Johannes Galatsanos, Diffraqtion: The Scientist Building Quantum Cameras for NASA & DARPA
OutliersΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Στο τρίτο επεισόδιο της 7ης σεζόν των Outliers, φιλοξενούμε τον Γιάννη Γαλατσάνο, ιδρυτή και CEO της Diffraction, έναν άνθρωπο με βαθιά αγάπη για την τεχνολογία και την επιστήμη. Από τον Άγιο Νικόλαο Κρήτης, όπου ως παιδί παρατηρούσε τα αστέρια με ένα μικρό τηλεσκόπιο, μέχρι τη Γερμανία, τη Novartis και τελικά το MIT, ο Γιάννης μοιράζεται τη συναρπαστική διαδρομή του και τις εμπειρίες που διαμόρφωσαν την πορεία του. Μας μεταφέρει στη στιγμή που η νίκη του Deep Blue απέναντι στον Κασπάροφ τον ενέπνευσε να ασχοληθεί με την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και στο πώς, παρά τους αυστηρούς περιορισμούς που αντιμετωπίζουν οι μη Αμερικανοί πολίτες στην πρόσβαση σε διαστημικά προγράμματα, βρήκε τον δικό του ανατρεπτικό δρόμο για να συμβάλει στην εξερεύνηση του διαστήματος.
Σήμερα, η Diffraction, spin-off του MIT, αναπτύσσει μια πρωτοποριακή τεχνολογία κβαντικής απεικόνισης που φιλοδοξεί να ξεπεράσει τα φυσικά όρια της διάθλασης του φωτός. Αξιοποιώντας κβαντική απεικόνιση και τεχνητή νοημοσύνη, η τεχνολογία της επιτρέπει την εξαγωγή σημαντικά περισσότερης πληροφορίας από το φως σε σύγκριση με τις συμβατικές κάμερες, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο αποδοτικά και οικονομικά συστήματα παρατήρησης.
Η καινοτομία της εταιρείας έχει ήδη αναγνωριστεί διεθνώς, με τη Diffraction να διακρίνεται στο Slush 2025, ένα από τα σημαντικότερα συνέδρια τεχνολογίας και startups παγκοσμίως.
Ήδη, η ομάδα έχει ολοκληρώσει με επιτυχία τις πρώτες δοκιμές της τεχνολογίας σε πραγματικό τηλεσκόπιο, πραγματοποιώντας ένα σημαντικό βήμα προς την περαιτέρω ανάπτυξη και εμπορική αξιοποίησή της. Μια καθηλωτική συζήτηση για την καινοτομία στην αιχμή της επιστήμης, το ρίσκο του deep-tech επιχειρείν και τη νοοτροπία που χρειάζεται ένας ιδρυτής για να μετατρέψει ένα παιδικό όνειρο από την Κρήτη σε τεχνολογία με παγκόσμιο αντίκτυπο.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Η Diffraction είναι στα ελληνικά διάθλαση και αυτή είναι η πρώτη φορά που φτιάξαμε μια κάμερα η οποία ξεπερνάει αυτό το σημείο διάθλασης, το οποίο ήταν φυσικό όριο τα τελευταία 150 χρόνια. Οπότε φτιάχνουμε αυτή την κάμερα η οποία βλέπει πιο μακριά το σημείο της διάθλασης, πιο μακριά από κάθε κάμερα. Καλώς ήρθατε στην 7η σεζόν των Outliers, τη σειράς podcast της Endeavor Greece.
Στο σημερινό επεισόδιο των Outliers φιλοξενούμε τον Γιάννη Γαλατσάνο, συνειδητητή και CEO της Diffraction. Ο Γιάννης μας μιλάει για τη διαδρομή του από το τηλεσκόπιο στο παιδικό του δωμάτιο στην Κρήτη, μέχρι και την πρόσφατη συνεργασία που έκλεισε η εταιρεία του με την NASA και την DARPA. Σήμερα η Diffraction, spin-off του MIT, αναπτύσσει μια πρωτοποριακή τεχνολογία κομματικής απεικόνισης και τεχνητής νοημοσύνης, που ξεπερνά τα φυσικά όρια της διάθλασης του φωτός, προσφέροντας πιο αποδοτικά και οικονομικά συστήματα παρατήρησης.
Έχοντας ήδη ολοκληρώσει με επιτυχία τις πρώτες δοκιμές σε πραγματικό τηλεσκόπιο, ο Γιάννης μας προσφέρει μια καθυλωτική συζήτηση για την εχμή της επιστήμης, το Deep Tech και την οτροπία που χρειάζεται ένας ιδρυτής για να κατακτήσει το διάστημα. Γιάννη, γεια σου. Ευχαριστώ. Σε ευχαριστούμε που είσαι μαζί μας. Ευχαριστώ.
Έχεις φτιάξει ένα startup το οποίο είναι φανταστικό και έχεις και μια εμπειρία και μια πορεία ζωής η οποία έχει περάσει από πολλά. Με ένα πιστημίο, από διάφορες πόλεις πήρες και ένα βραβείο στο Σλάσο που σε γνωρίσαμε εκεί πέρυσι το 2025 οπότε ανυπομονώ να καταλάβουμε και να ακούσουμε την ιστορία σου. Πριν ξεκινήσουμε και το πιάσουμε από τα παιδικά σου χρόνια που γεννήθηκες, που μεγάλωσες θα ήθελα να μας δώσεις έτσι έναν ορισμό γρήγορο της Diffraction.
όταν πας και διαβάζεις τα γράμματα π.χ. έναν οπτόμετρης το τελευταίο γράμμα που διαβάζεις που πριν γίνει θολό αυτό είναι το σημείο διάθλασης του ματιού σου και αυτό το λέγαμε πάντα υπήρχε εδώ και 100 χρόνια με 150 χρόνια συν υπήρχε αυτό το σημείο και αυτή είναι η πρώτη φορά που φτιάξαμε μια κάμερα η οποία ξεπερνάει αυτό το σημείο διάθλασης το οποίο ήταν φυσικό όριο τα τελευταία 150 χρόνια οπότε φτιάχνουμε αυτή την κάμερα η οποία βλέπει πιο μακριά το σημείο της διάστασης.
Πιο μακριά από κάθε κάμερα. Είναι ένα spin-out του MIT, σωστά. Ναι, ναι, σωστά. Και ο co-founder σου είναι ο καθηγητής σου. Το γνώρισα στο MIT. Εγώ πήγα πριν από τρία χρόνια τώρα, πήγα στο MIT. Έκανε ένα πτυχίο, δύο πτυχία MS MBA, το οποίο ήταν Entrepreneurship και κυβερνήμη μηχανική. Και δούλευα σε ένα Ινστιτούτο, το Center for Quantum Networks, το οποίο είναι το πιο μεγάλο κέντρο κβαντικής έρευνας στον κόσμο και ο ιδρυτής του Ινστιτούτου είναι ο Σάικαντ Γκούχα, ο οποίος είναι καθηγητής στο MIT και στο Maryland, ο οποίος εφήβρε αυτή την τεχνολογία.
Και αυτός ερευνούσε τεχνολογία εδώ τα τελευταία 10 χρόνια με την NASA και την DARPA για να δουν αντικείμενα, τα οποία είναι πέρα από το σημείο διάθλασης, πιο πολύ για διαστημική έρευνα. Και όταν το γνώρισα μου είπε, Γιάννη, ψάχνω εξωγήνους. Λέω, οκ, τέλεια. Ωραία, sign me up. Ωραία, ας κάνουμε να ψάξουμε εξωγήνους. Και μετά όταν τα δουλέψαμε μαζί για μερικούς μήνες και το ρώτησα, οκ, αυτό πώς να το κάνουμε προϊόν.
Είναι εταιρεία ή είναι scientific project, είναι έρευνα αυτό. Υπήρχαν πάρα πολλές εφαρμογές από αυτή την κάμερα βέβαια. Δηλαδή, η κάμερα είναι παντού. Είναι στο κινητό σου, είναι στο αμάξι, σε ένα αεροπλάνο, αλλά και στο διάστημα. Και αποφασίσαμε να το κάνουμε εταιρεία. Και η DARPA μας χρηματοδότησε με 1,5 εκατομμύρια δολάρια.
Ήταν η πρώτη χρηματοδότηση που είχαμε. Οι οποίοι ήταν non-equity, δηλαδή δεν πήραν μετοχές από την εταιρεία. Και ήταν το πρώτο project μας και μετά μαζέψαμε και άλλα αυτά και φτιάξαμε το Diffraction στο Σάμερβελ κοντά στη Βοστόνη. Φανταστική ιστορία και θα ανυπομονώ να μας πεις και περισσότερες λεπτομέρειες. Πολλά πολλά μπουλετ στο μυαλό μου.
Defense, hardware, Αμερική versus Ευρώπη. Άπειρα μπουλετς. Και οπότε θα έχουμε μια πολύ ωραία συζήτηση. Πριν πάμε όμως σε αυτά, μίλα μας λίγο για το που γεννήθηκες, που μεγάλωσες και να πιάσουμε λίγο χρονικά τη ζωή σου. Ναι, οκ. Γεννήθηκα στην Γερμανία, κοντά στη Φραγκφούρτη. Μαμά Γερμανίδα, πατέρας Έλληνας. Ναι. Η μητέρα μου μάλιστα ήταν από την γερμανόγλωση μειονότητα της τώρα Ρουμανία, στην Τραντιλουβανία.
Οκ. Και ήταν επί Τσαουτσέσκου, ήταν εκεί το τείχος. Έφυγε το, μπορούσε να φύγει το 1984-1983, πήγε στη Γερμανία και γεννήθηκα με οι αδελφοί μου, ήμουν λίγο πιο μεγάλη και εγώ γεννήθηκα με εκεί. Όταν ήμουν εγώ τριών χρονών, ο πατέρας μου είναι γιατρός, πήρε μια θέση, ήταν έκανε εκεί το δακτωρικό, του γύρισε στην Ελλάδα, οπότε το γυρίσαμε όλοι μαζί.
Ήμασταν πρώτα Αθήνα, μετά πήγαμε Κρήτη. Στον Άγιο Νικόλαο. Αγιο Νικόλαο Κρήτης, ναι. Εκεί μεγάλωσες λοιπόν, είσαι τέσσερα χρόνια στον Άγιο Νικόλαο. Λίγο πιο μεγάλωσες, ήμουν οχτώ, είμαι τέσσερα χρόνια εδώ και μετά οχτώ χρόνια στον Άγιο Νικόλαο. Πώς είναι να μεγαλώνεις σε ένα μικρό μέρος. Έχουμε πολλές φορές αυτή τη συζητήσιμη, η αδελφή μου που έχει τώρα τρία παιδιά, τρεις γιους και είναι όλη στην ηλικία περίπου που ήμασταν εμείς όταν φύγαμε, δείχνω και αυτή και έμενε στην Γερμανία αυτή και γύρισε στην Κρήτη, στον Άγιο Νικόλαο, οπότε είναι με τα παιδιά της εκεί και πήρε απόφαση...
