Ενσυνειδητότητα και διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία μέρος 1ο
Μιλώντας για…Σχετικά με αυτό το επεισόδιο
Μιλάμε με την ψυχολόγο κ Σαρρή Μαργαρίτα για τις δεξιότητες της ενσυνειδητοτητας στην διαλεκτικη συμπεριφορική θεραπεία για την οριακή διαταραχή προσωπικότητας.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
mindfulness έτσι όπως διδάσκονται στην διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία. Μαργαρίτα, γεια σου. Καλημέρα Φραγκίσκο, ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση. Σε ευχαριστώ πάρα πολύ που ήρθες. Να πούμε για τους ακροατές μας ότι γνωριζόμαστε από την δεκαετία των είκοσι μας, άρα πολλά πολλά χρόνια πριν. Ήμασταν τότε και δύο εθελοντές στους γιατρούς του κόσμου.
Σε ευχαριστώ πάρα πολύ που ήρθες σήμερα εδώ να μας μιλήσεις για τη διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία και το mindfulness στη διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία. Χαίρομαι πάρα πολύ που είμαι εδώ. Με ενδιαφέρουν. Σκέφτομαι ότι ξεκίνησαμε από ένα κοινό τόπο, ως Υατρούς του Κόσμου, και πολλά χρόνια αργότερα κατάληξαμε να κάνουμε μια αντίστοιχη εκπαίδευση και να αποκτήσουμε αντίστοιχα ενδιαφέροντα μέσα από τη διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία.
θα χαρώ να μεταφέρω τη δική μου εμπειρία στο πώς μεταφράζεται το mindfulness μέσα από τη διαλεκτική και πώς το διδάσκουμε πώς το σπάμε σε συγκεκριμένα κομμάτια έτσι ώστε να γίνει κατανοητό και εξασκήσιμο από τους ανθρώπους που έρχονται στη θεραπεία. Ωραία. Θέλεις να ξεκινήσουμε το να πούμε λίγο τι ακριβώς είναι οι δεξιότητες και συγκεκριμένα για τις δεξιότητες του mindfulness Γιατί το podcast αυτή η σειρά επεισοδίων αφορά το mindfulness.
Ναι, το mindfulness έτσι είναι ένα εργαλείο στη διαλεκτική που είναι πολύ σημαντικό. Το μαθαίνουμε σαν μια ξεχωριστή ενότητα δεξιοτήτων, αλλά είναι και κάτι το οποίο τρέχει και δημιουργεί τη βάση για τις περισσότερες, τις μισές θα έλεγα δεξιότητες που έρχεται να φέρει η διαλεκτική. Στις ομάδες διαλεκτικής που συνήθως γίνεται η εκμάθηση αυτών των δεξιοτήτων, το χωρίζουμε σε ενότητες οι δύο έτσι κύριες ενότητες είναι αυτό που λέμε εδώ οι δεξιότητες του τι είναι αυτό το οποίο κάνεις όταν εξασκείς το mindfulness και τις δεξιότητες του πώς εξασκείς αυτήν τη δεξιότητα, ποιες ποιότητες φέρνεις στην εξάσκηση επομένως το χωρίζουμε στο τι κάνεις, πώς το κάνεις υπάρχει και η έννοια του Σοφούνου την οποία νομίζω έχεις καλύψει σε ένα άλλο επεισόδιο Ενώ αυτή θα την αφήσω στην άκρη.
Έτσι εμείς νομίζω σήμερα αποφασίσαμε να εστιάσουμε σε αυτές τις δύο ενότητες. Αν θες μπορώ να αρχίσω λίγο να περιγράφω τις συγκεκριμένες. Άρα σε αυτό το επεισόδιο θα μιλήσουμε για τις τρεις δεξιότητες του τι. Χρειάζεται να κάνω για να έχω ενσυνειδητότητα. Και στο επόμενο επεισόδιο θα μιλήσουμε για τις δεξιότητες του πώς.
