Episode 109: Η Ανάγκη Εκπαίδευσης στην Ψυχοθεραπεία - Δρ. Τσαμπίκα Μπαφίτη

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Καλώς ήρθατε στο podcast Νάρατιφς, είμαι ο Πρόδρομος Θαράσης και σήμερα έχω μια πολύ πολύ σημαντική καλεσμένη σε ένα από τα τελευταία επεισόδια του Νάρατιφς, την Δόκτωρ Τσαμπίκα Μπαφίτη, κλινική ψυχολόγο, ψυχοθεραπεύτρια, εκπαιδεύτρια και υπόπτρια ψυχοθεραπευτών και βέβαια πρόεδρο της Εθνικής Εταιρείας Ψυχοθεραπείας Ελλάδος της ΕΠΣΕ.

00:19 Τα έπρεπε να έχουμε και μία εκπαιδεύτερη στη ψυχοθεραπεία, νομίζω, πριν κλείσουμε το narrative. Γεια σου Τσόπικα. Γεια σου πρόεδρο μου. Αυτό που δεν είμαι είναι ότι η Τσόπικα είναι δασκάλα μου εδώ και πολλά χρόνια, υπεύθυνη για ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της θεραπευτικής μου αντίληψης και φωνής. Και να ξεκινήσουμε από το αν κάποιος ο κατάχυμος ακούει τώρα τόσο καιρό ψυχοθεραπεία, ψυχοθεραπεία, ψυχοθεραπεία, τι είναι η ψυχοθεραπεία, έτσι από το στόμα ενός που εκπαιδεύει οι ψυχοθεραπευτές.

00:47 Η ετοιμολογία της λέξης θεραπεία σημαίνει φροντίδα και αυτό νομίζω είναι η ουσία αυτής της διαδικασίας. Ένας θεραπευτής έχει νομίζω αποστολή να μπορεί να αφουγκράζεται και να κατανοεί τις ανάγκες και τα αείματα που έχει ένας άνθρωπος όταν έρχεται να ζητήσει βοήθεια για πάρα πολλούς λόγους. για να αντιμετωπίσει ψυχικό πόνο, τραύμα, απώλεια, δυσκολία στη σχέση του, ψυχική διαταραχή, σοβαρά συμπτώματα, κρίσιμες μεταβάσεις στη ζωή του.

01:21 Ένας τραπευτής χρειάζεται να είναι παρόν εκεί, να μπορεί να φουγγραστεί αυτές τις δυσκολίες που έχει αυτός ο άνθρωπος, με τι συνδέονται, ποιες δυνάμεις έχει για να μπορέσει να αντεπεξέλθει, πώς αυτές οι δυσκολίες συνδέονται με την ιστορία της ζωής του και με τον τρόπο που είχε φροντιστεί από παιδί. Πώς ο τρόπος που μεγάλωσε έχει επηρεάσει το μοτίβο της συναισθηματικής συνδιαλλαγής του και την αντίληψη και τη διαχείριση της πραγματικότητας και πώς μπορεί όλα αυτά να συντηρούν τις δυσκολίες του ή τα συμπτώματα του και βασικά να του παρέχει το πλαίσιο να κάνει τη διερεύνηση και τη διασύνδεση όλων αυτών των πληροφοριών με έναν τρόπο που θα τον βοηθήσει να κατανοήσει ουσιαστικά τον εαυτό του και να κινητοποιηθεί, να φροντίσει τις ανάγκες του με έναν πολύ πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό τρόπο.

02:13 Οπότε είναι μια πολύ σύνθετη διεργασία και πάρα πολύ ιδιαίτερη για τον κάθε άνθρωπο. Κάθε ψυχοθεραπεία είναι μια μοναδική πορεία και αυτή η ιδιαιτερότητα της ψυχοθεραπείας και η συνθετότητά της απαιτεί και έναν θεραπευτή που να είναι κατά βάση παρόν και πολύ ανοιχτός σε αυτό που συμβαίνει με τον άνθρωπο που έχει απέναντί του.

02:33 Ακούγεται σαν να μην είναι μόνο μια ανταλλαγή πληροφοριών. Ούτε μια απλή τεχνική παρέμβαση. Ή μια παρέμβαση. Ή, εξαίσου αυτό που πολλές φορές μπορεί να ρωτήσει κάποιος που δεν έχει ασχοληθεί με το κομμάτι, ότι, ωραία, είπες φροντίδα, έτσι. Φροντίδα, δεν μπορεί να μας φροντίσουν άνθρωποι που μας νοιάζονται πολύ. Ναι. Η διαφορά είναι το ότι η ψυχοθεραπεία είναι μια πολύ συστηματική φροντίδα.

02:53 Δηλαδή ενώ οι άνθρωποι που έχουμε στο περιβάλλον μας και μας νοιάζονται Μας φροντίζουν με βάση το ρόλο τους, τη σχέση που έχουν μαζί μας, τις προσδοκίες που έχουν για μας Δεν το κάνουν με ένα συστηματικό τρόπο και το κάνουν και σε σχέση με τις προσωπικές τους αντιλήψεις Ο θεραπευτής χρειάζεται να έχει τις γνώσεις, την εμπειρία αλλά και την ας πούμε εσωτερική οριμότητα τη δική του ώστε να αφουγκράζεται με έναν τρόπο τον θεραπευόμενό του, ώστε να οργανώνει τις πληροφορίες που του δίνει, να τις συνδέει, να με βάση υποθέσεις, να θέτει ερωτήματα ή να θέτει θεραπευτικούς στόχους, να υποστηρίζει τη θεραπευτική αλλαγή.

03:37 Χρειάζεται δηλαδή αυτό, μια σταθερότητα, μεθοδικότητα, ευελιξία, συνεργασία, πλαίσιο. Είναι μια πολύ εξειδικευμένη φροντίδα. Ναι ναι ναι Γιατί θα λέγει κανένας με αυτό που συζητάγαμε και λίγο πριν ξεκινήσουμε Ότι ζούμε στην εποχή που η πληροφορία Πια είναι πολύ άμεση Σχεδόν δωρεάν ας πούμε Πολύ διαθέσιμη Μπορεί οποιος δίκονται να βρει πληροφορίες Ας πούμε και σε ζωντανό χρόνο για το τι τον απασχολεί Να μπει σε ένα AI, να μπει σε ένα chat Να ρωτήσει ρε παιδί μου Σήμερα τσακώθηκα με Τζαδέρφι μου ας πούμε τι να κάνω Και κάπως να πάρει πληροφορίες Δηλαδή υπάρχει ρε παιδί μου η πληροφορία εκεί Ναι, αυτό είναι μια πολύ μεγάλη συζήτηση στο χώρο νομίζω και της ψυχολογίας και της ψυχοθεραπείας Και αυτό που είναι να έχουμε υπόψη μας καταρχήν είναι το ότι η φροντίδα του εαυτού μας Αλλά και η θεραπευτική αλλαγή δεν μπορεί να συμβεί μόνο μέσα από μια νοητική διεργασία Μέσα δηλαδή από μια ας πούμε προσκόμιση πληροφοριών Καταρχήν γιατί ο ανθρώπινος εγκέφαλος λειτουργεί, ενεργοποιείται και αλλάζει μέσα από το πλαίσιο της σχέσης,

04:48 αλλά και γιατί, όπως είπα και πριν, η ψυχοθεραπεία έχει μια μεθοδικότητα στο πώς προσεγγίζουμε τις διάφορες πληροφορίες του εαυτού μας και τις συνδέουμε. Ένα βιβλίο που είναι μια γνωστική πληροφορία δεν μπορεί να μας αλλάξει. Γι' αυτό και όλοι τα βιβλία αυτογωήθειας μπορεί να μας δίνουν κάποιες πληροφορίες, αλλά δεν μας υποστηρίζουν να κάνουμε ουσιαστικές αλλαγές.

05:09 Το που βλέπουμε είναι ότι χρειάζεται μια σχέση θεραπευτική για να ενεργοποιηθεί ένας άνθρωπος, να αξιοποιήσει αυτές τις πληροφορίες, να τις προσλάβει με ένα ρυθμό που μπορεί να κάνει αυτή την αξιοποίηση και να κάνει τη διαφορά, να αναθεωρήσει πράγματα μέσα του και να μπορέσει κάπως να προχωρήσει σε αυτή την αλλαγή. αλλά και το AI που θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι μια αλληλεπίδραση και έχει αυτή τη σχέση, έχει δύο κινδύνους.

05:38 Το ένα είναι αυτό που έχουμε παρουσιάσει για το πώς έχει την τάση η τεχνική νοοποσύνη να μας απαντάει με έναν τρόπο επιβεβαιωτικό στην εμπειρία μας οπότε μπορεί να μας δημιουργεί μια στρεβή αντίληψη για την πραγματικότητα και για τον εαυτό μας, πιο πολύ ωραίο που είναι για τον εαυτό μας και ίσως και στρεβλή για τους άλλους.

06:01 Αλλά το δεύτερο και το πιο σημαντικό είναι ότι μπορεί να μας δίνει πληροφορίες για μας τόσο κατηγηστικά που να μην μπορούμε να τις επεξεργαστούμε αλλά και να έχουμε και έναν ευάλωτο ψυχισμό εκείνη την περίοδο να μας απασταθεροποιήσει πολύ βαθιά. Μου έχει τύχει με θεραπευόμενους που είχαν την ιδέα να ρωτήσουν ρωτήσατε τις επιτήες για τον εαυτό τους και για την ιστορία τους να έρχονται πολύ αναστατωμένοι αποσταθεροποιημένοι σε μεγάλη κρίση από πληροφορίες που αποκόμισαν για τον εαυτό τους μέσα από τη συζήτηση με το AI που δεν μπορούσαν να τις μεταβολήσουν ήταν πολλοί έντονες, πολλοί συγκεντρωμένες και στο τέλος αυτό που είδαμε είναι ότι και πάλι για να σταθεροποιηθούν χρειάστηκαν χρόνο να απομακρυνθούν από όλη αυτή την πληροφορία και να την επαναπροσεγγίσουν σταδιακά παρακάτω και να την επεξεργαστούν.

