K2E12: Μπουμπουλίνα: Η Ηρωίδα του 1821 που Δολοφονήθηκε από Έλληνες

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Σπέτσες. 22/05/1825 σούρουπο. Μπροστά από ένα αρχοντικό έχει μαζευτεί μία ομάδα οπλισμένων ανδρών. Δεν είναι Τούρκοι, είναι γείτονες μέσα στο σπίτι, μία γυναίκα 54 χρόνων στον πόλεμο που μαίνεται 4 χρόνια, έχει δώσει τα πλοία της, τα χρήματά της και έναν γιο. Κάποιος φωνάζει το όνομά της. Εκείνη ανοίγει το παράθυρο, ένας πυροβολισμός. Η γυναίκα που δεν κατάφερε να αγγίξει ολόκληρη η Οθωμανική Αυτοκρατορία πέφτει νεκρή από ελληνικό βόλι. Τι λένε Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα.

00:42 Το όνομά της υπάρχει σε δρόμους σε κάθε ελληνική πόλη υπήρξε στα χαρτονομίσματα, στα γάλματα, στα σχολικά βιβλία. Η καπετάνισσα, η χήρα που έγινε ναύαρχος χωρίς να της το επιτρέπει κανένας νόμος. Η γυναίκα που χρηματοδότησε μία επανάσταση από την τσέπη της. Αυτά τα ξέρει η ταμπέλα. Η ταμπέλα όμως δεν λέει πως πέθανε. Δεν έπεσε σε ναυμαχία, δεν την εκτέλεσαν οι Οθωμανοί.

01:11 Την σκότωσε ελληνικό χέρι στο νησί της για μία υπόθεση που δεν είχε καμία σχέση με τον πόλεμο και κανείς δεν πλήρωσε ποτέ γι αυτό. Πώς φτάνει μια ηρωίδα να πεθάνει έτσι; Για να το καταλάβεις πρέπει να ξεχάσεις το άγαλμα και να γνωρίσεις τον άνθρωπο. Η ιστορία της ξεκινά πίσω από σίδερα. Μάιος του 1771 Κωνσταντινούπολη στις οθωμανικές φυλακές κρατείται ένας υδραιος καπετάνιος, ο σταυριανός πινότσης.

01:45 Η κατηγορία πήρε μέρος στα ορλοφικά. Μία αποτυχημένη εξέγερση των Ελλήνων με ροζω υποκίνηση. Η έγκυος γυναίκα του παίρνει άδεια να τον επισκεφθεί και μέσα σε εκείνο το κελί γεννάει. Ένα κορίτσι τη λασκαρίνα. Ο πατέρας πεθαίνει λίγο μετά η μάνα χήρα με μωρό ξαναπαντρεύεται σε ένα νησί που θα γίνει το κέντρο αυτής της ιστορίας. Τις σπέτσες οι σπέτσες του δέκατου όγδοου αιώνα ζουν από τη θάλασσα, καράβια, εμπόριο και μία αριστοκρατία καπετανέων, όπου η περιουσία μετριέται σε κατάρτια. Σε αυτόν τον κόσμο των αντρών μεγαλώνει η λασκαρίνα στα 17 της παντρεύεται τον καπετάνιο δημήτριο γιάννουσα κάνουν 3 παιδιά.

02:35 Το 1797 Αλγερινοί πειρατές τον σκοτώνουν σε συμπλοκή στη θάλασσα χήρα στα 26 ξαναπαντρεύεται τον Δημήτριο Μπούμπουλη, καπετάνιο και αυτόν από τους πιο πλούσιους του νησιού. Από εκείνον θα κρατήσει για πάντα το όνομα. Κάνουν άλλα 3 παιδιά το 1811 πειρατές σκοτώνουν κι αυτόν χήρα για δεύτερη φορά στα 40-6 δικά της παιδιά και μία περιουσία που όλοι περιμένουν να διαχειριστεί κάποιος άντρας. Η λασκαρί να κάνει κάτι που καμία δεν κάνει αναλαμβάνει η ίδια.