Οπότε να ξεκινήσουμε με τις δεξιότητες του τι. Ωραία, οι δεξιότητες του τι είναι τρεις συγκεκριμένες έννοιες. Η ιδέα της παρατήρησης, η ιδέα της περιγραφής και η ιδέα της συμμετοχής. Είναι τρεις διαφορετικές δεξιότητες, τις οποίες δεν μπορείς να εξασκήσεις ταυτόχρονα. Το μοντέλο λέει ότι μπορείς να κάνεις μόνο ένα πράγμα τη φορά, αν και προφανώς στη θεραπεία της συνδυάζουν, πώς μπορείς να συνδυάσεις πολλά πλαίσια της διεξιότητας για να πετύχεις αυτό που θέλεις.
Η ιδέα του παρατηρώ έχει να κάνει με το να αυξήσεις την ενσυναιτητότητά σου για πράγματα τα οποία μπορούν να συμβαίνουν είτε στο εξωτερικό σου περιβάλλον είτε στον εσωτερικό σου κόσμο. Έχει την ιδέα του να μάθεις να βλέπεις τα πράγματα με πολύ φρέσκα μάτια σαν να είσαι ένα παιδί που πρώτη φορά παρατηρείς τι θα πει άγχος.
πρώτη φορά παρατηρείς τις σκέψεις που έρχονται στο μυαλό σου σαν κάτι το οποίο το παρατηρείς με περιέργεια, με απορία από πού έχει έρθει αυτό το πράγμα, τι είναι μία σκέψη, τι είναι μία εικόνα και ταυτόχρονα έτσι μία περιέργεια για τον εξωτερικό κόσμο του που βρίσκομαι, τι μου συμβαίνει, τι κάνει ο άνθρωπος απέναντί μου, τι λέει έχει την ιδέα της παρατήρησης από ένα μη περιγραφικό, μη λεκτικό, μια μη λεκτική τοποθέτηση.
Να μάθεις να παρατηρήσεις τα πράγματα με γυμνό μάτι. Εγώ λέω στους ανθρώπους με τους οποίους δουλεύω, θέλω να παρατηρήσεις κάτι, ας πούμε, το συνέστημά σου ή το ποτήρι που βρίσκεται απέναντί σου, σαν να είσαι εξωγήινος, αυτή τη λέξη. Σαν να μην έχεις ξανά δει ποτήρι ποτέ. Σαν να μην ξέρεις τι είναι το άγχος και θες να το παρατηρήσεις έτσι με μεγάλη λεπτομέρεια.
Η ιδέα της παρατήρησης είναι σημαντική, ειδικά στους άνθρωπους που μπαίνουν στη διαλεκτική, γιατί είναι ένα πρώτο βήμα στο να μπορέσεις να παρατηρήσεις πράγματα τα οποία μπορεί να αρχίσουν να δημιουργούν δυσκολίες, αν δεν τα αλλάξεις. Μόλις είναι σημαντική στη φάση της αλλαγής να μάθεις να παρατηρείς κυρίως εσωτερικές διαργασίες, έτσι ώστε να μπορέσεις να οδηγήσεις σε μια διαδικασία αλλαγής.
Τι είναι αυτό που θες να αλλάξεις, τι το δημιουργεί. Αυτό. Επομένως η παρατήρηση είναι μέσα, παρατήρηση μέσα, παρατήρηση έξω. Παρατήρηση με μεγάλη περιέργεια, με όλους την προσοχή εστιασμένη πάνω σε αυτό το οποίο παρατηρείς. Είναι ενδιαφέρον αυτό που λες, γιατί θα μπορούσε κανείς να πει κάνοντας και λίγο τον προβοκάτορα ότι εντάξει, δεν ξέρω εγώ τι νιώθω ή δεν ξέρω τι μου γίνεται τι γίνεται γύρω μου και όντως έχουμε παρατηρήσει ότι επειδή έχουμε πάρα πολλές πεπιθήσεις και έτοιμες κατασκευές με τις οποίες αξιολογούμε και την εσωτερική και την εξωτερική πραγματικότητα πολλές φορές δεν έχουμε αυτή την ικανότητα γενικά ή σε υπό κάποιες συνθήκες να μπορούμε να παρατηρήσουμε με ένα ανοιχτό μυαλό σαν να ήμασταν εξωγήινοι που προσγειωνόμαστε στον πλανήτη και για πρώτη φορά βλέπαμε κάτι.
