Minas Liarokapis, ACUMINO: Turning the Invisible Wisdom of Human Experience into Data
OutliersΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Στο επεισόδιο αυτό, ο Μηνάς Λιαροκάπης, μηχανικός, ερευνητής ρομποτικής και ιδρυτής & CEO της ACUMINO, μιλά για τη νέα εποχή του Physical AI και την προσπάθεια να μεταφερθεί η τεχνητή νοημοσύνη από τον ψηφιακό στον φυσικό κόσμο.
Η πορεία του ξεκίνησε από το Computer Engineering στο Πανεπιστήμιο Πατρών, όμως η ανάγκη του να δημιουργήσει κάτι πιο χειροπιαστό τον οδήγησε στη Μηχανολογία και τη Ρομποτική. Ακολούθησαν διδακτορικό στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, έρευνα στο Yale και μια διεθνής ακαδημαϊκή διαδρομή που τον έφερε μέχρι το University of Auckland στη Νέα Ζηλανδία. Σήμερα είναι Αναπληρωτής Καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και Επίτιμος Αναπληρωτής Καθηγητής στο University of Auckland.
Έπειτα από περισσότερα από 16 χρόνια έρευνας στη ρομποτική επιδεξιότητα, η ανάγκη του να δημιουργήσει κάτι χειροπιαστό πήρε επιχειρηματική μορφή μέσα από την Acumino. Η εταιρεία, που ιδρύθηκε το 2021, αναπτύσσει Physical AI για τη βιομηχανία και το 2026 εξασφάλισε νέο γύρο χρηματοδότησης $11,7 εκατ., έχοντας αντλήσει συνολικά $19,2 εκατ., ενώ επιλέχθηκε και για το πρώτο ευρωπαϊκό Google DeepMind Accelerator for Robotics.
Στην καρδιά της τεχνολογίας της Acumino βρίσκεται κάτι που μέχρι σήμερα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να μεταφερθεί σε μια μηχανή η ανθρώπινη δεξιοτεχνία. Η ομάδα μελετά ανθρώπους που εκτελούν την ίδια εργασία για δεκαετίες, «μάστορες» με τέτοια εμπειρία, ώστε πολλές φορές ούτε οι ίδιοι μπορούν να περιγράψουν ακριβώς πώς κάνουν αυτό που κάνουν, και επιχειρεί να μετατρέψει αυτή τη γνώση σε δεδομένα, ώστε ένα ρομπότ να μπορεί να τη μάθει, να την αναπαράγει και τελικά να τη βελτιστοποιήσει.
Για τον Μηνά, αυτή η εξέλιξη αποτελεί μέρος ενός νέου «Space Race 2.0». Όπως στον πρώτο μεγάλο διαστημικό αγώνα το ερώτημα ήταν ποιος θα φτάσει πρώτος στη Σελήνη, σήμερα η νέα κούρσα αφορά το Physical AI. Και σε αυτήν θεωρεί ότι η Ευρώπη έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: την ισχυρή βιομηχανική της βάση και τη δυνατότητα να αναπτύξει και να δοκιμάσει την τεχνολογία μέσα σε πραγματικά εργοστάσια.
Πίσω όμως από την τεχνολογία, ο Μηνάς βλέπει κάτι πολύ μεγαλύτερο: το Physical AI ως την πιθανή εκπλήρωση της υπόσχεσης ότι κάποτε ο άνθρωπος δεν θα χρειάζεται να εργάζεται επειδή πρέπει, αλλά επειδή το επιλέγει. Μια εξέλιξη που, στη δική του οπτική, μπορεί να επιστρέψει στον άνθρωπο το πολυτιμότερο αγαθό, τον χρόνο. Χρόνο για να επιστρέψει στη λογοτεχνία και τη φιλοσοφία, να κοιτάξει τη ζωή διαφορετικά και, τελικά, να αναμετρηθεί με τα πιο θεμελιώδη ερωτήματα της ανθρώπινης ύπαρξης.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Οι δεξιότητες, η ανθρώπινης είναι ένα σύλληπτο πράγμα, όταν ένας άνθρωπος κάνει, επειδή 40 χρόνια το ίδιο πράγμα, η κίνησή του είναι σχεδόν σαν να βλέπεις τέχνη. Και εσύ κάνεις train, ένα ρομποτικό arm, ή ένα ρομποτικό κομμάτι, να μάθει από αυτή την κίνηση. Απολύτως. Πώς η ανθρώπινη εμπειρία δεκαετιών γίνεται η βάση για την εκπαίδευση των ρομπότου μέλλοντος, Μπορεί μια μηχανή να αποκτήσει τη λεπτή επιδεξιότητα ενός ανθρώπινου χεριού?
Ο Μινάζ Λιαροκάπης ξεκίνησε την ακαδημαϊκή του διαδρομή από τη μηχανική υπολογιστών και στη συνέχεια στράφεκε στη ρομποτική, μελετώντας πώς τα ρομποτικά συστήματα αλληλεπιδρούν με το φυσικό κόσμο. Σήμερα, ως ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Acumino, εστιάζει στο Physical AI, την ενσώματη τεχνητή νοημοσύνη, με στόχο να κάνει τα ρομπότ πιο έξυπνα και χρήσιμα στη βιομηχανία, αξιοποιώντας δεδομένα από την ανθρώπινη λειτουργία με ρομποτικά συστήματα.
Με ρομπότ ήδη εγκαταστημένα σε πολλά εργοστάσια και ένα σχέδιο επέκτασης από την Ευρώπη στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Μινάς βρίσκεται αντιμέτωπος με μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του χώρου, πώς μια τεχνολογία γίνεται πραγματικά αξιόπιστη και μπορεί να εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα. Στο σημερινό επεισόδιο μιλάμε για το μέλλον του Physical AI, τις ευκαιρίες για την ευρωπαϊκή και την ελληνική βιομηχανία και το τι χρειάζεται ώστε η επιστημονική έρευνα να γίνει τεχνολογία με πραγματικό αντίκτυπο.
Γεια Σμινά. Καλημέρα. Ευχαριστούμε πολύ που είσαι μαζί μας σήμερα. Ευχαριστώ για την πρόσκληση. Πολύ ωραία ιστορία, είναι φανταστικό startup η εταιρεία σου, έχεις έρθει από τη Νέα Ζηλανδία, είναι πολύ ιδιαίτερο story στο ελληνικό οικοσύστημα και χαίρομαι πολύ που είμαστε μαζί να το συζητήσουμε σήμερα και να το μάθουν οι ακροατές μας.
Σε ευχαριστώ πάρα πολύ για την πρόσκληση. Θα ήθελα να ξεκινήσουμε, να μας πεις δύο-τρία λόγια για το τι είναι η Acumino, πριν πάμε και το πιάσουμε από τα παιδικά σου χρόνια. Η Acumino είναι μια εταιρεία που κάνει physical AI. φυσικά λέει στα ελληνικά είναι οι ενσώματοι τεχνητή νοημοσύνη που στην ουσία όπως λέει και η λέξη δίνουμε σώμα στα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης δηλαδή τους επιτρέπουμε να αλληλεπιδράσουν με το χώρο με το περιβάλλον γύρω τους σε πού, σε βιομηχανικά περιβάλλοντα κυρίως εργάτες ρομπότ και το οποίο είναι ένας χώρος που αυτή τη στιγμή μαζί με την τεχνητή νοημοσύνη είναι ένας ακόμα χώρος που έχει πάρει φωτιά Φωτιά, εγώ το λέω Space Race 2.
Θα χαρούμε πολύ να ακούσουμε και πώς πάει ο Εκμίνο, αλλά και όλο το industry. Είσαι ένας industry expert, καθηγητής πανεπιστημίου. Το ξέρει το χώρο από παλιά. Δύο-τρία startups έχεις κάνει με καθηγητές σου μαζί. Θες να το πιάσουμε από την αρχή, γιατί έχεις φέρει ένα πολύ ωραίο story και μου αρέσει πάρα πολύ το story σου.
Πού γεννήθηκες, πού μεγάλωσες, μην λάβει μας λόγια τα παιδικά σου. Λοιπόν, γεννήθηκα Αθήνα, μεγάλωσα Αθήνα, πήγα ΠΑΤΡΑ για σπουδές, Μηχανικός Πολογιστών, αλλά δεν μου κόλλαγε το Μηχανικός Πολογιστών, ήθελα να κάνω κάτι σχετικό με τον άνθρωπο. Οπότε, όταν τελείωσα, έκανα Τεχνολογίες Πληροφορικής στην Ιαττική και τη Βιολογία, στο Κομποδιστριακό, εδώ Αθήνα, γύρισα πάλι Αθήνα.
Έκανα το Μάστερ, πάλι δεν μου κόλλαγε κάτι. έλεγα, οκ, κάνω κάτι σχετικό με τον άνθρωπο γιατί μου άρεσε και η βιολογία παλιά αλλά δεν είναι έτσι κάτι χειροπιαστό είναι πολύ κωδικάς, πολύ μη ενσώματο γυρνώντας σε διαφορετικά γραφεία καθηγητών βρήκα έναν καθηγητή στο Μετσόβιο όπου κάνανε ρομποτική στους μηχανολόγους και λέω να είναι ωραίο το challenge πως από μηχανικούς υπολογιστών καταλήγεις να είσαι μηχανολόγος Οπότε έκανα το δακτωρικό μου στους μηχανολόγους στην Αθήνα, ρομποτική Και όταν τελείωσα από το Μετσόβιο έφυγα για Αμερική Πήγα στο Γέιλ, έκανα μεταδακτωρική έρευνα για δυόμισι χρόνια Έχεις καθόλου αφού γραστεί και σκεφτεί λίγο μέσα στα παιδικά σου χρόνια Τι σε έχει επηρεάσει, τι είναι στιγμές που έχουν βοηθήσει πολύ Ό,τι έχει επηρεάσει όλη μου τη γενιά Ταινίες από sci-fi, από εκατοντάδες ρομπότ στην τηλεόραση κουλτούρα της δεκαετίας του 80 και του 90.
Γενικότερα όμως θα έλεγα ότι είμαι λίγο geek με την τεχνολογία, με τα νέα πράγματα, με το innovation. Οπότε ήρθε λίγο οργανικά όλη αυτή η πορεία. Ξεκινάς να πας πανεπιστήμιο έχοντας ήδη στο μυαλό σου ότι θέλω να πάω να κάνω ρομπότ. Όχι, είχα στο μυαλό μου ότι όταν ξεκίνησα να διαλέξω τη σχολή ήταν μια ταινία που λέγονταν Hackers.
Πολύ ωραία ταινία. τότε ήταν το γκί και ήταν τότε πώς μπορώ να χακάρω συστήματα ηλεκτρονικών υπολογιστών. Οπότε μου φάνηκε πάρα πολύ ενδιαφέρον να πάω σε μια σχολή που έχει πολύ καλό θεωρητικό υπόβαθρο ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Γι' αυτό έγινα η Αλέξη στην Πάτρα. Αλλά μετά κατάλαβα ότι δεν μου ταιριάζει. Θέλω κάτι που να είναι έτσι λίγο πιο χειροπιαστό.