03:14 Πλοία, μερίδια, εμπορικά ταξίδια και όχι μόνο κρατάει την περιουσία, την πολλαπλασιάζει ναυπηγεί άλλα 3 καράβια, μέχρι που το 1816 η Οθωμανική Αυτοκρατορία αποφασίζει να της τα πάρει όλα. Η αφορμή είναι ο νεκρός της άντρας. Ο μπούμπουλης είχε πολεμήσει στο πλευρό των Ρώσων εναντίον των Οθωμανών για την πύλη την οθωμανική κυβέρνηση. Αυτό κάνει την περιουσία του Λία προς δήμευση, δηλαδή κατάσχεση. Άλλη στη θέση της θα έκρυβε ό τι προλάβαινε. Η μπουμπουλίνα κάνει το αδιανόητο, μπαρκάρει με δικό της πλοίο και πηγαίνει η ίδια στην Κωνσταντινούπολη, στην καρδιά της αυτοκρατορίας που θέλει να την ξεκάνει εκεί. Σύμφωνα με την επικρατέστερη αφήγηση, καταφέρνει να συναντήσει τη βαλυδα σουλτάνα, τη μητέρα του σουλτάνου, την ισχυρότερη γυναίκα της αυτοκρατορίας γυναίκα προς γυναίκα.

04:15 Η μία κρατά μία αυτοκρατορία. Η άλλη δεν έχει τίποτα εκτός από θράσος. Η σουλτάνα εντυπωσιάζεται, πείθει τον γιο της, τον Σουλτάνο Μαχμούτ να υπογράψει φιρμάνι, αυτοκρατορική διαταγή που προστατεύει την περιουσία της. Λέγεται ότι η Μπουμπουλίνα έδωσε τότε μία υπόσχεση, αν ποτέ μία τουρκάλα χρειαστεί τη βοήθειά της, θα την έχει κράτα.

04:42 Αυτή την υπόσχεση θα τη συναντήσουμε ξανά σε ένα από τα πιο σκοτεινά σημεία της ιστορίας. Επιστρέφει στις σπέτσες με την περιουσία της άθικτη. Και αρχίζει να την ξοδεύει με τρόπο που αν τον μάθαινε η πύλη δεν θα τη γλίτωνε κανένα φιρμάνι αγοράζει κρυφά όπλα και πολεμοφόδια από ξένα λιμάνια και τα κρύβει στο σπίτι της και το 1819 δίνει την πιο επικίνδυνη παραγγελία της ζωής της.

05:11 Ένα πολεμικό πλοίο θα το ονομάσει Αγαμέμνων 33 M. 18 κανόνια, το μεγαλύτερο ελληνικό πλοίο που θα πάρει μέρος στην επανάσταση. Ένα θηρίο που χτίζεται σε καιρό ειρήνης από μία υπήκο του σουλτάνου. Κάποιος την καταδίδει στην πύλη. Η χήρα ναυπηγεί πολεμικό η μπουμπουλίνα λαδώνει όποιον χρειάζεται και το καρνάγιο δεν σταματά ούτε μέρα. Την ίδια εποχή λέγεται ότι μυείται στη φιλική εταιρεία τη μυστική οργάνωση που προετοιμάζει την επανάσταση. Ανισεί είναι η μοναδική γυναίκα.

05:50 Η ιστορική διαφωνούν μέχρι σήμερα γιατί η εταιρεία επίσημα δεν δεχόταν γυναίκες, είτε ορκίστηκε είτε όχι. Ένα είναι βέβαιο όταν τον Μάρτιο του 1821 ανάβει φωτιά της επανάστασης, η μπουμπουλίνα δεν χρειάζεται να προετοιμαστεί. Είναι έτοιμη χρόνια. Αυτό που δεν ξέρει είναι ότι ο πόλεμος θα τις πάρει σχεδόν τα πάντα και ότι το τελευταίο χτύπημα δεν θα έρθει από τον εχθρό Απρίλιος του 1821.