Με είναι εκεί τώρα. Με είναι εκεί τώρα, ναι η αδελφή μου και είναι πολύ καλός λόγος να πηγαίνω πιο συχνά, Να έρχομαι και Ελλάδα και Κρήτη συγκεκριμένα. Αλλά πέρα από αυτό πιστεύω η παιδική ηλικία σε ένα τέτοιο ασφαλές, μια ασφαλής κοινωνία η οποία είναι λίγο σαν κάψουλα, χρονική κάψουλα. Δηλαδή έχεις ακόμα τη θάλασσα, έχεις τον ωραίο τον καιρό, αλλά αργότερα όταν φεύγεις και καταλαβαίνεις τι είχες είναι μεγάλη διαφορά.
Και πιστεύω μεγαλώντας σε μια κοινωνία τέτοια έχεις πολλά απλών εκτίματα από πώς βλέπεις τη ζωή, πώς μιλάς με άλλους, πώς συμπεριφέρεσαι με άλλους επίσης. Πιστεύω ήταν πάρα πολύ καλή εμπειρία για σαν παιδί να μεγαλώσω εκεί και έμενα μάλιστα μέχρι τις Πανελλήνες, δηλαδή έδωσα Πανελλήνες εκεί. Πώς γίνεται η μετάβαση, περνάς και πηγαίνεις να σπουδάσεις στη Φρακφούρτη.
Ναι. Κβατική και τεχνητή νοημοσύνη. Τεχνητή νοημοσύνη τότε. Ήταν πληροφορική. Μάλιστα ήταν πριν, αυτό ήταν το 2005-2006. Οπότε εκείνη τη στιγμή οι κβαντικοί υπολογιστές ήταν πολύ γενναίσαν, ήταν πάρα πολύ early. Δεν υπήρχε κάτι σαν τεχνολογική εφαρμογή ας το πούμε. Ήταν πιο πολύ έρευνα. Αλλά υπήρχε τεχνητή νοημοσύνη τότε.
Τι σε έπνευσε, πώς πένει ένα παιδί από τον Άγιο Νικόλαο, όπως τελειώνει η Παναγλήνη στον Άγιο Νικόλαο και πάει να σπουδάσει τέχνη τη νοημοσύνη στη Φρακφούρτη. Ένα σημαντικό γεγονός, είναι κάπου δύο σημαντικά γεγονότα που οδηγούν στην diffraction. Το ένα ήταν ήμουν σκακιστής στο σκακιστικό άμυλο Αγίου Νικόλαου. Say no more να πω εδώ.
Say no more. Ακριβώς. Δηλαδή πραγματικά πιστεύω ότι όποιος είναι σκακιστής και ασχολείται με το άθλημα αυτό είναι ενδυνάμειοι ιδρυτής. Φάουντερ, ναι. Πραγματικά. Υπάρχουν πολλοί ειδικά στον τομέα του AI και επειδή είχαμε περάσει όλη την ίδια περίοδο το 1997, κέρδισε ένας υπολογιστής IBM Deep Blue εναντίον του Γκάρι Κασπάροφ, ο οποίος ήταν μεγαλύτερος σκακιστής όλων των εποχών εκείνη την περίοδο.
Οπότε, εμείς το είδαμε ότι ένας υπολογιστής είναι πιο έξυπνο στο πιο δημιουργικό και πιο δύσκολο πράγμα που μπορεί να φανταστούμε, το οποίο είναι το σκάκι. Αυτό μας ανέπνευσε. Θυμάμαι ο καθηγητής μας τότε μας είπε, παιδιά κοιτάξτε, υπολογιστές τώρα μας αντικαθαστούν και ήμουν εγώ 8 χρονών τότε. Και είξερα τότε, α, ο υπολογιστής, η τεχνητή νοημοσύνη μας παίρνει τη δουλειά μας που θα κάνουμε εμείς σε 10 χρόνια.
Οπότε καλύτερα να κάνουμε υπολογιστές παρά σκάκι. Και αυτό με ενέπνευσε πολύ να ξεκινήσω να ασχολούμαι με υπολογιστές. Ο πατέρας μου είναι γιατρός αλλά ασχολούταν πολύ με υπολογιστές από πολύ μικρός. Υπάρχει μια εικόνα που είχα βρει που ήμουν 1,5 χρονών και έπαιζα Super Mario με το Nintendo εκεί με την αδερφή μου. Μετά πέραμε το πρώτο Atari, το Amiga, το πρώτο υπολογιστή, ένα Pentium, έφτιαχνα τις κάρτες γραφικών.
Οπότε ήμουν μέσα σε αυτό και ήξερα να σπουδάσω πληροφορική για αυτόν σίγουρο. Πληροφορική και μαθηματικά. Υπήρχαν διάφορες επιλογές, αλλά επειδή ήμουν πολύ στην Ελλάδα ήθελα να δω πώς να πάρω άλλα ενάσματα από μια άλλη χώρα. Και η Γερμανία ήταν πολύ καλός τόπος γιατί αφενός μιλούσα γερμανικά ήδη από τη μάνα μου, το είχα μάθει, οπότε ήταν εύκολο. Είχα την ειπικότητα κλπ. Ήταν εύκολο να πάω.
και επίσης ήτανε καλή σχολή για πληροφορική και επίσης είχε μαθήματα τεχνητής νοημοσύνης. Και τότε δεν υπήρχαν, ήταν 2005-2006, δεν υπήρχαν πολλά μαθήματα τεχνητής νοημοσύνης. Οπότε πήγα και κόλλησα στον καθηγητή που έκανε τεχνητή νοημοσύνη και γράψα τη διπλωματική μου με αυτόν επίσης και μετά έκανα και λίγο χρόνια διεκτορικό πάνω στο ίδιο θέμα το οποίο ήταν board games, δηλαδή παιχνίδια σαν το σκάκι.
Είσαι στον Άγιο Νικόλαο, ένα φανταστικό μέρος, όπου μπορείς και βλέπεις τον ουρανό, ο οποίος είναι ενδεχομένως λίγο πιο έναστρος από ότι είσαι μια μεγάλη πόλη. Ναι. Και έχεις πει κάπου ότι, ούτε που φανταζόμουν ποτέ, ότι το παιδάκι αυτό που κοιτάει τον ουρανό στον Άγιο Νικόλαο θα φτιάχνει τεχνολογία για το διάστημα. Ναι, αυτή ήταν η δεύτερη έμπνευση.
Από μικρός μου άρεσε πολύ η αστρονομία, είχε ένα μικρό τηλεσκοπιάκι. Υπάρχει μάλιστα το Observatory στην Κρήτη, ένα αρκετά μεγάλο. Τώρα υπάρχει και ένα ωραίο space center μάλιστα στο Πανεπιστήμιο, αλλά τότε δεν υπήρχε αυτό. Και ένας από τους καθηγητές μου στον Άγιο Νικόλα ήταν επίσης χομπι αστρονόμος. Μας πήγαινε πάνω και βλέπαμε. Και αυτό ήταν πολύ ενδιαφέρον γιατί όταν είσαι παιδί και βλέπεις όπως το λες πάνω, και στον Άγιο Νικόλαο δεν έχει άλλες πόλεις γύρω γύρω, είναι ο Άγιος Νικόλαος, χωριδιάκια γύρω γύρω, οπότε αν βλέπεις πάνω, βλέπεις έναν τελείως διαφορετικό ουρανό από ότι είναι στην Αθήνα ή κάπου αλλού.
Από μικρός ήταν αυτή η ερώτηση πρώτον τι είναι εκεί έξω και δεύτερον με εντυπωσίαζε πάντα το θέμα των εξωγήνων, αν υπάρχουν εξωγήνοι μεταξύ μας, αν υπάρχει ζωή εκεί έξω και δεν εννοώ πράσινα ανθρωπάκια, ενώ εξωγή είναι η ζωή, γιατί και αυτό εξηγεί πολύ πώς η ζωή εδώ δημιουργήθηκε στη Γη. Σαν παιδί, μάλιστα ήθελα να σπουδάσω αστρονομία, αλλά θυμάμαι πολλοί μου είχαν πει τότε αστρονόμοι, μάλιστα και από εκεί το τουλεσκόπιο, αλλά και από καθηγητές αστρονόμοι που γέρονται καθηγητές μετά στα σχολεία, μου είπανε, οκ, αστρονομία το θέμα είναι, αυτοί που κάνουν τα μεγάλες επενδύσεις και αποστολές είναι η NASA.
Οπότε, εσύ δεν είσαι Αμερικάνος. Αν δεν είσαι Αμερικάνος δεν πρόκειται να δουλέψεις στη NASA, γιατί υπάρχουν αυτά τα export controls, πρέπει να είσαι πολίτης Αμερικάνος για να δουλέψεις στη NASA. Μετά υπέρρχε η ESA, τότε ήταν πιο μικρή, τώρα έχει μεγαλώσει, αλλά ήταν πολύ λίγες επιλογές να γίνεις αστρονόμος, να δουλέψεις μόνο σε μία οργάνωση.
Δύσκολο. Είπα καλύτερα να γίνω πληροφορικάριος AI παρά να γίνω αστρονόμος. Και τότε μου είπε ο καθηγητής μου ο Σάικατ, όταν τον γνώρισα ότι ψάχνει εξωγήνους. Ναι, ναι. Καταρχάς δεν ήξερα ότι μπορούμε να το κάνουμε αυτό, δηλαδή να δούμε πέρα από το σημείο διάθλασης, αλλά δεύτερον δούλευε με το Habitable Worlds Observatory, είναι το πιο μεγάλο τηλεσκόπιο που θα φτιάξει ποτέ η NASA, δηλαδή είναι 8 μέτρα σε διάμετρο, ένα τεράστιο τηλεσκόπιο και η κάμερα ήταν να μπει εκεί σε αυτό το τηλεσκόπιο να βρει εξωγήινη ζωή. Και του είπα, οκ αυτό είναι να έρχονται όλα μαζί τώρα, γιατί έχουμε την ευκαιρία να δουλέψουμε για την NASA με τεχνολογία που δημιουργήθηκε με την NASA και σαν πού λέει, σαν παιδί στον Άγιο Νικόλα να σκέφτεται να φτιάχνει ακουματικές κάμερες με την NASA για να βρούμε εξωγήινους.
Mind blowing. Mind blowing. Πουδάζεις Φρακφούρτη στον ΚΕΤΕ καταρχάς και κάνεις το προπτυχιακό σου, Κάνεις και το μεταπτυχιακό σου στην Κραφούρτη. Και μετά ξεκινάς να δουλεύεις στον ιδιωτικό τομέα, έτσι δεν είναι. Τελειώνεις το μεταπτυχιακό σου και ξεκινάς στον ιδιωτικό τομέα. Μιλά μας λίγο για αυτή την πορεία. Ήμουνα δύο χρόνια στο Πανεπιστήμιο στο Ντάρμσταρ και έκανα έρευνα σε τεχνητή νοημοσύνη και έφτιαξα ένα μεγάλο εργαστήρι δίδαξης τεχνητής νοημοσύνης.