Κυρίως το ερμηνεύουμε. Δηλαδή λειτουργούν αυτά τα αίτημα κατασκευασμένα μέσα από την εμπειρία μας πρότυπα εξήγησης της πραγματικότητας τα οποία μας δίνουν μια εξήγηση χωρίς να έχουμε την περιέργεια να δούμε με ένα πιο καθαρό μυαλό τι ακριβώς συμβαίνει. Θα ήθελες να μας περιγράψεις μία άσκηση που κάνεις με τους ανθρώπους που κάνεις ομάδες εκπαίδευσης δεξιοτήτων όσο αφορά την παρατήρηση.
Φυσικά, στην ομάδα κάνουμε συνέχεια διαφορετικές ασκήσεις παρατήρησης. Μερικές φορές θα παρατηρήσουμε πράγματα του εξωτερικού περιβάλλοντος. Για παράδειγμα, μπορεί να είναι το να παρατηρήσουμε ήχους που ακούμε ή αντικείμενα. Άλλες φορές μπορούμε να παρατηρήσουμε πράγματα εσωτερικά όπως το να πάρουμε ένα βήμα πίσω και να παρατηρήσουμε τις σκέψεις ή τις εικόνες που έρχονται στη συνείδησή μας ή να παρατηρήσουμε το συνέστημά μας ή να παρατηρήσουμε διαφορετικές σωματικές αισθήσεις.
Οπότε ενώ έχει έτσι διαφορετικές γεύσεις παρατηρούμε μέσα ή έξω συνήθως. Σκέφτομαι τώρα μία άσκηση που κάναμε με την Μαρία Τυγκαραπατσιά που μιλούσαμε για το mindful eating ότι το mindful eating είναι ένας συνδυασμός αυτών των δύο που μας λες δηλαδή στην αρχή παρατηρώ το φαγητό που είναι ένα εξωτερικό ερέθισμα ως μη γεύση όραση αλλά μετά παρατηρώ και τα συναισθήματα που μου δημιουργεί το φαγητό που είναι μία εσωτερική διέγερση, μία εσωτερική αλλαγή Άρα είναι και η αλληλεπίδραση αυτή που έχουμε με τον κόσμο Σίγουρα Η περιγραφή Η περιγραφή είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα δεξιότητα Η οποία έρχεται να πει Πάλι έτσι παίρνοντας αυτή την απόσταση που δημιουργεί η παρατήρηση Γιατί αυτό κάνει ουσιαστικά σου δημιουργεί μια απόσταση Ανάμεσα στις ερμηνείες που έλεγες και εσύ Και το πως είναι όντως ο κόσμος ή τι σου συμβαίνει μέσα σου.
Η περιγραφή είναι η δεξιότητα του να μάθεις να βάζεις σε λέξεις αυτό το οποίο παρατηρείς. Έτσι όπως ακριβώς το παρατηρείς. Όμως και αυτή είναι η μεγάλη διαφορά. Όπως έλεγες και εσύ, οι περισσότεροι άνθρωποι έχουμε την τάση να αυτόματα ερμηνεύουμε πράγματα που βλέπουμε. Δηλαδή έρχεσαι εσύ εδώ, σε βλέπω λίγο συνοφριωμένο.
Μπορεί εγώ να κάνω τη σκέψη ότι έχεις θυμώσει μαζί μου ή ότι δεν είσαι καλά. Η περιγραφή θα έλεγε να μάθω να παρατηρώ το τι σου συμβαίνει και να το βάλω σε λέξεις, να πω ο Φραγκίσκος σήμερα φαίνεται είναι λίγο συνοφριωμένος, αλλά κάπου να το σπάσω από την ερμηνεία την οποία δίνω σε αυτό. Εγώ κάνω τη σκέψη ότι μου έχει θυμό, ότι μπορεί να είναι θυμωμένος μαζί μου.