06:24 Οι σπέτσες σηκώνουν τη σημεία της επανάστασης από τα πρώτα νησιά που το τολμούν και στο λιμάνι. Ο αγαμέμνων δεν κρύβεται πια η μπουμπουλίνα δεν δίνει απλώς τα πλοία της. Στήνει δικό της εκστρατευτικό σώμα από σπετσι τους οπλίζει. Τους ταΐζει, τους πληρώνει όλα από την τσέπη της. Τους φωνάζει γενναία μου παλικάρια Σκέψου το ένα σύγχρονο κράτος πληρώνει στρατό με φόρους εδώ μια χήρα πληρώνει στρατό με την κληρονομιά των παιδιών της.

07:00 Ο αγαμέμνων μπαίνει στο ναυτικό αποκλεισμό του ναυπλίου, του ισχυρότερου οθωμανικού κάστρου του μοριά. Αποκλεισμό σημαίνει κόβεις από τη θάλασσα τρόφιμα και πολεμοφόδια μέχρι το Κάστρο να λυγίσει από την πείνα τα πλοία τις χτυπούν και τη μονεμβασιά φτάνουν ως την πύλο Ανεφοδιάζουν το γαλαξίδι και όταν οι τούρκοι επιτίθενται στο Άργος.

07:26 Στέλνει εφό στους υπερασπιστές με δικά της έξοδα. Σε εκείνη τη μάχη για το Άργος, η επανάσταση της παίρνει τον πρώτο λογαριασμό, τον μεγάλο της γιο, τον Γιάννη γιάννηζα πέφτει νεκρός πολεμώντας. Η μπουμπουλίνα θάβει το παιδί της και συνεχίζει να πληρώνει τον πόλεμο που τον σκότωσε. Σεπτέμβριος του 1821, έξω από την Τριπολιτσά, την πρωτεύουσα των Οθωμανών στον Μοριά ο Κολοκοτρώνης σφίγγει την πολιορκία η Μπουμπουλίνα ανεβαίνει στους στρατόπεδο.

08:02 Στις 23 Σεπτεμβρίου η πόλη πέφτει, ακολουθεί σφαγή. Μέσα σε εκείνη την κόλαση η μπουμπουλίνα κάνει κάτι που λήγει, θα τολμούσαν, μπαίνει στο σεράι και παίρνει υπό την προστασία της τις γυναίκες του χαρεμιού του Χουρσίτ Πασά. Οι Τουρκάλες με τα παιδιά τους. Θυμάσαι την υπόσχεση στη Σουλτάνα; Αν ποτέ μια τουρκάλα χρειαστεί τη βοήθειά μου θα την έχει. 5 χρόνια μετά, μέσα στο αίμα της Τριπολιτσάς, η μπουμπουλίνα την εξοφλεί. Οι γυναίκες αυτές θα ανταλλαχτούν αργότερα με αιχμάλωτες ελληνικές οικογένειες ζωές για ζωές. Το νέο ελληνικό κράτος την ανταμείδη όταν το ναύπλιο πέφτει το 1822 της δίνει σπίτι μέσα στην πόλη η καπετάνισσα εγκαθίσταται στην πρωτεύουσα της επανάστασης. Τιμημένη, δικαιωμένη.

09:02 Και εντελώς ολοκληρωτικά απένταρη. Μέσα σε 2 χρόνια πολέμου η μπουμπουίνα έχει ξοδέψει ό τι έχτιζε μια ζωή. Τα καράβια σαπίζουν τα σεντούκια άδειασαν. Και τότε η επανάσταση κάνει αυτό που κάνουν συχνά οι επαναστάσεις. Αρχίζει να τρώει τα παιδιά της. 1824 οι Έλληνες με τον εχθρό ακόμα στη χώρα πολεμούν μεταξύ τους εμφύλιος.