ήταν ένα από τα πρώτα στη Γερμανία και ήταν το μεγαλύτερο στην Ευρώπη κάποια στιγμή. Είχαμε 3.000 μαθητές προχωρώντας να μάθουν Τεχνητή Νοημοσύνη. Το 2010 ήταν αυτό, όταν ήταν νωρίς. Και είχαμε μάλιστα προτείνει να γίνει Τεχνητή Νοημοσύνη, να μπει στα μαθήματα που κάνουν στο Λύκειο στη Γερμανία. Αλλά τότε είχε αρνηθεί αυτό γιατί λέγανε Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πολύ niche topic.
Το 2010 δεν ασχολούνταν κανένας. Και κατάλαβα ότι ήμουν νωρίς. Οπότε, μ' άρεσε όμως επίσης να φτιάχνω πράγματα και να φτιάχνω project και να λύνω προβλήματα που έχουν κάποια ουσία. Ένας φίλος μου είπε, με γνώρισε σε μια ομάδα που ήταν ex-McKinsey, που τότε και η McKinsey δεν έκανε AI. Δεν έκανε κανείς το 2010. Ήταν πολύ boring φάση. Οπότε, αυτοί είχαν κάνει spin-out μια δικιά τους εταιρεία, Senacor, τι λέγανε, και φτιάχνανε data and AI projects, διάφορες automotive, German automotive, Mercedes κτλ.
Energy, το αντίστοιχο της DEI ας πούμε στη Γερμανία και στη Γαλλία και στην Ολυβετία και φτιάχνανε drone inspections, automation, manufacturing automation για κατασκευές αυτοκινήτων και επίσης και κάποια project tech projects. Ξεκίνησα με αυτούς, μου άρεσαν πολύ τα project τους και έκατσα κοντά μια πενταετία με αυτούς και με την Ένστεν Γιάνγκ, το οποίο συνέχισα βασικά να κάνω αυτό που κάνω και μετακόμισα στην Ελβετία εκεί, ήμουν στο Μερολίνο, μετακόμισα Ελβετία, στη Βασιλεία και στη Βασιλεία ένα από τα project που είχα ήταν με την Novartis, ήταν ένα πολύ ενδιαφέρον project τότε η Novartis είχε ένα καινούριο CEO που μόλις είχε έρθει και ήθελα να αλλάξει την εταιρεία, δηλαδή να κάνει την παλιά Novartis με όλα αυτά, να την αλλάξει τελείως και να την κάνει και digital, να γίνει από pharmaceutical company να γίνει digital company Ήταν ακριβώς αυτό που έκανα και είχα την ευκαιρία να χτίσω μια ομάδα από το μηδέν και να φέρω αυτή την οτροπία του data and AI σε μια εταιρεία που ιστορικά δεν είχε κάποιο παρελθόν με data and AI.
Αυτό είναι πολύ ενδιαφέρον εμπειρία γιατί συνέχισα να κάνω αυτό που να πουλάω την ιδέα της προοπτικής στο AI, τι μπορούσε να κάνει το AI, πώς μπορεί να βοηθήσει τον ασθενή, πώς μπορεί να βοηθήσει γενικώς την παραγωγή. Ήτανε φανταστικά έξι χρόνια περίπου που έκατσα εκεί. Έφτιαξα μια ομάδα που είμασταν μηδέν όταν ήρθα. Και όταν έφυγα, ήμασταν περίπου 200 στο data team, data and AI team.
Και το πιο σημαντικό ήταν να φτιάξουμε τα δεδομένα, να ενώσουμε τα δεδομένα, ώστε να μπορεί να γίνει το AI πάνω στα δεδομένα. Οπότε το πρώτο βήμα ήταν let's build the data set and then let's build AI on top. Οπότε φτιάξαμε αυτό. Ναι, πάρα πολύ ενδιαφέρον project και μπορούσα να φέρω στην εταιρεία και στη Βασιλεία τα πιο μεγάλα ταλέντα από data, data engineering, AI, ώστε να φτιάξουμε αυτό το οικοσύστημα.
Αυτό που μου αρέσει σε αυτή την πορεία είναι ότι και μέσα στο Πανεπιστήμιο που φτιάχνεις αυτό το AI course και μετά στις μεγάλες εταιρείες, πριν ξεκινήσεις τη diffraction έχεις περάσει χρόνια πολλά στα οποία έχεις αφοσιωθεί στο να βοηθάς κόσμο να καταλάβει την τεχνητή νομιμοσύνη και την προοπτική της. Και αυτό τώρα είναι hottest than ever.
Αυτή τη στιγμή είναι το number one πράγμα, το νούμερο ένα πράγμα που ψάχνουν μεγάλες εταιρείες. Μιλήσατε για το MIT και το MIT είναι ένα καθοριστικό σημείο στην καριέρα σου. Βρίσκεσαι στο MIT σαν Sloan Fellow μετά από την Novartis και εκεί ξεκινάει και λίγο η ιστορία της diffraction. Δηλαδή εκεί είναι που ξεκινάς την εταιρεία σου.
Μίλησε μας, γνωρίζει και το co-founder σου, ο καθηγητής σου. Πώς βρέθηκες στο MIT. Έκανα αίτηση. Ήταν το 2022 που είχα αυτή τη σκέψη, 22-23 και μόλις βγήκε το GPT-3.5 και είχε βγει πρώτα αυτό. Και κατάλαβα πόσο σημαντικό είναι αυτό το γεγονός. Είχαμε και πριν, δουλεύαμε με το GPT-2, πριν βγήκε το CHPT και καταλαβαίναμε ότι υπάρχει μια πορεία ότι θα γίνει πάρα πολύ δυνατό, δεν ξέρω πόσο μεγάλο θα γίνει.
Αλλά όταν έσκασε αυτό, κατάλαβα ότι πρέπει να είμαι στο upside, δηλαδή άμα είμαι εγώ αυτός που χρησιμοποιεί τις εφαρμογές, θα έχω το downside, γιατί είμαι πάλι μέσα σε μια εταιρεία, αγοράζω εφαρμογές. Άμα είμαι όμως και φτιάχνω την εφαρμογή ή φτιάχνω το hardware, τότε είμαι στο upside side, Ήταν πολύ σημαντικό για μένα να ξεκινήσω κάτι.
Απλά κατάλαβα ότι δεν θα φτιάξω δικό μου μοντέλο. Αυτό ήταν ήδη πολύ καλό με την OpenAI και την Anthropic. Πριν το σκέφτηκα πρέπει να φτιάξω κάτι που να έχει μια ουσία. Αλλά επίσης να κοιτάξει δέκα χρόνια στο μέλλον που κοιτάξα τότε το 2005 όταν ξεκίνησα να σπουδάζω AI. Και σκέφτηκα ότι το MIT είναι ο καλύτερος τόπος για να το καταλάβω αυτό.
Και το δεύτερο κομμάτι ήταν ότι όταν ήμουν στην ΟΒΑΡΤΙΣ είχα ένα μεγάλο μπάντζερ για επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες και ένας από αυτούς τους τομείς ήταν οι κουβαντικοί υπολογιστές. Μου είχαν δείξει κουβαντικούς υπολογιστές, ήταν ακόμα πολύ νωρίς τότε και είχα πει, οκ, σε 10 χρόνια, ok, possibly, αλλά πιο πριν δύσκολο. Οπότε, οκ, θέλω να πάω να καταλάβω τι γίνεται.
και στο MIT έχουν καλύφθει πάρα πολλά από τους κομματικούς υπολογιστές. Μάλιστα το πρώτο μάθημα που έκανα όταν έφτασα ήταν με τον Peter Shore, ο οποίος είναι ο εφευρέτης της κομματικών υπολογιστών, κομματικών αλγορίθμων. Ήταν ο πρώτος σημαντικός αλγορίθμος που όλοι ξεκινήσανε να επενδύουν όταν αυτός ο αλγορίθμος βγήκε.
Είναι για να αποκωδικοποιήσει κωδικοποίησης και επικοινωνίας. Οπότε όλοι πανικοβληθήκαν και είπαν ότι τώρα μπορεί να μου κάνουν decrypts all my communications, τι θα γίνει κτλ. Από εκεί άρχισαν να πέφτουν δισεκατομμύρια από τότε και ο Peter Shore μου δίδαξε κυβαντικούς υπολογιστές. Ήταν πάρα πολύ ενδιαφέρον, τρομερό μέρος για να μάθεις κυβαντική μηχανική.
Μια ερώτηση που βγαίνει ευθώματα, εκπαιδευτικό σύστημα στην Ευρώπη versus εκπαιδευτικό σύστημα στην Αμερική. Γιατί περνάς από διάφορα, από ΚΕΤ, από Οξφόρδη και μετά πας στο MIT. Υπάρχουν κάποιες διαφορές που έχεις αποτυπώσει στο μυαλό σου. Ναι, εκεί είναι τελείως διαφορετικά συστήματα. Το γερμανικό πανεπιστήμιο είναι πολύ δύσκολο.
Τα μαθήματα που κάναμε εκεί, ειδικά στην ηλικία που ξεκινάς, είναι πολύ δύσκολο, γιατί δεν έχει κάποια βοήθεια. Είναι απλά αυτό είναι το πρόβλημα, πήγαινε λύση το μόνος σου. Το σύνθες εκείνο την εποχή τουλάχιστον ήταν 2 στους 3 παρά τα άνετα, τα μαθηματικά και πληροφορική, δεν φεύγανε, δεν τελειώνανε. Οπότε αυτό πέρασε ένα έτσι άμα ένα trial of fire πλάμα περάσαμε, οπότε ήταν πολύ καλή εμπειρία.
Μετά η δεύτερη εμπειρία ήταν στην Οξφόρδη, η οποία έχει τελείως διαφορετικό στυλ. είναι μικρές τάξεις, είναι ένας καθηγητής για 20 άτομα και επίσης έχεις το απόγευμα έναν ιδιωτικό καθηγητή, το δικό σου κολεγίου κτλ. Οπότε επαναλαμβάνεις πάρα πολύ τα ίδια πράγματα, την ίδια ύλη, έχεις πάρα πολύ βοήθεια. Οι ύλοι πιστεύω είναι λίγο πιο δύσκολοι και πιο συμπυκνωμένα τα πράγματα από ό,τι υπηχεί στη Φραγκφούρτη, αλλά έχεις πολύ βοήθεια.
Και μετά στο MIT ήταν τελείως διαφορετικό, αλλά δεν έκανα undergrad. Το undergrad είναι τελείως άλλη υπόθεση. Ήταν πιο πολύ το μεταπτυχιακό. Και εκεί μ' αρέσει η ελευθερία. Στο MIT μπορείς να πας... Εγώ σπουδαζά το MS MBA, αλλά μπορούσα να πάω να κάνω μαθήματα στην αστροφυσική, στην εκβατική μηχανική, στη βιολογία, μαθηματικά, ό,τι ήθελα.