07:05 Την θεραπεία τους. Σκέφτομαι, Λεβίμ, ότι ό,τι έχω στο μυαλό μου από θεραπεία και από προσωπική εμπειρία, Λεβίμ, και σαν θεραπευτής είναι ότι θέτω ή με έθεταν σε κάποια διαργασία. Δηλαδή δεν μου λέγανε μόνο, λοιπόν, γι' αυτό φταίει η γιαγιά σου ξέρω εγώ που δεν σε τάιζε καλά ότι με έχετε αν σε διεργαζέ και νομίζω είναι ένα μοντέλο που σου απαντάει πάνω σε τι είσαι διεργαζέ ακριβώς και τώρα μπαίνουμε και στην ουσία της θεραπείας και στο ρόλο του θεραπευτή που ο ρόλος του θεραπευτή δεν είναι εκεί για να δώσει συμβουλές ή για να δώσει απαντήσεις ή ερμηνείες είναι εκεί για να βοηθήσει με τη στάση του, το ενδιαφέρον του την ανοιχτότητά του, την παρουσία του, τη διάθεση αποδοχής και τα ερωτήματά του να βοηθήσει τον θεραπευόμενο ο ίδιος να ενεργοποιηθεί, να συνδέσει τα πράγματα στην ιστορία του και να δώσει απαντήσεις για τον εαυτό του ή να πάρει αποφάσεις για τη ζωή του.

08:03 Και αυτό είναι μια τεράστια παρανόηση. Δεν είναι μια διαδικασία που ο θεραπευτής έχει διαβάσει μερικά βιλία και με βάση τις θεωρίες που έχει διαβάσει απαντάει στα ερωτήματα του θεραπευόμενου ή προσπαθεί να διορθώσει τα συμπτώματα του με τεχνικές. Περιέχεται βασικά με τη στάστο να ενεργοποιήσει τις ιαματικές ιδιότητες της υγειογενετικής διεργασίας του θεραπευόμενού του.

08:31 Ναι, ναι, ναι. Κοιτάξτε, σίγουρα πολλές φορές μπορεί να πάνε στη θεραπεία μια ερώτηση με ένα ερώτημα και να αναθεωρήσουν το ίδιο το ερώτημα, όχι απλά να το απαντήσουμε. Ακριβώς. Πολύ συχνά μπορεί να ξεκινάει κάποιος τη θεραπεία λόγω της στεναχώριασης ή του πόνου από έναν χωρισμό και πολύ σύντομα αυτό το ερώτημα να μετακινηθεί στον τρόπο που σχετίζομαι, πώς σχετίζομαι με τις ερωτικές μου σχέσεις, πώς σχετίζομαι με τους άλλους ανθρώπους, πώς έμαθα να σχετίζομαι έτσι, τι περιορισμούς έχει αυτό, πώς αλλιώς θα μπορούσα να το εξελίξω.

09:11 μετά τα ερωτήματα μπορεί να πάνε πέρα από τη σχέση στο πώς κάνω επιλογές στη ζωή μου πώς φροντίζω τον εαυτό μου τι σχέση έχω με το σώμα μου μπορεί πραγματικά ένα ερώτημα αρχικό όχι, μάλλον η θεραπεία αυτό είναι διεύρυνση του αρχικού ερωτήματος και πολύ συχνά όπως είπες και αναθεώρηση εμπλουτισμός αναθεώρηση ναι ναι ναι όλα αυτά προσπαθώ να το παθετήσω όλες αυτές τις σκέψεις που σου προστατεύω να τις το παθετήσω ζητά πολύ γρήγορες αλλαγές που υπόσχεται και ζητά πολύ γρήγορες αλλαγές γρήγορους ρυθμούς γρήγορες συνθήκες μεταβολή αυτό πως πάει και κολλάει με μια μάθοδο που δεν το χρόνο της ρωτάει δεν απαντάει γρήγορα ως πολύ ενεργή επιστήμουνα στο χώρο της ψυχοθεραπείας θέλω να πω όχι μόνο κάνω ψυχοθεραπεία εκπαιδεύω ψυχοθεραπευτές οπότε παρακολουθώ συνέχεια τις τάσεις τι γίνεται σε διεθνή κλίμακα αλλά και τώρα και ως πρόεδρος της Εθνικής Εταιρείας Ψυχοθεραπείας Ελλάδας που είναι εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ψυχοθεραπείας στην Ελλάδα παρακολουθούν

10:22 όλες αυτές τις διεργασίες διεθνώς που βασικά νομίζω κινούνται προς δύο τάσεις η μία τάση είναι αυτή η επιτάχυνση των θεραπευτικών διαδικασιών να γίνονται σύμπτωμα, να είναι σύντομα τα θεραπευτικά συμβόλια, να είναι εστιασμένα στο σύμπτωμα. Υπάρχουν άρθρα που αφορούν την αποτριοσματικότητα της μίας συνεδρίας, πόσο αποτριοσματική μπορούμε να είμαστε σε μία και μοναδική συνεδρία.

10:52 Υπάρχουν συστήματα όπως το βρετανικό που όταν απευθύνεσαι στο NHS, που όταν απευθύνεσαι για ψυχοθεραπεία κάθε φορά σε συνδέουμε έναν διαφορετικό θεραπευτή, δεν υπάρχει καθόλου το σκεπτικό ότι χρειάζεται να είναι ένας ιδιοθεραπευτής που σε έχει γνωρίσει και μπορεί να κάνεις πέντε μένων και πέντε μενών δηλαδή δεν υπάρχει καμία αναγνώριση ότι η θεραπεία είναι διεργασία και ότι βασικά η αποτελεσματικότητα της θεραπείας όπως δείχνουν όλες οι έρευνες δεν αφορούν, δεν συνδέονται με την τεχνική αλλά με το θεραπευτή και τη θεραπευτική σχέση ας πιούμε σε αυτό Ναι, οπότε λοιπόν υπάρχει μια τέτοια τάση διεθνώς η οποία αφορά και αυτή την ταχύτητα με την οποία κινούνται τα πράγματα, την απαιτητικότητα να γίνονται σύντομες αλλαγές, να έχουν μικρό κόστος και ούτω καθεξής.

11:44 Αλλά υπάρχει και μία άλλη τάση που λέει ότι η ψυχοθεραπεία οφείλει να είναι ο αντίλογος αυτής της fast track διαδικασίας που συνθλίβει όλες τις φυσιολογικές λειτουργίες που είναι να έχει ένας ανθρώπινος οργάνισμος. με την έννοια ότι δεν έχουμε κατασκευαστεί ούτε να ανεχόμαστε τέτοιο καταγγείσμα πληροφοριών. Δεν μπορούμε να το μεταβολήσουμε ούτε γνωστικά, ούτε συναισθηματικά.

12:14 Ούτε να ζούμε με τόση ένταση. Δεν μπορεί να ηρεμήσει το νευρικό μας σύστημα. Δεν μπορούμε να πιεζόμαστε να τα αποκρινόμαστε σε τόσες πολλές προσδοκίες. Γι' αυτό βλέπουμε και ότι υπάρχει μια παρέτηση σιγά-σιγά από τις δουλειές, από τις ψηλές προσδοκίες. οπότε είναι σαν να υπάρχει και ένα κίνημα στον χώρο των επιστημόνων που λέει ότι ακριβώς αυτό χρειάζεται να υπερασπιστεί η ψυχοθεραπεία το ότι χρειαζόμαστε χρόνο και ηρεμία για να συντονιστούμε με το σώμα μας για να φουγκραστούμε τον εαυτό μας για να ηρεμήσουμε τον ευρικό μας σύστημα, για να συνδεθούμε μεταξύ μας και τελικά μέσα από τη σύνδεση με τον άλλον να γίνει η ρύθμιση η δική μας και να κερδίσουμε μια ισορροπία που θα μας βοηθήσει με μια μεγαλύτερη διάβοια να λειτουργήσουμε και να πάρουμε αποφάσεις και να ενεργοποιηθούμε να πετύχουμε στόχους.

13:11 Οπότε αυτό το ρεύμα στην ψυχοθεραπεία μιλά για την σημασία της μακρόχρονης θεραπείας, της ουσίας της θεραπευτικής σχέσης, των ιδιωτήτων που χρειάζεται να έχει ένας θεραπευτής για να μπορεί να είναι αποτρεσματικός στο ρόλο του. και νομίζω ότι αυτή τη φωνή κάπως τελικά εμπιστεύονται υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που νιώθουν ότι ζουν σε μια πραγματικότητα κατακαιρματισμένη κάτω από φόρητες πιέσεις και εσάνονται και σε ένα κοινωνικό περιβάλλον που και οι κοινωνικές ομάδες δεν είναι πια τόσο ισχυρές και οι οικογενειακοί δεσμοί δεν έχουν την ένταση που είχαν στο παρελθόν Οπότε κάπως η ψυχοθεραπεία είναι και ένα καταφύγιο. Αυτή την πρώιμη αλλά και ζωτική ανάγκη να έχω κάπου μια ασφαλή βάση, μια σχέση που να μπορώ να εμπιστεύομαι, να μπορώ να κουμπίσω τον εαυτό μου, να νιώθω ότι μπορώ να τον ανοίξω με φροντίδα και να τον βοηθήσω να αναπτυχθεί με φροντίδα, παρέα με κάποιον άλλον.

14:23 Αυτό το καταφύγιο νομίζω παρέχει ψυχοθεραπεία μέσα από μια ασφαλή θεραπευτική σχέση που και είναι βαθιά φροντιστικό, αναμορφωτικό, αλλά και έχει και μια υπαρξιακή σημασία. Είναι και κάτι παραστατικό δηλαδή. Άμα δεν πηγαίνεις με τον ρυθμό των πραγμάτων, γιατί όταν λες, ωραία, ο ρυθμός μου ζητάει όλα να γίνονται με ένταση όπως λες.

14:49 Και τα χείτητα υπερβολική. Είναι αυτό που σίγουρα θα σου το λένε που έρχονται άνθρωποι στο θεραπευτικό καναβί και σου λένε μπορώ να κάτσω και να μην λέω τίποτα Ναι Θα κάτσω εδώ και θα κοιτάζω τον τείχο Ή ξέρω εγώ έρχονται με μια διμονία να βρουν απαντήσεις και μπορεί να τους λέω ξέρω εγώ θα δούμε σιγά σιγά Σήμερα χρησιμοποιώ και την ατάκα του Αρκά που λέει για να βγω από το ψυχολογικό μου αδιέξοδο πρέπει πρώτα να δω από πού μπήκα.