Δηλαδή πάλι η περιγραφή θα δημιουργήσει αυτή την απόσταση ανάμεσα στα πράγματα όπως είναι και στις ερμηνείες τις οποίες κάνουμε με την ιδέα του να μάθεις να ζεις τη ζωή σου ίσως σε ένα πιο επιφανειακό επίπεδο που αντιδράς ακριβώς αυτό το οποίο παρατηρείς και όπου παίρνεις την ίδια στάση και απέναντι στον εσωτερικό σου κόσμο δηλαδή παρατηρώ ότι κάνω μία σκέψη τη σκέψη ότι έχεις θυμώσει και με την περιγραφή δεν θα πω ο Φραγκίσκος μου έχει θυμώσει θα πω κάνω τη σκέψη ότι ο Φραγκίσκος μου έχει θυμώσει Δηλαδή θα περιγράψω αυτή την εσωτερική μου πραγματικότητα σαν μία σκέψη, όχι σαν μία απόλυτη πραγματικότητα.
Το οποίο είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο, το να μάθεις να περιγράφεις, δηλαδή να έχεις μία μεγαλύτερη ενσυνειδητότητα και συμμετοχή σε αυτό που συμβαίνει, γιατί περιγράφεις ακριβώς αυτό που συμβαίνει έξω, μπορείς να παρατηρήσεις τις εσωτερικές διαργασίες, το συνέστημα, τη σκέψη, σαν πράγματα τα οποία γεννάει το μυαλό σου και να τα αντιμετωπίσεις έτσι σαν μια σκέψη που έχεις, ένα συνέστημα που έχεις και όχι σαν την απόλυτη πραγματικότητα.
Πάλι έτσι δημιουργεί την ικανότητα να έχεις μια απόσταση από τις αυτόματες αντιδράσεις που γεννάει το μυαλό σου. Σαν άσκηση, τι θα έκανες ας πούμε στην ομάδα για να κατανοήσουν τα μέλη της ομάδας την περιγραφή. Μπορεί για παράδειγμα να κάνω κάτι σαν αυτό που σου έλεγα πριν να πάρω μια έτσι λίγο κοιμισμένη έκφραση και να πω σε όλους περιγράψτε τι βλέπετε.
Κάποιος θα πει είσαι κοιμισμένη, κάποιος θα πει είσαι στεναχωρημένη και η άσκηση είναι να φτάσει στο σημείο που θα πεις όχι η Μαργαρίτα έχει γύρει το κεφάλι της λίγο ακουμπάει το κεφάλι της στο χέρι της τα μάτια της φαίνονται λίγο πεσμένα εγώ κάνω τη σκέψη ότι αυτό βέβαια είναι ένα παράδειγμα, άλλα παραδείγματα μπορεί να είναι είναι το να μάθεις να περιγράφεις το συνέστημά σου σαν ένα σύνολο σωματικών αισθήσεων.
Να περιγράψεις το άγχος σου σαν ένα σφίξιμο στο στομάχι, ίσως μια πίεση στο στήθος, ένα σφίξιμο στα χέρια, η θερμοκρασία του δερματός, τι νιώθεις λίγο διαφορετική, να περιγράψεις σωματικές αισθήσεις. Αυτό που θέτω ότι είναι αρκετά βοηθητικό και σε ανθρώπους που είναι ανχώδεις και που καταστροφοποιούν πάρα πολύ τα σωματικά ερεθίσματα γιατί δεν τα παρατηρούν ως σωματικά ερεθίσματα αλλά αμέσως το μυαλό δίνει την εξήγηση ότι αυτό είναι το τέλος.
