Η Σκιά - Edmund Blair Leighton
Μέσα στο κάδροΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Σε αυτό το επεισόδιο εξερευνούμε τη «Σκιά» του Edmund Blair Leighton, έναν πίνακα που κρύβει μέσα του έναν από τους πιο όμορφους μύθους για τη γέννηση της ζωγραφικής. Μια νεαρή γυναίκα προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή την εικόνα του αγαπημένου της πριν εκείνος φύγει, μετατρέποντας μια σκιά σε ανάμνηση.
Εικόνα του έργου: "Η Σκιά"
Πηγές:
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Πριν διαβάσουμε ημερομηνίες, πριν ακούσουμε ερμηνίες, στεκόμαστε απλώς μπροστά σε ένα έργο. Είμαι ο Λευτέρης και εδώ για λίγα λεπτά μπαίνουμε μέσα στο κάδρο. Υπάρχουν πίνακες που αφηγούνται μία ιστορία και υπάρχουν πίνακες που αφηγούνται την ίδια τη γέννηση της τέχνης. Το έργο που θα δούμε σήμερα ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Με την πρώτη ματιά μοιάζει απλό. Μια νεαρή γυναίκα, ένας άνδρας, ένας πέτρινος στίχος και το φως του ήλιο. Όμως πίσω από αυτή τη σκηνή κρύβεται ένας μύθος που ταξιδεύει περισσότερο από 2000 χρόνια μέσα στον χρόνο Ο πίνακας ονομάζεται η Σκιά και δημιουργήθηκε το 1909 από τον Άγγλο ζωγράφο Edmund Blair Leighton Πρόκειται για ελεογραφία σε καμβά και θεωρείται ένα από τα πιο ποιητικά έργα του καλλιτέχνη Ο Λέιτον έζησε στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα και έγινε γνωστός για τις ρομαντικές σκηνές του.
Αγαπούσε τους μεσαιωνικούς θρύλους, τις ιστορίες αγάπης και τις στιγμές όπου τα συναισθήματα εκφράζονται χωρίς λόγια. Στο συγκεκριμένο έργο στρέφεται λίγο πιο πίσω. Στην αρχαία Ελλάδα Σύμφωνα με έναν μύθο που καταγράφει ένας Ρωμαίος συγγραφέας, μία νεαρή κοπέλα από την Κόρινθο ήταν ερωτευμένη με έναν νέο άνδρα που επρόκειτο να φύγει μακριά.
Ίσως για πόλεμο, ίσως για ταξίδι, ίσως για μία ζωή που θα τους χώριζε. Το μόνο που γνωρίζουμε είναι ότι η κοπέλα φοβόταν πως δεν θα τον ξαναδεί. Και τότε έκανε κάτι συγκλονιστικά απλό. Καθώς το φως δημιουργούσε τη σκιά του αγαπημένου της πάνω σε έναν τείχο άρχισε να σχεδιάζει το περιγραμμά της Ήθελε να κρατήσει την εικόνα του να μην χαθεί, να μείνει μαζί της όταν εκείνος θα έφευγε Ο μύθος αυτός θεωρήθηκε για αιώνες μία από τις πρώτες συμβολικές αφηγήσεις για τη γέννηση της ζωγραφικής Η ανάγκη να διατηρήσουμε μία εικόνα να νικήσουμε τη λύθη να κρατήσουμε κοντά μας αυτό που κινδυνεύουμε να χάσουμε.
Και ακριβώς αυτή τη στιγμή ζωγραφίζει ο Λέιτον. Κοιτάζοντας τον πίνακα βλέπουμε μια νεαρή γυναίκα ντυμένη με ένα ολόλευκο φόρεμα. Στέκεται δίπλα σε έναν πέτρινο τοίχο, το χέρι της είναι υψωμένο. Με προσοχή ακολουθεί το περίγραμμα μιας σκιάς. Δίπλα της βρίσκεται ένας νέος άνδρας φορώντας πανωπλία και κρατώντας το κράνος του Το σπαθί του είναι δεμένο στη ζώνη Δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε ότι ετοιμάζεται να φύγει Η στάση του είναι ήρεμη, σχεδόν ακίνητη Σαν να καταλαβαίνει πόσο σημαντική είναι αυτή η στιγμή για τη γυναίκα Στο βάθος του πίνακα διακρίνονται πλοία Δεν βρίσκονται τυχαία εκεί είναι μια υπενθύμηση του επικείμενου αποχωρισμού.
Όλα στο έργο μιλούν για το ίδιο πράγμα, για την αναχώρηση. Για τη στιγμή λίγο πριν από τον αποχαιρετισμό. Για εκείνα τα λίγα λεπτά που ξέρεις ότι κάτι τελειώνει, αλλά δεν έχει τελειώσει ακόμη. Το χρώμα παίζει καθοριστικό ρόλο. Το λευκό φόρεμα της γυναίκας τραβά αμέσως το βλέμμα. Συμβολίζει την αναμελιά, το συνέστημα και την ένταση της στιγμής Αντίθετα, η πανοπλία του άνδρα είναι ψυχρή και μεταλλική Ανήκει στον κόσμο του καθήκοντος, του πολέμου Ανάμεσα στους δύο κόσμους βρίσκεται η σκιά Και η σκιά γίνεται ο πραγματικός πρωταγωνιστής του έργου Όχι ο άνδρας, ούτε η γυναίκα Η σκιά Γιατί η σκιά είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να μείνει όταν ο άνθρωπος φύγει Είναι μια εικόνα χωρίς σώμα Μια παρουσία χωρίς πραγματική παρουσία Κάτι ανάμεσα στην πραγματικότητα και στην ανάμνηση Ο Λέιτον καταφέρνει να μετατρέψει μια απλή σκηνή σε κάτι σχεδόν καθολικό Όλοι έχουμε προσπαθήσει κάποια στιγμή να κρατήσουμε κάτι που χάνεται Μία φωτογραφία, ένα γράμμα, ένα μήνυμα, μία φωνή, μία ανάμνηση.
Η κοπέλα του πίνακα κάνει ακριβώς το ίδιο. Μόνο που αντί για φωτογραφία έχει μία σκιά και αντί για κάμερα έχει το χέρι της. Ίσως γι' αυτό το έργο εξακολουθεί να συγκινεί περισσότερο από έναν αιώνα μετά τη δημιουργία του. Γιατί δεν μιλά μόνο για δύο ανθρώπους, μιλά για όλους εμάς. Για την ανάγκη να κρατήσουμε κοντά μας όσα αγαπάμε.
Για τον φόβο της απώλειας, αλλά και για τη δύναμη της τέχνης. Γιατί τελικά, σύμφωνα με αυτόν τον αρχαίο μύθο, η ζωγραφική γεννήθηκε όχι από την επιθυμία να δημιουργήσουμε κάτι όμορφο, αλλά από την επιθυμία να μην ξεχάσουμε. Και ίσως αυτή να είναι η πιο ανθρώπινη αρχή που θα μπορούσε να έχει ποτέ η τέχνη. Αν αυτό το ταξίδι μέσα στο κάδρο σου άφησε μια σκέψη μπορείς να ακολουθήσεις το podcast και να το μοιραστείς με κάποιον που αγαπά ή θέλει να αγαπήσει την τέχνη Τα λέμε στο επόμενο έργο
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