Να έχει δηλαδή μια φυσική μορφή στο χώρο. όχι απλά ένα πρόγραμμα υπολογιστή και γι' αυτό και το AI που κάνω τώρα δεν είναι AI για μεγάλα γνωστικά μοντέλα είναι AI που πηγαίνει και μπαίνει μέσα στα ραμπότ για να αλληλεπιδράσει με το χώρο. Σπούδασες στην Ελλάδα και στην Πάτρα και στην Αθήνα, έκανες μεταπτυακό, πήγες στο Yale έχουμε πολλά στερεότυπα για την ελληνική παιδεία και σίγουρα είναι πολλά τα θετικά, είναι και πολλά τα αρνητικά πώς αποτυπώνεις, τι σου μένει από την πορεία σου στο Πανεπιστήμιο.
Καλά, ανοίγεις πολύ μεγάλο κεφάλαιο τώρα. Αυτή η ερώτηση είναι λίγο ερώτηση για να πάμε down the rabbit hole. Και να τελειώσουμε το επεισόδιο εδώ. Ναι, ναι, ναι. Αλλά θα το πιάσω έτσι, θα πιάσω το βασικά. Διάλεξα μια σχολή όπου περίμενα άλλα πράγματα και άλλα πράγματα είδα όταν πήγα και το μεγάλο πρόβλημα που είχα ήταν έλλειψη υποδομών.
Κάναμε κάποια εργαστήρια Αλλά φαινόντουσαν λίγο παρχαιωμένα Οι καθηγητές Ήταν τελείως στα δύο άκρα Δηλαδή κάποιοι άνθρωποι που σου κρατάγανε την ενδιαφέρον αμύωτο Και κάποιοι άνθρωποι που πήγαινες μέσα και λίγες Οκ, γιατί είμαι εγώ εδώ τώρα Γενικά δεν με τράβαγαν Δηλαδή ο τρόπος που μην γινόταν το μάθημα δεν με τράβαγε Δεν ήμουν αυτό που λέμε αστέρι φοιτητής Δηλαδή δεν χρώσταγα μαθήματα έκανα ό,τι άλλο μπορείτε να φανταστείτε εκτός από να πηγαίνω στο μάθημα γιατί δεν με τράβαγε και δεν μου έλεγε ένας καθηγητής ξέρεις κάτι κάτσε να σου πω ρε παιδί με αυτό το μάθημα που θα το χρειαστείς στο μέλλον δηλαδή οκ μαθαίνεις τη θεωρία αλλά με ποια εφαρμογή και αυτό το κατηγορό δεν είναι για όλους κάποιοι ήταν πάρα πολύ καλοί αλλά υπήρχε μια μεγάλη μερίδα καθηγητών που δεν είχαν τις προσλαμβάνουσες να πούνε οκ αυτό το παιδί αύριο μεθαύριο θα είναι στην αγορά και στην αγορά θα πρέπει να λειτουργήσει μέσα σε μια εταιρεία καθόλου innovation καθόλου κουλτούρα τα παιδιά να κάνουν μια startup
δηλαδή όλα αυτά τα πράγματα σε πολύ πολύ βρεφικό startup ούτε καν ακόμα και σήμερα τότε όταν σπουδάζαμε εμείς σε δύο χρόνια, μόνο δύο χρόνια μεγαλύτερος είμαστε ακριβώς στην ίδια ηλικία δεν υπήρχε λέξη startup Δεν υπήρχε, όχι στα πανεπιστήμια, στην κοινωνία, αλλά πόσο μάλλον στο... Υπήρχε από το εξωτερικό, ήταν κάτι ξενόφερτο.
Ήταν κάτι που βλέπαμε στις ταινίες. Διοκίμασες τρία πανεπιστήμια. Ναι. Και πήγες και στο εξωτερικό. Πότε αλλάζει... Όταν βρήκα τη ρομποτική άλλαξε. Δηλαδή με το που άρχισα να κάνω το διεθνικό μου, έλειωνα. Έφευγα δύο ώρες το βράδυ. Έρχονταν οι τύποι που κάνανε περιπολία στο MVP να δούνε γιατί είχε ακόμα φως. Ναι, δηλαδή εντάξει.
Γιατί, τι έπαθες. Και αυτό είναι νομίζω το hack, δηλαδή να βρεις κάτι που θα το γουστάρεις τόσο πολύ που να σε κάνει να λιώνεις. Το είναι αξιοζήλευτο. Πολύ δύσκολο να το βρεις βέβαια. Είναι δύσκολο να το βρεις, αλλά άμα το βρεις μετά είναι μεγάλο hack. Είναι λίγο hack αυτό, δηλαδή το να βρεις κάτι που να σου αρέσει πάρα πολύ σε κάνει να κάνεις focus.
και να έχεις έτσι την επιμονή, τη διάθεση, την όρεξη να προχωράς, να κάνεις σωστές ερωτήσεις, να κάνεις παραπάνω ερωτήσεις. Τι σε έκανε τόσο captivate? Έβλεπα, πέρασα από ένα στάδιο που προγραμμάτιζα κάτι και έβλεπα κάτι στον υπολογιστή, σε ένα στάδιο που έβλεπα κάτι να γίνεται στο χώρο. Και αυτό ήταν πάρα πολύ όμορφο.
και είχα παθιαστεί. Και μετά κατάλαβα ότι θέλω να κάνω περαιτέρω πράγματα σε ό,τι έχει να κάνει με την επιδεξιότητα των ρομποτικών συστημάτων, πόσο αλληλεπιδρονούμε το χώρο και γι' αυτό διάλεξα το μεταδιδακτορικό μου, το postdoc, να είναι στο Yale. Γιατί Yale, γιατί ήταν εκεί ένας καθηγητής ο οποίος είχε ειδίκευση στην αλληλεπίδραση ρομποτικών συστημάτων με το περιβάλλον, οπότε ήταν το καλύτερο μέρος που θα μπορούσα να πάω να κάνω μεταδιδακτορικό.
Πώς ήταν, ήταν το ίδιο exciting, ήταν το ίδιο... Σοκ. Καμία σχέση. Δηλαδή έφευγες από ένα MEP που εμείς είμαστε σε ένα πάρα πολύ καλά εξοπλισμένο εργαστήριο, γιατί ο καθηγητής μου είχε πάρα πολλά ερευνητικά προγράμματα, ήταν πάρα πολύ καλός στο να διχειρίζεται ομάδες, αλλά το περιβάλλον γύρω-γύρω ήταν περιβάλλον ελληνικό.
Και πας τώρα στο Yale, το οποίο έχει ένα από τα καλύτερα κάμπους στον πλανήτη. κάποιοι λένε ότι είναι το καλύτερο στον πλανήτη εργαστήρια τα οποία δεν έχουν παραπάνω χώρο και για την ακρίβεια έχουν πρόβλημα χώρο, αλλά είναι πολύ καλά οργανωμένα, έχουν resources τεχνικούς, βοηθάνε πάρα πολύ στην έρευνα. Και τι δουλεύεις εκεί τι κάνεις στο game?
Ρομποτικές αρπάγες, αλληλεπίδραση με το περιβάλλον, χειρισμό, dexterous manipulation robot grasping τα λέω κάποιες στα αγγλικά γιατί είναι τεχνικές ορολογίες πώς χειρίζεται ένα ρομποτικό χέρι και μια ρομποτική αρπάγια αντικείμενα με επιδεξιότητα. Οκ. Μετά τι κάνεις το γεγονός. Μετά είμαι σίγουρος ότι θέλω να γίνω καθηγητής.
Έψαχνα πάρα πολύ καιρό πανεπιστήμια. Δηλαδή είχα ταξιδέψει όλο τον πλανήτη. Είχα πάει Αγγλία, είχα πάει Αμερική. Ή θέλεις να γίνεις καθηγητής. Έκανα συνεντεύξεις. Στην ενδέξει, εννοείς. Και αυτή είναι πολύ ωραία φάση γιατί σε καλούν τα πανεπιστήμια, σου στέλνουν πρόσκληση αεροπορικά, διαμονές και τα λοιπά για να πας να τους γνωρίσεις.
Οπότε στη φάση των συνεντεύξεων είχα ταξιδέψει πάρα πολύ, είχα πάει σε διαφορετικά μέρη για να δω τι μου ταιριάζει. Τι σε ρωτάνε όταν θες να γίνεις καθηγητής και κάνεις απλά σαν πανεπιστήμιο. Τι έρευνα θες να κάνεις, ποιο είναι το στυλ σου όταν κάνεις μάθημα, Ποια είναι τα μελλοντικά σου πλάνα Από πού θα φέρεις λεφτά Βάσικες ερωτήσεις για να δούνε Α, μπορείς να έχεις μια αυτοδύναμη ομάδα Και αποφασίζω Να κάνω έτσι και στο Όκλαν Νέας Γιλανδία Και εκείνη τη στιγμή που έκανα έτσι φαινόταν η πιο τρελή ιδέα Γιατί Δεν ήταν ένα γνωστό πανεπιστήμιο για ρομποτική Ήταν στην άλλη άκρη του πλανέτη Αλλά Ήταν ένα πανεπιστήμιο πολύ ψηλά στα rankings Δηλαδή τώρα είναι 68 στον κόσμο.
Πηγαίνω, παθαίνω πλάκα με τη φυσική ομορφιά της Ν.Γ. βλέπω πανεπιστήμιο με εξαιρετικά resources, κτίρια, υποδομές, τεχνικούς, μια διοίκηση η οποία ενθαρρύνει τρελούτσικους τύπους να δοκιμάσουν νέα πράγματα και λέω, εδώ είμαστε. Ρωτάω και τη σύζυγό. Έχεις παδευτεί ήδη, ε! Και λέω, Ν.Γ. πώς το βλέπεις. και η απάντησή της δεν ήταν ορθά, κοφτά, όχι.
Οπότε λέω, οκ, το έχουμε. Και έμεινα νέας γλανδία 8,5 χρόνια. 9. Φανταστικό. Ναι, δεν έχω φύγει. Είμαι permanent resident ακόμα. Πηγαίνω, έρχομαι. Είμαι ακόμα και καθηγητής εκεί επίτιμος. Έχω 10 φοιτητές. Απλά τους επιβλέπω από μακριά. Διδάσκεις για 8 χρόνια στο πανεπιστήμι του. 8,5 ναι. 8,5 χρόνια. Πώς ήταν η εμπειρία αυτή Και εμείς σίγουροι ότι κάθε στιγμή Είχες στο πίσω μέρος του κεφαλιού σου Την εμπειρία σου από τους Έλληνες καθηγητές Και αυτά που είπες Εντάξει πήγα και έκανα πράγματα Τα οποία δεν μου λέγει κανένας όχι Και φαντάζομαι θα ήθελες να σου κάνουν όταν ήσουν εσύ Ναι δηλαδή για παράδειγμα είχα ένα μάθημα τώρα Που λεγόταν βιομιχατρονική Πώς Βιομιχατρονική Είναι βιο, βιολογία και μιχατρονική που είναι στην ουσία ηλεκτρονικά και μηχανολογικά στοιχεία μαζί.