15:25 Ναι, σωστό. Οπότε, πραγματικά, πολλές φορές και στην αποφύτηση, στο τέλος της θεραπείας πολλών ανθρώπων, αυτό που σχολιάζουν είναι πόσο λειτουργεί τελικά καθυσυχαστικά το θα δούμε, το σιγά σιγά. Γιατί κάπως αρχίζει και παίρνουν το μήνυμα ότι χρειάζεται να σέβονται το ρυθμό τους. Ναι. Το χάνουμε κάπου όμως, βέβαια, δηλαδή. Εγώ έχω την αίσθηση ότι ένα κομμάτι των συναδέλφων μας, εμών των ιδίων, κάπου το χάνουμε. Κάτι δεν μπορούμε να αφουγκραστούμε.

16:01 Γιατί το λέω αυτό Γιατί αισθάνομαι ότι Σαν λίγο οι νεότεροι Ας πούμε άνθρωποι Αν και είναι και πιο νυχτή στην ψυχοθεραπεία Σαν να Λίγο μας θεωρούν πιο παραδοσιακούς Πιο συντηρητικό Κομμάτι αυτό Πιο δεν ξέρω Εσύ πως το καταλαβαίνεις Αισθάνομαι ότι κάτι χάνουμε Από την ανάγκια σου την κοινωνική Αν όχι όλοι Ξέρεις ότι κάτι δεν ακούγεται εκεί δεν ξέρω πως το εννοείς με την έννοια πια ότι θεωρώ ότι ένας θεραπευτής που κάπως έχει αυτή την ευαιξία και φουγκράζεται όπως είναι παρόν και φουγκράζεται τον θεραπευόμενό του μπορεί ορισπάντον να να κατανοήσουν παρέα γιατί μπορεί να βιάζεται γιατί χρειάζεται να έχει τον έλεγχο της ζωής του γιατί χρειάζεται να χρησιμοποιεί περισσότερο τη λογική του γιατί χρειάζεται να προστατεύει κάπως την αίσθηση της δύναμής του και ειδικά απέναντι στους άλλους.

17:06 Οπότε μπορεί και να σεβαστεί αυτές τις άμυνες αρκεί να είναι ομολογημένες και να αναγνωρίζεται ότι χρειάζονται για κάποιους λόγους. Οπότε έχω τέτοια συναυλήξια. Νομίζω ότι δεν είναι ότι είμαστε οι φανατικοί της μακροχρόνιας ψυχοθεραπείας που λέμε, ξέρω εγώ, κάθισε εδώ πέρα και ψάξε, ψάχω, ψάξε. βασικά και η θεραπεία κρατάει όσο έχει ένα νόημα για τον θεραπευόμενο να κάνει αυτές τις εσωτερικές αλλαγές επίσης όταν τα βήματα της αλλαγής είναι ξεκάθαρα δηλαδή και στο μυαλό μας οι στόχοι που τίθενται είναι σαφείς δουλεύουμε προς αυτή την κατεύθυνση από κοινού είναι σαφείς και για την άλλη πλευρά κάνει νόημα και για τους θεραπευόμενους οπότε ουσιαστικά κυριτοποιούνται για να τους πετύχουν Και τώρα αυτό που λες για τον αν είμαστε πλήρως νομίζω ότι δεν ξέρω ίσως στη νέα γενιά που έχει αυτή τη φαστρακνοτροπία μήπως αυτό το ότι χρειάζεται χρόνο ακούγεται σαν αααα ξέρω εγώ δεν ξέρω εσείς αράζετε πιάνετε τα πελατάκια σας και δίνετε χρόνο δεν ξέρω πως το εννοείς αυτό

18:33 δεν ξέρω ρε κτή μου νομίζω ότι υπάρχει ένα έτοιμα Για να Να φύγει κάποιος με χειροπιαστά Πράγματα Ακόμα και αν χειροπιαστό είναι Να του εξηγήσει κανείς πως δουλεύει η διεργασία Αυτό χρειάζεται Ή να του εξηγήσει κανείς Τι έχει να δει, ποια είναι τα επόμενα βήματα Τι βλέπει τώρα Γιατί αν μείνει πρέπει να μένει Και νομίζω ότι σαν ένα κομμάτι Μου το χάνει αυτό Ξέρεις πως είναι το γιατρικό μοντέλο που σου λέει Πάρε τα χάπια ρε παιδί μου και θα σου κάνουν καλό Λες εσύ που θα μου κάνουν καλό, πάρ' τα τώρα να σου κάνουν καλό Θεωρώ ότι αυτό δεν είναι θεραπεία Θεωρώ ότι ένας θεραπευτής οφείλει να εξηγήσει το σκεπτικό του Γιατί προτείνει αυτόν τον τρόπο προσέγγισης στα θέματα του θεραπευόμενού του Να δούνε μαζί γιατί μπορεί να μην είναι πολύ σαφής το θεραπευόμενο Πώς μέσα από τη συζήτηση με τον θεραπευτή του Και μέσα από τα ερωτήματα που κάνει ο θεραπευτής του Σιγά σιγά αλλάζει και τοποθέτεται αλλιώς στη ζωή του δηλαδή πολύ συχνά οι θεραπευόμενοι λένε έχω αλλάξει στον τρόπο που σκέφτομαι

19:38 ή στον τρόπο που την αισθήση του σώματος ή στον τρόπο που κάνω επιλογές ή στον τρόπο που σκέφτομαι και δεν κατάλαβα πως έγινε αυτή η αλλαγή μπορεί να μην συνειδητοποιούν τις μικροδιεργασίες της αλλαγής όμως το βαθύτερο το γενικότερο θεωρητικό πλαίσιο το σκεπτικό των ερωτήσεων της αλλαγής, της δουλειάς, τους στόχους νομίζω χρειάζεται να τους συγκατασκευάζουμε και να τους συνδιαμορφώνουμε και να είναι πολύ ενεργοί συμμέτοχοι φυσικά δεν είμαστε γκουρού ούτε μάγοι της ψυχοθεραπείας που ζητάμε ξέρω εγώ να μας ακολουθήσουν τυφλά εννοείται ότι χρειάζεται να ξέρουν και να είναι ενεργοί συμμέτοχοι και νομίζω ότι ένα στοιχείο που έχω δει λίγο και σαν να τους έχω δει να το κάνεις και δεν το βλέπω πολύ συχνά είναι το έλα να κάνουμε μια στρατηγική και αυτό λείπει πάρα πολύ ξέρεις πόσοι άνθρωποι με παίρνουν τηλέφωνο και μου λένε θα ήθελα να αλλάξω θεραπευτή διότι σας προκαλώ πολύ θέλω να σας ρωτήσω αν μιλάτε, αν απαντάτε και αν σε κάποιες περιπτώσεις βοηθάτε να δομηθεί μια στρατηγική

20:48 αε βέβαια για να φτιάξω ένα στόχο κατά τη γνώμη μου είναι απαραίτητο το κομμάτι της θεραπευτικής διεργασίας αυτό Και έτσι για να προχωρήσουμε Αν λίγο και στο κομμάτι το εκπαιδευτικό Ωραία, εμένα μου φάνηκε πάρα πολύ εύκολο Επί μεριά των θεραπευόμενων Θα πάω, θα διαλέξω τον καλό μου δω θεραπευτή Θα διαλέξω έναν άνθρωπο που πιστεύω μου θα κάνω σχέση Και θα φεθώ να κάνω έως αυτές τις σύνθετες διεργασίες Είναι να μου δείξουν πώς γίνονται Είναι να τις κάνουμε μαζί Ο δεργαστής πού θα τις ξέρει όλες τις διεργασίες Και πού θα μπορεί να κάνει αυτό το pacing, να κάνει το ρυθμό, να βλέπει τις εργασίες, να δίνει τις πληροφορίες Να μην δίνει αυτές ή να δίνει όλο αυτό το πράγμα Πώς να το...

21:31 Εγώ αν δεν καλώ που είμαι θεραπευόμενος, πού να πάω να φεθώ στα χέρια του εκείνος Δεν τα είμαι όλα αυτά Ναι και τώρα μπαίνουμε σε αυτό το επίμαχο θέμα της εκπαίδευσης στην ψυχοθεραπεία Βασικά ένας ψυχοθεραπευτής καταρχήν χρειάζεται να έχει ειδικές γνώσεις αυτές τις γνώσεις τις αποκτάει μέσα από τις ακαδημαϊκές σπουδές σε αντικείμενα που αφορούν την ψυχολογία των ανθρώπων την ψυχοπαθολογία τις αναπτυξιακές διεργασίες, πώς αναπτύσσεται ένας άνθρωπος, τις νευροπιστημονικές γνώσεις κτλ την ψυχοφαρμακολογία οπότε λοιπόν υπάρχουν αυτές τις θεωρητικές γνώσεις που προσκτώνται ακαδημαϊκά ή και μέσα από το τσάντσπιτι όπως είσαι εσύ η γνώση είναι δύναμη γιατί δεν φτάνει αλλά αυτό είναι μόνο το πρώτο βήμα ή να κάνει και ένα μεταπτυχιακό που μπορεί να το δώσει και άλλες μόνες αλλά όπως ακριβώς το να διαβάσεις ένα βιβλίο δεν σε βοηθάει να θεραπευτείς άρα έτσι ακριβώς και οι θεωρητικές ακαδημαϊκές γνώσεις δεν σε βοηθάνε να γίνεις ψυχοθεραπευτής γιατί ένας ψυχοθεραπευτής

22:46 Το βασικό του εργαλείο είναι ο εαυτός του. Του λέμε αυτό θεωρητικά, αλλά είναι κάτι πάρα πολύ ευρύ και βαθύ. Τι σημαίνει αυτό. Σημαίνει ένας θεραπευτής να έχει κατανοήσει σε βάθος τις θεωρητικές γνώσεις έχοντάς συνδέσει με τον εαυτό του. γιατί τον αποπαγαλίζουμε θεωρίες ή πρωτόκολλα χωρίς να έχουμε συνδέσει πώς λειτουργούν αυτά στον ανθρώπινο ψυχισμό συνδέοντάς τα με τη δική μας λειτουργία δηλαδή κάπως να έχουμε αποκτήσει βιωματικά την εμπειρία του τι σημαίνουν αυτές οι γνώσεις και οι πληροφορίες επίσης χωρίς να έχουμε κάνει ήδη την προσωπική μας θεραπεία για να δούμε πώς λειτουργεί ένα θεραπευτικό μοντέλο Εμάς μας έχει βοηθήσει να αποκτήσουμε μεγαλύτερη αυτογνωσία, μεγαλύτερη ενεργοποίηση, μεγαλύτερη αποδοχή του εαυτού μας, αυτοφροντίδα, να γινόμαστε πιο ευέλικτοι, πιο αποτελεσματικοί στο πώς διαχειριζόμαστε τα θέματα μας. Σε αυτή την περίπτωση εμπιστευόμαστε αυτή τη διεργασία.

