K2E9: Ο χαμένος θησαυρός του Αλή Πασά και γιατί σκάβουν ακόμα στα Γιάννενα

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Λάρισα, τέλη Νοεμβρίου του 1822, ένας άνθρωπος με 50.000 στρατιώτες στη διάθεσή του κλείνεται στο δωμάτιό του και πίνει δηλητήριο. Δεν τον νίκησε. Κάνεις στη μάχη, δεν τον πρόδωσε ο στρατός του αυτοκτόνησε επειδή έμαθε ότι ερχόταν ο δήμιος του σουλτάνου να του πάρει το κεφάλι, τον έθαψαν με τιμές δίπλα στη γέφυρα του Πινίου.

00:27 Μεγαλοπρεπής κηδεία. Όπως άρρμοζε σε στρατάρχη. 3 μέρες μετά έφτασε ο δήμιος από την Κωνσταντινούπολη, είχε διαταγή να φέρει πίσω το κεφάλι και η διαταγή δεν έλεγε τίποτα. Για το αν ο άνθρωπος ήταν ζωντανός ή νεκρός, τον ξέθαψαν του έκοψαν το κεφάλι, το πήραν στην πόλη ως απόδειξη. Όλα αυτά έγιναν εξαιτίας ενός αριθμού που ο χουρσίτ Πασάς αρνήθηκε να εξηγήσει. Και ο αριθμός αυτός αφορούσε τον μεγαλύτερο χαμένο θησαυρό της ελληνικής ιστορίας. 200 χρόνια μετά, άνθρωποι σκάβουν ακόμα με γιουραντάρ με λέιζερ, με ραδοσκόπους και δεν έχουν βρει ούτε 1 χρυσού.

01:15 Σήμερα θα δούμε πόσα ήταν πραγματικά που πήγαν και γιατί η απάντηση είναι πολύ πιο περίεργη από έναν θαμμένο τενεκέ με φλουριά για να καταλάβουμε τον θησαυρό, πρέπει πρώτα να καταλάβουμε τη μηχανή που τον έφτιαξε. Αλής ο Τεπελενλής γεννήθηκε γύρω στο 1740 στο Τεπελέμη, στη σημερινή Νότια Αλβανία. Το 1788 γίνεται Πασά στον Ιωαννίνων, δηλαδή διοικητής της περιοχής για λογαριασμό του σουλτάνου και μέσα σε 30 χρόνια φτιάχνει κάτι που δεν είχε δικαίωμα να φτιάξει ένα κράτος μέσα στο κράτος.

01:58 Δικό του στρατό, δική του εξωτερική πολιτική έστελνε γράμματα στο Ναπολέοντα. Διαπραγματευόταν με τους Άγγλους. Πώς όμως έμπαιναν τα λεφτά; Πρώτα η γη; Ο αλλής είχε στην κατοχή του γύρω στα 960 τσιφλίκια. Τσιφλίκι σημαίνει ολόκληρο χωριό που ανήκει σε έναν ιδιοκτήτη. Οι κάτοικοι δουλεύουν τη γη και του δίνουν μερίδιο από τη σοδειά. 960. 118 μόνο στα Ιωάννινα 106, στη Λάρισα, 93 στα τρίκαλα.

02:32 Ο ιστορικός σπυρίδων Αραβαντινός χρειάστηκε 9 ολόκληρες σελίδες απλώς για να τα απαριθμήσει. Μόνο από τα τσιφλίκια του ετήσιου εισόδημά του υπολογιζόταν σε 10-12 εκατομμύρια γρόσια. Το γρόσι ήταν το ασημένιο νόμισμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το καθημερινό χρήμα της εποχής 10 εκατομμύρια Γρόσια τον χρόνο δεν τα έβγαζε σχεδόν κανένας υπήκοος του σουλτάνου και τα τσιφλίκια ήταν μόνο η αρχή. Ο αλλής Ήλεγγε τα δερβένια, τα στενά περάσματα στα βουνά. Έβαζε δικούς του ανθρώπους, τους δερβενα και αυτοί εισέπρατταν φόρο σε κάθε είσοδο και έξοδο από τις πόλεις και τα χωριά, δηλαδή για να μετακινήσεις εμπόρευμα στην ήπειρο. Πλήρωνες τον Αλί είχε αλικές, δηλαδή εγκαταστάσεις παραγωγής αλατιού.