09:35 Από τη μια, το κυβερνητικό στρατόπεδο των νησιών. Από την άλλη, η στρατιωτική του μοριά, με επικεφαλής τον Κολοκοτρώνη. Για την μπουμπουλίνα δεν είναι πολιτικό δίλημμα, είναι οικογένεια η κόρη της η Ελένη έχει παντρευτεί τον Πάνο, τον γιο του Κολοκοτρώνη. Ο γεροστρατηγός είναι συμπέθερός της. Το Νοέμβριο του 1824 κυβερνητική σκοτώνουν τον πάνο κολοκοτρώνη τον γαμπρό της. Λίγο μετά ο ίδιος ο κολοκοτρώνης, ο νικητής της τριπολιτσάς, κλείνεται φυλακή σε μοναστήρι της Ύδρας. Η μπουμπουλίνα δεν σωπαίνει, παίρνει ανοιχτά το μέρος του φυλακισμένου, απαιτεί την αποφυλάκιση του. Τα βάζει με την κυβέρνηση που η ίδια βοήθησε να υπάρξει. Η απάντηση του κράτους στη γυναίκα που του χάρισε στόλο και περιουσία.

10:31 Τη διώχνουν από το ναύπλιο από το σπίτι που το ίδιο το κράτος της είχε δώσει ως ευχαριστώ. Η γραπτή διαμαρτυρία της προς τη Βουλή σώζεται μέχρι σήμερα στα γενικά αρχεία του κράτους. Απάντηση, ουσιαστική δεν πήρε ποτέ. Γυρίζεις στις Σπέτσες 53 χρονών χωρίς περιουσία, χωρίς τον γιο της Διωγμένη από την πρωτεύουσα με τον συμπέθερό της στη φυλακή.

11:01 Πικραμένοι με όλους. Και τότε Φεβρουάριος του 1825 στην Πύλο Αποβιβάζεται ο Ιμπραήμ Πασάς με αιγυπτιακό στρατό. Αποφασισμένος να πνίξει την επανάσταση μια για πάντα. Η Ελλάδα μισοπεθαμένη από τον εμφύλιο μπαίνει στη μεγαλύτερη κρίση της. Η μπουμπουλίνα με όλα όσα της έκαναν, παίρνει μια απόφαση που τα λέει όλα για το ποια ήταν παραμερίζει την πίκρα και αρχίζει πάλι να ετοιμάζεται για πόλεμο. Δεν θα προλάβει να πολεμήσει.

11:39 Αυτό που θα τη σταματήσει δεν είναι ο Ιμπραήμ είναι ένας έρωτας 2 παιδιών, 3 σπίτια πιο κάτω Μάιος του 1825. Ο μικρότερος γιος της ο Γεώργιος Γιάννουας, είναι ερωτευμένος με την ευγενία κόρη του Χριστόδουλου Λουκούτση, Άρχοντα των Σπετσών από τις πλουσιότερες οικογένειες του νησιού. Οι κουτίοι λένε όχι στον γάμο γιατί οι πηγές δίνουν 2 εκδοχές πρώτοι. Η μπουμπουλίνα έχει φτιά ξοδέψει τα πάντα. Το όνομά της είναι βαρύ.

12:12 Το πουγγί της άδειο Δεύτερη η ευγενία είναι ήδη λογοδοσμένη, δηλαδή επίσημα υποσχεμένη σε άλλον πλουσιότερο. Οι 2 νέοι κάνουν αυτό που κάνουν οι απελπισμένοι ερωτευμένοι εκείνης της εποχής κλέβονται. Φεύγουν κρυφά μαζί σήμερα ακούγεται ρομαντικό. Το 1825 στις σπέτσες είναι κήρυξη πολέμου με τον κώδικα τιμής της εποχής, το κλέψιμο κόρης ακόμα και με τη θέλησή της, ατοιμάζει ολόκληρη την οικογένειά της και η ατίωση ξεπλένεται. 22 Μαΐου δειλινό οι κουτσέι οπλισμένοι ξεκινούν για το σπίτι του Γιάννουζα, όπου πιστεύουν ότι κρύβεται το ζευγάρι.

13:00 Μαζί τους κατά μία εκδοχή και συγγενείς που δένουν τις 2 οικογένειες μεταξύ τους. Γιατί σαν να μην έφτανε τίποτα, οι 2 Φαμες είναι ήδη μισοσυπεθεριασμένες. Στο σπίτι είναι η μπουμπουλίνα τους φωνάζει από μέσα ότι το κορίτσι δεν είναι εκεί. Η λογομαχία ανάβει κάποιος, τη φωνάζει να βγει στο παράθυρο, να μιλήσουν. Η παράδοση σώζει και τα λόγια που λέγεται ότι είπε μισά στα αρβανίτικα του πρώτου της άντρα σας τα έλεγα εγώ τώρα είμαστε συμπεθέρια λόγια συμφιλίωσης, ίσως και ειρωνείας.