23:49 Αλλιώς, αν απλώς έχουμε διαβάσει κάποιες γνώσεις Ασύνθετες με τον εαυτό μας Και χωρίς να έχουμε η ίδια η προσωπική εμπειρία Πώς λειτουργούν αυτά Δεν μπορούμε να είμαστε πιστικοί εκπρόσωποι αυτής της θεραπευτικής προσέγγισης Αυτή λοιπόν η προσωπική εμπειρία που συμβαίνει Μέσα από τη βιωματικό χαρακτήρα της εκπαίδευσης Και την προσωπική μας θεραπεία Χρειάζεται να συνδυάζεται με πρακτική άσχηση να βλέπουμε άλλες περιπτώσεις, να έχουμε υποπτία στο να έχουμε μια καθοδήγηση και πλαισίωση για το πώς να ερμηνεύουμε αυτά που συμβαίνουν στη θεραπευτική διεργασία, να μπορούμε να οργανώνουμε τις σκέψεις μας μέσα από το να γράφουμε πράγματα, να θέτουμε ερευνητικά ερωτήματα, να διεξάγουμε έρευνες σε σχέση με την ψυχοθεραπεία, γιατί ένας καλός ερευνητής της ψυχοθεραπείας μπορεί να κατανόησει πολύ καλύτερα τη θεραπευτική διεργασία.

24:49 Χρειάζεται λοιπόν ένα πολύ σύνθετο εξοπλισμό που και εκείνος για να μπορέσει να εκδιπλώσει τον εαυτό του και να τον εξαιίξει ως εργαλείο χρειάζεται να εκπαιδεύεται σε ένα πλαίσιο που θα είναι ασφαλής να το κάνει. Και δεν είναι και άλλη ασφαλής. και η τραπευωνίτως που δεν θα είναι ακόμα βασικά με τους συνεκπαιδευόμενους να εκπαιδευτεί σε ένα πλαίσιο ασφάλειας που αυτό τι σημαίνει ένα ακαδημαϊκό πλαίσιο που δίνει διαλέξεις και μετά υπάρχει βαθμολογία ή εξετάσεις βασικά οδηγεί τους ανθρώπους στο να σκέφτονται πώς θα ξεπετάξουν το βαθμό, πώς θα πάρουν καλύτερο βαθμό πώς θα πείσουν για τους άλλους τους διδάσκοντες τους ότι τέλος πάντων είναι καλοί μαθητές βασικά αυτή η συνθήκη εκπαιδευτική τους οδηγεί να συντηρούν όλους τους τις άμυνες και όλο το προσωπείο ότι είναι καλοί επαγγελματίες ενώ η ασφάλεια και η εξέλιξη η εσωτερική μέσα από την ασφάλεια προκύπτει όταν εκπαιδευόμαστε σε ένα πλαίσιο που βασικά δεν απαιτεί από εμάς να είμαστε τέοι ούτε να αποδεικνύουμε πόσο καλοί είμαστε

26:08 αλλά που μας χωράει με όλες μας τις πλευρές μας βοηθάει πάνω στα λάθη μας στις αδυναμίες μας να αναστοχαστούμε να εξελιχθούμε να μάθουμε να στεκόμαστε με ευαισθησία στα λίμματα τα δικά μας και των άλλων οπότε χρειάζεται ένα τελείως διαφορετικό κλίμα γι' αυτό και οι πιο ας πούμε προσεγμένες θεσποθετήσεις τις θεσμοθετησίες της ψυχοθεραπείας που γίνονται τα τελευταία χρόνια στις περισσότερες χώρες γιατί η ψυχοθεραπεία ως εκπαίδευση παρεχόταν για δεκαετίες σε όλες τις χώρες από κάποιους έμπειρους επαγγελματίες που είχαν αναπτύξει κάποιο θεραπευτικό μοντέλο και έπαιρναν ανθρώπους κοντά τους άλλους ειδικούς της ψυχικής υγείας και τους εκπαίδευαν σε σχέση με αυτό το μοντέλο.

27:01 Επίσημη θεσμοθέτηση γίνεται τα τελευταία χρόνια στις περισσότερες χώρες. Και τι περιλαμβάνει μια θεσμοθέτηση? Δηλαδή τι στοιχεία περιλαμβάνει, πόσο χρόνο, από ποιους. Ναι, όλα αυτά. Η θεσμοθέτηση από το κράτος περιλαμβάνει καταρχήν ποιος φορέας του κράτους είναι υπεύθυνος. Συνήθως είναι το Υπουργείο Υγείας. σε κάποιες σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να είναι σε συνεργασία με το Υπουργείο Οικογένειας ή Παιδείας.

27:29 Σε ένα-δύο χώρες έχει συμβεί αυτό. Πόσος θα είναι ο χρόνος της εκπαίδευσης, ποιοι είναι οι εκπαιδευτές, σε ποιες προσεγγίσεις αναγνωρίζονται, ποιοι θεωρούνται θεραπευτές, ποιοι θεωρούνται σύμβουλοι ή εναλλακτικοί θεραπευτές. Όλα αυτά δηλαδή. Και το πλαίσιο, δηλαδή πόσες ώρες, ποιά δομένουν. Σε τι είδους, ας πούμε, ποιες είναι οι βασικές γνώσεις που πρέπει να υπάρχουν, να προσλαμβάνουν, συγγνώμη.

27:59 Η προσωπική θεραπεία. Ναι, και σε πολλές χώρες συμπεριληφθεί η προσωπική θεραπεία. Στην Ελλάδα, μετά από πολλά χρόνια, οι εταιρείες που ασχολούμαστε με την ψυχοθεραπεία, είμαστε σε διαβούλευση. Είχαμε καταθέσει υπομνήματα στο Υπουργείο Υγείας και στο ΚΕΣΥ. και πράγματι πέρσι το καλοκαίρι του 25 το ΚΕΣΥ έξεδε σε μια γνωμοδότηση σε σχέση με το θέμα της ψυχοθεραπείας όπου για πρώτη φορά διαπίστωσε ότι έχει έρθει το πλήρωμα του χρόνου να γίνει η θεσμοθέτηση της εκπαίδευσης ψυχοθεραπεία.

28:36 Πρότεινε η εκπαίδευση της ψυχοθεραπεία να είναι τετραετής ώστε να υπάρχει αυτή η διαδικασία και να υπάρξει μετά τις ακαδημαϊκές σπουδές, πρότεινε να δημιουργηθεί μια επιτροπή η οποία θα αναλάβει να θεσμοθετήσει τα κριτήρια με τα οποία θα αναγνωρίζεται ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα, ποιες προσεγγίσεις θα αναγνωρίζονται, με ποια κριτήρια θα αναγνωρίζονται οι εκπαιδευτές κτλ.

29:05 Και τώρα με βάση αυτή τη γνωμοδότηση του Υπουργείου Υγείας έχει εξαγγείλει ότι θα δημιουργήσει ένα Εθνικό Παρατηρητήριο ή μια Επιτροπή που την ονόμαστε Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχοθεραπείας και Συμπληρωτικής Ψυχικής Υγείας η οποία θα καταρτήσει όλα αυτά τα κριτήρια. Ναι, ναι. Κι έτσι γιατί ένα πράγμα που έχει συμβαίνει πάρα πολύ και το ακούμε και μάλιστα είναι και όποιος θέλει να πολεμήσει τη ψυχοθεραπεία λέει ότι ένταξε τι ψυχοθεραπευτής με ένα σεμινάριο. Διότι έχουν υπάρξει πολλά προγράμματα που είναι έξι μηνές, ένα χρόνο.

29:42 Αυτό βασικά είναι και το δικό μας μέλημα. Το ότι δεν υπάρχουν θεσμοθετημένα κριτήρια για το ποιος θεωρείται ψυχοθεραπευτής και μετά από ποια διεργασία. Έχει αφήσει ανοιχτό το πεδίο ώστε να υπάρχουν διάφορα εκπαιδευτικά προγράμματα και από ανθρώπους που δεν έχουν εμπειρία στην ψυχοθεραπεία πολλές φορές και σύντομης διάρκειας και εκπαιδευτικά προγράμματα που πόσχονται πολλά.

30:11 σε πολύ συνέμο χρονικό διάστημα και δημιουργούν τυψευδές σε ανθρώπους που δεν είναι σωστά ενημερωμένοι ότι ψυχοθεραπεία, ακριβώς επειδή είναι συμβουλές και θυμίζει αυτές τις συζητήσεις που κάνουμε και λέμε τη γνώμη μας στους άλλους είναι κάτι πολύ εύκολο να το κάνει κάποιος και μπορεί μετά από δύο Σαββατοκύριακα ή μετά από έξι μήνες και πολλές φορές online εκπαίδευσης να θεωρεί τον εαυτό του έτοιμο να τον αναγγείλει ως ψυχοθεραπευτή.

30:46 Εδώ βλέπουμε, αν μπει κανείς στο YouTube, εγώ είχα πετύχει για μια περίοδο πάρα πολλά βίντεο από φίτους από πολύ διάσημα πανεπιστήμια των ΗΠΑ, κλινικής ψυχολογίας κλπ, που έκαναν την εκπαίδευση ως ψυχοθεραπευτές, Αλλά προσέξτε το ιδιαίτερο στην Αμερική είναι το ότι δεν ζητάνε προσωπική θεραπεία. Οπότε οι περισσότεροι ψυχοθεραπευτές δεν έχουν κάνει θεραπεία προσωπική.

31:17 Εγώ να σου πω την αλήθεια δεν ξέρω. Αν αποφάσισα από την εκπαίδευσή μου να τα ξαφανίσω όλα, θα λέω αφήστε μου ρε παιδιά τουλάχιστον τη θεραπεία να άτει και καμιά τρίτη καρέκλα. Πραγματικά θεωρώ ρε παιδί μου ότι για μένα είναι πάνω από 70% της εκπαίδευσης. Και για μένα. Νομίζω ότι το σημαντικότερο κομμάτι της εκπαίδευσης στην πληροθεραπεία είναι η προσωπική θεραπεία και αυτή η εμπειρία του ότι μπαίνουν στις θεραπευτικές ομάδες για δυόμιση χρονιά και παρακολουθούν την θεραπευτική διεργασία, τη θεραπευτική έλλαγη βήμα-βήμα, τις παρεμβάσεις και μετακινούνται σταδιακά στο ρόλο του θεραπευτή.