Δύο μιχατρονικοί. Και φτιάχναμε τώρα στη βιομιχατρονική προσθετικά χέρια. Και λέω για τα παιδιά, τι πιο όμορφο από το να τους πω. Θα ξεκινήσετε, θα παρακολουθείτε το μάθημα και θα σχεδιάσετε ένα δικό σας βιονικό χέρι από την αρχή και στο τέλος του μαθήματος, αντί να σας βαθμολογήσω εγώ, θα βάλω στο χέρι ένα challenge να πιάσει διαφορετικά αντικείμενα σαν να το έχετε φτιάξει για έναν ανάπηρο και αν τα πιάσετε για κάθε αντικείμενο που πιάνετε θα παίρνετε πόντους.
Οπότε δεν χρειάστηκε καν να τους πω ποιος είναι ο στόχος του μαθήματος. Ήτανε από την πρώτη μέρα κατανοητό παιδιά εδώ μαθαίνουμε για βιονικά χέρια βιονικά πόδια βιομηχανικονομικά συστημάτα. Πότε ξεκινάει η επιχειρηματική σου δράση? Τυχαία. Σε κάποια συνέδρια βρίσκω κόσμο που ενδιαφέρεται για την τεχνολογία μου και αρχίζει να μου βάζει μικρές φυτειλιές.
Ότι, ξέρεις κάτι, αυτό είναι πολύ ενδιαφέρον, θα μπορούσε να έχει μια προοπτική, ένα κάποιο value. Δεν το καταλάβαινα στην αρχή και αυτό είναι το πολύ μεγάλο πρόβλημα που έχουν όλοι οι ακαδημαϊκοί. Και στο Physical AI, μιλάμε στο Physical AI, είναι φανερό ότι όλος ο χώρος έχει κατακλυστεί από ακαδημαϊκούς. Ερευνητές. πρέπει να κάνουν απαραίτητος και επιγόντως όλοι brain rewiring.
Επανασύνδεση όλων των εγκεφαλικών συνδέσεων, συνάψεων. Γιατί λες ότι είναι wired να κάνουν έρευνα και εθουσιάζονται από την ανακάλυψη. Ναι, η οποία μπορεί να μην έχει κάποιο πρακτικό αποτύπωμα. Ή τουλάχιστον δεν δουλεύουν για να το κάνουν αυτό business. Δουλεύουν για την έρευνα, χωρίς έρευνα και εφαρμογή. δηλαδή το κομμάτι της εφαρμογής πάσχει.
Στο Physical AI για παράδειγμα έχουν πάρει εταιρείες τώρα χρηματοδοτήσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων και κάνουν πρωτογενή έρευνα η οποία μπορεί να εξαφανιστεί σε μία εβδομάδα. Γιατί μπορεί να βγει ένα μοντέλο ανταγωνιστικό που να είναι open source. Πες μας λίγο για την φάση που ξεκινάς να αρχίζεις να κάνεις πράγματα να ασχολείσαι με πιο επιχειρηματικές δράσεις.
Ξεκίνησα με χέρια. Δηλαδή ξεκίνησα να φτιάχνω χέρια για μια μεγάλη γερμανική εταιρεία, λέγεται Schunk. Σχεδιάζαμε ένα χέρι ανθρωπομορφικό, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για ανθρωποίδη. Εν έτη 2017. Μέσα από το πανεπιστήμιο αυτό έτσι. Μέσα από το πανεπιστήμιο ακόμα. Είχαμε κάνει και μια spin-off του πανεπιστήμιου, έλεγόταν New Dexterity, νέα επιδεξιότητα.
και κάναμε φόκους στο πώς μπορούμε να φτιάξουμε τα πιο ανθρωπομορφικά χέρια για ανθρωποειδή. 2017, πάρα πολύ νωρίς. Ήμασταν τόσο νωρίς που δεν υπήρχε αγορά ακόμα. Τώρα γίνεται χαμός από χέρια. ΔΔΑ διαφάνηκε κάτι που ήταν σαφές σε μένα από την πρώτη μέρα. Δεν μπορείς στην Ευρώπη να ανταγωνιστείς στην Κίνα. Στο hardware.
Στο scale εννοείς και στο capacity. Δεν μπορείς, δεν έχεις το supply chain. Δεν έχεις τα μοτέρ, δεν έχεις όλα τα μηχανολογικά κομμάτια τα οποία χρειάζεσαι. Δεν έχεις το εργατικό δυναμικό που να είναι φθηνό αρκετά στον άστον αντογωνιστικό σου. Δηλαδή αυτό ήταν ξεκάθαρος ομένα αρκετά νωρίς. Είσαι και κοντά εκεί, δηλαδή η Νέα Ισλανδία είναι πιο κοντά στη Κίνα.
Ναι, το έβλεπα κιόλας από πού παίρνω τα κομμάτια και το ρομπότ που φτιάχνω. Οπότε είπα ότι το hardware δεν είναι αυτό που θέλω Και μετά η επόμενη startup Έχει ξεκινήσει και έχει βασιστεί σε έρευνα Την οποία τη ξεκίνησα το 2009 Μιλάμε για 17 χρόνια πριν Στην αρχή μας κοιτάγανε λίγο Με αυτά που κάναμε στην Acumino Μας κοιτάγανε λίγο σαν κάτι περίεργους τύπους Που κάνουν human in the loop data collection Αυτό που προσαρτούμε στα ανθρώπινα άκρα Τα ρομποτικά χέρια και τις ρομποτικές αρπάγες έτσι ώστε να μαζέψουμε, να συλλέξουμε δεδομένα αλληλεπίδραση του ρομπότου με το περιβάλλον με τον άνθρωπο μέσα στο βρόγχο.
Αλλά γιατί αυτό είναι, έχει πάρα πολύ νόημα, γιατί ο άνθρωπος την ώρα που συλλέγει τα δεδομένα νιώθει τις δυνάμεις και τις ροπές που ασκεί. Νιώθει πόσο αλληλεπιδράμε το περιβάλλον. Τέλος πάντων, το 2021 που είχαμε τα πρώτα πρωτότυπα και δείχναμε σε κόσμο πώς αυτό το πράγμα μπορεί να μοιάζει, μας κοιτάχανε λίγο περίεργα.
Το 2022 διοργανώνω στο Οκλαντ το Conference on Robot Learning, το οποίο είναι το μεγαλύτερο, το πιο σημαντικό συνέδριο παγκόσμιο για Physical AI. Στο Οκλαντ. Στο Οκλαντ, ναι. Είμαι Local Chair. General Chair είναι ο Κένο Γκολτμπερκ από το University of Berkeley. Πέρασαμε πάρα πολύ καλά. Εγώ με το Greek Hospitality ένιωθα ότι έχω φέρει όλο τον κόσμο το Physical AI στο Oakland, οπότε πρέπει να είναι όλα τέλεια.
Και για πρώτη φορά τους δείχνουμε τα interface της Acumino. Τα κοιτάγανε έτσι λίγο περίεργοι, δηλαδή λίγο περίεργα, λίγο δουλεύει αυτό. Είχες δηλαδή τους καλύτερους παγκοσμίως... Όχι απλά τους καλύτερους, είχα όλους μου τους ανταγωνιστές τώρα στο Oakland. Και τους έδειξες τι έχεις φτιάξει. Όλοι ήταν εκεί. Αν πας και δεις ποιοι είναι οι key players στο Physical AI, ήταν όλοι σε αυτό το συνέδριο.
Όταν λέω όλοι, είναι κυριολεκτικό το όλοι. Ποια ήταν η έμπνευση πίσω από την Acumeno και τι προσπάθησες να λύσεις. Το να μαζέψει δεδομένα με ακρίβεια. Είναι σαν αυτό που έλεγε ο Edison όταν έφτιαξε τον ηλεκτρικό λαμπτήρα. Λέει, οκ, είναι τέλεια, τον έφτιαξα σήμερα, αλλά πριν το φτιάξω χίλιες φορές απέτυχα. η αποτυχία σου δίνει όλα τα λάθη που δεν πρέπει να επαναλάβεις για να είσαι πετυχημένος στη συνέχεια. Δηλαδή αν έχεις ένα constant optimization δηλαδή μια συνεχή βελτιστοποίηση στο μυαλό σου πως μπορώ να κάνω την εταιρεία μου λίγο καλύτερη κάθε μέρα ή ο ίδιος να γίνει λίγο καλύτερος κάθε μέρα εντάξει και επιμονή αυτά τα δύο νομίζω είναι αρκετά.
Το πρόβλημα, προσπαθώ να καταλαβώ το πρόβλημα είναι ότι τα ρομποτικά χέρια Θες να πάμε πάλι στο πρόβλημα πίσω. Πάμε να το αναλύσουμε. Και ποια είναι η διαφορά μεταξύ βιονικών και ρομποτικών. Βιονικά είναι αυτά τα οποία αντικαθιστούν τα χέρια μας. Δηλαδή έχω εγώ ένα τύχημα στο οποίο χάνω ένα χέρι. Αν πάρω ένα ρομποτικό χέρι και το προσαρτήσω πάνω μου και το ελέγχω με ηλεκτρομιογράφημα ή με κάποιον άλλο τρόπο αυτό το ρομποτικό χέρι το λέμε κατευθείαν βιονικό.
Γιατί βιονικό. γιατί ενώνεται με τον άνθρωπο. Μετράμε τη δραστηριότητα των μυών από το ανθρώπινο χέρι. Το ρομποτικότερο το χέρι για να μάθει πώς μπορεί να αλλεπιδράσει με το χώρο και να γίνεται συνεχώς καλύτερο θέλει data. Θέλει data. Και όλος το industry δεν μπορούσε να κάνει data collection. Ή γίνεται με πολύ άφης τρόπο.
Δηλαδή για παράδειγμα το 2010 στο μέσο διεθνικό μου είχα αρχίσει και έκανα teleoperation. τελειοπερέσουν τηλεχειρισμός ρομποτικών χεριών με γάντια. Τα γάντια είχαν αισθητήρες πάνω κουνούσα εγώ το ανθρώπινο χέρι κουνιόταν το ρομποτικό. Φαίνεται πάρα πολύ καλή ιδέα για κάποιον που ξεκινάει τώρα. Αλλά στην πραγματικότητα το ρομποτικό χέρι μπορεί να μην έχει abduction-abduction αυτή την κίνηση.
Αν εγώ κάνω αυτή την κίνηση με το γάντι και το ρομποτικό δεν την έχει έχω μετά ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα που λέγεται Human to Robot Motion Mapping δηλαδή ότι πρέπει να πάρω τις ανθρώπινες κινήσεις και να τις μεταφέρω σε ρομποτικές κινήσεις που ήταν το θέμα του δαχτυρικού μου οπότε το είχα δει ότι είναι μεγάλο πρόβλημα και πως το λύνει η ακυμίνωτο πρόβλημα η ακυμίνωτο λύνει παίρνοντας τα ρομποτικά χέρια και τις ρομποτικές αρπάγιες και προσαρτώντας τες πάνω στο ανθρώπινο σώμα οπότε μαζεύουμε σαν να τα φοράμε τα χέρια και τις αρπάγες.