Πήγαινα απλά και όλοι σε καλοδεχόντουσαν. Αυτό είναι πολύ αμερικάνικο σύστημα, ότι μπορείς να κάνεις business με science, στο ίδιο πανεπιστήμιο, χωρίς να σε βάζουν, ας πούμε, πρέπει να κάνεις αυτά τα μαθήματα τα οποία είναι στη Γερμανία και στην Οξφόρδη πρέπει να κάνεις συγκεκριμένα μαθήματα και μάλιστα δεν μπορείς να μπεις καν στην άλλη σχολή έχεις μια κάρτα που δουλεύει μόνο στην δικιά σου σχολή ενώ στο MIT πάς σε όποια σχολή θες και μπαίνεις πιστεύω είναι η δύναμη του MIT συγκεκριμένα αλλά και η δύναμη του αμερικάνικου συστήματος ότι είναι πολύ cross-functional, cross-scientific Και νομίζω ότι είσαι σχεδιασμένο για να σε βοηθήσει να φτιάξεις την επιχείρηση σου, να πάρεις την ιδέα σου και την καινοτομία την οποία έχεις στο μυαλό σου, αλλά να την κάνεις επιχείρηση. Δεν νομίζω ότι είναι τυχαίο.
Ναι. Ότι το startup σου το ξεκινάς στην Αμερική. Ναι. Ένας άνθρωπος ο οποίος πέρασε όλη τη ζωή στην Ευρώπη, Ναι. με το που πάτησε στο πόδι σου στην Αμερική έγινε επιχειρηματίας. Ναι. Είναι άλλος αέρας εκεί. Είναι άλλος αέρας. Είναι άλλος αέρας και όλοι αυτοί που ξεκινάνε εκεί σε σπρώχνουν να πήγαινε να γνωρίσεις αυτό, να σου γνωρίσεις τον καθηγητή.
Είναι πολλοί με σχέσεις. Και το βασικό είναι να βρεις κάποιον που να μπορέσεις καλά μαζί και να φτιάξεις μια καλή σχέση και να φτιάξεις μια καλή εταιρεία. Το οποίο, π.χ. στην Οξφόρδη είναι όλα επιστήμη. Δηλαδή, άμα μην τυχόν και τολμήσεις να βγάλεις λεφτά από την επιστήμη, Δεν υπάρχει αυτό, είναι αμαρτία. Περίγραψε μας λίγο ποια είναι τα βήματα που οδηγούν στην ίδρυση της diffraction.
Ποιες είναι οι στιγμές, οι κρίσιμες που οδηγούν σε αυτό. Το πρώτο ήταν σχετικά τυχαίο. Είχα γνωρίσει, ήταν ένας φίλος μου που είχα γνωρίσει στη Βασιλεία, έκανε postdoc, ήταν καθηγητής κουβαντικής μηχανικής στη Βασιλεία. Είμασταν μαζί, τελείως άσχετο, αλλά είμασταν μαζί σε μια συναυλία. Παίζαμε, αυτός έπαιζε βιολοντσέλο, εγώ τραγουδούσα εκεί ήμουν, μπέις, κάναμε συναυλίες.
Και τον είχα γνωρίσει εκεί και μετά από πολλά χρόνια τον είδα, είχε μετακομίσει στο Κέμπριτζ, δούλευε στο Χάρβαρτ και έκανε spin-out μια εταιρεία κουβαντική. Και το ρώτησα, είχα πάει για καφέ μια από τις πρώτες μέρες που πήγα εκεί, τα είπαμε και του λέω, έκανες εταιρεία δικιά σου, μου λέει, ναι, σε κουβαντική μηχανική.
Πώς γίνεται αυτό, δουλεύουν, μου λέει όχι. Λέω, πώς έκανες την ταινία, μου λέει, οκ, έχεις government funding, είναι long term, και μου εξήγησε λίγο πώς δουλεύει αυτό. Λέω, οκ, very interesting. Μου λέει, πήγαινε στον Peter Shore, να σου μάθει την κουβαντική μηχανική, κάνε τα μαθήματα που είσαι στο MIT, και δες τι υπάρχει από τεχνολογίας.
Οπότε, αυτό ήταν ένα πολύ σημαντικό. Τι ωραίο πράγμα είναι να μπορείς να διαλέξεις Με ποιους καθηγητές θες να δουλέψεις και να κυνηγήσεις την γνώση που πιστεύεις ότι θα σε βοηθήσει. Ναι, γιατί όταν έκανα αίτηση δεν ήξερα ότι θα κάνω κυβερντική μηχανική συγκεκριμένα. Το έβλεπα πιο πολύ για η AI, η AI hardware. Δεν ήξερα ότι η κυβερντική μηχανική θα με βοηθήσει να κάνουμε κάτι σε AI hardware.
Νόμιζα ότι ήταν πολύ μακριά. Αλλά έτυχε ότι ναι, πραγματικά και συγκεκριμένα για τη diffraction η τεχνολογία ήταν πολύ... Μπαίνουν πολλές επιστήμες μαζί, δηλαδή μπαίνει μέσα πληροφορική, AI, κυβαντική μηχανική, οπτικά, photonic computing, astronomy, διαδορυφόρη, space technology. Δηλαδή είναι ας πούμε οχτώ τομείς που κανονικά δεν μιλάνε πουθενά μεταξύ τους και χρειάζεσαι άτομα που να έχουν αυτό το cross-section για να φτιάξουν κάτι τέτοιο.
Οπότε πιστεύω δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι αυτή η τεχνολογία βγήκε από το MIT, ενώ θα μπορούσε να έχει βγει και σε άλλα πανεπιστήμια. Απόλυτα. Οπότε γνωρίζεις, πηγαίνεις καν στην κβατική. Ναι, πήρα μαθήματα και ξεκίνησα να κάνω έρευνα. Έκανα έρευνα με το Center for Quantum Networks που είπαμε πριν, το οποίο ίδρυσε ο Σάικατ Γκούχα, ο co-founder.
Προφανή. Και έκανα έρευνα βασικά για το λένε Quantum Index Report, είναι το MIT report το οποίο βγαίνει κάθε χρόνο και κάνει index όλους τους κομματικούς υπολογιστές, πώς περνάνε, υπάρχει και αυτό, σαν είναι ελεύθερο το άρθρο αυτό. Έκανα διάφορες συνεργασίες με ερευνητές. Μία από αυτές τις συνεργασίες οδήγησε να γνωρίσω το SCICAD και γνωριστήκαμε σχετικά τυχαία με τον SCICAD όταν μου εξήγησε την τεχνολογία του.
και ναι όταν μου το εξήγησε είπα αυτό είναι φοβερό δεν ήξερα εκείνη τη στιγμή σε τι θα οδηγήσει ήταν πολύ ας πούμε εθέρια τεχνολογία δεν ξέραμε τι εφαρμογές θα έχει ήταν πολύ πρώιμη η σκέψη και ήθελε πολύ σκέψη να σκεφτούμε ακριβώς σε ποιο τομέα σε ποια εφαρμογή θα είναι χρήσιμη στην αρχή και σε ποιους τομείς θα είναι χρήσιμη μετά. Οπότε αυτό ήθελε πάρα πολύ σκέψη.
Συνάξει, καθηγητή, co-founder, νομίζω ότι είναι ένα asset και να σε διαλέγει ενώ δεν δουλεύει 10 χρόνια σε αυτήν την τεχνολογία. Μαζί να φτιάξουμε πάμε τώρα να το κάνουμε αυτό business, να το κάνουμε startup είναι πολύ special αν με ρωτάς. Ο καθηγητής σου έχει φτιάξει μια τεχνολογία που βοηθάει μια κάμερα να δει πιο μακριά, να είναι πολλές φορές πιο γρήγορη, πολλές φορές πιο φθηνή και μαζί αρχίστε και προσπαθείτε να σκεφτείτε ποια είναι τα applications, πού μπορεί να πάει αυτό, αυτή η τεχνολογία, αυτή η καινοτομία, πού μπορεί να δέσει. Πες μας λίγο γι' αυτό και τι έχετε σκεφτεί so far.
Ναι, μπορούσα να δείξω και την κάμερα μια στιγμή. Τώρα είναι η στιγμή. Τώρα είναι η στιγμή, η αποκάλυψη εδώ. Λοιπόν, αυτή είναι η κάμερα, βασικά είναι ο δορυφόρος αυτό που βλέπουμε. Αυτό είναι που λέμε Cube-Set, το οποίο έχει, αυτό είναι 6U, Είναι έξι κομμάτια που είναι 10x10 εκατοστά στενό. Η κάμερα μέσα είναι αυτή, το κίτρινο.
Και αυτός είναι ένας φακός, είναι 10 εκατοστά το άνοιγμα. Ωπ, το κοιτάμε εδώ. 10 εκατοστά. Και εδώ μπαίνουν άλλα συστήματα τα οποία είναι πιο πολύ για να συντηρεί το δορυφόρο. Δηλαδή θα μπορείς να κοιτάξεις τη σωστή μεριά, είναι η μπαταρία του. Άρα, αυτό είναι ένα σκελετός, ένας δορυφόρος βλέπουμε. Ναι, αυτό είναι ο δορυφόρος. Το μόνο που λείπει, εντάξει, αυτό είναι πλαστικό βέβαια, αλλά ο δορυφόρος είναι ακριβώς το ίδιο σχήμα, απλά έχει πτερά εδώ πέρα, έχει δύο πιο μεγάλα φτερά που του δίνουν ενέργεια.
Ότως είχα για πιο μεγάλους δορυφόρους. Ναι, οι δορυφόροι κανονικά είναι πολύ μεγάλοι. Δηλαδή, έχεις έναν τεράστιο δορυφόρο που έχει το Hubble, το τηλεσκόπιο Hubble που κάνεις πρώτες εικόνες από το διάστημα, το οποίο δεν θα χωρούσε εδώ στο κτίριο, είναι περίπου 13 μέτρα ή 14 μέτρα μακρύ, το οποίο μπορεί να βγάλει φωτογραφίες και να δει υπήρχε το χαρτί που κρατάς, να το δει από το διάστημα.
Και αυτός ο δορυφόρος όπως τον βλέπεις, έχει την ίδια ανάλυση με το τηλεσκόπιο του Hubble. Αυτό περίπου κάνει ένα εκατομμύριο δολάρια για να το φτιάξεις όλο μαζί και να το στείλεις στο διάστημα. Κανονικά, ο δωρηφόρος, όλα τα συστήματα μαζί και να πεταχτεί και στο διάστημα με τη SpaceX. Είστε οι μόνοι στον κόσμο που το έχετε καταφέρει αυτό.
Δεν είναι ακόμα στο διάστημα. Όταν πάει στο διάστημα, ελπίζουμε του χρόνου, θα είναι το πρώτο τεστ, launch, τότε ναι, θα ήμασταν οι πρώτοι που έχουμε φτιάξει κάτι στο διάστημα. Προς το παρόν, είμαστε και οι πρώτοι που έχουμε φτιάξει αυτήν την κάμερα που να δουλεύει στη Γη. και υπάρχουν διάφορες τεχνολογίες που προσπαθούν να κάνουν το ίδιο πράγμα αλλά αυτή συγκεκριμένα έχει πολλά προσόντα με σχέση με άλλα πράγματα το μεγάλο προσόν είναι ότι είναι passive που λέμε, είναι παθητική τεχνολογία που σημαίνει ότι μπορείς να δεις κάτι, να δεις το φως που έρχεται χωρίς να ρίξεις π.χ. ένα ραντάρ ή να του ρίξεις μια κτηνοβολία έρχεται μόνο το φως όπως σε μια κανονική κάμερα που απλά έρχεται το φως και τραβάς μια φωτογραφία Το ίδιο σκεπτικό.