03:26 Είχε τελωνεία, είχε χάλια τα παντοχία όπου διανυκτέρευαν τα καραβάνια των εμπόρων. Και είχε ένα κόλπο που δείχνει ακριβώς τι άνθρωπος ήταν. Άφηνε τους Έλληνες εμπόρους να ανοίξουν επιχειρήσεις στη Βενετία, στη Βιέννη, στη Μόσχα, ελευθερία κινήσεων χωρίς περιορισμό ομήρους για να είναι σίγουρος ότι τα κέρδη θα γυρίσουν πίσω σε αυτόν.

03:53 Έτσι, σε περιόδους κρίσης μπορούσε να συντηρεί 40.000 μισθοφόρους, 40.000 πληρωμένους στρατιώτες από την τσέπη ενός ανθρώπου. Και όλα αυτά τα λεφτά φαίνονταν. Ο αραβαντινός γράφει ότι μόνο στα Ιωάννινα και γύρω από την πόλη, εκτός από το φρούριο και τα λιθαρίτσια, ο αλιλής είχε χτίσει άλλα 7 παλάτια. Με βαρύτημα έπιπλα και ολόκλησα σκεύη το 1816 ο έκτοτετος βασιλιάς της Σουηδίας, ο Γουστάρως ο τέταρτος ταξίδευε προς τους Αγίους Τόπους, έκανε παράκαμψη και πήγε στην πρέβεζα μόνο και μόνο για να συναντήσει τον Αλί. Και του πούλησε ένα σπάνιο διαμάντι κρατήστε το διαμάντι στο μυαλό σας θα το ξαναβρούμε στο τέλος σε μέρος που δεν το περιμένετε.

04:47 Το 1819 κάνει την πιο προκλητική του κίνηση, αγοράζει την πάργα από τους Άγγλους ένας υπήκοος του σουλτάνου αγοράζει πόλη από ξένη δύναμη σαν να είναι ανεξάρτητος ηγεμόνας. Στην Κωνσταντινούπολη ο Σουλτάνος Μαχμούτ, ο δεύτερος διαβάζει τις αναφορές. Και βγάζει ένα συμπέρασμα. Ο αλλής πρέπει να πεθάνει. Μένει όμως ένα ερώτημα που καίει περισσότερο όλος αυτός ο χρυσός, πού ακριβώς φυλασσόταν; Την απάντηση την έδωσε ένας κεραυνός.

05:22 Το 1818 στο Τεπελαίνει το πατρικό παλάτι του Αλί χτυπιέται από κεραυνό και παίρνει φωτιά. Καίγεται ολόκληρο. Ο αλλής κοντά στα 80 φτάνει επιτόπου και κάνει κάτι πολύ συγκεκριμένο. Επιβλέπει ο ίδιος προσωπικά την εκσκαφή των ερείων και από κείνο το υπόγειο ανασύρει τον θησαυρό του άθικτο υπολογίστηκε σε 15 εκατομμύρια Γρόσια, τον φορτώνει και τον μεταφέρει στα Ιωάννινα. Το περιστατικό αυτό αποδεικνύει κάτι σημαντικό. Ο αλή Πασάς όντως έχτιζε κρυφά υπόγεια κάτω από τα παλάτια του. Δεν είναι θρύλος, είναι καταγεγραμμένη πρακτική. Κρατήστε αυτή την εικόνα γιατί έρχεται το τέλος. Μάιος του 1820.