Έρχεται κάτι πάρα πολύ κακό στην υγεία μου. Ναι, απόλυτα. Και η συμμετοχή του τελευταία από τις δεξιότητες. είναι η ιδέα του να συμμετέχεις στο περιβάλλον σου, σε αυτό που σου συμβαίνει σε κάθε στιγμή στη ζωή σου ξεχνώντας τον εαυτό σου σταματώντας να παρατηρείς πλέον τη σκέψη σου πώς είσαι, πώς σε βλέπουν οι άλλοι άνθρωποι και μπαίνοντας στην εμπειρία του να γίνεις ένα με την εμπειρία να γίνεις ένα με αυτό που συμβαίνει εκείνη τη στιγμή όλο το κομμάτι της ενσυνδετότητας πατάει πολύ στην ιδέα του να αυξήσεις τη σύνδεσή σου με το σύμπαν, με το περιβάλλον, με τη ζωή, με αυτό που συμβαίνει εκείνη τη στιγμή.
Και η έννοια της συμμετοχής έχει να κάνει με αυτό, να μπορείς να αντιδράς σε αυτό το οποίο κάνεις, στη δραστηριότητα της κάθε στιγμής. Είτε αυτό είναι κάτι ευχάριστο, για παράδειγμα μπορεί να πας για ένα καφέ με ένα φίλο σου στη θάλασσα και να είναι μια ωραία λιόλουστη μέρα και να έχετε μια ωραία συζήτηση και το μυαλό σου να είναι συνέχεια σε κάτι το οποίο έχεις να κάνεις αυτήν την εβδομάδα και σε αγχώνει και αντί να ζήσεις εκείνη τη στιγμή και να απολαύσεις αυτό που συμβαίνει κατά βάθος έτσι να έχεις συνέχεια ανάγχος ή σκέψεις για κάτι άλλο αυτό ας πούμε δεν θα ήταν η συμμετοχή.
Η συμμετοχή είναι να προσπαθήσεις να στρέψεις την προσοχή σου ακριβώς στο περιβάλλον, στη συζήτηση, σε αυτό που συμβαίνει εκείνη τη στιγμή και αντίστροφα βέβαια έτσι η συμμετοχή δεν είναι μόνο πώς αυξάνεις την επαφή με ευχάριστα στιγμές μπορεί να είναι και πώς αυξάνεις τη συμμετοχή σε καταστάσεις που μπορούν να είναι πιο απαιτητικές ή πιο δύσκολες το να έχεις την προθυμία να αντιμετωπίσεις αυτό το οποίο σου φέρνει ζωή εκείνη τη στιγμή ακόμα και αν είναι δυσάρεστο ή απαιτητικό να μάθεις να παίζεις με τους κανόνες να κάνεις αυτό το οποίο χρειάζεται ή απαιτεί η κάθε κατάσταση έτσι ώστε να συνδεθείς περισσότερο με αυτό που συμβαίνει, να είσαι πιο αποτελεσματικός.
Φτώμουνα τώρα και λίγο πειρακτικά ότι η συμμετοχή είναι πολύ αναγκαία και έχει καταστροφικά αποτελέσματα όταν δεν μπορούμε να την πετύχουμε σε ορισμένες εκφράσεις της ανθρώπινης συμπεριφοράς όπως είναι όταν υπάρχει μια παράσταση. δηλαδή ένας μουσικός ο οποίος παίζει σε μία ορχήστρα ή σε μία μπάντα ή οπουδήποτε αλλού αν δεν μπορεί να είναι μέσα στο παρόν και να παρατηρεί και τα υπόλοιπα όργανα ή το μαέστρο ή οτιδήποτε άλλο θα είναι μάλλον καταστροφικό αποτέλεσμα.
Το άλλο καταστροφικό που φαντάζομαι είναι ότι αν κατά τη διάρκεια μιας ερωτικής ας πούμε στιγμής σκεφτόμαστε άλλα πράγματα είναι πολύ πιθανό ότι δεν θα πάει πάρα πολύ καλά Ειδικά όταν αυτά είναι ανχώδη πράγματα. Και πολλές φορές μας λένε συνάλλευοι που ασχολούνται με τις δυσκολίες στη σεξουαλική λειτουργία του ανθρώπου ότι οι ανχώδεις θεραπευόμενοι επειδή όντως το μυαλό τους κάνει υπολογισμούς ή μετράει ή σκέφτεται άλλα πράγματα έχουν οι δυσκολίες στο να διατηρήσουν το επίπεδο της συμμετοχής και της ευχαρίστησης και της διέγερσης κατά τη διάρκεια της ερωτικής πράξης.