Οπότε αυτό είναι το σημαντικό. Και το δεύτερο σημαντικό, τώρα έχεις το T-shirt Think Faster, το ένα είναι See Further, να μην βρεις πιο μακριά, Think Faster, σκέψου πιο γρήγορα. Το οποίο για μένα, που έρχομαι από το AI, είναι ίσως πιο σημαντικό. Γιατί άμα έχεις ένα δορυφόρο, ακόμα και ένα δισεκατομμύριο και το στείλεις στο διάστημα, τότε μπορεί να επεξεργαστεί μόνο περίπου 10% των εικόνων που παίρνει.
Γιατί θες έναν επεξεργαστή, υπήρχε η Nvidia, πέντες έναν επεξεργαστή και ο επεξεργαστής χρειάζεται ενέργεια, χρειάζεται χώρο κτλ. Και δεν έχει αρκετή ταχύτητα για να επεξεργάσει όλες τις πληροφορίες, όλες τις εικόνες και πέρα από αυτό δεν μπορεί να τις στείλει και στη γη. Γιατί είναι δύσκολο να στείλεις πληροφορία από το διάστημα, γιατί χρειάζεσαι ένα ground station που να πιάνει το σήμα, αλλά ο δορυφόρος συνέχεια τριγυρνάει από τα μέσα στη σιβηρία, ξέρω εγώ πώς να στείλεις πίσω το σήμα.
Οπότε αυτό είναι δύσκολο γενικώς. Αυτή η κάμερα επεξεργάζεται με ταχεία του φωτός. Δηλαδή όπως έρχεται η εικόνα, επεξεργάζεται κατευθείαν και αυτό που βγάζει είναι ένα σήμα. Ας το πούμε, περνάμε εδώ από το πάρκινγκ εδώ μπροστά, όταν περάσει από πάνω μπορεί να μετρήσει πόσα αμάξια υπάρχουν στο πάρκινγκ, Το οποίο είναι σημαντικό για αυτούς που θέλουν να καταλάβουν πόσοι έχουν έρθει, π.χ. στο Walmart, πόσοι έχουν έρθει να αγοράσουν, πόση πελατεία έχει κάποιος ή πόσα καράβια έχουν περάσει.
Ή πόσα καράβια έχουν περάσει από το Strait of Hormuz τώρα, σημαντικό. Για να καταλάβεις τέτοιες πληροφορίες θέλεις μια άμεση επεξεργασία. Από ό,τι επεξεργασία το είναι τα χέντρο φωτός και μπορεί να σου στείλει το σήμα κάτω από ένα δευτερόλεπτο. Το οποίο γίνεται με χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Ναι. Αυτό το κομμάτι της τεχνολογίας είναι κάτι που έφερες εσύ στο πρόγειο.
Ναι, σαν εφαρμογή, γιατί υπάρχουν πολλά κομμάτια. Είναι σχετικά πολύ υπλοκλητώνωνο γιατί δημιουργήθηκε μόνο σαν επιστήμη το 2013 και πριν από αυτό δεν υπήρχε αυτό το σκεπτικό. αλλά το ένα κομμάτι του, το οποίο είναι πολύ ενδιαφέρον, το λέμε Optical Neural Networks, τα οπτικά... Νευρονικά δίκτυα. Νευρονικά δίκτυα, ευχαριστώ.
Τα οποία είναι σαν ένα κανονικό Neural Network, το οποίο έχει nodes, έχει τα σημαδάκια των nodes, τα οποία nodes μπαίνουν σε γυαλί. Και αυτό βασικά είναι το γυαλί, είναι την τινόμοση είναι. Δηλαδή δεν υπάρχει ηλεκτρόνιο, κανονικά το 01 το οποίο κάνει ο υπολογιστής σου είναι μόνο με φως. Δουλεύει με φως. Το οποίο είναι ενδιαφέρον γιατί το μάτι σου επίσης δουλεύει με φως.
Το μάτι σου είναι ένας επεξεργαστής. Άμα πιάσεις μια μπάλα ή ρίξεις κάτι και σου πιάσει το όπου φύγεις, πηγαίνει ένα μηχανάκι στον δρόμο. Αυτό είναι το μάτι σου, όχι το εγκέφαλό σου που έκανε τη σκέψη. Και σου δίνει αυτό το ένστικτο. Το ίδιο πράγμα κάνει και αυτή η κάμερα, δουλεύει κατευθείαν με το φως αντί να το μεταφέρει σε ηλεκτρόνια.
Μιλά μας λίγο ποιες είναι οι εφαρμογές μέχρι στιγμής, ποιο είναι το traction, τι ανταπόξεις βλέπετε από την αγορά. Αυτό είναι ένα τελείως καινούργιο σύστημα που έχει κάποια πλεονεκτήματα, μειονεκτήματα. Το πλεονέκτημα είναι αυτά που είπαμε, το think faster, see further. Το μειονέκτημα είναι ότι αφενός είναι ακριβή η κάμερα και αφεντέρου χρειάζεται ένα συγκεκριμένο λογισμικό και δεδομένα από πίσω.
Το οποίο σημαίνει ότι σε ένα κινητό δεν θα μπει γιατί είναι πολύ ακριβή για αυτό το πράγμα. Σε ένα μάξι επίσης. Αλλά σε κάτι που θα δώσει πολλά λεφτά για να δει κάτι που είναι μακριά είναι σημαντικό, από το οποίο είναι επιχείρητο ο δορυφόρος. Και έτσι βγήκα μέσα στο Reforged, ήταν λογικό γιατί μεγαλώνει εκθετικά το κόστος. Έχεις ένα κάτι που αυτό κοστίζει ένα εκατομμύριο, το αντίκτυπό του με κλασική κάμερα κοστίζει ένα δισεκατομμύριο.
Το οποίο είναι τεράστια διαφορά. Οπότε εκεί είναι πολύ λογικό. Μετά σε άλλα πράγματα που έχουν πολύ σχέση με άμυνα, όπως μπορείς να φανταστείς, αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί βλέπεις μικρά πράγματα που πηγαίνουν πολύ γρήγορα. Οπότε βλέπεις για ειδικά τώρα με drones και τα λοιπά είναι ακριβώς ένα θέμα το οποίο βοηθάει πολύ.
Πέρα από αυτό η επεξεργασία που γίνεται live φωτωνικά είναι πολύ σημαντική για κάθε ρομπότ, drone ή αυτοκίνητο ακόμα για να φρενάρει πιο γρήγορα από ό,τι θα φρέναρε. Οπότε όλη αυτή η επεξεργασία είναι πολύ σημαντική για πάρα πολλά πράγματα. Απλά πρέπει να ξεκινήσουμε από κάπου για να πάμε κάπου αλλού. Πιστεύω σε 15 χρόνια θα έχεις μια τέτοια κάμερα πολύ μικρή παντού, στο κινητό σου, σε αμάξι, σε κάθε αεροπλάνο, ντρόν, δορυφόρους. Πιστεύω θα υπάρχει παντού αυτή η τεχνολογία.
Αυτή τη στιγμή ποιες είναι οι δυσκολίες, γιατί παράγεται hardware, φτιάχνεται hardware. Άρα φαντάζομαι ότι έχετε έναν χώρο στη Βοστόνη όπου φτιάχνετε τα πρώτα κομμάτια. κομμάτια. Ναι, ναι, ναι. Η hardware είναι hard. Δύσκολο. Χρειάζεσαι πολλές γνώσεις και πολλά διαφορετικά skills να μπουν μαζί για να φτιάξουν κάτι τέτοιο. Πρέπει να δουλέψεις με ένα supply chain το οποίο ξέρει να φτιάχνει τέτοια τέτοια πολυπλοκότητα, οπότε δεν έχεις πάρα πολλούς κατασκευαστές.
Αλλά γενικώς η κατασκευή αυτού λέμε fabless, όπου είναι τη φτιάχνεις με τα μεγάλα foundries, που τους δίνεις τον συγκεκριμένο σχηματισμό και το φτιάχνουν. Τα specs και τα φτιάχνουν αυτοί. Τα specs τα φτιάχνουν αυτοί, ναι. Εμείς φτιάχνουμε τα πρωτότυπα στο γραφείο μας και η μεγάλη μαζική παράγωγη γίνεται με foundries. Το assembly, δηλαδή στο τέλος που μπαίνει όλα μαζί, που φτιάχνουμε μαζί στη Βουαστόνη.
Και τώρα έχουμε μόνο πρωτότυπα από αυτά, δεν έχουμε πέρασει ακόμα στο Foundry. Μία από τις κάμερες που είχαμε μόλις μπήκε σε ένα τηλεσκόπιο στη Καλιφόρνια, το οποίο είναι από τα μεγαλύτερα τηλεσκόπια του κόσμου, βασικά είναι 3 μέτρα σε διάμετρο, πολύ μεγάλο τηλεσκόπιο. Βάλαμε την κάμερα μέσα και για δύο μέρες, δηλαδή δύο νύχτες που ήμασταν εκεί και κάναμε το τεστ, όταν πήγε καλά το τεστ, ήταν το πιο δυνατό τηλεσκόπι όλων των εποχών που γίνει ποτέ.
Είναι πολύ εντυπωσιακό όλο αυτό. Όπως εντυπωσιαζόμαστε εμείς και είμαι σίγουρος και οι ακροατές μας, έτσι έχουν εντυπωσιαστεί και πολλοί επενδυτές. Έχετε σηκώσει μέχρι στιγμής 4,5 εκατομμύρια, αν δεν κάνω λάθος. Αυτό ήταν το Γενάρη. Τώρα έχουμε σηκώσει, έχουμε πάει να σηκώσει παραπάνω. Θα κάνουμε και ένα official announcement κάποια στιγμή, αλλά ναι, έχουμε κάποια...
Μίλα μας λίγο για τους επενδυτές. Ναι. Ποιοι είναι και τι έχουν και ξέρεις πώς προσδίδουν αξία σε αυτό που προσπαθείτε να χτίσετε. Ναι. Κοίτα στην αρχή, δυσκολευτήκαμε να μαζέψουμε τα λεφτά. Γιατί μια τεχνολογία σαν αυτή δεν χωράει ακριβώς σε κάποιο box, το οποίο πηχεί άμα είσαι μόνο defense και επενδύεις μόνο σε άμυνα.
έχεις πολύ αυτό το σκεπτικό ότι θέλεις μια τεχνολογία η οποία ήδη λειτουργεί και την κάνεις defense ready. Οπότε ας πούμε το 9% των τεχνολογιών, των επενδύσεων που κάνουν είναι μια τεχνολογία που ήδη δουλεύει, την κάνω defense ready. Μπορεί να είναι AI και να πλείω κάτι, αλλά το κάνω defense ready. Δεν είναι καινούρια τεχνολογία, fundamentally.