Νιώθουμε τις δυνάμεις, νιώθουμε τις ροπές, νιώθουμε το πώς πρέπει να αλληλεπιδράσουμε το περιβάλλον. Και στην ουσία τι κάνουμε. Φτιάχνουμε ένα τρόπο το οποίο το λέμε no code approach δηλαδή καθόλου προγραμματισμό που επιτρέπει σε έναν εργάτη σε ένα βιομηχανικό περιβάλλον να προγραμματίσει ένα ρομπότ. Δηλαδή μιλάμε για ανιδίκευτο εργάτη.
όλοι ξέρουν πώς να χρησιμοποιούν σμαρτφόν. Αν κάποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει σμαρτφόν, μπορεί να χρησιμοποιήσει και το σύστημα της Ακμίνο. Άρα δίνεις τον έλεγχο του ρομποτικού συστήματος πίσω σε έναν ανεδίκευτο εργάτη. Μαθαίνεις από την εμπειρία του, μαθαίνεις από την γνώση που έχει πάρει όλα αυτά τα χρόνια και κρατάς τα καλύτερα στοιχεία.
Γιατί δεν κρατάμε ό,τι μαζεύει ο άνθρωπος. Αν καταλαβαίνω καλά, εσείς παίρνετε εξειδικευμένους ανθρώπους σε μια διαδικασία και μαθαίνετε τις κινήσεις που κάνουν, οπότε παίρνετε το expertise. Όλο το expertise. Όλο το expertise. Και το μεταφέρουμε στο ρομπότη. Το κάνεις στο ρομπότη. Οι δεξιότητες των ανθρώπινες είναι ένα ασύλλητο πράγμα της παρατηρήσης.
Όταν ένας άνθρωπος κάνει 40 χρόνια το ίδιο πράγμα, η κίνησή του είναι σχεδόν σαν να βλέπεις τέχνη. Υσχύει. και εσύ κάνεις τρέιν, ένα ρομποτικό arm ή ένα ρομποτικό κομμάτι να μάθει από αυτή την κίνηση. Απολύτως. Και το μαθαίνουμε κιόλας. Το κάνουμε και formalize. Γιατί πηγαίνεις σαν έναν τεχνίτη και του λες, ρε μάστορα πώς το έκανες αυτό και δεν μπορεί να σου το εξηγήσει.
Έχει ένα muscle memory, έχει μια μνήμη στους μυς μέσα. Δεν μπορεί σίγουρα να το εξηγήσει και δεν μπορεί να το κάνει ούτε να το χαρτογραφήσει. Του γίνει αυτόματα. Άρα, εμείς τι κάνουμε. Παίρνουμε τα δεδομένα, κάνουμε αυτή τη χαρτογράφηση και αυτή τη χαρτογράφηση την παίρνουμε στο ρομπότ. Πού έχετε κάνει focus αυτή, δηλαδή αυτό είναι endless, έτσι μπορούμε να πάρουμε τα πάντα.
Αυτό είναι το πολύ μεγάλο πρόβλημα, το focus. Αυτή τη στιγμή έχουμε κάνει πάρα πολλή αυτοκινητοδομηχανία, που όταν λέω ότι ο Motivitaster δεν είναι μόνο, Φτιάχνω μια συγκεκριμένη μάρκα αυτοκίνητου τελικής συναρμολόγησης, ενώ από τα parts που είναι στην προ-συναρμολόγηση μέχρι η συσκευασία automotive parts, μέχρι άλλα κομμάτια του supply chain.
Άρα έχεις πάει σε ένα ένταση το οποίο είναι ήδη prone να γίνει fully automated. Δεν έχουν άλλα επιλογή. Γιατί έχουν την Κίνα. Και είναι και ίσως οι leaders έτσι δεν είναι. Στο μυαλό μου, και δεν διόρθωσα να μ'ακάνω λόγο, στο μυαλό μου τα εργοστάσια αυτοκινήτων είναι τα πιο advanced στην αυτοματοποίηση. Έχουν εμπειρία χρόνων. Και αυτό βοηθάει.
Έχεις δηλαδή εταιρείες που το automation το έχουν στο DNA τους. Ακριβώς. Δεν πας να πεις για automation σε μια εταιρεία που δεν ξέρεις τι είναι automation. Μόνο αυτοκινοβιομηχανία δουλεύεις αυτή τη στιγμή ή έχεις διαλέξει. Όχι, όχι. Πλαστικά, composites, φαγητό, φαγητό ενώ συσκευασία. Και γενικότερα εγώ όταν ήρθα στην Ελλάδα ξανά για να φτιάξω το πρώτο γραφείο της Acumino, δεν περιμένα ότι η Ελλάδα θα έχει πελάτες. Καθόλου.
Δηλαδή έλεγα, θεωρούσα την Ελλάδα μια χώρα που θα είναι από τις τελευταίες στη λίστα. Αλλά βλέπω πολύ δυναμικές εταιρείες, με κόσμο που είναι στην ηλικία μου, γιατί η παλιά γενιά έχει έρχει και περνάει τα σκύπτρα τώρα στην επόμενη. Και ο νέος ο κόσμος έχει πάρα πολύ όρεξη και θέλει να δει πώς μπορούμε να είμαστε πιο εξωστρεφείς.
Πώς μπορούμε να είμαστε πιο παραγωγικοί. Πώς μπορούμε να παίξουμε στην παγκόσμια αγορά. Δεν κοιτάνε μόνο να έχουν ένα καλό μαγαζί στην Ελλάδα. Κοιτάνε να δουν μπορούμε να είμαστε παγκόσμιοι παίκτες. Υπάρχει και διάθεση για καινοτομία. Νομίζω υπάρχουν και εταιρείες οι οποίες είναι κορυφαίες παγκοσμίως σε αυτό που κάνουν.
Δεν έχουμε κακή, έχουμε λίγη βιομηχανία, αλλά δεν έχουμε καθόλου κακή βιομηχανία. Όχι, έχουμε κάποια λαμπρά παραδείγματα. Και παγκοσμίως leaders σε αυτό που κάνουν. Και φαίνεται ότι είχαμε πολύ πολύ περισσότερα στο παρελθόν, γιατί ταξιδεύοντας για αυτά τα εργοστάσια, βλέπω δεκάδες ή εκατοντάδες εργοστάσια που υπήρξαν κάποια στιγμή και απλά κλείσαν.
Άρα δηλαδή η Ελλάδα δεν έχει τελείως βιομηχανικό DNA. Υπήρχε κάποιο βιομηχανικό DNA, υπήρχε κάποια βιομηχανική τάση, την οποία δεν την ενισχύσαμε και τώρα απλά έχουμε κάποια λαμπρά παραδείγματα που πρέπει να συνεχίσουν να λάμπουν για να προσελκύσουν και άλλους επενδυτές και άλλες ευθερίες. Ποιοι είναι οι πελάτες σου, μπορώ να φανταστώ πελάτες σου να είναι και οι ταιρείς ρομπότ, μπορώ να φανταστώ πελάτες σου τους actual, το end customer που είναι οι δημιουργικοί, τα εργοστάσια, αυτοί που αυτοματοποιούν γενικά. Μπορεί να είναι και τα δύο, εσύ από ό,τι καταλαβαίνω κυρίως software δημιουργείς έτσι.
Μπορώ να πάω σε ένα εργοστάσιο και αν πάω στο εργοστάσιο, ορίστε το κλειδί, κάνω όλη τη λύση εγώ. Φέρνω τους μηχανικούς, βάζουν το ρομπότ, προγραμματίζω το ρομπότ, σου παραδίδω τη γραμμή παραγωγής και θα κάνω και το maintenance, θα κάνω και την αναβάθμιση, όλα εγώ. Αυτό δεν είναι scalable. Το κάνουμε όλοι, έχουμε μπει όλοι μέσα σε αυτή τη λούπα στο Physical AI.
Γιατί πρέπει να δείξουμε ότι το Physical AI δουλεύει σε διαφορετικά Verticals και να κάνουμε κάψιλο αυτά τα Verticals πρώτοι. Για να είναι πραγματικά Scalable πρέπει να μπορείς να στείλεις την τεχνολογία με ένα δίκτυο που θα είναι παγκόσμιο. Δεν μπορεί να έχει μείνει έναν παντού. Ένα δεύτερο στάδιο θα μπορούσε να είναι «Α, μπορώ να συνεργαστώ με Integrators».
Τοπικά. Οι Integrators κάνουν τη δουλειά, οι Integrators κάνουν το Maintenance και εγώ ασχολούμαι με το κομμάτι που δίνει το περισσότερο value, το AI. Φτιάχνουν τα ρομπότ. Είναι εταιρείς που αγοράζουν ρομπότ και τα βάζουν. Οκ. Τελική λύση για μένα δηλαδή αυτού που πιστεύω ακράδαντα αυτή τη στιγμή δηλαδή φιλότυπη εκεί πάει το physical AI είναι το να κάνεις το ρομποτικό σύστημα τόσο απλό στο deployment που να μπορείς να το στείλεις τον πελάτη και ο πελάτης θα το βάλει μόνος του.
Αυτή τη στιγμή, ενέτειη 2006, φαντάζει science fiction. Άρα λες η Boston Dynamics φτιάχνει ένα ρομπότ, το νακλάς και στο στέλνεις ένα και το κάνεις εσύ το βάζεις μόνος σου χωρίς να χρειάζεσαι βοήθεια καμία βοήθεια, στη γραμμή παραγωγής σου και δουλεύεις σαν να είναι άρα εσύ έχεις πάει και έχεις κάνει τρέιν το ρομπότ εκεί, στην πόση του Dynamics ή στέλνεις μαζί και το τι χρειάζεται για να γίνει τρέιν αλλά είναι όλα μαζί ένα πακετάκι που το στέλνεις και δεν είναι απαραίτητο ότι η μορφή το θα είναι ανθρωποειδές μέχρι στιγμής τα πράγματα που έχεις καταφέρει γιατί είναι τεράστιο industry, τεράστιο market.
Ποια είναι τα βήματα που έχεις κάνει σοφάρα. Έχουμε κάνει πάρα πολλά ποιοσεις, έχουμε καταλάβει τι δουλεύει, τι δεν δουλεύει. Ποια ποιοσεις πάνε καλά, ποια pilots πάνε καλά, ποια θα πάνε σε production γρήγορα, ποιοι πελάτες είναι απλά interested, ποιοι πελάτες πραγματικά θέλουν να βάλουν robots στην παραγωγή. Δυστυχώς ακόμα και σήμερα κάνουμε cherry pick.
διαλέγουμε τους πελάτες δηλαδή έχουμε τόσο μεγάλη ζήτηση που έχουμε πρόβλημα έχουμε μεγαλώσει, είμαστε στην Ελλάδα τρία άτομα αυτή τη στιγμή είμαστε δεκαεστά η εταιρεία έχει μεγαλώσει από πέντε άτομα, δεκοστέσσερα τριαντεφτά σήμερα που μιλάμε και θεωρώ ότι μέχρι να παίξει το επεισόδιο θα είμαστε ξέρω εγώ πενήντα τώρα έχουμε μπει σε εργοστάσια αυτό είναι το πιο σημαντικό γιατί περισσότερες εταιρείες πηγαίνουν σε ένα POC κύκλο για να πεθάνουν μέσα σε αυτό το POC κύκλο.