06:15 Ο σουλτάνος εκδίδει φιρμάνι, δηλαδή αυτοκρατορικό διάταγμα, ο αλιλής κηρύσσεται ένοχος προδοσίας και καλείται μέσα σε 40 μέρες να παρουσιαστεί στην πόλη για να απολογηθεί. Ξέρει τι σημαίνει αυτό. Είναι πρόσκληση σε εκτέλεση, δεν πάει. Και τότε αρχίζει η πολιορκία, 80.000 άντρες, 26 πασάδες. Ο κλοιός σφίγγει γύρω από τα γιάννενα. Ο αλλής κάνει τότε κάτι που δείχνει πόσο απελπισμένος είναι και ταυτόχρονα πόσο σκληρός.

06:54 Βάζει φωτιά στην ίδια του την πόλη. Το 1820 τα Ιωάννινα καίγονται σχεδόν ολόκληρα με δική του εντολή ώστε να μη βρει ο εχθρός καταλύματα και προμήθειες. Είναι η μεγαλύτερη πυρκαγιά στην ιστορία της πόλης. Από τα αρχοντικά γλυτώνει ουσιαστικά ένα ταυτόχρονα τον εγκαταλείπουν και το χειρότερο. Οι ίδιοι του η γη παραδίδουν στους Τούρκους τα ισχυρότερα κάστρα του.

07:23 Της πρέβεζας της πάργας, της Ναυπάκτου, του Περατιού. Ο άνθρωπος που κυβερνούσε από την Αδριατική μέχρι τη Θεσσαλία, μένει κλεισμένος στο καλέ, την εσωτερική Ακρόπολη του κάστρου, το Ιωαννίνων. Και στο τέλος, ούτε εκεί. Καταφεύγει στο νησί της λίμνης στο μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα, με λιγότερους από 80 άντρες. Σκεφτείτε τώρα το χρονικό διάστημα 20 μήνες πολιορκίας, μία πόλη που καίγεται ένας γέρος που ξέρει ότι έρχεται το τέλος.

08:00 Και ξέρει πολύ καλά πώς χτίζεις υπόγειες κρύπτες. Τι έκανε τον χρυσό; Το ξέρουν ελάχιστοι και οι 2 που το ξέρουν καλύτερα θα βρεθούν σε λίγους μήνες μπροστά στον ίδιο τον Σουλτάνο. 24/01/1822 στο κελί του μοναστηριού στο νησί, η απεσταλμένη του σουλτάνου σκοτώνουν τον Αλι Πασά και του κόβουν το κεφάλι. Το κεφάλι τα ριχεύεται και στέλνεται στην Κωνσταντινούπολη. Εκτίθεται δημόσια περίπου έναν μήνα. Το Σώμα θάβεται στο Κάστρο των Ιωαννίνων δίπλα στο Φετιγί τζαμί χωρίς κεφάλι.

08:41 Ο τάφος υπάρχει μέχρι σήμερα. Και εδώ αρχίζει το πραγματικό θρίλερ. 2 άνθρωποι από τον στενό κύκλο του Αλί μεταφέρονται στην πόλη η Κυρά Βασιλική, η τελευταία και επίσημη σύζυγός του, μία Ελληνίδα χριστιανή και ο Θανάσης Βάγιας, ο πιο αφοσιωμένος υπηρέτης του. Εκεί, μπροστά στις οθωμανικές αρχές μιλούν για τους θησαυρούς του Αλί.

09:08 Τι ακριβώς είπαν; Δεν το ξέρουμε, ξέρουμε όμως το αποτέλεσμα. Μίλησαν με τρόπο που ενοχοποιούσε τον νικητή τον Χουρσίτ Πασά. Ο χουρσίτ ήταν ο στρατάρχης που έφερε εις πέρας ολόκληρη την εκστρατεία δικός του ήταν ο θρίαμβος. Δική του ήταν και η καταμέτρηση του θησαυρού. Η αναφορά που στέλνει στην Κωνσταντινούπολη λέει βρήκα 45 εκατομμύρια Γρόσια. Αυτά υπήρχαν στα θησαυροφυλάκια, τίποτα άλλο. Και από αυτά στέλνει στον Σουλτάνο μόλις το 1/4. Η δικαιολογία του ήταν τεράστια.