Και μετά υπάρχουν κάποιοι επενδυτές που επενδύουν σε καινούρια τεχνολογία οι οποίοι μας φοβούνται λίγο το defense, ότι δεν ξέρουν πώς λειτουργεί το defense. Και το space είναι παρόμοιος. Στο space συνήθως μπαίνουν τεχνολογίες οι οποίες ήδη υπάρχουν 10 χρόνια. Είναι yesterday's technology in space. Συνήθως. Και ήρθαμε εμείς και είπαμε, οκ, η καλύτερη εφαρμογή είναι space for defense use cases και καινούρια τεχνολογία.
Οπότε ήμασταν λίγο σε αυτό το ότι όλοι είχαν λίγο ένα yellow flag, ας το πούμε. Οκ, super interesting technology, αλλά γιατί defense. Ξέρω, δεν μπορεί να κάνεις πρώτα έτσι. Και είχαμε κολλήσει λίγο σε αυτό το περαδόθωτο ότι ο καθένας τους άρεσε πάρα πολύ απλά πώς να πάρουμε τώρα κάποιους που μπορούν να καταλάβουν τεχνολογία τόσο πρώιμη.
Και τελικά μπήκε αυτός ο γόρδιος προστατευθέσμός, κόπτηκε από τον Chad Rigetti, ο οποίος, ο Rigetti, έφτιαξε την πρώτη εταιρεία κυβερντικής υπολογιστής, η οποία πήγε σε IPO. Και έφυγε από αυτήν, έγινε partner στην Ground State Ventures, μια VC που είναι μάλιστα στο Άμεστα Νταμ και στην Αμερική τώρα και έβαλα το πρώτο check ο Chad γιατί διάβασε τα άρθρα και ο Chad είναι ένα πολύ μεγάλο όνομα ήταν περίεργο όταν πήρε τηλέφωνο είπε είμαι ο Chad Rigetti και νόμιζα μου έκανε πλάκα τι μου λέτε ο Chad Rigetti, ο Chad Rigetti και μου είπε ναι και είπε διάβασα τα άρθρα σας πολύ ενδιαφέρον αυτό θα αλλάξει τα πάντα πάρε τα λεφτά και τρέχα και πήραμε ένα μικρό safe Θέλαμε να πάρουμε ένα seed round πιο μεγάλο κατευθείαν, αλλά όταν κάνεις raise στο seed round είναι μεγάλη διαδικασία, ειδικά όταν είναι pre-seed, δηλαδή δεν είχαμε τίποτα εκείνη τη στιγμή.
Ο Chad είπε πάρε 200.000 σε SAFE, τρέχαμε και τα πήραμε και τρέξαμε. Και μετά ήρθαν και άλλοι επενδυτές που καταλάβουν ότι το technology works, ποιο είναι το επόμενο βήμα, έχεις πελάτες, μιλήσαμε με τη Space Force, κάναμε μια συνεργασία, Κερδίσαμε διάφορα πράγματα, σαν το Slush, διαγωνισμούς, Best Space Innovation στο DC, στη Washington.
Και όπως φτιάχναμε τη συνεργασία και από business και από τεχνολογία, ήρθαν πολύ περισσότεροι επενδυτές, οι οποίοι έρχονται από διάφορα επιχείρηση, από space, άλλοι ήρθαν από defense, άλλοι ήρθαν από πιο πολύ τεχνολογία και AI και robotics. οπότε φτιάξαμε ένα ωραίο οικοσύστημα από επενδυτές. Το focus σας για τα επόμενα χρόνια θα είναι μικροδορυφόροι για defense.
Ναι, το σχέδιό μας είναι να πάρουμε όσο περισσότερες κάμερες μπορούμε και να τις δώσουμε όσο πιο πολλούς μπορούμε. Άρα πουλάτε στις εταιρείες που φτιάχνουν μικροδορυφόρους, σωστά. Ναι, πουλάμε σε εταιρείες που φτιάχνουν πιο πολύ μεγάλους δορυφόρους. Μικροδορυφόροι είναι εύκολο να το φτιάξεις, αλλά αυτοί θέλουν να κάνουν τους μεγάλους δορυφόρους ακόμα καλύτερους.
Οι οποίοι είναι σημαντικοί σε αυτό που λέμε space domain awareness, το οποίο σημαίνει βλέπουμε τι κάνουν οι δορυφόροι στο διάστημα, τι κάνει ο άλλος δορυφόρος. Μερικές φορές και τι κάνει ο δικός σου δορυφόρος, γιατί μπορεί να έχεις χάσει επαφή και να μην ξέρεις τι κάνει ο δορυφόρος. Υπήρχε ένα Starlink που έτρεχε από μόνο του και δεν είχαν χάσει επαφή και δεν ξέρανε τι κάνανε και οπότε πρέπει να το κοιτάξεις να δει που είναι να μην τρακάρει κάποιο άλλο.
Οπότε είσαι το FAA του διαστήματος, δηλαδή κοιτάς να μην χτυπήσει ο ένας τρυφός τον άλλο. Οπότε έχουμε τηλεσκόπια στο έδαφος και κάμερες οι οποίες πάνε στο διάστημα σε όλες τις τροχές, από low earth orbit, το οποίο είναι το 500 χιλιόμετρα, μέχρι τη σελήνη. Οπότε έχουμε projects τώρα σε πρώιμη φάση ακόμα και μέχρι τη σελήνη.
Πόσοι άτομα είστε τώρα στην ομάδα σου? Τώρα είμαστε 12 άτομα. Όλοι στη Βοστόνη. Όλοι στη Βοστόνη, ναι. Ποια είναι τα επόμενα μεγάλα βήματα για την diffraction. Το τεστ με αυτόν τον τρόπο που ήταν επιτυχή στο Μεγάλο Τελεσκόπη ήταν σημαντικό γιατί αυτό έγινε μαζί με την DARPA και την NASA. Ο DARPA είναι ο οργανισμός που έχει αναλάβει την καινοτομία στο στρατό της Αμερικής, σωστά.
Ναι, ναι, ναι. Θρηλική οργάνωση γιατί έχει φτιάξει, υπήρχε το ίντερνετ, το λέγανε DARPAnet, intramet internet, το GPS, άμα χρησιμοποιείς το κινητό σου, το Google Maps, χρησιμοποιείς το δορυφόρο, GPS που δημιούργησε επίσης η DARPA. Οπότε η DARPA έχει φτιάξει πολλές τεχνολογίες αν αυτές και κοιτάνε πολύ νωρίς, δηλαδή κοιτάνε ήδη, δουλεύουνε επιστήμονες πολύ νωρίς και βλέπουνε ποιες είναι αυτές οι τεχνολογίες που θα αλλάξουν τελείως το οικοσύστημα και επενδύονται σε πολλές τέτοιες τρελές ιδέες, π.χ. όπως με τον καθηγητή μου που ήθελα να δει και ένα στα τόσα βγαίνει κάτι τέτοιο.
Οπότε αυτό είναι το σκεπτικό της DARPA. Πιστεύω το ελληνικό αντίκτυπο είναι η ELKAK η οποία τώρα δημιουργήθηκε για να με παρόμοιο σκεπτικό να φτιάξει οι πρώιμες τεχνολογίες αν αυτές. Το πρώτο τεστ που έγινε περάσαμε σε technical readiness level ήταν 4, πήγαμε στο 6. Το 6 σημαίνει ότι είναι έτοιμο για παραγωγή και εφαρμογή.
Πάνω από 0 μέχρι 9 αυτό. Οπότε έχουμε φτάσει σε σημείο που μπορούμε να παράγουμε κάμερες και να τις τεστάρουμε στο in the field που λέμε. Το οποίο για εμάς σημαίνει πρώτα τηλεσκόπιο, έχουμε τηλεσκόπιο πάνω στην οροφή, στο Μασαχουσέτη, στη Βοστόνη που κάνουμε διάφορα τεστ. Μάλιστα μπορούμε από μακριά να συνδεθούμε και να δούμε, να κάνουμε διάφορα τεστ με το τηλεσκόπιο.
Έχουμε συνεργασία με διάφορες στην κυβέρνηση που βλέπουν τα αποτελέσματά μας. του χρόνου είναι η εκτόξευση αυτού του συστήματος στο διάστημα. Με δικό σας μικροδορυφόρο. Με δικό μας μικροδορυφόρο. Είναι ακριβώς αυτό που βλέπεις εδώ, το οποίο είναι δικό μας test system. Άρα θέλετε να κάνετε το launch στο δικό σας μικροδορυφόρο, ο οποίος θα είναι ένας δορυφόρος που θα σας φαντάζουμε θα σας δώσει data, θα σας δώσει την ευκαιρία να το κάνετε ακόμα καλύτερο.
Ναι, μας φτιάχνει αυτό που λέμε ένα world model. Το world model σημαίνει ότι μαζεύεις δεδομένα για τον κόσμο και φτιάχνεις ένα μοντέλο τεχνικής νοημοσύνης, το οποίο μπορεί να καταλάβει που είσαι στον κόσμο και να καταλάβει τι βλέπεις στον κόσμο. Το οποίο είναι πολύ σημαντικό για όλες τις εφαρμογές τεχνικής νοημοσύνης. Φαντάζομαι ότι από εκεί πια τα δεδομένα, τα revenues και οι εφαρμογές θα είναι ακόμα περισσότερες.
Δηλαδή φτιάχνουμε τις κάμερες, είναι οι καλύτερες κάμερες στον κόσμο, πιο γρήγορες ή πιο μεγάλες ή πιο φανταστικές κάμερες, αλλά από εκεί πέραν εγώ έχω έναν έξα αριθμό τέτοιων να γυρίζουν τη γη ξαφνικά και έχω την καλύτερη κάμερα. Ξαφνικά βρίσκομαι με ένα όγκο δεδομένων, ο οποίος είναι πραγματικά μοναδικός. Και μετά αλλάζει όλο το παιχνίδι.
Και μετά μπορώ να μιλήσω και να πουλήσω σε οποιονδήποτε. Ναι, ακριβώς. Όπως το Walmart, παράδειγμα που είπες. Πώς ξέρει ένα σούπερ μάρκετ πόσοι μπήκαν βγήκαν από το πάρκινγκ του. Ακριβώς, ναι. Είναι ένα, μπορείς να αγοράσεις τα δεδομένα βέβαια, δηλαδή έχεις μια απορία για τον κόσμο, για το σύμπαν και μπορείς να την απαντήσεις με αυτό.
Το δεύτερο είναι να αγοράσεις την κάμερα σε πιο μικρή, όχι σε έκδοση που είναι διαστημική, αλλά σε πιο μικρή και φθηνή έκδοση, η οποία μπορεί να μπει στο drone σου, στο αυτοκίνητο κλπ. Και εμάς ο σκοπός είναι να πάρουμε όσο περισσότερες κάμερες, επίσης εκατομμύρια, κάποτε δισεκατομμύρια κάμερες, σε όλα τα συστήματα. Άρα, εδώ από ό,τι καταλαβαίνω, σίγουρα ένα κομμάτι της ομάδας σας είναι σε ένα race, σε έναν αγώνα ταχύτητας, όπου αυτή πρέπει να την κάνει όσο πιο μικρή, όσο πιο affordable, όσο πιο αποδοτική γίνεται, γιατί τη θέλετε να μπει παντού.