32:01 Ναι, ναι, ναι. Λοιπόν αυτή η απόφητη Σε αυτά τα βίντεο Λένε πόσο πολύ ταλαιπωρήθηκαν Με αυτή τη δουλειά που έκαναν Ότι άπογαν μονάχα δυσκολίες Και προβλήματα Ότι κουράστηκαν Και ευτυχώς μετά από 9-10 χρόνια που πιέστηκαν Και να ανταποκριθούν οικονομικά Στα γραφεία τους κτλ Τα έκλεισαν και κάνουν ζωάρα Ότι απολαύθηκαν από το παρήργο Του θεραπευτή Μα φυσικά αν δεις τον εαυτό σου ως κάποιον που ακούει προβλήματα ή κάνει διαχείριση ψυχοπαθολογίας και δεν είσαι ένας άνθρωπος που εμπιστεύεσαι την δύναμη της θεραπευτικής αλλαγής που έρχεται μέσα από την ψυχοθεραπεία για να την πρεσβεύεις και να τη χτίζεις κάθε μέρα με τους θεραπευόμενους σου και να τρέφεσαι κι εσύ από αυτό γιατί δεν μπορείς να αντέξεις Διεκπαιρέωση ναι ακριβώς Εμένα πολύ συχνά μου λένε κάποιοι, άκουσα εγώ πω βαριά δουλειά, δύσκολη ακούστηκε για προβλήματα Είναι η πιο ωραία δουλειά στον κόσμο Πραγματικά δεν μπορώ να φανταστώ τον αυτό μου να κάνει κάποια άλλη δουλειά γιατί την ώρα που ακούω

33:18 ότι στις δυσκολίες τα προβλήματα ήδη φτιάχνω στο μυαλό μου ένα σχέδιο με το τι δυνάμεις έχει αυτός ο άνθρωπος πόσο πράγματον μπορεί να αλλάξει τον φαντάζομαι στο παρακάτω γίνονται αυτές οι αλλαγές ζω μαζί του, είναι ένα συγκλονιστικό ταξίδι τα μόχος ζω την ανακόφησή τους την ενδυνάμωσή τους τη χαρά τους την ευγνωμοσύνη τους δεν νομίζω ότι υπάρχει πιο ωραία δουλειά γιατί όμως ο φαινί μου έχει το αναρωτιό μου φωναχτά υπάρχει πάρα πολύ burnout στον χώρο του θεραπευτικού είναι και θέμα εκπαίδευσης αυτό Εγώ θεωρώ ότι είναι θέμα εκπαίδευσης, προσωπικής θεραπείας, αναγνώρισης των προσωπικών ορίων, που συνδέεται πολύ με την ψυχοθεραπεία.

34:09 Και νομίζω ότι το burnout τα τελευταία χρόνια έχει να κάνει και με το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Εγώ συστημική θεραπεύθρωση, το έχω συνέχεια στο μυαλό μου το ποιο είναι το κοινωνικό. Ναι, δεν είναι μόνο τι δεν τα κάνεις, τι κοινωνικό περιβάλλον. Τι κοινωνικό ζεις, τι έτσι περάσει. Δηλαδή αν λάβουμε υπόψη μας ότι ζούμε σε μια χώρα από το 2008 είμαστε σε κρίση ή σε απανοτές κρίσεις που δυσχεραίνουν όλο και περισσότερο τη ζωή που κάνουν όλο πιο δύσκολο και το θεσμικό πλαίσιο και την καθημερινότητά μας και πολλοί άνθρωποι μας έρχονται υπερφορτωμένοι και είμαστε και εμείς υπερφορτωμένοι από τις προσωπικές μας ζωές όλο αυτό δεν επηρεάζει και το πηγήμετε στο γραφείο μας στη σχέση μας με τους θεραπευαμενούς μας Εντάξει για να ευλογήσω Τα γένια της συστημικής Νομίζω ότι είναι η προσέγγιση Που λαμβάνει μέρος Λαμβάνει μάλλον υπόψης της Αυτή την παράμετρο Διότι αν πούμε Ότι όλα είναι ενδοψυχικά Ότι όλα έχουν να κάνουν μεσοτρικές συγκρούσεις Με πως θα βλέπεις τη ζωή

35:13 Αν τη βλέπεις θετικά, αν τη βλέπεις αθνητικά Με την ιστορία σου Τα ξέρω όλα έχουν να κάνουν με τη ιστορία μας Και με το DNA μας αλλά για παιδί μου, τάξη δεν ζούμε και για κάποια υπερσυστήματα ε βέβαια, βέβαια το έλεγα με μια φίλη μου και μου έλεγε η ψυχοθεραπεία της γιαγιάς που της κόψανε στο μισό της σύνταξη μπορεί να είναι να την επαναφέρουμε στο προηγούμενο μπορεί να έχει κι άλλες προκλήσεις ζωής αλλά μπορεί να είναι πολύ μεγάλο κομμάτι του βαθανού της Βέβαια, άμα υπάρχουν άνθρωποι που με τα εισοδήματα που έχουν δεν μπορούν να διευκριθούν ούτε στα βασικά έξοδα της καθημερινότητάς τους, είναι μια τεράστια πίεση.

35:56 Όταν βγαίνεις έξω για να πας στη δουλειά σου και δεν μπορείς να υπολογίσεις πόσο χρόνο θα σου πάρει ανάλογα με το τι κίνηση θα συναντήσεις, όταν συναντάς ανθρώπους που είναι επιθετικοί ή αγενείς συνεχώς, γιατί όλοι απειλούμαστε, όταν δουλεύεις άπειρες ώρες και γυρίζεις στο σπίτι και δεν έχεις αντοχή, ούτε προβλεμμένης να δεις το παιδί σου και δεν ξέρεις τι γίνεται και νιώθεις αγωνία.

36:21 Όλα αυτά δεν πιέζουν και πιέζουν και τους θεραπευομενούς μας και τους θεραπευτές. Οπότε, ναι, η συστημική σκέψη μας βοηθά είναι να δούμε πως όλα τα δεδομένα και τα στοιχεία της ζωής μας είναι σε μια διαρκή αλληλεπίδραση. Η ιστορία μας, το παρόν, το σώμα μας, οι συναισθηματικές μας λειτουργίες, οι σχέσεις μας, η οικονομική πραγματικότητα, η κοινωνική πραγματικότητα, οι προσδοκίες, η εικονική πραγματικότητα, ψηφιακή.

36:51 Όλα είναι σε μια διαρκή αλληλεπίδραση. Να πιέναμε λίγο, γινώντας πάλι στο κομμάτι της εκπαίδευσης. Χτυπάει την πόρτα, ας πούμε, του λόγου ψυχής, σε ένας άλλου κέντρου, ας πούμε λίγο για τη δική σου εμπειρία, και πάει την πόρτα ένας απόφυτος, ένας επενδυματίας, Στην ζωή μου που εδώ έχει δουλέψει κάποια χρόνια Και ζητάει εκπαίδευση Θέλω να με βάλεις λίγο Σε αυτό το ταξίδι Πώς έρχεται Με τι ερωτήματα, με τι αγωνίες, με τι στάση Και σιγά σιγά πώς φίλια Μπορφώνει και πώς Τον χαιρετάμε ας πούμε από την εκπαίδευση Ναι Με τι έτσι αίσθηση έρχεται Και τι ζητάει Τι είναι το αίτημά του, τι χρειάζεται Πώς έχει δομήσει Αυτό που θέλει στο μυαλό του δεν μπορούμε να γενικεύσουμε, αλλά έτσι μια αίσθηση.

37:39 Ναι, πράγματι, επειδή κάθε χρόνο εξετάζουμε δεκάδες, εκατοντά, σχεδόν, ετήσεις, υπάρχει μια ποικιλωμορφία και στα αιτήματα και στην ετοιμότητα των εκπαιδευόμενων. Υπάρχουν, δηλαδή, άνθρωποι που απευθύνονται να διερευνήσουν το ανθινεί να κάνουν εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία, που μπορεί να αμφιβάλλουν ακόμα για το ποια προσέγγιση τους ταιριάζει, αλλά υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να έρχονται αποφασισμένοι.

38:15 Έχουν κάνει μελέτη, έχουν κατάλληλες αλλάξεις στο ποια προσέγγιση τους ταιριάζει και γιατί. Γιατί προτιμούν αυτό το κέντρο εκπαίδευσης και όχι άλλο. Είναι πολύ σίγουροι για την επιλογή τους, αλλά έχουν πολύ μεγάλη αμφιβολία για τον εαυτό τους. Αν θα μπορέσουν να αντεπεξέλθουν. ένα κοινό στοιχείο των εκπαιδευόμενων που βασικά διαλέγουμε και όλας είναι αυτοί που άμα θέλετε να επιλεχθείτε ακούσε προσεκτικά και επόμενα λεπτά αυτό είναι inside information είναι άνθρωποι που έχουν ξεκαθαρίσει ότι θέλουν να γίνουν ψυχοθεραπευτές έχουν καταλάβει ποια είναι η σκοπιμότητα της εκπαίδευσης τι έχει να τους προσφέρει αλλά έχουν την αίσθηση της ευθύνης, της πολυπλοκότητας του πόσο πολυπλοκός είναι αυτός ο ρόλος.

39:10 Έχουν μια αγωνία, μια ανησυχία. Αν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν, θα τα καταφέρουν. Οπότε ξεκινούν συνήθως με μεγάλη επιφυλακτικότητα σε σχέση με τον εαυτό τους. Αν θα τα αποκριθούν στο ρόλο, έτσι ό,τι είναι εκπαίδευση. Αν θα τα αποκριθούν στο ρόλο. Οπότε σε πρώτη φάση αυτό που βλέπουμε είναι ότι πέφτουν με μάλλον απορροφούν σας φουγγάρια τις πληροφορίες, τις γνώσεις, μπαίνουν στις ασκήσεις, είναι ανοίχτη.

39:41 Αλλά αν παρακολουθήσουμε την εσωτερική του συνομιλία που το κάνουμε αυτό και με διάφορες βιωματικές ασκήσεις ακούγεται πόσο επιτηρούν τον εαυτό τους, πόσο αυστηρά τον κρίνουν, πόσο πολύ φοβούνται ότι μπορεί να μην είναι επαρκής. Αλλά κάπως αυτό αντισταθμίζεται από τον ενθουσιασμό ότι μαθαίνουν πολλά καινούργια πράγματα που τους κάνουν νόημα και με ένα διαφορετικό τρόπο.