Εμείς αυτή τη στιγμή έχουμε ρομπότ σε εργοστάσια, σε γραμμές παραγωγής και ο στόχος μας μέχρι το τέλος του χρόνου είναι να βάλουμε όσο το δυνατό περισσότερα ρομπότ στην παραγωγή. Για να βοηθάω λίγο και τους ακροατές που ίσως να μην είναι... Το proof of concept. Το proof of concept είναι ότι πολλές εταιρείες που προσπαθούν να κάνουν έρευνα σε αυτό τον ασύλληπτο καινούργιο κόσμο που ανοίγεται, που λέγεται φυσική τεχνητή νοημοσύνη, πολλές μπαίνουν σε μια διαδικασία να κάνουν proof of concept προγράμματα, δηλαδή έρευνα για την έρευνα.
Και να μην πηγαίνει αυτή οτιδήποτε δημιουργούν για μια εταιρεία να πάει και να εφαρμοστεί στην πράξη και στην παραγωγή. Αυτό ακριβώς. Και εσύ λέεις ότι έχω μπει στα εργοστάσια ή είμαι μέσα στην παραγωγή. Και έχω δει και τι δουλεύει και τι δεν δουλεύει. Εντάξει, η τεχνολογία είναι πάρα πολύ σημαντική. Τα χαρακτηριστικά της τεχνολογίας είναι πάρα πολύ σημαντικά.
Αλλά το πώς πας στην αγορά, πώς αλληλεπιδράσουμε τους πελάτες, τι contracts θα κάνεις, partnerships, commercial contracts, business models. Μιλάμε για καινούρια αγορά, οπότε όλα από την αρχή πρέπει να τα γράψεις. Πρέπει να γράψεις το playbook, για το physical AI. Γιατί δεν υπάρχει. Και έχουμε αρχίσει και το γράφουμε διαφορετικά από τους υπόλοιπους.
Πάμε να μπούμε στα εργοστάσια, πάμε να δείξουμε στον κόσμο της παραγωγής value, να δει, να του ανοίξει όρεξη και να πηγαίνει μετά στο management και να λέει παιδιά τι ωραία τύπη είναι αυτή, θέλουμε κι άλλα ρομπότ. Θες να μας δώσεις κάποια παραδείγματα. Νούμερο ένα είναι το κομμάτι του complex packaging. Τι σημαίνει complex packaging.
σε όλα τα εργοστάσια, σε όλο τον πλανήτη έρχονται κουτιά μπροστά από τους εργαζόμενους, τα οποία είναι flat αυτά τα κουτιά τι κάνει ο κόσμος κάθε μέρα τα παίρνει τα διπλώνει, τα ανοίγει βάζει μέσα ένα προϊόν, βάζει μια ετικέτα κλείνει το συγκεκριμένο πακέτο και το στέλνει στη συνέχεια της γραμμής μιλάμε για εκατομμύρια θέσεις σε όλο τον πλανήτη. Κάνουμε μόνο αυτό Κάνουμε μόνο αυτό. Αν εμείς τι έχουμε βάλει σκοπό τώρα να αυτοματοποιήσουμε το Complex Packaging. Το κάνουμε αυτή τη στιγμή με μια εταιρεία από το Automotive Industry, δηλαδή το προϊόν μέσα είναι Automotive Part, αλλά θα μπορούσε να είναι καλλιτικά, ηλεκτρονικά, φαγητό.
Οπότε έχουμε μπει τώρα με ένα στρατηγικό πελάτη και investor Γιατί αυτή η εταιρεία η Automotive λέγεται Schaeffler Έχουν βάλει και τρία εκατομμύρια στην Acumino Είναι και investor της Acumino πλέον Και με αυτούς γράφουμε μαζί το playbook Δηλαδή λέμε θα έρθω και θα βάλω εγώ τα ρομπότ Ή θα συνεργαστώ με έναν integrator τον οποίο εσύ εμπιστεύεσαι Για να βάλει αυτός τα ρομπότ Ή θα σου στείλω ένα ρομπότ να το βάλεις και μόνος σου Πάμε να δούμε για τα τρία σενάρια Δηλαδή έχουμε βρει πελάτες που μπορούν να μας βοηθήσουν να δούμε ποιο approach για το scalability είναι το πιο γρήγορο Μίλησες λίγο για το στρατηγικό επενδυτή που σκόσατε τρία εκατομμύρια από την εταιρεία αυτή που φτιάχνει η Σεφλερ που φτιάχνει κομμάτια Φτιάχνει από ball bearings από tensioners, ό,τι μπορείς να φανταστείς είναι σε όλα τα αυτοκίνητα Μίλησέ μας λίγο για τους γύρους σωματοδότησης που έχεις κάνει Ποιοι είναι οι άνθρωποι και οι οργανισμοί που έχουν πάρει χρήματα και έχουν πάρει ένα στίχημα μαζί σου.
Ο τελευταίος είναι 11,7. Συντραουντ. Συνολικά έχουμε μαζέψει 18,7 εκατομμύρια δολάρια. Είχα την τύχη να ξανά γνωρίσω τον Νίκο τον Καλιαγκόπουλο από την Big Pi. Γιατί με τον Νίκο ήμασταν συμφοιτητές στην Πάτρα. Αλήθεια. Ένα χρόνο μικρότερος ήταν ο Νίκος. Και όταν έψαχνα τη χρηματοδότηση την πρώτη, κάναμε ένα καφέ, μιλήσαμε, του άρεσε πάρα πολύ και μου έδωσε Termsit οπότε έκανα lead τον πρώτο γύρο και ακολούθησε και στο τελευταίο, στο Seed Στο Seed το δεύτερο ή κάποιος άλλος που...
Είναι ο Rod Elantz, η Daniels και ο Rod Drury που έχουν τη Raid Adventures από Νέα Ζηλανδία και Αυστραλία είναι και στις δύο χώρες Φαντάζομαι σε ξέρουν από τα χρόνια σου στο... Ο Rod ήταν τώρα... Τι να σου πω, ήρθε στο εργαστήριο όταν εμείς ακόμα δεν ήμασταν κανένα εταιρεία. Ο Rod είναι ο founder του Xero, ex-ERO το accounting software, ο οποίος είναι share Rod Drury τώρα, τον έχουν κάνει και υπότιτλοι.
Και γενικότερα είναι ένας άνθρωπος ο οποίος έχει την επιχειρηματικότητα στο αίμα του. Δηλαδή πέρα από το Xero έχει κάνει φανταστικά πράγματα. Είναι και ένας πολύ ωραίος άνθρωπος στην προσπάθεια αυτή που κάνεις. Φανταστικό. Και ο Ροτ και η Λάντς. Φυσικά. Και η Λάντς και ο Νίκος. Εντάξει, είναι εξαιρετικά supportive. Ο Νίκος νομίζω για τα ελληνικά δεδομένα, και αυτό δεν είναι φιλοφρόνηση τώρα, είναι να κάνω ένα reality check.
Για τα ελληνικά δεδομένα είναι outlier. Η υποστήριξη που δίνει δεν υπάρχει. Αλλά η Big Pie, το άλλο που μου έχει προκαλέσει έτσι την έκπληξη και το ενδιαφέρον είναι ότι πραγματικά είναι ομάδα. Συμφωνώ απόλυτα με όλες τις ομάδες γιατί η ομάδα του Big Pi είναι μια φανταστική ομάδα που κάνει και πολύ ωραία πράγματα. Αλλά overall, εγώ μπορώ να σου πω ένα γενικότερο δουλειό, γιατί δουλεύουμε με όλους.
Αυτές που έχουμε 36 funds. Όταν η Endeavor ξεκίνησε το 2012 στην Ελλάδα ήταν τρία. Υπάρχει μια άνθηση του οικοσυστήματος των venture capital funds, των funds που βάζουν σε εταιρείες τεχνολογίας και του private equity. όλο είναι στηριγμένο και στην φανταστική δουλειά που κάνουν από πίσω οι θεσμικοί που χρηματοδοτούν αυτά τα funds, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων και γίνεται μια σπουδαία δουλειά.
Αυτό που έχουμε δει εμείς επειδή μιλάμε και είμαστε ένας παγκόσμιος οργανισμός ότι αυτό το αφήγημα είναι πολλά τα χρήματα και ότι δεν υπάρχει ζήτηση χρημάτων από startups και ότι αυτό μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα δεν ισχύει. Δηλαδή όσο περισσότερα φάντς έχεις και όσο περισσότερη διάθεση χρημάτων έχεις για καινοτομία, τόσο πιο πολύ και όλο το industry αυτό αρχίζει και ακολουθεί.
Όλο αυτό που λες, συμφωνώ 100% και ο κόσμος θα το δει πραγματικά όχι μέσα από τα δικά μας τα λόγια θα το δει μέσα από τα events που κάνει Endeavor μέσα από τα events που κάνει όλο το community αν δεν έρθεις και δεν δεις διαζώσεις, δεν καταλαβαίνεις αυτή την άρθηση του χώρου. Και έχουμε δρόμο ακόμα αλλά έχουν γίνει σπουδαία πράγματα.
Μιλώντας για το δρόμο μπροστά, ποια είναι τα επόμενα στοιχήματα, έχεις σηκώσει δύο φανταστικά seed rounds, σύνολο περίπου κοντά 20 εκατομμύρια, πολύ ωραίοι επενδυτές μέσα, τι θα προσπαθήσεις να πετύχεις τα επόμενα χρόνια. Κοίτα, εγώ αυτή τη στιγμή βλέπω ένα τεράστιο opportunity για την Αχιμίνο. Δηλαδή, θεωρώ ότι το 2026-2027 θα είναι κομβικό σημείο για την εταιρεία. Γιατί έχουμε τα λεφτά στην τράπεζα από το καινούριο γύρο.
Η ομάδα έχει μεγαλώσει πάρα πολύ. Η τεχνολογία είναι πανέτοιμη. Έχουμε ήδη ρομπότ στα εργοστάσια. Δηλαδή πηγαίνει πολύ καλά το παιχνίδι. Ποιος είναι ο στόχος. Ως το δυνατόν περισσότερα ρομπότ στα εργοστάσια. Και το πλάνο μας είναι scale in Europe. Να αποδείξουμε ότι μπορούμε πραγματικά να πετύχουμε scalability στην Ευρώπη, μετά αυτό το scale in Euro να το περάσουμε στην Αμερική. Δηλαδή ο λόγος που εγώ πηγαίνω τώρα φεύγω άτομο για San Francisco και θα είμαι αρκετό καιρό Αμερική είναι επειδή δεν έχουμε αρκετό traction στην Αμερική.
Και είμαστε έτοιμοι τώρα μέσα στο επόμενο εξάμεινο να ανακοινώσουμε ένα ένα νέο προϊόν πάνω στο οποίο δουλεύουμε για πάρα πολύ χρόνο που λέγεται AccuBrain. Από το AccuMina και το Brain. Τι κάνει αυτό. Λέει, έχεις ένα εργοστάσιο για τον Γιώργο, την Μαρία και τον Κώστα και έχουν τελείωση διαφορετική παραγωγικότητα. Γιατί? Διαφορετική ηλικία, διαφορετική τεχνογνωσία, διαφορετικό work ethic.