Ναι, ακριβώς. Το data είναι το game. Πρέπει να αρχίσεις να μαγεύετε στο data διψασμένα. Ναι, ακριβώς. Είναι ένα data race. Αυτή η κάμερα βλέπει τον κόσμο διαφορετικά. Δεν θα βγάλει την ίδια φωτογραφία με το ωραίο jpeg, την εικόνα που έχεις. Θα βγάλει μια πληροφορία για την εικόνα η οποία έχει τελείως διαφορετική υφή. Η οποία βλέπει τον κόσμο κυβαντικά.
Και δεν έχουμε δει ποτέ τον κόσμο κυβαντικά. Είναι η πρώτη φορά που το βλέπουμε έτσι. Οπότε οι εικόνες που μαζεύουμε είναι πρωτοπόρες, δεν έχουν ξαναφτιαχθεί στην ανθρωπότητα. Και το άλλο ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η κάμερα θα δουλέψει με μια κανονική κάμερα μαζί. Δηλαδή πάντα δεν θα αντικαταστήσει την κάμερα της CMOS, την κλασσική κάμερα που έχει στο κινητό σου.
Αλλά κάποια στιγμή στο κινητό σου θα έχεις τέσσερις, πέντε όσες κάμερες έχει η Apple τέλος πάντων και άλλη μία κομματική η οποία βλέπει τον κόσμο διαφορετικά. Και όταν η κανονική κάμερα δεν μπορεί να καταλάβει κάτι, δηλαδή ίσως είναι σκοτάδι, ίσως είναι κάτι που είναι πιο μακριά και δεν μπορεί να φανεί κατευθείαν με την κανονική κάμερα, πέρα από το σημείο διάθλασης, αυτή η κάμερα μπορεί να μαζέψει τα δεδομένα και να δώσει παραπάνω πληροφορίες.
Επίσης το σύστημα άσχολα να είναι 30% σίγουρο ότι βλέπει ένα μάξι και εμείς να το ανεβάσουμε από 30% να το πάμε στο 88%. Οπότε θα δουλέψει με tandem συνδυασμό με άλλες κάμερες και άλλες τεχνολογίες. Έχετε κάνει spin-out από το MIT. Ναι. Σας έχουν χρηματοδοτήσει είτε την έρευνα είτε την ίδια την εταιρεία με equity. Η DARPA, η NASA.
Αναρωτιέμαι λίγο και στον κόσμο που ζούμε τώρα, ο οποίος είναι αρκετά polarized, αρκετά διχοτομημένος, δεν ξέρω πώς να το πω. Ναι. Πόσο, αν βλέπεις ευκαιρία να βγει αυτή η τεχνολογία και στην Ευρώπη ή σε άλλες χώρες και τι δυσκολίες βρίσκεται σε αυτό το κομμάτι που είμαι σίγουρος ότι είναι ένα καινούργιο περιβάλλον αυτό.
Σίγουρα, ναι. Αυτό που μου άρεσε πολύ με αυτή τη τεχνολογία είναι ότι ποιοί αυτό το σύστημα που είναι ενός εκατομμυρίου είναι προσιτό επίσης και για μια χώρα σαν την Ελλάδα Το οποίο η Ελλάδα δεν θα έδινε ένα δισεκατομμύριο για να φτιάξει έναν δωρηφόρο τέτοιο. Αλλά ένα εκατομμύριο είναι πολύ πιο προσιτό. Οπότε μπορεί από που λέμε from zero to hero, δηλαδή μπορεί κάποιος που δεν είχε παρουσία στο διάστημα, να κάνει μέσα σε ένα SpaceX launch, να βγάλει μια ικανότητα που τώρα δεν έχουν οι μεγάλες δυνάμεις.
Μιλήστε μου λίγο για το βραβείο που πήρατε από το ΣΛΑΣ. Γιατί θα σου πω κάτι. Εμείς πηγαίνουμε στο ΣΛΑΣ πολλά χρόνια. Και έχουμε κάνει μάλιστα σαν οργανισμός, κάνουμε την εθνική αποστολή. Είμαστε National Partners του ΣΛΑΣ. Πηγαίνουμε όλο το οικοσύστημα που πιστεύουμε πολύ αυτό. Το ΣΛΑΣ έχει γεννηθεί και το Παναθήναια.
Είναι ένα ελληνικό φεστιβάλ. Στα πρότυπα του SLUS και αυτό το θέλαμε πολύ και προσπαθήσαμε εμείς να συμβεί. Κάποια στιγμή, όπως καταλαβαίνεις, η έκπληξή μου όταν ακούω ότι το βραβείο του SLUS το 2025 το πήρε ένας Έλληνας. Ήταν στην ομάδα κατευθείαν, guys, let's find him, πρέπει να τον βρούμε, πρέπει να μπλήσουμε μαζί του, είναι κάτι εντυπωσιακό.
Γιατί το ξέρω το βραβείο αυτό. Κάνουν περισσότεροι από χίλια startups έτηση. Το βραβείο είναι φανταστικό, είναι ένα εκατομμύριο ευρώ από την General Catalyst και Jerry. Τι αντίκτυπο είχε στην πορεία σας και τι έχεις δει μετά από αυτό, αξίζει ένας start-upper να προσπαθήσει να κερδίσει ένα τέτοιο βραβείο. Πέρα από το ένα εκατομμύριο που είναι, οκ, no brainer.
Ναι, ναι. Εκεί είχαμε γνωριστεί, πρωτογνωριστεί με την Mendeavor, με την αποστολή εκεί και για μένα ήταν λίγο... Εγώ πήγα, να σου πω την αλήθεια, χωρίς να σκεφτώ ότι έχω κάποια πιθανότητα να κερδίσω. Για πολλούς λόγους. Γιατί πρώτον δεν είχε κερδίσει ποτέ hardware εταιρεία, δεν είχε κερδίσει ποτέ space, defense εταιρεία ή με αμερικάνικη εταιρεία.
γιατί εγώ είμαι Έλληνας αλλά η εταιρεία μας είναι στην Αμερική και είναι MIT spin out κλπ και defense κλπ και λες αυτό το οικοσύστημα τώρα να κερδίσουμε εμείς θα ήταν τελείως άσχητο. Αλλά πήγα χωρίς να σκεφτώ κάτι, πήγα γιατί είπα οκ είμαστε εκεί θα κάνουμε το pitch, θα γνωρίσουμε διάφορους. Κερδίσαμε το μήνυμα τελικό προφανώς και μετά πήγαμε την επόμενη μέρα με τελικός και μας είπαν, ανεβάσανε πάνω στη σκηνή, εκεί που είναι η μεγάλη σκηνή και μας είπαν, αύριο θα είναι αυτοί εδώ, οπότε να σκεφτείτε πώς θα είναι και ήταν μια τεράστια σκηνή, κανόνισε πάνω, φέρνα διαφορετικά από το νησί από κάτω, εκεί ήταν 3.000 άτομα μπροστά με τα φώτα κτλ.
Οπότε ήταν πολύ, έτσι ήταν πολύ ενδιαφέρον εμπειρία. Πολύ ενδιαφέρον εμπειρία, βέβαια. Και λέω, οκ, θα πάω πάνω, δεν πιστεύω να κερδίζω με τίποτα, και μου βλέπεις πάνω στη σκηνή και περιμένω έτσι, ήμουν πολύ ατριχήλα, αλλά και λέω, οκ, δεν θα πει defraction, μπες, είπε defraction και πάνω. Ωραία, φανταστικό. Φανταστικό, ναι, και έγινε το πρώτο media outreach, έγιναν οι πρώτες συνεντεύξεις, ειδικά στην Ελλάδα βασικά, και μέσω από εσάς βασικά, η Endeavor έκανε πάρα πολλή publicity, βγήκαμε σε διάφορα άρθρα και γενικώς και το slash post είχε δέξω 2.000 likes, κάτι τέτοιο, έγινε πολύ πολλός δώρος, ήρθαν πολλοί επενδυτές, γενικώς άρχισε τελείως η πορεία του.
Το ένα εκατομμύριο ας πούμε δεν ήταν material difference εκείνη τη στιγμή, αλλά γενικώς όλο το publicity που ήρθε μαζί και πολύ το talent που ήρθε. Αυτό είναι το... Γιατί στην αρχή ας πούμε όταν ήσαι pre-seed startup, όλο το marketing είναι για talent. Όταν κερδίσαμε αυτό, ανέβηκαν και οι followers της εταιρείας στο LinkedIn και τα λοιπά, βοήθησε πάρα πολύ και για επενδυτές και για ταλέντο, media κτλ.
Πάμε να παίξουμε ένα παιχνίδι και να κλείσουμε. Θα σου κάνω κάποιες ερωτήσεις οι οποίες θα μας δώσουν την ευκαιρία να κλείσουμε τη χαρτογράφηση της προσωπικότητάς σου. Αυτό είναι και το αγαπημένο μου κομμάτι αυτό. Η πρώτη ερώτηση λέγεται Like a Child και θέλουμε να μας παρουσιάσεις την εταιρεία σου, το τι κάνει, πώς το κάνει, εξηγώντας σε ένα πεντάχρονο.
Λοιπόν, η εταιρεία μας πιάνει αυτή την πρώτη κάμερα, μια καινούργια κάμερα, η κουβαντική κάμερα τη λέμε, η οποία σε κάνει να βλέπεις πιο μακριά από την μια κοινωνική κάμερα και να σκέφτεσαι πιο γρήγορα από ότι είναι ένας υπολογιστής. Και τη βάζουμε σε πολλά πράγματα, ακόμα και σε δορυφόρους που πάνε στο διάστημα. με αυτό.
Η δεύτερη ερώτηση λέγεται impact. Θα ήθελα να το να πάρεις κάποια δευτερόλεπτα και να περιγράψεις λίγο ποια στιγμή καταλαβαίνεις εσύ ότι αυτό έχει αντίκτυπο μεγαλύτερο από απλά αριθμούς και υλικό. Αυτή είναι βασικά μια καινούργια ένα καινούργιο παράδειγμα τεχνολογίας η οποία η κάμερα ή το σκεπτικό να ζωγραφίσουμε κάτι ή να κάνουμε ένα αντίτυπο από κάτι είναι αρχαία έχουμε τις τυχογραφίες, είναι οι πρώτες αποδείξεις από εικόνες.
Η ανθρωπότητα συνέχεια εφήβρε καινούργιους τρόπους να κάνει εικόνες. Ήταν τυχογραφίες, μετά είχαμε αγάλματα όπως εδώ είχαμε, εικόνες, πίνακες, κάποια στιγμή φωτογραφία με ένα φιλμ, μετά η ψηφιακή φωτογραφία που τώρα έχει δημιουργήσει τα περισσότερα δεδομένα που έχει δημιουργήσει ποτέ η ανθρωπότητα, είναι τις φωτογραφίες και βίντεο.
και αυτή είναι η καινούρια μέθοδος για να χαρτογραφίσουμε τον κόσμο. Τι θα κάνει η ανθρωπότητα με μια τέτοια τεχνολογία, ακόμα και εγώ δεν το ξέρω και αυτό βασικά με ενθουσιάζει πολύ γιατί σίγουρα θα έχουμε κάποιες εφευρέσεις από άλλους που θα έχουν αγοράσει την κάμερα να κάνουν κάτι φοβερό και από αυτά ακόμα και από αυτά που ξέρουμε π.χ.