40:09 Και τελικά αυτή η κινητοποίηση βιωματική, εσωτερική είναι το αντισταθμίσμα για αυτά τα ερωτήματα αυτοαξιολόγησης. Στο δεύτερο έτος που κάπως έχουν προχωρήσει σε πιο βαθιά νερά και στην προσωπική τους θεραπεία και μπαίνουν πιο πολύ ακόμα στο πώς δουλεύει η θεραπεία, μπαίνουν σε πρακτικά θέματα, μπαίνουν και στην ομάδα τους, στην τρίτη καρέκλα.

40:39 Βλέπουμε ότι περνούν μια περίοδο αποσταθεροποίησης, αμφιβολία στην εκφράσμα. Αισθάνονται και εμπιστοσύνη και αυτό τους επιτρέπει να εκφράσουν πιο άμεσα τις αμφιβολίες τους, τις δυσκολίες τους. Ακόμα και παράπονα και ανταγωνισμούς και ανησυχίες για το παρακάτω. Είναι μια έτσι πιο έντονη χρονιά το δεύτερο έτος. Στο τρίτο έτος έχουν αρχίσει και να συνδέουν βαθύτερα την θεωρία με τον εαυτό τους και έχουν πολύ μεγαλύτερη εμπειρία και από την πρακτική τους άσκηση αλλά και όλο και πιο ξεκαθαρή εικόνα από συμφωνιμόνες με τον μοντέλο και σε διάφορες περιπτώσεις κλινικές και σε διάφορες συνθήκες θεραπείας και αρχίζουν να αποκτούν μια μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.

41:33 Τόλμουν να κάνουν περισσότερα επαγγελματικά φήματα, συνεργασίες. Στο τέταρτο έτος αυτά εμπεδώνονται και βασικά κλείνουν με μια αίσθηση για τον εαυτό τους ότι στο ρόλο που θεραπευτεί στέκονται με μια εσωτερική ασφάλεια, όχι με την εσωτερική ασφάλεια όμως της τελειότητας, ότι τα ξέρουν όλια. έχουν συνέστηση ότι βασικά το να είσαι ψυχοθεραπευτής έχεις τη τύχη να χρειάζεται να μαθαίνεις συνέχεια πράγματα και να εξελίσσεσαι.

42:11 Οπότε ξέρουν ότι έχουν προσάτους συνέχεια. Ναι, μπορεί και είναι ίσως και μια νέα εκπαίδευση και κάτι διαφορετικό και μια άλλη τεχνική. Όχι λοιπόν, αυτή η ασφάλεια δεν πηγάζει από την αίσθηση ότι τα ξέρουν όλα, Ούτε ότι είναι τέλει, αλλά ότι ο εαυτός τους ως εργαλείο έχει οριμάσει, στέκεται με ασφάλεια, νιώθουν αυτή την ησυχία και τον σεβασμό προς τον εαυτό τους και έχουν εμπεδώσει αυτή τη στάση συνεργασίας, σύμπνιας, αποδοχής της αδυναμίας και στον εαυτό τους και στους άλλους.

42:50 Και ότι βασικά μέσα από τη διεργασία τα πράγματα γίνονται. Οπότε, αισθάνονται ήσυχοι, ανάλευροι, συνδεδεμένοι με το πλαίσιο, συνδεδεμένοι μεταξύ τους, έχουν χτίσει συνεργασίες και αυτή η σύνδεση με το πλαίσιο, η ασφαλής βάση που έχουν με το εκπαιδευτικό τους φορέα, η σύνδεση με τον εαυτό τους είναι μια πηγή ασφάλειας που τους καθησυχάζει ότι ό,τι και να συμβεί παρακάτω θα έχουν τη βοήθεια, τη γνώση, την εποπτεία τους και θα το αντιμετωπίσουν.

43:24 Οπότε είναι πολύ αισιόδοξοι, πολύ χαρούμενοι και βασικά έχει γίνει αυτή η εσωτερική αναθεώρηση μέσα τους που επιδιώκουμε και όταν κάνουμε ψυχοθεραπεία. Και άρα μπορούν να την υποστηρίξουν και με τους θεραπευόμενους τους. Γιατί αυτό είναι το κλειδί ενός καλού ψυχοθεραπευτή. έχει ζήσει έχει βιώσει δηλαδή τον έχει ζήσει, έχει βιώσει τη θεραπευτική αλλαγή ο ίδιος στο πετσί του για να μπορεί να την πιστεύει και την προσωπική αλλαγή γενικά και την επαγγελματική και ρε παιδί μου σκεφτόμουν να διαρωτήσεις έτσι λίγο πιο δύσκολες, πότε είναι πιο πιθανό να φύγει ένας εκπαιδευόμενος δηλαδή να πει δεν μπορώ να σταματήσει Είναι ας πούμε όταν πάει να τελειώσει, όταν είναι στην αρχή, ποιο είναι το πιο πιθανό και για ποιους λόγους.

44:19 Υπάρχει περίπτωση ένας εκπαιδευόμενος που μπαίνει σε αυτή τη διαδικασία της όσο δυναμικής και βιωματικής εκπαίδευσης να συνειδητοποιήσει ότι έχει συναισθηματικά ζητήματα που δεν του επιτρέπουν να αντεπεξαίσθη στην εκπαίδευση, τον αναστατώνεται πολύ αποδιοργανώνεται οπότε μπορεί να συμφωνήσουμε μαζί ότι χρειάζεται να πάρει κάποιο χρόνο να ολοκληρώσει, να προχωρήσει τη θεραπεία του και να επαναξετάσουμε το αίτημά του να επανέλθει στη θεραπεία αυτό είναι το πιο πιθανό ναι, ναι κάπως να αγγίξει κάτι δικό του, να ανασαπτωθεί και να διδέστη κάποια δηλαδή εκεί γύρω στο δεύτερο έτος που σου είπα πριν που παίρνεις τα πιο βαθιά είναι το πιθανότερο προσπαθώ να θυμηθώ από τη δικιά μου εκπαίδευση νομίζω φεύγαν και στο τέλος του πρώτου έτους κάποιοι οικομήτες που ερχόντουσαν να μυριστούν την κατάσταση και όταν έρχονταν το δεύτερο έτους που ήταν λίγο πιο εσωτερικό επειδή κάνουμε πολύ προσεκτική επιλογή θέλω να πω συνεδεύξεις, ασκήσεις Η αλήθεια είναι ότι είναι πολύ μικρός ο αριθμός

45:39 Αυτόν Παλιότερα Σε άλλα εκπαιδευτικά πλαίσια Σε αυτό που γνωριστήκαμε Μπορεί να μην είναι όταν τόσο εντελεχής Επιλογή Σε εμάς όλες αυτά τα χρόνια Μπορεί να είναι ένας Σε κάθε φουρνιά Σε κάθε δύο τρεις φουρνιάς εκπαιδευόμενων Δεν είναι Υπάρχουν και προσωποκύρια Προχωράκια ζωή Ναι, αυτοί οι εκπαιδευόμενοι που μπορεί να υπάρχουν, που μπορεί λόγω προσωπικών ζητημάτων να διακόπτουν, επανέχονται.

46:14 Δηλαδή κάνουν μια διακοπή γιατί ξέρω εγώ γέννησαν, είχαν ένα σοβαρό οικονομικό ή επαγγελματικό ζήτημα, οικογενειακό. Διακόπησαν για ένα διάστημα και επανήλθαν. Και η επόμενη ερώτηση είναι, μπορούν όλοι να γίνονται από αυτές. Όχι βέβαια, κάτι τόσο σύνθετο, καταλαβαίνεις. Όχι, δεν μπορώ. Ας πούμε ότι είμαι ο Κωνσταντής και είμαι άριστος.

46:40 Παίρνω το πιού μου, είμαι άριστα. Μπορώ να προφήσω όποια θεωρία μου δώστε. Όπως το λένε, δεν μπορώ να το δω. Είμαι επιμεής, έρχομαι στην εκπαίδευσή μου, δεν χάνω. Ό,τι μου λέτε το κάνω με καλό παιδί κτλ. Γιατί να μην μπορώ. Όπως είπαμε, αν για την ψυχοθεραπεία το σημαντικότερο εργαλείο είναι ο εαυτός μας, χρειάζεται να θεραπευτής χρειάζεται να έχει την αντοχή και το θάρρος να δουλέψει πολύ ουσιαστικά με τον εαυτό του να επεξεργαστεί πολύ βαθιά την ιστορία του να είναι διαθέσιμος να την επεξεργάζεται και καθώς δουλεύει ως θεραπευτής ναι ακριβώς να μπορεί να συνεργάζεται με άλλους επαγγελματίες να είναι ανοιχτός και να δικτυώνεται με όλους τους επαγγελματίες να πείσει στο γραφείο του και να κάνει ό,τι θέλει και υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί είτε λόγω της ιστορίας τους είτε της μεγάλης αυστηρότητας που έχουν προς τον εαυτό τους είτε των αμηνών τους των στατηγικών που έχουν μάθει για να προστατεύουν τον εαυτό τους δεν μπορούν να εκτεθούν σε μια τέτοια άμεση επαφή

47:54 με όλα αυτά τα κομμάτια του εαυτού τους ή δεν μπορούν να τα εκθέσουν στους άλλους. Οπότε αυτοί οι άνθρωποι ταλαιπωρούνται με το να μπαίνουν στο ρόλο του θεραπευτή και μπορούν να ταλαιπωρούν και άλλους. Και μπορεί παιδί μου, δεν ξέρω, εγώ νομίζω ότι στους ανθρώπους έχει τύχει να τους πω, θεραπευόμενους, να τους πω ότι, κατά παιδί μου, όμως να μην το βλέπεις για θεραπευτή.