Κάποιοι δουλεύουν εκεί αφοσιωμένοι, κάποιοι δουλεύουν με διαλύματα, κάποιοι δουλεύουν χωρίς διαλύματα. Πηγαίνουμε και μαζεύουμε δεδομένα από όλους. Γιατί όλοι έχουν κάποιο expertise, όλοι έχουν κάτι που δεν έχει ο άλλος. και φτιάχνουμε ένα ρομπότ που έχει τα καλύτερα χαρακτηριστικά από όλους τους ανθρώπους από τους οποίους έχουμε συλλέξει τα δεδομένα.
Και αφού καταλάβουμε τι μπορεί να κάνει αυτό το ρομπότ, πηγαίνουμε και το κάνουμε deploy το ίδιο functionality με data που έχουμε μαζέψει στην Αθήνα, στο Σαουπάλο, στην Οσάκα, στο Σαν Φρανσίσκο. Δηλαδή μεταφέρουμε τη γνώση. Εκεί έχεις ένα flywheel effect. όπου τα δεδομένα μπορούν να παράξουν value σε πολύ διαφορετικές περιοχές.
Θα ήθελα να ακούσω λίγο τις απόψεις σου. Σας αγαπώ ότι είσαι leader και industry expert. Είσαι καθηγητής πανεπιστήμιου, έχεις σπουδάσει σε 8 διαφορετικά πανεπιστήμια. Είσαι και στο Μετσόβιο, φανταστικά. Γιατί καταρχάς χαρακτήρια γιατί το Μετσόβιο έχει γεννήσει κάποιους από τους πιο λαμπρούς founders που έχουμε παγκοσμίως.
Παγκοσμίως. Και το Μετσόβιο και το Αριστοτέλεο και το Πάντιο αξίζουν όλη την υποστήριξη που μπορούμε να πάρουμε. Έχουμε φανταστικά πανεπιστημία. Παρότι έχουμε πολλά περιθώρια βελτίωσης, πρέπει να είμαστε όλοι ενσταλήνικα πανεπιστημία και να τα υποστήριξουμε. Εγώ θα ήθελα να ακούσω λίγο τις απόψεις σου για το χώρο του Physical AI και πού πάει σε macro level.
Ποια είναι αυτή τη στιγμή τα burning topics και issues που έχει το industry. Ένα μόνο. Και πώς κάνεις κέιλ. Είναι μόνο ένα. Reliability. Και τι εννοώ με αυτό. Βάζεις ένα ρομπότ σε ένα σπίτι. Σε ένα εργοστάσιο. Σε ένα γραφείο. Και πρέπει να κάνει κάτι 10.000 φορές. Πόσες φορές θα το κάνει ακριβώς όπως θέλεις εσύ να το κάνει.
Θα είναι 9.999 ή θα είναι 8.000. Αν είναι 8.000 θες να το πετάξεις στον κάδο των σκουπιδιών. Έχουμε πρόβλημα. Το reliability είναι που θα θα καθορίσει το adoption, το πόσο γρήγορα θα υιοθετηθεί η τεχνολογία σε κύμα κατάψυξη. Όχι ενέργεια, όχι μπαταρίες, όχι υλικά, όχι... Όλα αυτά λύνονται. Αυτά είναι engineering problems που λύνονται.
Δηλαδή, μπαταρίες. Ναι, οκ. Θα πάρω μπαταρία που θα μπορώ να τη βγάλω για να βάλω μια άλλη. Το reliability το οποίο έχει πάρα πολλές παραμέτρες. Μία παράμετρος reliability είναι το hardware. Τα humanoid, τα ανθρωποειδή, αυτή τη στιγμή δεν είναι όρημα. Όταν μια τεχνολογία έρχεται στο προσκήνιο για πρώτη φορά μετά θέλει 10 χρόνια που θα περάσει από τα στάδια της οριμότητας.
Να γίνει ένα systems engineering, να γίνει mass production, να γίνει... Κοντεύουμε, δεν κοντεύουμε στη δεκαετία με τα χείμα να έχουμε, όχι? Όχι, όχι. Δεν έχει ξεκινήσει το mass manufacturing ακόμα. Η Tesla τώρα λέει ότι θα κόψει αυτοκίνητα και θα βάλει Optimus. Τα περισσότερα deployment τα έχουν οι Κινέζοι αυτή τη στιγμή.
Οι Κινέζοι αυτή τη στιγμή έχουν έρθει να πάρουν όλη την αγορά, προσφέροντας συστήματα σε πολύ μειωμένο κόστος. Είναι μια δραματική κατάσταση εκεί έξω, στο hardware. Δηλαδή, η Κίνα έχει τρελό lead αυτή τη στιγμή. Οι Ευρωπαίοι και οι Αμερικάνοι προσπαθούν να συνεχίσουν να είναι relevant, να είναι, ξέρεις, μέσα στα πράγματα.
Και γι' αυτό βλέπουμε και τα τρελά investments. Γιατί, και εγώ αν ήμουν Αμερικάνος, θα έλεγα, παιδιά, είναι space race 2 αυτό, ε. δηλαδή πως είχαμε τότε με την Σοβιετική Ένωση ποιος θα πάει πρώτος στο φεγγάρι τώρα είναι ποιος θα έχει πρώτος το Physical AI γιατί αν η Κίνα έχει το hardware και το Physical AI Houston we have a problem και we have a problem σίγουρα έχει το hardware σίγουρα έχει όλα τα υλικά όλες τις παταρίες όλα τα χέρια τα πάντα για να χτίσει ρομπότς και νομίζω ότι η τεχνολογία αυτή το επίπεδο τεχνολογίας.
Ναι. Γιατί κάναμε και μαζί την Ολυμπιάδα Ανθρωποειδών, το οποίο ήταν ένα φανταστικό event και πρέπει να το ξανακάνουμε και πρέπει να το μεγαλώσουμε και να το κάνουμε να γίνει όντως πραγματικά Ολυμπιάδα Ανθρωποειδών να γίνεται στην Ελλάδα στα επόμενα χρόνια. Πού βρίσκεται η τεχνολογία αυτή τη στιγμή. Βλέπουμε ρομπότς και ανθρωποειδοί να κάνουν ασύλυπτα πράγματα πλέον και λέμε εντάξει that's it.
Τελείωσε. Όχι. Δεν είμαι σίγουρος ότι βλέπουμε. Για πες. Και να πω γιατί δεν είμαι σίγουρος ότι βλέπουμε. Δηλαδή τα βλέπουμε να χορεύουν, τα βλέπουμε να χοροπηδάνε, τα βλέπουμε να τρέχουν, τα βλέπουμε να παλεύουν. Τα έχουμε δει να φτιάχνουν ένα καφέ, ένα φρέντο εσπρέσο ή ένα καπουτσίνο με έναν τρόπο που να είναι reliable.
Τα έχουμε δει να ελεπιδρώνουμε το περιβάλλον. Τα έχουμε δει να χειρίζονται με λεπτό τρόπο αντικείμενα. Δηλαδή η αξία που μπορούν να παράξουν Είναι περιορισμένη Γιατί ακριβώς δεν έχουν αυτή τη λεπτή επιδεξιότητα που χρειάζεται Άρα λες είμαστε τουερλοι ακόμα Είμαστε πολύ νωρίς Στην υιοθέτηση αυτής της τεχνολογίας Και ο λόγος είναι επειδή χρειάζεται φοβερό systems engineering Στα ανθρωπόεδη Όλοι όσοι έχουν έτσι ακαδημαϊκές θέσεις Που έχουν βαθιά γνώση του χώρου Λένε ότι παιδιά αυτά τα συστήματα δεν είναι έτοιμα αλλά δεν έχουν δοκιμαστεί ποτέ.
Και συνήθως από όταν βγαίνει κάτι μέχρι να αρχίσει να είναι reliable, και reliability ήταν το bottleneck που έλεγα, παίρνει καιρό. Πόσο μακριά είμαστε από το να δούμε robots ως προσωπικούς βοηθούς και να... Πολύ πολύ μακριά. Μιλάω για mass adoption τώρα, δεν μιλάω τώρα να έχουμε κάποιους τύπους που τους πληρώνουμε για να έχουν robots στο σπίτι.
Εμένα βασικά αυτή τη στιγμή να μου το χαρίζει αν δεν το βάζω στο σπίτι μου. Γιατί είναι επικίνδυνο. Έχω παιδιά μικρά στο σπίτι, μπορεί ανά πάση στιγμή να πέσει και είναι μια σημαντική μάζα, 40 κιλά, 50 κιλά, 60 κιλά, που μπορεί να καταρρεύσει πάνω σε ένα παιδάκι. Και 5 κιλά να ήταν. Ναι. Επίσης, έχω τεράστιο πρόβλημα με το πράιβαση.
Υπάρχει μια εταιρεία που πουλάει αυτή τη στιγμή ανθρωποειδή, που σου λέει ξεκάθαρα στους χώρους ότι οι παιδιά τελειοπεραιτήθηκαν. Τι σημαίνει τελειοπαραίτητο Ότι βάζεις ένα ρομπότ στο σπίτι που στην ουσία έχει από πίσω κάποιον Με κάμερες Με κάμερες, αισθητήρες Μικρόφωνα που χειρίζεται το ρομπότ στο σπίτι σου Μια ερώτηση που σίγουρα Λαμβάνεις πολύ Θα πρέπει να είναι για την απώλεια εργασίας Γιατί μιλάμε για blue collar δουλειές Πολλές Εκατοντάδες χιλιάδες δουλειές Οι οποίες είναι σε κίνδυνο Με τα ρομπότ και τα μισό ρομπότ, ένα arm του ρομπότ, ξέρεις, απειλούνται θέσεις εργασίας.
Και δεν ξέρω πόσο μέσα σε αυτές τις συζητήσεις, γιατί είσαι ένας enabler αυτής του industry, αλλά δεν φτιάχνεις εσύ τα ρομπότ, αλλά θέλω πολύ να ακούσω τις σκέψεις σου για το τι από όλες οι εργασίες θα συμβεί και τι πιστεύεις θα κάνει η ανθρωπότητα και ποιες είναι οι σκέψεις σου γι' αυτό. Τέλεια ερώτηση και πρέπει να συντιούνται αυτά τα πράγματα, δηλαδή πάντα πρέπει να υπάρχει ένας ανοιχτός διάλογος εγώ αυτή τη στιγμή βλέπω labor gaps να κινούνται πολύ πιο γρήγορα από την αυτοματοποίηση.