να βρούμε εξωγήναιη ζωή θα ήταν πολύ συναρπαστικό για μένα άμα πούμε ότι βρήκαμε εξωγήναιη ζωή με αυτή την κάμερα θα ήταν life changing για μένα και στη φαρμακευτική γιατί και εγώ στην ΟΒΑΡΤ στο πρώτο που σκεφτόμουν ήταν πώς θα το κάνω μέσα μικροσκόπιον. Η επόμενη κατηγορία είναι the quiet win. Θέλω να μας περιγράψεις μια επιτυχία η οποία δεν ανακοινώθηκε ποτέ, δεν πήρε τα φώτα της δημοσιότητας, αλλά για σένα σημαίνει πολλά.
Θα πω ένα quiet win ήταν σίγουρα που πώς γνωριστήκαμε οι founders και πώς έγινε όλο αυτό να συναντηθούμε και οι τρεις, είμαστε τρεις co-founders και η Christine και ότι έχουμε και το σωστό δίκτυο, έχουμε και τα σωστά background, αλλά έχουμε και το σωστό timing, που λέμε είναι όλα θέμα timing. Την Christine τη γνώρισα, βασικά τη βρήκα στο LinkedIn, έψαξα για 10 skills σε όλο τον κόσμο και λέω ποιος έχει τα 10 skills και βγήκαν περίπου 10 άτομα.
στην κορυφή ήταν η Κριστίν και είχαμε μια κοινή γνώση και μια κοινή φίλη από το MIT που μας γνώρισε. Την πήρα τηλέφωνο και μας είπε πρέπει να γνωρίσεις τον Γιάννη. Την πήρα τηλέφωνο της είπα Κριστίν κάνουμε αυτό το πράγμα και μου λέει α, wow, μπορείς να δεις πέρα από το σημείο διάθλασης. Αυτό θα έχει αλλάξει όλη μου την καριέρα αν μπορέσω να το κάνω.
Οκ, έλα να γνωριστούμε. Βρεθήκαμε, ήρθαμε στο Μεροεπιστήμιο, στο εργαστήριο του ΣΑΙΚΑΤ, βρεθήκαμε και είπε I'm in, let's go. Αυτό δεν είναι πολύ μικρό να βρεις ένα co-founder early, πριν πάρουμε λεφτά, πριν πάρουμε κάτι. Δεν ξέρουμε καν τι θα κάνουμε αυτό εδώ στην κάμερα. Ήταν πολύ νωρίς. Η επόμενη ερώτηση είναι alternative reality.
Λοιπόν, έχουμε ένα σενάριο επιστημονικές φαντασίες, ο κόσμος της τεχνολογίας και των startups εξαφανίζεται. Ναι. Και εσύ πρέπει να ζήσεις από κάτι χειρονακτικό ή καλλιτεχνικό. Ναι. Πού σε βρίσκουμε και τι κάνεις. Θα έκανα φωτογραφία. Φωτογραφία και βίντεο. Μάλιστα, πριν φύγω, ήταν μετά το midlife crisis, πριν φύγω για Αμερική, για Οξφόρδη, είχα ένα φίλο που έκανε χειρονακτική εργασία, έκανε εξουλουργικά.
Και έφτιαξα ένα βίντεο γι' αυτό στο YouTube. και πετούσαμε καντρών, είχα κάμερες και έκανα μικρό ντοκιμαντέρ για αυτόν, το οποίο απλά το βάλαμε στο YouTube για πλάκα και ήταν διαφημιστικό για αυτόν, για τη δουλειά του. Είναι στην Ελβετία, πάνω στον αβουνό, φτιάχνει έτσι πολύ όλα πράγματα και τελικά αυτό εξεκράγει και είχαμε 300.000 views από 0.
Και μάλιστα με ρώτησε πριν πάω στο MIT, μου λέει, Γιάννη, δεν κάθεσαι εδώ να κάνουμε αυτό το κανάλι, πού να πάεις στο MIT, θα βγάλουμε πολύ παραπάνω με το YouTube. Και το είχαμε σκεφτεί μια στιγμή, οκ, άμα δεν γίνει κάτι, ίσως κάνουμε ένα κανάλι YouTube. Είναι το ότι ό,τι πιάνεις, για κάποιο λόγο φέρνεις ένα επόμενο βήμα επιτυχίας.
Είχε φέρει, αυτό δεν το περιμέναμε το συγκεκριμένο, αλλά είχε πολύ μπλάκα, μ' άρεσε. Whole of shame. Θέλουμε να μας περιγράψεις το πιο κλούλες πράγμα που έχεις κάνει που πίστευες κάτι που σε κάνει να νιώθεις ντροπή. Γιατί ξέρεις μερικές φορές δεν μιλάμε πολύ για αυτά. Αλλά η πορεία μιας επιτυχίας είναι γεμάτη στιγμές τέτοιες.
Ναι. Οπότε δεν ξέρω αν θες να πανηγυρίσουμε μαζί μια στιγμή που ήσουν... Whole of shame. Πολλά. Πολλά whole of shame. Έχουν συμβεί πολλές φορές ότι σε ένα μικρό startup ειδικά είναι λίγο fake it till you make it. το οποίο δεν το πολύ συζητάμε, αλλά όλοι το κάνουν. Πολλές φορές γνωρίζεις κόσμο πολύ πριν είσαι έτοιμος να γνωρίσεις αυτόν τον κόσμο.
Ένα που ήταν πολύ νωρίς στο MIT, είχα πάει στο μπαράκι του MIT, ένα μικρό μπαρ το λένε The Muddy Charles, το οποίο μπαίνεις μόνο όταν έχεις την ταυτότητα του MIT κλπ. Οπότε κάθονται εκεί και πήγα και παράγγειλα μια μπύρα εκεί στον παράκι και του μου δίνει την μπύρα και μου λέει 5 δολάρια λέει μόνο μετρητά, δεν είχαμε μετρητά και λέω όχι πως δεν έχω μετρητά τώρα και δίπλα μου ήταν ένας πιο μεγάλος και μου λέει no worries συμβαίνει σε όλους εδώ πάρε 5 δολάρια μου πληρώνει αυτό και μου λέει το ρωτάω και πιάνω με συζήτηση και λέω ευχαριστώ πολύ τι κάνεις επαγγελματικά μου λέει I double in quantum Δηλαδή παίζω με κουβαντικά λίγο.
Λέω, οκ και σε ποιο, πού είσαι, είσαι στο είσαι στο μηχανολογικό department, το οποίο δεν κάνει κουβαντικά κανονικά. Και λέω, οκ και τελειώνουμε τη συζήτηση εκεί πέρα και φεύγω εγώ, μου λέει ας στείλουμε ένα email να μιλήσουμε κουβαντικά, μου στέλνει το email και πάω, πίνω μπίρες με τους φίλους μου, πάω σπίτι, το επόμενο πρωί ανοίγω το email και βλέπω το όνομά του Και λέω, αυτος ήτανε εφήβρε την κουβαντική μηχανική και αυτός εφήβρε τους κουβαντικούς υπολογιστές και έφτιαξε τον πρώτο κουβαντικό υπολογιστή όλων των εποχών στο MIT.
Και καθόμουν δίπλα του και μου κέρασε μια μπίρα και του βγάλα και εγώ, και εμένα με ενδιαφέρουν τα κουβαντικά. Και αυτός είπε, με ενδιαφέρουν και εμένα τα κουβαντικά να μιλήσουμε και αυτός εφήβρε όλη την τομέα. Πες μου ότι έχετε μείνει σε σχέση. Είμαι εκεί, έχω μείνει σε επαφή. Έχει γίνει unofficial advisor. Wow! Αλλά εκεί ήταν λίγο ρεζίλι που δεν το κατάλαβα ότι ήταν ο πιο μεγάλος επιστήμονας.
Να είσαι σε έναν χώρο που μπορεί να σου συμβεί αυτό το πράγμα, έτσι. Ναι, ναι. Να είσαι σε ένα πανεπιστήμιο που μπορεί να σου συμβεί αυτός που θα σου κεράσει την πίρα ή μπορεί να μιλάς όλο το βράδυ μαζί του να είναι ξαφνικά ένας φανταστικός ερευνητής. Ναι, ναι, ναι. Η επόμενη κατηγορία είναι predict the unthinkable. Είμαστε στο 2036.
Θέλουμε να μας πεις, να μας περιγράψεις μια πρόβλεψη την οποία ακούγεται εξωφρενική, αλλά εσύ είσαι σίγουρος ότι θα συμβεί. Πιστεύω σίγουρα ότι θα καταλάβουμε πώς δημιουργήθηκε η ζωή και ποια είναι τα υλικά, ας το πούμε, τα αρχικά υλικά και πώς να χρησιμοποιήσουμε αυτά για να πολεμήσουμε πολλές ασθένειες και να ζήσουμε περισσότερο ή πιο υγιείς.
Και πιστεύομαστε πολύ κοντά σε πολύ μεγάλες εκρήξεις σε αυτό το τομέα, οι οποίες θα αλλάξουν δραστικά πώς ζούμε, αλλά και ως πώς εργαζόμαστε επίσης. Δεν υπάρχουν πια τόσο πολλά παιδιά, όλη η πυραμίδα της ηλικίας έχει αλλάξει και θα αλλάξουν και πολύ τα οικονομικά συστήματα γύρω από αυτό. Οπότε έχουμε το AI and Quantum, new industries like space αλλά έχουμε επίσης και τη βιοτεχνολογία που έχει κάνει πάρα πολλά βήματα όλα αυτά μαζί θα έρθουν θα αλλάξουν πάρα πολύ τη δομή της κοινότητας πιστεύω Η τελευταία ερώτηση είναι η ίδια σταθερά τα τελευταία πέντε χρόνια που κάνουμε το podcast τι πιστεύεις ότι κάνει έναν επιχειρηματή outlier Πολύ το ένστικτο πιστεύω το founder ένστικτο persistence που λέμε να βλέπεις έναν τοίχο και να χτυπάς τον τοίχο συνέχεια με το κεφάλι σου μέχρι να ανοίξει και... Ο τείχος. Να, ο τείχος ναι, ή το κεφάλι. Ένα από τα δύο.
Ναι, vision. Δηλαδή να έχεις ένα όραμα για το πώς η εταιρεία σου θα εξελιχθεί και πώς θα κάνει το impact που χρειάζεται και vision. Αν οι δικά μου είναι το vision και vision μαζί τότε είναι τέλειο. Φανταστική ιστορία σου. Ευχόμαστε καλύτερα. Γιάννη, ευχαριστούμε πολύ. Ευχαριστούμε πολύ. Ευχαριστούμε που ήσασταν μαζί μας σε ένα ακόμα επεισόδιο των Outliers.
Το Outliers Podcast είναι μια πρωτοβουλία της Endeavor Greece. Μπορείτε να μας βρείτε και να γραφτείτε στα κανάλια μας σε YouTube, Spotify και Apple Podcast. Ανακαλύψτε περισσότερες ιστορίες στο outliers.gr
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