48:20 Γιατί, ξέρεις, καμιά φορά να μπαίνει κάποιος στη θεραπεία μπορεί να λέει, α, πολύ ωραία, να το κάνω και εγώ πολύ ωραία, εδώ καθόμαστε είναι ωραίο το πλαίσιο και μπορείς να μην έκανες αυτό να κοίταζες κάτι άλλο που να σου ταιριάζει 100% έχουν έρθει και μου έχουν πει ευτυχώς που με κλείτωσες από αυτό το πράγμα ναι, νομίζω ότι είναι ένα στοιχείο αυτό, δηλαδή οι άνθρωποι που ανακουφίζονται μέσα από την ψυχοθεραπεία νιώθουν την ανάγκη να το κάνουν και οι ίδιοι στους άλλους που μπορεί να θέλουν πραγματικά να μπουν στο ρόλο του φροντιστή του εαυτού τους, κατά ανάγκη και μόλις περάσει αυτή η φάση στη θεραπεία τους συνειδητοποιούν ότι βασικά δεν θέλουν να γίνουν θεραπευτές αλλά καλύτεροι φροντιστές του εαυτού τους και φροντιστές των άλλων έχει ενδιαφέρον το πως βλέπουμε κάνοντας έτσι βιοματικές ασκήσεις με τους εκπαιδευόμενούς μας πόσο κοινό είναι στην ιστορία τους για διάφορους λόγους να είναι στο ρόλο του δυνατού, του φροντιστή, του σωτήρα στην οικογένειά τους

49:30 και αυτό τελικά να είναι το βαθύτερο κίνητρό τους για να μπαίνουν στο ρόλο του θεραπευτή. Αυτό λοιπόν χρειάζεται να το δουλέψουν γιατί δεν είναι να μπουν με αυτή τη λειτουργία και στο ρόλο του επαγγελματία Ναι, ναι, ναι Συγγνώμη, του ψυχοθεραπευτή Ναι, ναι Σκεφτόμουν μόνο σε αυτά τα πολύ ωραία Ήταν και μια δικιά μου σκέψη Πώς αφήνεις ένα τέτοιο πλαίσιο ρε παιδί μου Μετά για να ανοίξεις κάπως τα φτερά σου Αυτό να ρωτιάω Πώς σας αφήνουν μετά Νομίζω ότι δεν είναι όντως εύκολο Αλλά κάπως το κέντρο που εκπαιδεύεται κάποιος Να γίνει θεραπευτής όταν έχει όλα αυτά τα στοιχεία, λειτουργεί σαν μια ασφαλής βάση που επιτρέπει μετά στους εκπαιδευόμενους όταν φεύγουν, συνήθως με πολύ μεγάλη συγκίνηση, να κρατούν μια σύνδεση με εμάς.

50:37 Αυτή η σύνδεση μπορεί να είναι εσωτερική για κάποιους, μπορεί να είναι συστηματική μέσα από την εγγραφή στο σύλλογο αποφύτων, μέσα από συνεργασίες, μέσα από εποπτεία, μέσα από το να επανέρχονται σε κάποια άλλα εκπαιδευτικά προγράμματα ή μέσα από το να συνεργάζονται στις ομάδες μεταξύ τους και να κρατούν μια σύνδεση με το λόγο ψυχής ας πούμε ως εκπαιδευτικό κέντρο.

51:06 είναι ότως είναι κάτι τόσο έντονο και μεταμορφωτικό που όλοι με κάποιο τρόπο κρατούν σύνδεση εγώ προσωπικά το καταλαβαίνω ότι έχεις ανάγκη πως είναι το πατρικό, το μητρικό να το πιέσαι κάποια γραμμούλα να σε συνδέει θα σου πω γιατί σου το ρωτώ βλέπω από διάφορες επαιδεύσεις και από άλλες συνεργασίες ότι είναι δύσκολο και από τον εκπαιδευτή ή τον θεραπευτή να φύγει από το ρόλο του πώς να σου πω ρε παιδί μου ενός ανθρώπου τόσο σεβαστού τόσο σημαντικού για τους άλλους τόσο έμπειρου και ας πούμε σε εισαγωγικά σούφου και να αφήσει κάπως τα κλωσσόπουλα ας πούμε να πετάξουν γιατί ξέρεις υπάρχει ένα κομμάτι που λέει ότι οκ, ας το αφήσουμε έτσι Δηλαδή εγώ θα είμαι πάρα πολύ σημαντικός ο θεραπευτής, ο εκπαιδευτής, ο υπόπτης κτλ Εσείς θα είστε από κάτω και θα είστε πολύ φροντισμένα και ευχαριστημένα Γιατί να το αλλάξουμε αυτό Η αλήθεια είναι πάντως ότι και στην ψυχοθεραπεία και στην εκπαίδευση Πολύ σημαντικό κομμάτι της διεργασίας είναι αυτή η μετακίνηση ως προς την ισοτιμία στη σχέση θεραπευτή-θεραπευόμενο ή εκπαιδευτή-εκπαιδευόμενο.

52:35 Και σε όλες τις έρευνες που έχουμε κάνει και με θεραπευόμενους και με εκπαιδευόμενους το ανέδειξαν σε κομμάτι της διεργασίας. Δηλαδή όλοι λένε πόσο ξεκινώντας κάπως είχαν εξειδανικευμένο και τον θεραπευτή και τον εκπαιδευτή τους αλλά και κάπως τους ζητούσαν να έχει μια θέση πιο ενεργητική στα πράγματα και να τους πλαισιώνει, αλλά σταδιακά και αυτό είναι να το έχουμε υπόψη μας ως θεραπευτές ή ως εκπαιδευτές, είναι καθώς αναπτύσσεται και εξελίσσεται ένας εκπαιδευόμανός μας να του δημιουργούμε χώρο με το να κάνουμε πιο ισότιμη τη σχέση να το αφήνουμε την πρωτοβουλία, να φαίνεται περισσότερο και να αισθάνεται και εκείνος πολύ πιο άνετα στο να κάνουμε σιγά σιγά η σχέση να γίνεται πιο ισότιμη ή να έχει και εκείνος να συνεισφέρει από μια πιο ισότιμη θέση.

53:34 Είναι κομμάτι της διεργασίας. αλλιώς μένει καθυλωμένος ο ένας στο ρόλο του εκπαιδευτή ο άλλος στο ρόλο του εκπαιδευόμενου για να συντηρήσουν αυτή τη σχέση ο μονότρομος είναι να απομακρυνθούν για να την κρατήσουν να κρατήσουν ο εκπαιδευτής στη θέση του και ο εκπαιδευόμενος να τον φέρει ως τον σοφό αλλά να πάει να κάνει τα δικά του πράγματα και να το κάνει μακριά για να δημιουργηθεί μια πολύ μεγάλη ρίξη Για να μπορέσει κάποιος να αποκοπεί Να πάει σε ένα άλλο σύστημα Για να πάρει τις διαστάσεις του Αυτό Δηλαδή Δεν γίνεται να Αν σκεφτούμε ότι Η θεραπεία και η εκπαίδευση Είναι διεργασίες ανάπτυξης Είναι σύμφητες Με αυτή τη μεταβολή Δηλαδή ο θεραπευτής και η εκπαίδευση να κάνει χώρο σιγά σιγά να παίρνει την ευθύνη του εαυτού του και να αναδεικνύεται και να καταλαμβάνει το χώρο του ο εκπαιδευόμενος οφείλει να το αφήσει αυτό το χώρο να το κάνει Εγώ το βλέπω και πολύ τροφοδοτική επηρεία και για τον εκπαιδευτή αυτή διότι ας πούμε όσες φορές έχω τύχει να βοηθήσω στην εκπαίδευση

55:02 είναι εκπαίδευση στο κάποιο νόμο μου άρεσε το καλύτερο κομμάτι που μου άρεσε ήταν όταν άκουγα πράγματα που δεν έχω ποτέ σκεφτεί και όταν άκουγα ανθρώπους να μου φέρουν πλευρές σκέψεις, αντιλήψεις προσεγγίσεις που ποτέ δεν ήθα βέβαια, αυτό δεν είναι ο πληροτισμός για όλους, βλέπω μια ομάδα και λέγανε, εσύ αυτό σκεφτόμουν αυτό δεν θα το σκεφτόμουν ούτε σε 20 χρόνια και αυτό που φαίνεται τόσο εμπλουτιστικό, ε βέβαια που αν αυτό ήταν όχι δεν το σκέφτηκες όπως εγώ πρέπει να το σκεφτώστε όπως εγώ ή ακόμα και σε πράγματα που είπα σε κάποιον εκπαιδευτό που είπα τώρα αυτό δεν το κάνουμε και μου είπε γιατί με έβαλε σε σκέψη και νομίζω ότι αυτό αλλάξαμε να στον άλλον εμπιστείκαμε μα και αυτό είναι η εκπαίδευση αυτός είναι και ο πλούτος της ομάδας είτε της θεραπευτικής είτε της εκπαιδευτικής ότι οι εκπαιδευόμενοι μεταξύ τους οι μέλη της ομάδας μεταξύ τους αναπτύσσουν μια δυναμική και μοιράζονται πράγματα που εννοείται που δεν μπορεί να τα σκεφτεί ο θεραπευτής μόνος του ή ο εκπαιδευτής μόνος του

56:14 είναι τόσο πολύ πλοκισμός και αυτό ήταν τροφοδοτικό για τον συντονιστή της ομάδας είτε είναι θεραπευτική είτε είναι εκπαιδευτική έτσι καθώς πηγαίνουμε προς το τέλος να σου έκανα μια προσωπική ερώτηση όχι υπόλοιπους, όπου και οι κοντιματικά προσωπικοί για πες θα ήθελα να μου πεις ποια θεωρείς ότι είναι η μεγαλύτερη σου δύναμη ως εκπαιδεύτρια θα σου πω και εγώ μετά ποια νομίζω ποια νομίζω δηλαδή τι τι είναι το πιο δυνατό σου στοιχείο ως εκπαιδεύτρια μια και λέμε για την εκπαίδευση τώρα ή ως επότρια ας πούμε νομίζω ότι μου αρέσει πάρα πολύ η δουλειά μου μου αρέσει πάρα πολύ η ψυχοθεραπεία και η εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία και νομίζω ότι αυτό κάπως μεταδίδεται και είναι εμπνευστικό δηλαδή αυτό το παίρνω στον καθρέφτη μου όταν μου λένε ότι είσαι έμπνευση νομίζω ότι αυτό το ευχαριστία μου, μου αρέσει Ναι, για τα ζωής Εγώ θα προσθέτω και κάτι άλλο υπάρχει στο υποπτικό κομμάτι και στο εκπαιδευτικό υπάρχει ένα κομμάτι πάρα πολύ συμμαχικό με τον συνάδελφο