09:49 Τα έξοδα της εκστρατείας. Εδώ να πούμε κάτι που δεν το λέει σχεδόν κανείς οι πηγές διαφωνούν στα νούμερα. Άλλες αναφέρουν ότι στάλθηκαν 40 εκατομμύρια άλλες ότι κατασχέθηκαν 64 δεν υπάρχει ένας αριθμός που να τον συμφωνούν όλοι. Και αυτό από μόνο του είναι μέρος του μυστηρίου. Το πρόβλημα ήταν ότι η υψηλή πύλη, δηλαδή οθωμανική κυβέρνηση, περίμενε εντελώς άλλα νούμερα με βάση τις πληροφορίες που είχε φουσκωμένες και από τις φήμες υπολόγιζε ότι η περιουσία του Αλί ξεπερνούσε τα 500 εκατομμύρια γρόσια. 500 εκατομμύρια και ο χουρσίτ έστελνε γύρω στα 11. Τους ζητούν λεπτομερή λογοδοσία, αναλυτικό απολογισμό προσρώσει. Ο χουρσίτ θίγεται, είναι στρατάρχης, όχι λογιστής, δεν δίνει απολογισμό.

10:48 Και εδώ η ιστορία του θησαυρού μπλέκεται απευθείας με την ελληνική επανάσταση. Ο χουρσίτ είχε στη Λάρισα στρατιά 80.000 ανδρών έτοιμη να κατέβει στον μοριά και να συντρίψει τον ξεσηκωμό. Λογικά η αρχιστρατηγεία ήταν δική του. Δεν του τη δίνουν, την αναθέτουν στον υφιστάμενό του τον Μαχμούντ Πασά Ράμαλη και ο Χουσίτ αναλαμβάνει την επιμελητία, δηλαδή τα εφόδια.

11:17 Ο άνθρωπος που εξόντωσε τον Αλή Πασά, υποβιβάζεται σε υπεύθυνο ανεφοδιασμού. Ο δράμαλης κατεβαίνει στην Πελοπόννησο με 30.000 άντρες. Τον Ιούλιο του 1822 στα δερβενάκια και στο Άγιο Νόρι ο Κολοκοτρώνης τον καταστρέφει. Οι περισσότεροι δεν γυρίζουν ποτέ. Ο ίδιος ο δράμαλης πεθαίνει τον Οκτώβριο πικραμένος. Ο χουρσίτ κάθεται στη Λάρισα με 50.000 άντρες και περιμένει εντολή για νέα εκστρατεία. Αντί για εντολή μαθαίνει ότι έρχεται ο δήμιος 30/11/1822 παίρνει δηλητήριο για να μην υποστεί δημόσιο εξευτελισμό. Και 3 μέρες μετά την κηδεία τον ξεθαβουν για το κεφάλι. Ένας από τους ισχυρότερους στρατιωτικούς της αυτοκρατορίας πέθανε επειδή τα νούμερα δεν έβγαιναν, οπότε το ερώτημα γίνεται πιο κρίσιμο από ποτέ, πόσα ήταν στα αλήθεια; Ο άνθρωπος που έψαξε πιο σοβαρά αυτή την ερώτηση λεγόταν Σπυρίδωνα Αραβαντινός.

12:24 Γεννήθηκε στα Ιωάννινα το 1843, έφτασε μέχρι αρεοπαγίτης, δηλαδή δικαστής στο Ανώτατο Δικαστήριο και μετά Υπουργός Δικαιοσύνης. Το 1895 δημοσιεύει την Ιστορία Αλί Πασά του, Τεπεπελενλή, δηλαδή ένας δικαστής από τα ίδια τα γιάννενα εξετάζει τα στοιχεία. Το πρώτο του συμπέρασμα, τα 500 εκατομμύρια Γρόσια ήταν μάλλον υπερβολή.