Δηλαδή βλέπω physical AI startups με billion dollar plus valuations που δεν έχουν deployments και τα labor gaps να ανοίγουν με εκατομμύρια θέσεις εργασίας να χάνονται. Δεν βρίσκουν τα εργοστάσια κόσμο. Ελλάδα, να μην μιλούμε λίγο στην Ελλάδα πριν πάμε κέντρο και Ευρώπη που γίνεται χαμός. ανεβαίνεις από τη Λάρισα και πάνω και με όποιον μιλάω με τον ένα με τον άλλο δρόμο μου λένε να υπάρχουν χέρια. Δεν υπάρχουν άνθρωποι ανάγκες στην παραγωγή. Έχει πολλές παραμέτρους που το επηρεάζουν. Από το γεγονός ότι η νέα γενιά δεν ενδιαφέρεται να είναι στην παραγωγή μέχρι το γεγονός ότι ο πληθυσμός συνολικά γερνάει μέχρι το γεγονός ότι οι ανάγκες της παραγωγής αυξάνονται και ο πληθυσμός γύρω από το εργοστάσιο δεν είναι αρκετός άρα αν ασχοληθούμε μόνο με τα labor gaps έχουμε πεδίο δόξης λαμπρό χωρίς να αντικαταστήσουμε κόσμο καθόλου, μόνο με τα labor gaps δηλαδή να βοηθήσουμε τις εταιρείες που δεν βρίσκουν κόσμο πριν από, δεν ξέρω, 50 χρόνια είχαμε ένα κατσαβίδι
μηχανικό, τώρα έχουμε ένα κατσαβίδι ηλεκτρικό, χάθηκαν θέσεις εργασίας με το ηλεκτρικό κατσαβίδι, έγινε η δουλειά του κόσμου πιο αποδοτική. Άρα μπορούμε να πάμε στα εργοστάσια και να πούμε, παιδιά βάζτε τον labor gaps. Πού πρέπει να είναι ο άνθρωπος και πού πρέπει να είναι τα ρομπότ. Μιλήσαμε πολύ για Κίνα και Αμερική και πώς υπάρχει αυτό το race, αυτός ο ανταγωνισμός.
Η Ευρώπη πού βρίσκεται σε όλο αυτό. Βλέπεις τίποτα αισιοδόξο να συμβαίνει στην Ευρώπη σε physical AI. Βλέπω δεν είναι αρκετά δυναμική η κατάσταση. Ήμουνα για παράδειγμα... Το έχουμε πιάσει δηλαδή ότι αυτό είναι... Ναι, ναι, ναι, το έχουμε πιάσει. Το καταλαβαίνουμε. Το ξέρουμε, είμαστε aware. 100%. Ήμουνα στο Μάκινα. Και το Μάκινα είναι από τα μεγαλύτερα συνέδρια στην Ευρώπη για φυσικά AI. Είχανε καλέσει κόσμο από την DeepMind, είχανε καλέσει κόσμο από όλες τις μεγάλες εταιρείες.
Μπαίνω μέσα στο Station F και βλέπω ότι ήταν γεμάτο με εταιρείες κινέζικες. σε επίπεδο hardware, πρώτο σοκ. Στο κέντρο του Παρισιού να βλέπεις παντού Κινέζους. Αλλά από την άλλη ήταν ένα συνέδριο που έπρεπε να γίνει και δείχνει ότι η Ευρώπη θέλει να κινητοποιηθεί. Τώρα η Ευρώπη τι έχει, έχει τρεις φορές περισσότερη εργοστάσια από την Αμερική.
Έχει εργοστάσια που δεν είναι, ξέρεις, τα μεγάλα corporations που πρέπει να πάρουν μια στρατηγική απόφαση να πάνε για το μίσον. είναι 40 χρονίοι ή 40 χρονές ιδιοκτήτες ή ιδιοκτήτριες, πενηντάριδες που θέλουν να κάνουν πράγματα και με τους οποίους μπορείς να μιλάς μαζί τους στο WhatsApp. Ο κύκλος του go to market στο φυσικά λιγαίες στην Ευρώπη μπορεί να είναι πολύ πολύ πιο γρήγορος από ό,τι στην Αμερική.
Υπάρχει τρελό opportunity. Μίλησε μας λίγο και για την Ελλάδα. Πήρες κάποια στιγμή την απόφαση να έρθεις να γυρίσεις πίσω να ξεκινήσεις και ένα γραφείο της Acumenos στην Ελλάδα. τώρα είσαι μεταξύ Νέας Ισλανδίας και Ελλάδας. Τι κάνουμε σωστά, τι μπορούμε να κάνουμε καλύτερα. Μιλήσαμε λίγο και πιάσαμε λίγο το χώρο της ελληνικής βιομηχανίας.
Μίλα μας λίγο για τη χώρα. Στα φοιτητικά μου χρόνια είχα μια ομάδα εδώ, η οποία ομάδα λεγόταν Open Bionics. Τι έκανε αυτή η ομάδα, έφτιαχνε διονικά χέρια open source. Ανοιχτό hardware, ανοιχτό λογισμικό. ήμουν σίγουρος ότι κάποια στιγμή θέλω να γυρίσω πίσω και να κάνω άλλη μια τέτοια ομάδα γιατί είχα δει τι συμβαίνει όταν φτιάχνεις καλές ομάδες στην Ελλάδα.
Τα ταλέντα είναι εδώ, ο κόσμος μπορεί να λειτουργήσει με μια κουλτούρα φανταστική και να είναι μαζί πάρα πολύ παραγωγικοί. Μπορούν να έχουν μια συνέργεια η οποία να είναι μεγαλύτερη από το άθροισμα των μερών. Αυτό το θυμόμουν έτσι με πολύ αγάπη και ήθελα ξανά να φτιάξω μια τέτοια ομάδα. Όταν γύρισα, σοχαρίστηκα λίγο. Επειδή εγώ έλειπα στην κρίση.
Είχα φύγει. Δεν με επηρέασε η κρίση καθόλου. Δεν εννοώ οικονομικά. Εννοώ δεν με επηρέασε στην κουλτούρα μου. Είναι γλύτωσης. Ήμουνα τελείως στη δικιά μου γυαλία. Γύρινα, αγαπήσω, αλλά ήμουνα Ελλάδα για ένα μήνα. Ελλάδα για δύο μήνες. Δεν προλάβαινε όλο αυτό που δημιούργησε κρίση να φτάσει σε εμένα και να να ποτίσει και δυστυχώς επηρέασε τη νέα γενιά πριν φύγω έβλεπα παιδιά που ήταν έτοιμα να πιάσουν μια πέτρα και να τη στύψουν να σκέφτονται παγκόσμια να είναι σε φάση θα κάνω τρελαία πράγματα και τώρα βλέπω πολύ νέο κόσμο που είναι εξαιρετικά ταλαντούχος με εξαιρετικά skills και τις γνώσεις που χρειάζονται να έχει μία λίγο κομμένα τα φτερά. Θα έλεγα ότι σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχει μια μιζέρια. Υπάρχει μια δυσκολία, ένα friction στο να σκεφτείς globally.
Αυτό προσπαθώ να αλλάξω. Στη δικιά μου την ομάδα με νοιάζει πολύ περισσότερο η κουλτούρα από το πόσο καλός είναι ο άλλος. Δηλαδή αν δω κάποιον ο οποίος στα χαρτιά είναι απίστευτος αΐ απίστευτη αλλά δεν ταιριάζει η κουλτούρα είναι πρόβλημα. Και οι κουβέντες που κάνω και με τα παιδιά στο πανεπιστήμιο και με τα παιδιά που γνωρίζω και συνεντεύξεις, προσπαθώ να δω ο άλλος τι θέλει για τον εαυτό του.
Και δηλαδή, πού θέλει να είναι σε πέντε χρόνια, σε δέκα χρόνια. Την κινητήριο δύναμη την έχει μέσα του, έχει αυτό το πάθος. Βλέπω μια λάμψη στο βλέμμα. Και θέλω λίγο αυτό να το... και βοηθάτε και εσείς πάρα πολύ παιδιά, δηλαδή με όλα τα event και ό,τι κάνετε, τους δίνετε προσλαμβάνωσες που δεν έχουν. τους λένε ότι κοίτα για παράδειγμα το Outliers μπορεί να γίνει και μπορεί να γίνει από εδώ και μπορεί να έχει παγκόσμιο impact σε αυτό θέλουμε ακόμα δουλειά αλλά είμαι πάρα πολύ ευχαριστημένος από τα παιδιά που έχω στην ομάδα αυτή τη στιγμή έχω βρει εξαιρετικά ταλέντα όπως είπα και πριν η ομάδα μεγαλώνει με ταχύτητα τους ρυθμούς και νομίζω ότι δυο-τρεις επιτυχίες εταιριών σαν την Ακιμίνο που θα πάνε πάρα πάρα πολύ καλά θα ανάψουν μια σπίθα στη ρομποτική στην Ελλάδα και η Ελλάδα για ρομποτική είναι πολύ καλά προετοιμασμένη γιατί έχουμε πάρα πολλούς απόφευκους από όλα τα πανεπιστήμια που έχουν δουλέψει σε μεκατρόνιξ, software engineering, mechanical engineering
Είναι τυχαίο ότι ένα πράγμα που ίσως πρέπει να αναφερθεί εδώ αν μιλάμε για ρομποτική και Ελλάδα πρέπει σίγουρα να αναφερθεί ο Κωνσταντίνος Ολάσκαρης και η δουλειά που έχει κάνει με την Τέσλα εξαιρετικός η μισή ομάδα του του ανθρωποειδούς της Τέσλα, στίζει το Optimus στην Ελλάδα. Πραγματικά, 50% της ομάδας είναι στην Ελλάδα, το 50% της ομάδας είναι στο Πάλω Άλτο και μαζί μια ομάδα ψηφιακά συνδεδεμένη δημιουργεί το Optimus.
Και γιατί το κάνει αυτό εδώ. Γιατί καταλαβαίνει ο ίδιος τι σημαίνει με τσόβιο. Είναι και ο ίδιος απόφετος, δηλαδή ξέρει τι ταλέντα μπορείς να βρεις στην Ελλάδα και ξέρει την ποιότητα του κόσμου που μπορεί να να έχει σε μια ομάδα στην Ελλάδα. Δηλαδή δεν έρχεται εδώ, δεν της λείπουν τα ληφτά της Τέσλα και έρχεται εδώ για cost reduction.
Έρχεται εδώ γιατί τα μυαλά που βρίσκει εδώ είναι πάρα πολύ υψηλής ποιότητας. Νομίζω έχει έρθει η ώρα να πάμε στο τελευταίο κομμάτι της συζήτησης, το οποίο είναι ένα παιχνίδι. Είναι μια σειρά ερωτήσεων οι οποίες είναι λίγο πιο εναλλακτικές. Ωραία. Ή μάλλον θεματικές. Τέλεια. Η πρώτη κατηγορία την ονομάζουμε Like a Child και θέλουμε να μας παρουσιάσεις την εταιρεία σου σαν να την παρουσιάσεις ένα πεντάχρονο.
Πώς μπορούμε να κάνουμε τα ρομπότε έξυπνα και χρήσιμα στην διαμηχανία. Perfect. Στα κάτω, το attention σπάνιο ενός πεντάχρονου. Αυτό. Έτσι θα το εξηγώ στο δικό μου το πεντάχρονο τώρα και στους υπόλοιπους. Η δεύτερη ερώτηση την ονομάζουμε Impact. Όταν προσπαθούμε να αποτυπώσουμε τον αντίκτυπο μιας εταιρείας, που είναι όταν μιλάμε growth, τζίρι, πόσα σήκωσες, δολάρια, θα ήθελα να προσπαθήσεις να αποτυπώσεις τον αντίκτυπο της εταιρείας σου μέσα από μια ανθρώπινη ιστορία.
