικό να αναγνωρίζει το πότε είναι αυτό το θα έρθω να σε πάρω. και δουλεύει μπορώ να πω όσες φορές το έχω τελειώσει ναι ναι ναι εννοείται πάρα πολύ σωστά το είπες επίσης έχω δει ότι συνήθως η μαμά με το νήπιο φοράνε το ίδιο βραχιολάκι έτσι το είχα δει, δεν θυμάμαι που το είχα δει αυτό ποιος μου το είχε πει δεν θυμάμαι και λες στο παιδί ότι όταν νιώθεις μόνη μόνος ή μόνη θα αγγίζεις το βραχιολάκι θα θυμάσαι ότι το φοράω και εγώ και σε θυμάμαι όλη μέρα και σε σκέφτομαι όλη μέρα πολύ γλυκό αυτό η αλήθεια είναι αυτό πιάνει πιάνει και αυτό ορίστε δώσαμε και tips λοιπόν δεν είμαστε μόνο θεωρία και τι πρέπει να γίνει χωρίς πράξη και αν όλες λοιπόν οι μαμάδες ή οι μπαμπάδες που μας ακούνε ακούνε αυτό το επεισόδιο κρατούσαν έτσι μόνο μία φράση από όλη αυτή τη συζήτηση ποια θα ήθελες εσύ να είναι.

42:03 Θα κλείσω με τη φράση του αγαπημένου μου ψυχαναλητή και παιδιάτρου Γουίνικοτ ο οποίος αν και δεν είχε παιδιά ήταν έτσι από τους καλύτερους και πιο αξιοσημείωτους ψυχαναλητές ότι λοιπόν τα παιδιά χρειάζονται τον αρκετά καλό γονέα, όχι τον τέλειο Ο αρκετά καλός γονέας είναι ο αυθεντικός ενήλικας με τον οποίο η σχέση μπορεί να αντέξει και τις ατέλειες.

42:44 Και απλά να πω ότι αυτό, χρειάζεται να είμαστε γονείς που είμαστε διαθέσιμοι, παρόντες και περιέχοντες, δηλαδή αυτό που είπα και πριν για την εμπερίεξη. οπότε θα έκλεινα με αυτή τη φράση ελπίζω κάπως να φώτισα λίγο τις σίγουρα μας βοήθησες εγώ θα πω τολμήστε να είστε μη τέλειοι γονείς βοηθάει τα παιδιά και να σε ευχαριστήσω πάρα πολύ για όλες αυτές τις απορίες που μας έλυσες μας έδωσες τη γενική ιδέα εμπιστευόμαστε το ενστικτό μας μαθαίνουμε πράγματα γιατί μπορείς να μάθεις πράγματα γύρω από τη γονετικότητα και όπως είπες είναι πολύ σημαντικό και η επιστήμη να είναι εκεί κάποια πράγματα έχουν αναλυθεί, έχουν μπει σε μορφές, σε συνθήκες οπότε είναι σημαντικό έτσι να μην φοβόμαστε και να γνωρίζουμε πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε πράγματα και ελπίζω όποιος γονέας το άκουσε να βοηθήθηκε λίγο Σε ευχαριστώ και εγώ ευχαριστώ και μπορεί να το πούμε και μελλοντικά πάλι σε κάποια άλλο πόδο σίγουρα, έχουμε πολλά θέματα να αναλύσουμε οπότε η πρόσκληση είναι ανοιχτή

44:02 η ψυχολογία είναι παντού οπότε ό,τι χρειαστείς πάλι και χρειαστείς γονείς να βοηθήσουμε σίγουρα, ό,τι απορίες έχουν θα τις λύσουμε λοιπόν, αν σας άρεσε αυτό το επεισόδιο στείλτε το σε ένα φίλο φίλη σε έναν γονιό που χρειάζεται να το ακούσει ακολουθήστε το μαμάδες στο μπλέντερ και φυσικά τη Σοφία για πάρα πολύ ωραία post που έχει γύρω από την ψυχολογία και μέχρι την επόμενη φορά να ζεις, να γελάς και να προσέχεις φιλάκια πολλά bye bye