12:52 Ο δικός του υπολογισμός, η περιουσία σε μετρητά ξεπερνούσε τα 72 εκατομμύρια γρόσια και τα τιμαλφή κοσμήματα, όπλα, πολύτιμα σκεύη άγγιζαν τουλάχιστον άλλα 50. 120 εκατομμύρια, όχι 500. Αλλά και πάλι πόσο εξωφρενικό για την εποχή; Και εδώ να είμαστε ειλικρινείς, θα δείτε παντού να λένε τόσα δισεκατομμύρια σημερινά ευρώ, καμία τέτοια μετατροπή δεν είναι αξιόπιστη.

13:25 Το βρώσι έχανε συνεχώς την αξία του. Οι εκτιμήσεις διαφέρουν μεταξύ τους κατά τετραπλάσια ποσά και επίσημος απολογισμός δεν υπάρχει ακριβώς αυτό το κενό τρέφει τον θρύλο. Το δεύτερο συμπέρασμα του Αραβαντινού είναι ακόμα πιο ψυχρό. Γράφει ότι όλα όσα ειπώθηκαν για αμύθητους θησαυρούς κρυμμένους σε υπόγειες κρύπτες πριν και μετά την πολιορκία, είναι ίσως απλές μυθοπλασίες, αποκυήματα, όπως λέει.

13:55 Μια ζωηρής ανατολίτικης φαντασίας. Θα περίμενε κανείς ότι εκεί τελειώνει η ιστορία. Δεν τελειώνει γιατί υπάρχει μαρτυρία του θανάση βάγια. Το 1834, 12 χρόνια μετά τον θάνατο του Αλι, ο Βάγιας επιστρέφει στα Ιωάννινα και εκμυστηρεύεται σε έναν φίλο του, κάτι που θα κυνηγάει τον τόπο για έναν αιώνα. Σε αυτές λέει ο βάγιας. Ο αλλής είχε αποθέσει μέρος των θησαυρών του και προσθέτει κάτι ακόμα πιο εκρηκτικό ότι η βασιλική είχε γνωστοποιήσει την ύπαρξή τους στον Ιωάννη Καποδίστρια, στον πρώτο κυβερνήτη της Ελλάδας και ότι του είχε υποσχεθεί να του δείξει την ακριβή τους θέση με έναν όρο μετά την απελευθέρωση της ηπείρου.

14:45 Σταθείτε λίγο σε αυτό. Ο καποδίστριας δολοφονήται στο Ναύπλιο το 1831. Η βασιλική πεθαίνει το 1834 στον πύργο που της είχε παραχωρήσει το ελληνικό κράτος στο κατοχή αιτωλοακαρνανίας. Η ήπειρος ελευθερώνεται το 1913, 82 χρόνια αργότερα. Όποιος ήξερε ήταν νεκρός. Πολύ πριν εκπληρωθεί ο όρος, ο ίδιος ο Αραβαντινός σημειώνει ότι αυτή η αποκάλυψη και προπάντων ο δυσεπλήρωτος όρος ίσως είναι απλές φαντασιοπληξίες.

15:22 Ίσως. Αλλά η υπόσχεση αυτή έβαλε φτυάρια στα χέρια ανθρώπων για έναν ολόκληρο αιώνα. Το 1870, το διοικητήριο μέσα στο Κάστρο των Ιωαννίνων παίρνει φωτιά. Εκεί ήταν το σεράι του Αλί το παλάτι του. Ο Τύπος αργότερα θα υποστηρίξει ότι ο εμπρησμός δεν ήταν ατύχημα, ότι έγινε επίτηδες για να ψάξουν από κάτω. Στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα στην Ιταλία συγκροτείται μια ολόκληρη εταιρεία τυχοδιωκτών. Τα μέλη της διαδίδουν ότι έχουν έγκυρη πληροφόρηση. Και ότι προέρχεται από την ίδια την κυρά βασιλική παίρνουν κανονική άδεια από την οθωμανική κυβέρνηση, σκάβουν επιμελώς μέρες ολόκληρες γύρω από το φρούριο των Ιωαννίνων, δεν βρίσκουν τίποτα.