Ωραία. Ένα παράδειγμα από τις ασκήσεις που κάνεις. Θα μπορούσε να είναι, στο κομμάτι της συμμετοχής, θα μπορούσε πραγματικά να εφαρμοστείς το οτιδήποτε. Μπορεί να είναι το να πας μία βόλτα, να σηκωθείς και να βγεις έξω μία βόλτα του τετράγωνο και απλά να αισθανθείς τον αέρα που χτυπάει το δέρμα σου, να δεις το φως, να δεις τους ανθρώπους που περνάνε γύρω σου ή θα μπορούσε να είναι μια συζήτηση την οποία κάνεις με κάποιον στην οποία πραγματικά προσπαθείς να εστιάσεις σε αυτό που λέει ο άλλος.
Να έχουμε εγώ και εσύ για παράδειγμα μια συζήτηση που αντί να σκέφτεσαι εσύ τι θα πεις μετά και εγώ πώς με βλέπεις και αν τα λέω καλά. Πραγματικά να προσπαθήσουμε να εστιάσουμε ο ένας τον άλλον και να συνδεθούμε και να αντιδράσουμε σε αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή. Η ιδέα επειδή είναι να εστιάσεις σ' οτιδήποτε κάνεις και αυτό μπορεί να είναι πραγματικά το οτιδήποτε να πιεις ένα καφέ και να νιώσεις τη γεύση του να έχεις μια συζήτηση είναι να εστιάσεις σ' αυτό το οποίο κάνεις Επομένως η αλήθεια είναι πάνω κάτω με όλες τις ασκήσεις με όλες τις ασκήσεις της διαλεκτικής κυρίως αυτές που έχουν να κάνουν με το να εστιάσεις ή να κάνεις κάτι έξω από εσένα, όχι τόσο το να αυτοπαρατηρηθείς.
Αυτές πάνε λίγο αντίθετα. Σκεφτόμουν πόσο σημαντικό είναι εάν μπορούσαμε οι άνθρωποι να ασκηθούμε στο να ακούμε αυτό που μας λέει ο άλλος και να παρατηρούμε αυτό που νιώθουμε και αυτό που σκεφτόμαστε όταν μας μιλάει ο άλλος και όχι να προετοιμάζουμε την φοβερή και τρομερή απάντηση που θα δώσουμε που θα είναι αποστομωτική και θα λύσει τα προβλήματα, πόσο πιο βελτιωμένες θα ήταν οι διαπροσωπικές μας σχέσεις έτσι.
Σωστά, σωστά. Και για πολλούς από τους ανθρώπους που βλέπουμε που έχουν έντονες διαπροσωπικές δυσκολίες και έχουν και πολύ μεγάλο άγχος για το πώς τους βλέπουν οι άλλοι, πώς θα πάει κάτι. Η ιδέα είναι μέσα από την παρατήρηση και την περιγραφή και άλλες δεξιότητες που θα φέρει φυσικά η διαλεκτική, το να μάθεις να αφήνεις αυτές τις σκέψεις να μην μπαίνεις σε αυτές τις σκέψεις να μην αφήνεις σε αυτές τις σκέψεις και τα συναισθήματα να καθορίσουν το πώς βιώνεις τη στιγμή έτσι ώστε να μπορείς να είσαι πιο συμμετοχικό σε αυτό που σου συμβαίνει τώρα το οποίο συνήθως δημιουργεί πολύ καλύτερες σχέσεις στους ανθρώπους Μαργαρίτα, σε ευχαριστώ πολύ δεν σε αποχαιρετώ γιατί θα σε ξανά έχουμε στο επόμενο επεισόδιο για τις υπόλοιπες τρεις δεξιότητες.
Ραντεβού στο επόμενο επεισόδιο, Φραγκίσκο. Να είσαι καλά.
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