57:27 δηλαδή τι ήθελα να πω ότι ρε παιδί μου έρχεται ένας και λέει τακάσ κατά και δεν σε έχω δει ποτέ να πεις ότι ναι τακάνες μπορεί να πεις ρε παιδί μου έξι ναι ότι υπάρχει ένα πολύ μεγάλο όχι κατά των άλλων αλλά πάρα πολύ συναδελφικό κομμάτι ναι αυτό νομίζω ότι θα πας πολύ δίπλα ρε παιδί μου και στην αστοχία Ξεκάθανε η στοχεία που θα κάνει κάποιος Γιατί θα έρθουν και στοχείες Εννοείται Νομίζω ότι αυτό έχει να κάνει Με το ότι πραγματικά Έχει μια από τις μεγαλύτερες Ισοστορικές αλλαγές μου Είναι ότι μέσα από τα χρόνια Ψυχοθεραπείας Από την προσωπική μου θεραπεία Την ενασχόληση με την ψυχοθεραπεία Είναι το ότι πραγματικά Δεν έχω Επικριτικούς διαλόγους ούτε με τον εαυτό μου ούτε με τους άλλους δηλαδή όντως δεν είναι κάτι που το υποκρίνομαι για εκπαιδευτικούς λόγους όταν έρχεται κάποιος και λέει ότι τα έχει κάνει μαντάρα μια διοντολογική παράβαση δεν ξέρω κάτι θα μου φανέσαι περισσότερο με ενδιαφέρει να έχω αυτή την εποπίθυση ότι όλοι κάνουμε λάθη μπορεί να συμβεί

58:52 Περισσότερο έχω διάθεση να καταλάβω γιατί το έκανε Να του βοηθήσω να το καταλάβει Και να το φροντίσει Και ειδικά όταν ο άλλος Ο πέναντή μου αναλαμβάνει την ευθύνη του Δηλαδή μου βγαίνει η διάθεση Εκείνη την ώρα να τον φροντίσω Να τον υποστηρίξω Να τον βοηθήσω να το εξελίξει Θεωρώντας ότι κάθε εμπειρία Να την αψιωπούμε για να εξελισσόμαστε Και σε αυτό το πλαίσιο τελικά Νομίζω ότι Εμένα με διευκολύνει πάρα πολύ να μπορώ να πω Ξέρω ότι χαζομάρα βουκανά Και έτσι δεν μαθαίνουμε όλοι Και αυτό τελικά Νομίζω ότι σε κατεστράτε Επειδή είναι και πιο ασφαλή Αν είσαι σε ένα πλούσιο που λες Μην πω τώρα για να με κράξουν Νομίζω ότι δεν θα μάθεις ένα Και δεύτερον Θα μάθεις να αποκόπτεσαι Και από τα προβλήματα και τα λάθη σου Εκεί όλοι ξέρουμε λίγο Πού ξεφεύγουμε Δηλαδή εγώ ξέρω όσο που ξεφεύγω Ξέρω που το χάνω Αν δεν το ακουμπήσεις κάπου Να το προχωρήσεις Νομίζω ότι κάπως με αποκόπτες από αυτό Και το να το ξέρεις που το χάνεις Είναι πολύ μεγάλος βαθμός επίγνωσης

01:00:01 Πολύ θεραπευτές Δείχνοντας ότι ξέρουν Αν ας πούμε κάνεις εκπαίδευση Σε ένα πλαίσιο Που πρέπει να αποδεικνύεις συνεχώς Ότι το ξέρεις Τελικά δεν είναι μόνο Κρυφό σημείο το που το χάνεις Είναι και τυφλό, δεν το βλέπεις Ναι, γιατί ούτε feedback έχεις Αλλά ούτε αποκόπη Κι αν και το πλαίσιο αποπνέει Ότι το νου σου αδρεμάλια Ναι Πώς το λέει, μην κάνετε τίποτα Μην κάνετε τίποτα αντιδιοντολογικό Μην κάνετε τίποτα Έχει τύχει εκπαιδευόμενος θεραπευτής Από άλλο πλαίσιο, όχι με το δικό σου Να μπει μέσα στην ομάδα Και κάποιος Μπαίνοντας Να αφήσει ανοιχτή τη μόρτα και μου πει καλά εδώ μέσα δεν τηρείται καθόλου το πλαίσιο δεν κλείνεται ούτε τις πόρτες και του λέει ρε παιδάκι μου μπαίνει μέσα μια γυναίκα η οποία μόλις είχε διαγνωστεί με καρκίνο και ήταν τόσο ταραγμένη που όχι την πόρτα νομίζω από τον μπαλκόν θα έβγαινε δεν θα καταλάβαινε που ήταν και μου πει καλά τι πλαίσιο είναι αυτό που παρατάει ο καθένας τις πόρτες δεν σέβεται τους άλλους του λέει ρε παιδί μου έχεις εστιασθεί τόσο πολύ

01:01:13 στο ποιοι είναι οι κανόνες που πρέπει να τηρούνται Ναι που μπορεί να χαθεί Μου είπε η παιδιά μου έχεις καθίσει ότι μπαίνει μια γυναίκα μου έχει γίνει αγνωστή τώρα ας πούμε με καρκίν και είναι τόσο ταραγμένη Ναι νομίζω ότι αυτή η αυστηρότητα προς τον εαυτό μας μετά αναδίδεται και στις σχέσεις μας με τους άλλους, με τους θεραπευόμενους μας οπότε δεν υπάρχει χώρο για ουσιαστική διαπραγμάτευση αυτών των κομμάτων που είναι αποδιοργανωμένα, σκοτεινά, δύστροπα, δύσκολα και αυτό είναι η φροντίδα αυτών των κομματιών είναι η ψυχοθεραπεία. Αν λοιπόν εμείς στο εκπαιδευτικό μας πλαίσιο δεν δημιουργούμε έναν χώρο που οι ψυχοθεραπευτές να τα ανοίγουν αυτά τα κομμάτια να έρχονται και να λένε πω πω έκανα κάτι τραγικό έχουν έρθει και έχουν πει έκανα κάτι τραγικό αυτό ή έκανα εκείνο και να είπαμε, οκ ρε παιδί μου, πάμε να το δούμε, τι είναι αυτό.

01:02:16 Γιατί μέσα από αυτό θα μάθεις. Ή ας πούμε όταν κάνουν τις προσομοιώσεις του τέταρτου έτους της, η οδηγία που τους δίνουμε είναι μπορείτε να μας φέρετε αυτό που κάνετε λάθος ή τη δυσκολία. Αυτό θέλουμε. Έτσι θα μάθουμε όλοι. Και το καταλαβαίνουν και οι ίδιοι ότι στην ουσία συμπεριλαμβάνοντας έτσι και αγκαλιάζοντας όλες τους τις πλευρές και τις πιο δύσκολες και τις πιο ακόμα που δεν έχουν εξελιχθεί ακόμα τέλος πάντων έτσι ωριμάζουν και έτσι μαλακώνουν μέσα τους και έτσι γίνονται και πιο ευέλικτοι και τελικά και πιο αυθεντικοί γιατί για να πάμε και στις βασικές δεξιότητες του θεραπευτή κατά Rogers που τους κάνουμε θεωρητικά δεν ξέρω πόσες φορές τελικά τι είναι ένας θεραπευτής να είναι παρόν μέσα από την αυθεντικότητα να χωράνε όλα τα κομμάτια χωρίς ενοχές ουσιαστικά η αυθεντικότητα είναι κάτι να ξέρει η αυθεντικότητα αλλάζει και τους άλλους δηλαδή αν μπορώ εγώ μέσα στη μένη και αυτά και τους πω αυτό είναι, αυτό ξέρω και πρόσεξε εσύ μην κάνεις κανένα λάθος

01:03:32 τι ακριβώς συνθήκες δημιουργώ για να συνδεθούν με τον αυθεντικό εαυτό τους, με το στημένο εαυτό τους. Μετά θα παίρνουμε παράσταση όλοι για το τι είναι σωστό. Δεν θα είμαστε παρόντες. Η παρουσία έχει να κάνει με το ότι δημιουργούμε χώρο για ολόκληρο τον εαυτό μας. Αυτό είναι αυθεντικότητα. Αυτό μετά είναι και ουσιαστική αποδοχή και αυτό είναι και ουσιαστική ενσυναίσθηση του άλλου.

01:04:00 Γιατί πώς να συνιστανθείς τον άλλον Αν πρώτα δεν έχεις συνιστανθεί τον εαυτό σου Ωραία Θα μπορούσαμε να συζητήσουμε Πολλά ακόμα Μείνουμε λίγο στο χρόνο Τι να πω Πάντα κλείνω Όταν συζητάω με κάποιον Πάντα κλείνω για το τι θα θέλεις Για το μέλλον Για τους εκπαιδευόμενούς σου Για την ψυχοδραπεία Για το τομέα Την εκπαίδευση τι ονειρεύεσαι βρε παιδί μου τι ονειρεύομαι ονειρεύομαι να θεσπιστεί ένα νομοθετικό πλαίσιο στην Ελλάδα σε σχέση με την ψυχοθεραπεία που να φροντίζει το επιστημονικό το επιστημονικό της κύρως αλλά να επιτρέπει την πολυπλοκότητα και την ποικιλία μέσα από αυτό το πλαίσιο να εκπαιδεύονται να υπάρχουν κέντρα που να εκπαιδεύουν τους ψυχοθεραπευτές μέσα σε αυτό το πλαίσιο ασφάλειας που συζητήσαμε και οι ψυχοθεραπευτές με τη σειρά τους να δημιουργούν αυτό το πλαίσιο ασφάλειας με τους θεραπευόμενούς τους και νομίζω ότι όλο αυτό είναι νησίδες φροντίδας και ψυχικής υγείας που τελικά είναι μεταμορφωτικές και για την κοινωνία.

01:05:18 Και έτσι αυτό είναι το όραμα μου. Ψήρω πράγματα. Εδώ το βρίσκω ρεαλιστικό. Σύνθετο αλλά ρεαλιστικό Πάντα έχω σύνθετα όνειρα αλλά ρεαλιστικά Είμαι ρεαλιστρια Αλλά θα έρευνα ευθυόδοξη Νομίζω πρέπει και η αισιοτοξία να είναι μέσα στο μείγμα αυτό που είπαμε Σας ευχαριστώ πάρα πολύ Και εγώ πρώτα Είναι χαρά μου που συνεργαζόμαστε Έχουμε μια τόσο αυθεντική και αληθινή σχέση τόσα χρόνια και τόσο ουσιαστική που χαίρομαι πολύ που είμαι και εδώ. Αυτό νομίζω και δεν θα μπορούσες να λείπεις είπα στην Αθηνά ότι κάπως τη ζήτησα να είναι σε ένα από τα πρώτα έσπρος το πόδι της βέβαια και μπήκε στο τρίτο και ότι ήθελα κάπως να κλείσει και όλη αυτή η προφάθεια που κάναμε με έναν τόσο σημαντικό άνθρωπο και γιατί είσαι υπέθυνη για τη θεραπευτική μου φωνή. Σας ευχαριστώ.

01:06:19 Σας ευχαριστούμε τη βάση για την ακρόση