16:12 Και κάπου εκεί συμβαίνει το δυστύχημα. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας έθνος του 1923, στις ανασκαφές ιταλικής εταιρείας στο καλέ, ένας τεράστιος όγκος χώματος. Καταπλάκωσε και σκότωσε 17 εργάτες. Ο δημοσιογράφος της εποχής το σχολιάζει με μία φράση που έμεινε. Ο αλή πασάς και νεκρός ακόμη φύλατε ζηλότυπα τους θησαυρούς του. Το 1913 τα Ιωάννινα ελευθερώνονται και σχεδόν αμέσως ιταλική εταιρεία παίρνει άδεια και για 5 ολόκληρα χρόνια κατα σκάβει κάθε πιθανή περιοχή με εκατοντάδες εργάτες. 5 χρόνια τίποτα.

16:58 Το 1923 έρχονται 2 ηπειρώτες, ο Θίδα Βάρβογς και ο Δέλτα Λάμπρος παίρνουν άδεια για ανασκαφέ στο καλέ, κυρίως στον χώρο ανάμεσα στο Φετικέ Τζαμί και τον τάφο του αλλού Πασά και κάνουν δηλώσεις στον Τύπο, υπολογίζουν το θησαυρό σε 12 δισεκατομμύρια δραχμές μέσα στην εβδομάδα. Το αποτέλεσμα; Οι περίφημες υπόγειες κρύπτες που εντόπισαν αποδείχτηκαν υπόγοι και υπόνομοι. Το κυνήγι δεν σταμάτησε ποτέ.

17:31 Στις 15/02/2000 οι τοπικές εφημερίδες των Ιωαννίνων γράφουν ότι κάποιοι άγνωστοι έσκαψαν μέσα στο μαυσωλείο του Ασλάν Πασά μέσα στο Κάστρο. Και φτάνουμε στην πιο διάσημη περίπτωση από το 2010 και ξανά το 2012. Ένας ελληνοαυστραλός, ο βαγγέλης Δήμας, χρηματοδοτεί μεγάλης κλίμακας ανασκαφή όχι στα γιάννενα, στο χωριό Βασιλική στα Τρίκαλα. Και ο λόγος είναι πολύ συγκεκριμένος. Η βασιλική ήταν ο τόπος καταγωγής της Κυρά Βασιλικής. Χρησιμοποιεί γεωραντάρ μηχανήματα που βλέπουν κάτω από το έδαφος με ραδιοκύματα Laser Φασματογράφους, βάθους, παλμικά μηχανήματα ανίχνευσης χρυσού και μαζί με όλα αυτά κεραυνοσκόπους. Ο υπολογισμός του 30 τόνοι χρυσού δηλώνει ότι ο θησαυρός θα μπορούσε να βγάλει τη χώρα από την οικονομική κρίση μετά από μέρες γεωτρήσεων.

18:34 Χτυπάει νερό μέσα στην κοιλότητα που υποτίθεται ότι κρατούσε το χρυσό. Η έρευνα σταματά. Το θέμα παίρνει διεθνείς διαστάσεις και τότε συμβαίνει κάτι που δεν το είχε σκεφτεί κανείς από την τουρκική πλευρά αρχίζουν να ακούγονται διεκδικήσεις σε περίπτωση που ο θησαυρός βρισκόταν. Υπάρχει όμως και η άλλη όψη αυτή που δεν βγαίνει στα πρωτοσέλιδα στα Ιωάννινα επίδοξοι χρυσοθήρες κατήγγειλαν μια γυναίκα για παραβάσεις οικοδομικών διατάξεων ζητώντας να κριθεί το σπίτι της Κατεδαφιστέο επειδή πίστευαν ότι από κάτω ήταν ο θησαυρός. Η γυναίκα 75 ετών, ταλαιπωρήθηκε 7 χρόνια στα δικαστήρια, δικαιώθηκε και υπαίτιοι καταδικάστηκαν. 200 χρόνια, 17 νεκροί εργάτες, καμένα κτίρια, κατεστραμμένα μνημεία, δικαστήρια και 0 χρυσού.

19:34 Άρα το ερώτημα, υπάρχουν 3 απαντήσεις και η τρίτη είναι η πιο ενοχλητική πρώτη βρέθηκε και ξοδεύτηκε τον Φεβρουάριο του 1822. Η περιουσία του Αλί κατασχέθηκε επίσημα από τον αυτοκρατορικό οθωμανικό στρατό. Ένα μέρος πήγε στην Κωνσταντινούπολη, ένα μέρος πλήρωσε την εκστρατεία και ήταν πραγματικά τεράστια. Τα έξοδα, 80.000 άντρες επί 20 μήνες.

20:03 Και ένα μέρος πολύ πιθανά κατέληξε σε τσέπες. Αυτό ακριβώς υποψιαζόταν ο σουλτάνος, γι αυτό έστειλε τον δήμιο. Δεύτερη έφυγε από τη χώρα η εφημερίδα Ηπειρωτικός Αγών έγραφε το 2000 ότι ο θησαυρός στάλθηκε το 1820 από τον γιο του Αλί τον Μουστάρ στην Πρέβεζα. Ότι εκεί φορτώθηκε σε αγγλικά πλοία με προορισμό τη Μάλτα και ότι κατέληξε στα βρετανικά θησαυροφυλάκια.

20:34 Να είμαστε ακριβείς, αυτό είναι δημοσιογραφικός ισχυρισμός που αναπαράγεται παντού, χωρίς όμως να συνοδεύεται από τα συγκεκριμένα έγγραφα. Είναι σενάριο όχι απόδειξη. Και Τρίτη. Ίσως δεν υπήρξε ποτέ με τη μορφή που φανταζόμαστε. Ο διευθυντής του Μουσείου Αλί Πασά στο νησί των Ιωαννίνων περιγράφει έναν άνθρωπο φιλάργρο που δεν χαλούσε δεκάρα και έτρωγε σε σπίτια άλλων για να μην ξοδεύεται ο πλούτος του. Δεν ήταν ένας σωρός φλουριά σε μία σπηλιά, ήταν 960 χωριά, ήταν τελωνεία αλικές και δερβένια.

21:13 Ήταν εισόδημα. Και το εισόδημα δεν θάβεται, σταματάει τη μέρα που πεθαίνεις. Υπάρχει όμως και μία τέταρτη προσέγγιση, η πιο σύγχρονη και η πιο ήσυχη. Η έμιλυ νόημα, καθηγήτρια ιστορίας της τέχνης στο πανεπιστήμιο Teble, δεν έψαξε τον Θησαυρο Μεφτιάρη, τον έψαξε στα οθωμανικά αρχεία και στους καταλόγους των μουσίων και τον βρήκε. Όχι θαμμένο διασκορπισμένο αντικείμενα που ανήκαν στον Αλή Πασά εντοπίζονται σήμερα σε συλλογές ανάμεσά τους και στο μουσείο Μπενάκη στην Αθήνα.

21:51 Θυμάστε το διαμάντι που του πούλησε ο Έκτοτετος βασιλιάς της Σουηδίας, την Πρέβεζα το 1816; Υπάρχει σοβαρή υποψία ότι το μεγάλο πράσινο διαμάντι που εκτίθεται σήμερα στο top καπή στην Κωνσταντινούπολη προέρχεται από τη συλλογή του αλή πασα. Οπότε ίσως η αλήθεια είναι αυτή. Ο θησαυρός του Αλή Πασά δεν είναι κάτω από μία πέτρα στην ήπειρο.

22:16 Είναι πίσω από τζάμι καταγεγραμμένος, φωτισμένος με ώρες λειτουργίας και εισιτήριο και όσο υπάρχει έστω και ένα υπόγειο στα γιάννενα που δεν έχει ανοιχτεί κάποιος, θα κρατάει ένα φτυάρι. Εσύ αν αύριο έβρισκες έναν παλιό χάρτη με έναν σταυρό πάνω στα Ιωάννινα, θα τολμούσες να σκάψεις. Ή θα άφηνες τον γέρο να φυλάει ήσυχος στα μυστικά του; Γράψε μου στα σχόλια, κάνε like και εγγραφή γιατί έχουμε κι άλλα.