13:39 Δεν θα μάθουμε ποτέ τον τόνο, ένας πυροβολισμός. Το βόλι τη βρίσκει στο μέτωπο η λασκαρίνα μπουμπουλίνα πέφτει νεκρή ακαριαία, 54 χρονών και 11 ημερών. Ποιος τράβηξε τη σκανδάλη; Η παράδοση και οι περισσότερες αφηγήσεις δείχνουν τον Ιωάννη Κούτση, τον μεγαλύτερο αδελφό της ευγενείας. Το όνομά του όμως δεν αποδείχτηκε ποτέ σε δικαστήριο. Κάποιες πηγές αφήνουν ανοιχτό ακόμα και το αν ήταν σκόπιμος φόνος ή πυροβολισμός μέσα στον πανικό. Αυτό που δεν αμφισβητεί κανείς, μια άοπλη γυναίκα 54 χρονών πυροβολήθηκε στο παράθυρο του σπιτιού της χωρίς δίκη για τον δράστη χωρίς καταδίκη, χωρίς καν επίσημη έρευνα που να κατέληξε κάπου η ηρωίδα της επανάστασης δολοφονήθηκε και το ελληνικό κράτος, αυτό που εκείνη πλήρωσε για να γεννηθεί, δεν τιμώρησε ποτέ κανέναν.

14:41 Η Ελλάδα εκείνη τη χρονιά παλεύει να μην πεθάνει από τον Ιμπραήμ. Για μια βεντέτα σε ένα νησί κανείς δεν έχει χρόνο. Η ιστορία έχει έναν σκληρό επίλογο και αξίζει να τον ακούσεις ολόκληρο. Η Ρωσία όταν έμαθε τον θάνατό της, τις απένειμε όπως παραδίδεται τιμητικά τον τίτλο του ναυάρχου, μία ξένη αυτοκρατορία τίμησε πρώτη αυτή που το δικό της κράτος έδιωξε από το σπίτι της. Ο αγαμέμνων το θηρίο που ναυπήγησε κρυφά δωρίστηκε από τους απογόνους της στο ελληνικό κράτος, έγινε ναυαρχίδα του εθνικού στόλου με νέο όνομα Σπέτσε το 1831 σε άλλον έναν ελληνικό εμφύλιο σπαραγμό, ο ναύαρχος Μιαούλης το πυρπόλησε στον πόρο μαζί με τον στόλο για να μην πέσει στα χέρια της κυβέρνησης.

15:38 Πρόσεξε το μοτίβο την μπουμπουλίνα δεν τη σκότωσαν οι Τούρκοι Έλληνες τη σκότωσαν και το πλοίο της δεν το βύθισαν οι Τούρκοι Έλληνας το έκαψε. Ότι έδωσε στην Ελλάδα το κατέστρεψε η ίδια η Ελλάδα, μαλώνοντας με τον εαυτό της. Χρειάστηκαν 193 χρόνια για την επανόρθωση το 2018 το ελληνικό κράτος της απένειμε τιμητικά τον βαθμό της υποναάρχου.

16:09 Η πρώτη γυναίκα ναύαρχος του πολεμικού ναυτικού είναι νεκρή από το 1825. Ο δράστης της δολοφονίας της δεν κατονομάστηκε ποτέ επίσημα δεν δικάστηκε ποτέ κανείς. Στις σπέτσες οι 2 οικογένειες συνέχισαν να ζουν λίγα σοκάκια, η μία από την άλλη και μένει το ερώτημα δικό σου πια, όταν μία χώρα χρωστάει σε κάποιον τα πάντα και του το ανταποδίδει έτσι φταίει η εποχή φταίνε οι άνθρωποι ή υπάρχει κάτι στους εμφύλιους που δεν το γιατρεύει κανένας χρόνος; Γράψε τη γνώμη σου.