Κάτι που να είδες να έχει αντίκτυπο σε έναν άνθρωπο. Πολύ ωραία ερώτηση. Να επανέλθω στην προηγούμενη επειδή έχω CD και να πω στα εργοστάσια, όχι στη βιομηχανία γιατί το πεντάχρονο για βιομηχανία δεν θα ξέρει και το impact είναι, εγώ θεωρώ πραγματικά ότι μπορεί να είναι το τέλος του manual labor δηλαδή η Ακιουμίνο υπάρχει ένα μέλλον όπου η Ακιουμίνο έχει πετύχει το στόχο της και δεν είναι απαραίτητο πια να δουλεύουν οι άνθρωποι η φυσική εργασία είναι optional, είναι κατά επιλογή, θέλει άλλος να πάει να δουλέψει δουλεύει, δεν ξέρω πως θα γίνει αυτό δεν είμαι ο ομολόγος, προφανώς θα υπάρξει κάποιο εργαλείο σίγουρα η ανθρωπότητα θα βρει την ισορροπία της αυτό για μένα μας γυρνάει πάρα πολύ πίσω μας γυρνάει σε εποχές όπου ο κόσμος είχε χρόνο για ποιηση, για λογοτεχνία, για φιλοσοφία και να πω και το άλλο που είναι λίγο cheesy, αλλά το λέω συνέχεια και όπου πάω γιατί το πιστεύω πραγματικά, δηλαδή ο ορισμός του Physical AI είναι ελληνικός Και δεν το λέω σαν άλλος ένας τύπος που υποστηρίζει ότι όλα είναι ελληνικά και το κλασικό το στερεότυπο. Όχι.
Αλλά αν πάμε λίγο στα πολιτικά του Αριστοτέλη στον πρώτο τόμο, βλέπουμε μέσα ότι λέει κάποια στιγμή οι μηχανές θα βρούνε από μόνες τους. Και τότε ο αρχιμάστορας δεν θα χρειάζεται βοηθό και οι αφέντες δεν θα χρειάζονται σκλάβους. Γιατί οι μηχανές θα μπορούν να κάνουν, να παράξουν έργο από μόνες τους, αντιλαμβανόμενες τι πρέπει να γίνει και πώς πρέπει να γίνει.
Μα στην ελληνική μυθολογία δεν έχουμε και το πρώτο ρομπότ, τον τ' άλλο. Τον τ' άλλο, βέβαια. Δηλαδή μιλάμε ότι όλα τα concepts με τα οποία μεγαλώσαμε μικροί, τα ρομπότ, η κουλτούρα, η popular culture, οι ταινίες, αν πάμε πίσω πίσω πίσω είναι ελληνική μυθολογία. και είναι πολύ ωραίο νιώθω πολύ ωραία που έχουμε μεγάλη βάση στην Ελλάδα γιατί νιώθω λίγο σαν το φύσικα λεγιά είναι να επιστρέφει κάτι πίσω.
Η τρίτη ερώτηση την ονομάζουμε quite win και θέλω να μας μιλήσεις για μια επιτυχία σου η οποία δεν έχει επικοινωνηθεί πολύ, δεν ακούστηκε πάρα πολύ έχει μείνει λίγο... Δεν είναι προσωπική επιτυχία είναι επιτυχία της ομάδας. Πριν από κάποιο καιρό είχαμε ένα εσωτερικό breakthrough υπό την έννοια ότι φτιάξαμε ένα μοντέλο που που είχε κάποια πολύ καλά αποτελέσματα.
Συνδύαζε κάποια χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ένα ρομποτικό σύστημα, του πώς αλληλεπιδράζουμε το περιβάλλον, με άσκηση δυνάμεων και με πολύ πολύ μεγάλο reliability. Και βασιζόταν στο πώς ενορχιστρώνεις αυτά τα skills του ρομπότ. Όλη αυτή η προσπάθεια. Λεπτομέρειες για το μοντέλο, την ενορχίστρωση και το πώς όλο αυτό το πράγμα δουλεύει, υπήρχαν μόνο εσωτερικά μέσα στην εταιρεία.
και με πιέζανε τα παιδιά μου λέγανε είναι πάρα πολύ ωραίο πάμε να βγάλουμε ένα βίντεο αλλά επειδή αυτό το φυσικό AI race έχει πάρα πολλές θερίες δεν θεωρώ ότι είναι καλό να ανοίγεις τα χαρτιά σου πρώιμα θεωρώ ότι ο καλύτερος τρόπος για να δείξεις το value δεν είναι κοίτα lab demo amazing lab demo φανταστικό lab demo μπορεί να σου κάνει ένα φανταστικό βιντεάκι και μπορεί να σου παίρνει μερικά παραπάνω like στο LinkedIn, αλλά το πραγματικό value είναι μπορείς να πας σε ένα εργοστάσιο για να μου δείξεις 100 ρομπότ να δουλεύουν σε μια γραμμή παραγωγής.
Οπότε εκεί είπα στην ομάδα παιδιά, πανηγυρίστε, συνεχίστε να κάνετε build, συνεχίστε να φτιάχνετε νέα μοντέλα, αλλά να μου δείξετε αυτά τα μοντέλα στο εργοστάσιο. Μέχρι τότε, συγκύηχε χθείως. Η τέταρτη κατηγορία λέγεται Alternative Reality. Θέλω να φανταστείς έναν κόσμο αναλογικό. Έχει εξαφανιστεί όλη η τεχνολογία. Όλα τα ρομπο... Οτιδήποτε είναι τεχνολογικό έχει εξαφανιστεί.
Είναι η ανθρωπότητα έτσι πως μας γέννησε. Πού σε βρίσκουμε, τι κάνεις, με τι ασχολείσαι. Ξαναξεκινάω κάτι τεχνολογικό από την αρχή. Ξεκινάς τεχνολογία. Ναι, είμαι full geek. Είμαι beyond repair. είμαι δηλαδή δεν ξέρω first principles ξανά και πάμε να δούμε δεν ξέρω πως κάνουμε το πρώτο transistor Μ' αρέσει όπως γιατί είσαι παθιασμένος και είναι ωραίο Ναι όχι φουλ ναι θα ήθελα να το συνδέσεις και με την τελευταία ερώτηση που θα σου κάνω το πάθος γιατί πιστεύω ότι πρέπει να το δώσεις εσύ πρέπει να το δώσεις έκταση Η πέμπτη ερώτηση είναι whole of shame κάνουμε πάρα πολύ συχνά focus στις επιτυχίες γύρω από μια ιστορία μιλάμε πολύ λιγότερο για τις αποτυχίες είναι το ίδιο σημαντικές μίλα μας για μια αποτυχία σου που είναι έτσι μεγαλειώδης αν με ρωτήσεις τι θα μπορούσε να έχεις κάνει διαφορετικά στην Ακιουμίνο θα σου έλεγα ότι αν είχα μια χρονομηχανή θα πήγαινα πίσω στο Μάιο 24 θα με έπαιρνα από το αυτή και θα με πήγαινα στα εργοστάσια εκείνος ο Μινάς θα ρώταγε
μα γιατί πρέπει να χειρίζω το λάμπ να φτιάξω λίγο καλύτερα τα ρομπότ μου και εγώ θα του έλεγα τώρα δεν μιλάς Πάμε μαζί στα εργοστάσια, θα κάτσεις εκεί και θα κοιτάς Γιατί το rewiring άργησε να ξεκινήσει Λέει θα με έπιανα από τα αυτοί Και θα με έπιανα κατευθείαν στα εργοστάσια Αυτό το θέλω αποτυχία Αλλά δεν ήταν μια αποτυχία που Άλλαξε πολύ την πορεία της Acumen Τελευταία κατηγορία Είναι το predict the unthinkable Το έχουμε πιάσει λίγο στη συζήτηση Αλλά θέλουμε να κάνεις μια πρόβληψη Η οποία εσύ έχεις πάρα πολύ δυνατό conviction ότι θα συμβεί και οι περισσότεροι από εμάς δεν ασχολούμαστε με αυτό, δεν το έχουμε πολύ το pop-mind.
Ρομποτική αυθονία, δηλαδή τα ρομπότ θα έρθουν και θα μπουν στα εργοστάσια και δεν θα υπάρχει ανάγκη για φυσική εργασία. Είμαι πεπισμένος ότι θα γίνει. Μπορεί να μην είμαστε ζωντανοί εμείς, να είναι η εποχή των παιδιών μας, αλλά θα γίνει. Θεωρώ ότι θα είναι τα ρομπότ πατού, θα είναι σε όλα τα εργοστάσια, θα είναι στην καθημερινότητά μας και αν πάμε στον χώρο της βιονικής και αυτό που θα πω τώρα, αυτό φανταζεί τελείως sci-fi, θεωρώ ότι θα χαθούν λίγο για τα όρια του τι είναι άνθρωπος, τι είναι ρομπότη.
Τελευταία ερώτηση που κάνουμε σε όλους τους καλεσμένους μας από το πρώτο επεισόδιο είναι τι πιστεύεις ότι κάνει έναν επιχειρηματία outlier. Πάθος, 100%. Δηλαδή χωρίς να έχεις πάθος για κάτι δεν προχωράει, δεν τζουγλάει. Και εσύ έχεις μπόλικο. Ναι, έτσι νομίζω. Φουλ. Όχι, έχω ενέργεια. Και έχω αυτό που λέμε infinite energy, δηλαδή ξυπνάω το πρωί να πάω γραφείο και είμαι σε φάση γιατί μ' αρέσει, δηλαδή και αυτό είναι το hack.
Να μην πηγαίνουν ποτέ να κάνουν startup σε κάτι για το οποίο δεν είναι full παθιασμένοι. Δηλαδή ακούω κόσμοι που λένε έκανα startup σε αυτό γιατί μου φάνηκε ότι έχει πιθανότητα να είναι μεγάλη αγορά. Δεν ξέρω πόσο καλά θα πάει αυτό. Πρέπει να είσαι πραγματικά παθιασμένος για κάτι γιατί ο δρόμος στη startup έχει ένα εκατομμύριο εμπόδια.
Σαν την Οδύσσια είναι. Το άλλο είναι να είσαι επαφιασμένος με το να ρωτάς ερωτήσεις Δηλαδή να ψάχνεις να βρεις τι ξέρω, τι δεν ξέρω Τι πρέπει να ανακαλύψω Και μια διαρκής βελτιστοποίηση Η οποία έρχεται μέσα από τις ερωτήσεις Δηλαδή, πού είμαι σήμερα, τέλεια Πού θέλω να πάω αύριο Μια καλή γνώση του πού θέλω να πάω Πού είμαι και πού θέλω να πάω Και πώς μπορώ να βελτιστοποιήσω την πορεία μου για να πάω εκεί που θέλω να πάω Δηλαδή θέλει πάθος, vision, βελτιστοποίηση και persistence με ιδανία του επιμονή.
Μινάς, ευχαριστούμε πολύ. Να είστε καλά. Ευχαριστώ για την πρόσκληση. Ευχαριστούμε που ήσασταν μαζί μας σε ένα ακόμα επεισόδιο των Outliers. Το Outliers Podcast είναι μια πρωτοβουλία της Endeavor Greece. Μπορείτε να μας βρείτε και να εγγραφείτε στα κανάλια μας σε YouTube, Spotify και Apple Podcast. Ανακαλύψτε περισσότερες ιστορίες στο outliers.gr.
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα